Δείκτης HbA1c – Τι δείχνει, φυσιολογικές τιμές και ρύθμιση σακχάρου

hba1c-6-8-ti-simainei-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

HbA1c (Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη): Εξέταση, Τιμές & Ερμηνεία

Πρακτικός οδηγός για τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c): τι δείχνει, πότε ζητείται, ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές και πώς ερμηνεύεται.

Τελευταία ενημέρωση:

Σύνοψη: Η HbA1c αποτυπώνει τον μέσο όρο γλυκόζης των τελευταίων 2–3 μηνών. Χρησιμοποιείται για διάγνωση προδιαβήτη/διαβήτη και για παρακολούθηση ρύθμισης. Δεν επηρεάζεται από το αν φάγατε πριν από την αιμοληψία.




1

Τι είναι η HbA1c

Η HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη) είναι εργαστηριακός δείκτης που δείχνει τη
μακροχρόνια ρύθμιση του σακχάρου αίματος. Όταν η γλυκόζη στο αίμα κυκλοφορεί σε αυξημένα
επίπεδα, συνδέεται χημικά με την αιμοσφαιρίνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων μέσω μιας μη ενζυμικής διαδικασίας
(γλυκοζυλίωση).

Τα ερυθρά αιμοσφαίρια έχουν μέσο χρόνο ζωής περίπου 120 ημέρες. Κατά τη διάρκεια αυτής
της περιόδου, η ποσότητα γλυκόζης που «κολλά» στην αιμοσφαιρίνη αντανακλά το μέσο επίπεδο σακχάρου
στον οργανισμό. Για τον λόγο αυτό, η η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη δεν αποτυπώνει μια στιγμιαία μέτρηση, αλλά το
συνολικό γλυκαιμικό φορτίο των τελευταίων 2–3 μηνών.

Σε αντίθεση με το σάκχαρο νηστείας ή μια τυχαία μέτρηση γλυκόζης,
ο συγκεκριμένος δείκτης δεν επηρεάζεται από το αν προηγήθηκε γεύμα,
από παροδικό στρες ή από μεμονωμένες ημερήσιες διακυμάνσεις.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται
ο πιο αξιόπιστος δείκτης μακροχρόνιας γλυκαιμικής ρύθμισης
στον σακχαρώδη διαβήτη.

Τι να θυμάστε:
Δεν δείχνει «πώς είναι το σάκχαρο σήμερα»,
αλλά πώς κινήθηκε συνολικά τους τελευταίους μήνες.
Κλινικό νόημα:
Δύο άτομα μπορεί να έχουν φυσιολογικό σάκχαρο νηστείας την ίδια ημέρα,
αλλά διαφορετική εικόνα μακροχρόνιας ρύθμισης,
αν το ένα είχε συχνές υπεργλυκαιμίες το προηγούμενο τρίμηνο.

2

Τι δείχνει η HbA1c

Η HbA1c δείχνει πόσο καλά ρυθμίστηκε το σάκχαρο συνολικά στο πρόσφατο τρίμηνο και όχι αν υπήρξε μία καλή ή κακή ημέρα. Σε αντίθεση με τη γλυκόζη νηστείας ή μια τυχαία μέτρηση, δεν επηρεάζεται από πρόσφατο γεύμα ή παροδικές διακυμάνσεις. Όσο υψηλότερη η HbA1c, τόσο περισσότερες ώρες υπεργλυκαιμίας έχουν προηγηθεί και τόσο αυξάνει ο μακροχρόνιος κίνδυνος επιπλοκών.

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη  δείχνει
πόσο καλά ρυθμίστηκε το σάκχαρο συνολικά
στο πρόσφατο τρίμηνο και όχι αν υπήρξε μία καλή ή κακή ημέρα.
Αντικατοπτρίζει τη συχνότητα και τη διάρκεια
των περιόδων υπεργλυκαιμίας που προηγήθηκαν,
παρέχοντας συνολική εικόνα του γλυκαιμικού ελέγχου.

Σε αντίθεση με τη γλυκόζη νηστείας ή μια τυχαία μέτρηση,
ο δείκτης αυτός δεν επηρεάζεται από πρόσφατο γεύμα,
από παροδικό στρες ή από στιγμιαίες αυξομειώσεις.
Έτσι αποφεύγονται «ψευδώς καθησυχαστικά» αποτελέσματα
μιας μεμονωμένης φυσιολογικής τιμής,
όταν συνολικά το σάκχαρο κινείται υψηλά.

Όσο υψηλότερη είναι η τιμή,
τόσο περισσότερες ώρες υπεργλυκαιμίας έχουν προηγηθεί
στους τελευταίους μήνες.
Η παρατεταμένη έκθεση σε αυξημένη γλυκόζη
συνδέεται άμεσα με τον μακροχρόνιο κίνδυνο επιπλοκών,
ιδίως σε μάτια, νεφρά, νεύρα και καρδιαγγειακό σύστημα.

Τι να θυμάστε:
Δεν «επιβραβεύει» μια καλή ημέρα·
μετρά το σύνολο των ημερών
του τελευταίου τριμήνου.
Κλινική ερμηνεία:
Δύο άτομα με παρόμοιες καθημερινές μετρήσεις
μπορεί να έχουν διαφορετική εικόνα μακροχρόνιας ρύθμισης,
αν το ένα παρουσιάζει συχνότερες ή πιο παρατεταμένες υπεργλυκαιμίες.

3

Πότε ζητείται η εξέταση HbA1c

Η εξέταση ζητείται κυρίως για διάγνωση προδιαβήτη ή σακχαρώδους διαβήτη,
για παρακολούθηση γνωστής νόσου (τύπου 1 ή 2)
και για προληπτικό έλεγχο σε άτομα με αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο
(π.χ. αυξημένο σωματικό βάρος, οικογενειακό ιστορικό, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία).

Αποτελεί βασικό εργαλείο, καθώς αποτυπώνει τη
μακροχρόνια εικόνα του σακχάρου
και όχι μια μεμονωμένη τιμή μιας συγκεκριμένης ημέρας.

Στη διάγνωση, χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με άλλες εξετάσεις γλυκόζης
(όπως η γλυκόζη νηστείας ή η δοκιμασία ανοχής),
ιδίως όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ συμπτωμάτων
και μεμονωμένων φυσιολογικών μετρήσεων.
Σε οριακές περιπτώσεις, η επανάληψη της μέτρησης
συμβάλλει στη βεβαίωση του ευρήματος.

Στην παρακολούθηση του διαβήτη, ο δείκτης αυτός επιτρέπει
την αντικειμενική εκτίμηση της συνολικής ρύθμισης,
ανεξάρτητα από τις ημερήσιες διακυμάνσεις.
Χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί αν
η φαρμακευτική αγωγή, η διατροφή
και ο τρόπος ζωής οδηγούν σε επαρκή έλεγχο σε βάθος χρόνου.

Στον προληπτικό έλεγχο, έχει ιδιαίτερη αξία σε άτομα
με αυξημένο σωματικό βάρος, οικογενειακό ιστορικό,
αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία
ή καθιστικό τρόπο ζωής.
Σε αυτές τις ομάδες, μια ήπια αλλά σταθερά αυξημένη τιμή
μπορεί να λειτουργήσει ως έγκαιρη προειδοποίηση.

Κλινικό νόημα:
Μια φυσιολογική γλυκόζη νηστείας
δεν αποκλείει διαταραγμένη μακροχρόνια ρύθμιση,
ιδίως όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες
μεταγευματικές υπεργλυκαιμίες.
Πρακτική υπενθύμιση:
Ο δείκτης αυτός είναι ιδιαίτερα χρήσιμος
όταν το ιστορικό ή τα συμπτώματα
δεν «συμφωνούν» με μια μεμονωμένη φυσιολογική τιμή σακχάρου.


4

Κάθε πότε πρέπει να γίνεται

Η συχνότητα ελέγχου καθορίζεται από τη σταθερότητα της ρύθμισης:
συνήθως κάθε 3 μήνες όταν αλλάζει η αγωγή
ή δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος,
και κάθε 6 μήνες όταν υπάρχει σταθερή, καλή ρύθμιση.
Σε ειδικές κλινικές καταστάσεις,
το διάστημα προσαρμόζεται από τον θεράποντα ιατρό.

Η εξέταση ζητείται κυρίως για διάγνωση προδιαβήτη ή σακχαρώδους διαβήτη,
για παρακολούθηση γνωστής νόσου (τύπου 1 ή 2)
και για προληπτικό έλεγχο σε άτομα με αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο
(π.χ. αυξημένο σωματικό βάρος, οικογενειακό ιστορικό, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία).

Αποτελεί βασικό εργαλείο, καθώς αποτυπώνει τη
μακροχρόνια εικόνα του σακχάρου
και όχι μια μεμονωμένη τιμή μιας συγκεκριμένης ημέρας.

Στη διάγνωση, χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με άλλες εξετάσεις γλυκόζης
(όπως η γλυκόζη νηστείας ή η δοκιμασία ανοχής),
ιδίως όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ συμπτωμάτων
και μεμονωμένων φυσιολογικών μετρήσεων.
Σε οριακές περιπτώσεις, η επανάληψη της μέτρησης
συμβάλλει στη βεβαίωση του ευρήματος.

Στην παρακολούθηση του διαβήτη, ο δείκτης αυτός επιτρέπει
την αντικειμενική εκτίμηση της συνολικής ρύθμισης,
ανεξάρτητα από τις ημερήσιες διακυμάνσεις.
Χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί αν
η φαρμακευτική αγωγή, η διατροφή
και ο τρόπος ζωής οδηγούν σε επαρκή έλεγχο σε βάθος χρόνου.

Στον προληπτικό έλεγχο, έχει ιδιαίτερη αξία σε άτομα
με αυξημένο σωματικό βάρος, οικογενειακό ιστορικό,
αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία
ή καθιστικό τρόπο ζωής.
Σε αυτές τις ομάδες, μια ήπια αλλά σταθερά αυξημένη τιμή
μπορεί να λειτουργήσει ως έγκαιρη προειδοποίηση.

Κλινικό νόημα:
Μια φυσιολογική γλυκόζη νηστείας
δεν αποκλείει διαταραγμένη μακροχρόνια ρύθμιση,
ιδίως όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες
μεταγευματικές υπεργλυκαιμίες.
Πρακτική υπενθύμιση:
Ο δείκτης αυτός είναι ιδιαίτερα χρήσιμος
όταν το ιστορικό ή τα συμπτώματα
δεν «συμφωνούν» με μια μεμονωμένη φυσιολογική τιμή σακχάρου.

5

Φυσιολογικές τιμές HbA1c

Οι τιμές της HbA1c κατηγοριοποιούνται σε φυσιολογικό, προδιαβήτη
και σακχαρώδη διαβήτη. Εκφράζονται είτε σε ποσοστό (%),
σύμφωνα με το σύστημα NGSP/DCCT, είτε σε mmol/mol,
σύμφωνα με το διεθνές σύστημα αναφοράς IFCC.

Οι δύο μονάδες είναι ισοδύναμες και περιγράφουν το ίδιο βιολογικό μέγεθος,
απλώς με διαφορετική κλίμακα. Στην καθημερινή κλινική πράξη στην Ελλάδα
χρησιμοποιείται κυρίως το %, ενώ σε διεθνείς οδηγίες και εργαστηριακές αναφορές
συχνά αναγράφονται και οι δύο τιμές.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες.
ΚατηγορίαHbA1c (%)HbA1c (mmol/mol)
Φυσιολογικό< 5.7< 39
Προδιαβήτης5.7 – 6.439 – 46
Διαβήτης≥ 6.5≥ 48

Οι τιμές 5.7–6.4% αντιστοιχούν σε προδιαβήτη και υποδηλώνουν αυξημένο
κίνδυνο εξέλιξης σε σακχαρώδη διαβήτη τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα αν συνυπάρχουν
παράγοντες όπως παχυσαρκία, καθιστικός τρόπος ζωής ή οικογενειακό ιστορικό.

Τιμές ≥ 6.5% είναι συμβατές με διάγνωση σακχαρώδους διαβήτη,
εφόσον επιβεβαιωθούν σε δεύτερη μέτρηση ή συνδυάζονται με τυπικά συμπτώματα
υπεργλυκαιμίας. Η αξιολόγηση γίνεται πάντα στο συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Σημείωση:
Όταν χρειάζεται, η διάγνωση επιβεβαιώνεται
με δεύτερη μέτρηση
ή με συνδυασμό εργαστηριακών
και κλινικών ευρημάτων.
Τι να θυμάστε:
Οι τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης
δεν είναι «αριθμοί στο χαρτί»·
αντανακλούν πραγματικό βιολογικό φορτίο γλυκόζης
με σημασία για τη μακροχρόνια υγεία.


6

Πότε θεωρείται αυξημένη η HbA1c

Σύντομη απάντηση:
Η HbA1c θεωρείται αυξημένη όταν είναι ≥ 6.5%, τιμή συμβατή
με σακχαρώδη διαβήτη, εφόσον επιβεβαιωθεί ή συνδυάζεται
με τυπική κλινική εικόνα.
Τιμές 5.7–6.4% αντιστοιχούν σε προδιαβήτη
και υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης τα επόμενα χρόνια.

Όσο υψηλότερη είναι η τιμή, τόσο μεγαλύτερη είναι
η συνολική έκθεση του οργανισμού σε υπεργλυκαιμία
στον χρόνο. Αυτό δεν αφορά μόνο το «πόσο ανέβηκε» το σάκχαρο,
αλλά και πόσες ώρες παρέμεινε αυξημένο.

Η αξιολόγηση δεν βασίζεται σε έναν αριθμό απομονωμένα,
αλλά στη διαχρονική τάση και στη συσχέτιση
με το κλινικό πλαίσιο και τους παράγοντες κινδύνου.

Τι να θυμάστε:
Μικρές διαφορές (π.χ. 6.8% vs 7.2%) αποκτούν σημασία
όταν επιμένουν σε διαδοχικές μετρήσεις
και δεν αποτελούν τυχαία διακύμανση.
Κλινική ανάγνωση: Διαφορά μεταξύ 6.8% και 7.2% μπορεί να φαίνεται μικρή,
αλλά όταν επαναλαμβάνεται υποδηλώνει σταθερή επιβάρυνση.


7

Υψηλή HbA1c: τι δείχνει

Σύντομη απάντηση:
Υψηλή HbA1c σημαίνει συσσωρευμένη γλυκαιμική επιβάρυνση
και αυξημένο κίνδυνο χρόνιων επιπλοκών.

Η αυξημένη Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη δεν αντικατοπτρίζει ένα μεμονωμένο επεισόδιο υπεργλυκαιμίας,
αλλά παρατεταμένη έκθεση του οργανισμού σε αυξημένο σάκχαρο
εβδομάδων ή μηνών, κάτι που έχει άμεση κλινική σημασία.

Τι να θυμάστε:
Η Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη λειτουργεί ως δείκτης «φορτίου» γλυκόζης στον χρόνο·
όσο μεγαλύτερο το φορτίο, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος μικροαγγειακών
και μακροαγγειακών επιπλοκών.


8

Ερμηνεία HbA1c σε διαβήτη & στόχοι

Στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, η HbA1c χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί
αν η θεραπευτική προσέγγιση επιτυγχάνει τον επιθυμητό γλυκαιμικό στόχο.
Ο συχνότερος γενικός στόχος για πολλούς ενήλικες είναι <7.0%,
καθώς έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο μικροαγγειακών επιπλοκών
χωρίς να αυξάνει υπερβολικά τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

Ωστόσο, ο στόχος HbA1c δεν είναι ίδιος για όλους.
Η σύγχρονη διαβητολογία βασίζεται στην εξατομίκευση,
λαμβάνοντας υπόψη ηλικία, διάρκεια νόσου, συννοσηρότητες,
κίνδυνο υπογλυκαιμίας και προσδόκιμο ζωής.

  • Πιο αυστηρός στόχος (<6.5%):
    νεότερα άτομα, μικρή διάρκεια διαβήτη, απουσία σοβαρών υπογλυκαιμιών
    και δυνατότητα στενής παρακολούθησης.
  • Χαλαρότερος στόχος (7.5–8.0% ή και υψηλότερος σε ειδικές περιπτώσεις):
    ηλικιωμένοι ασθενείς, πολλαπλές συννοσηρότητες,
    ιστορικό σοβαρών υπογλυκαιμιών ή περιορισμένο προσδόκιμο ζωής.

Σε αντίθεση με το σάκχαρο νηστείας ή μια τυχαία μέτρηση γλυκόζης,
ο συγκεκριμένος δείκτης δεν επηρεάζεται από το αν προηγήθηκε γεύμα,
από παροδικό στρες ή από μεμονωμένες ημερήσιες διακυμάνσεις.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται
ο πιο αξιόπιστος δείκτης μακροχρόνιας γλυκαιμικής ρύθμισης
στον σακχαρώδη διαβήτη.

Τι να θυμάστε:
Δεν δείχνει «πώς είναι το σάκχαρο σήμερα»,
αλλά πώς κινήθηκε συνολικά τους τελευταίους μήνες.
Κλινικό νόημα:
Δύο άτομα μπορεί να έχουν φυσιολογικό σάκχαρο νηστείας την ίδια ημέρα,
αλλά διαφορετική εικόνα μακροχρόνιας ρύθμισης,
αν το ένα είχε συχνές μεταγευματικές υπεργλυκαιμίες.

9

HbA1c και μέσηγλυκόζη (eAG)

Η eAG (estimated Average Glucose) είναι η
εκτιμώμενη μέση γλυκόζη αίματος που αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη τιμή HbA1c.
Χρησιμοποιείται για να μεταφράσει την HbA1c σε αριθμούς
οικείους στον ασθενή, ώστε να μπορεί να συγκριθεί ευκολότερα
με τις καθημερινές μετρήσεις σακχάρου.

Ο υπολογισμός της eAG βασίζεται στη μελέτη ADAG και εκφράζει
τον μέσο όρο γλυκόζης των τελευταίων εβδομάδων,
όχι τις ακραίες τιμές ή τις διακυμάνσεις.

Τύπος ADAG:
eAG (mg/dL) ≈ 28.7 × HbA1c − 46.7

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες.
HbA1c (%)eAG (mg/dL)
6.0126
7.0154
8.0183

Για παράδειγμα, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη 7.0% αντιστοιχεί σε eAG περίπου
154 mg/dL. Αυτό σημαίνει ότι, συνολικά,
το σάκχαρο κινήθηκε γύρω από αυτή την τιμή κατά μέσο όρο,
ακόμη κι αν υπήρχαν χαμηλότερες ή υψηλότερες μεμονωμένες μετρήσεις.

Η eAG βοηθά ιδιαίτερα στην επικοινωνία γιατρού–ασθενούς,
καθώς γεφυρώνει το «χάσμα» μεταξύ ενός ποσοστού (HbA1c)
και των καθημερινών τιμών σακχάρου που βλέπει ο ασθενής στο μετρητή.

Σημείωση: Η eAG είναι βοηθητικό εργαλείο κατανόησης.
Δεν αντικαθιστά την αυτομέτρηση ή τη συνεχή καταγραφή γλυκόζης,
οι οποίες είναι απαραίτητες για τον εντοπισμό υπογλυκαιμιών
και ημερήσιων διακυμάνσεων.
Κλινική διευκρίνιση: Δύο άτομα με ίδια γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό «προφίλ» σακχάρου
(πολλές διακυμάνσεις vs σταθερές τιμές),
κάτι που η eAG από μόνη της δεν μπορεί να αποτυπώσει.


10

Παράγοντες που αλλοιώνουν την HbA1c

Ορισμένες καταστάσεις επηρεάζουν είτε τη διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων
είτε την ίδια τη μέθοδο μέτρησης της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης,
οδηγώντας σε ψευδώς χαμηλές ή ψευδώς υψηλές τιμές.
Η σωστή ερμηνεία απαιτεί πάντα συσχέτιση με το κλινικό ιστορικό.

Η HbA1c βασίζεται στο γεγονός ότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια κυκλοφορούν
στο αίμα για περίπου 120 ημέρες.
Όταν αυτός ο κύκλος ζωής μεταβάλλεται,
η τιμή της μπορεί να μην αντανακλά με ακρίβεια
τον πραγματικό μέσο όρο γλυκόζης.

  • Αναιμίες:
    στη σιδηροπενική αναιμία μπορεί να παρατηρηθούν
    ψευδώς υψηλές τιμές,
    ενώ στις αιμολυτικές αναιμίες συχνά προκύπτουν
    ψευδώς χαμηλές τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.
  • Αιμοσφαιρινοπάθειες (π.χ. θαλασσαιμία, δρεπανοκυτταρική):
    αλλοιώνουν τόσο τη διάρκεια ζωής των ερυθρών
    όσο και την αξιοπιστία ορισμένων μεθόδων μέτρησης.
  • Πρόσφατη αιμορραγία ή μετάγγιση αίματος:
    η παρουσία «νεαρών» ή ξένων ερυθρών
    μπορεί να δώσει παραπλανητικά χαμηλές τιμές
    για αρκετές εβδομάδες.
  • Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια:
    επηρεάζει την επιβίωση των ερυθρών
    και συχνά συνδυάζεται με αναιμία,
    καθιστώντας την η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη λιγότερο αξιόπιστη.

Επιπλέον, διαφορετικές αναλυτικές μέθοδοι
(HPLC, ανοσοδοκιμασίες) μπορεί να επηρεάζονται
σε διαφορετικό βαθμό από αιμοσφαιρινοπάθειες,
γι’ αυτό και είναι σημαντική η γνώση της
μεθόδου που χρησιμοποιεί το εργαστήριο.

Συχνό κλινικό λάθος:
Η ερμηνεία της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης
χωρίς να ελεγχθεί αν συνυπάρχει αναιμία
ή πρόσφατη μετάγγιση αίματος.
Τι να θυμάστε:
Ο δείκτης είναι αξιόπιστος μόνο όταν
η βιολογία των ερυθρών αιμοσφαιρίων
είναι φυσιολογική και το αποτέλεσμα
συμφωνεί με την κλινική εικόνα.

11

Πότε η HbA1c δεν είναι αξιόπιστη

Η HbA1c μπορεί να μην είναι αξιόπιστη όταν υπάρχουν καταστάσεις
που μεταβάλλουν την ανανέωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων
ή επηρεάζουν την ακρίβεια της εργαστηριακής μέτρησης.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η τιμή της HbA1c
ενδέχεται να μην αντανακλά τον πραγματικό μέσο όρο γλυκόζης.

Η μη αξιοπιστία της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης πρέπει να υποψιάζεται ιδιαίτερα
όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ της τιμής της,
των καθημερινών μετρήσεων σακχάρου
ή της κλινικής εικόνας του ασθενούς.

Τυπικά παραδείγματα καταστάσεων στις οποίες η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
μπορεί να είναι παραπλανητική περιλαμβάνουν:

  • Αναιμία (σιδηροπενική, αιμολυτική ή άλλης αιτιολογίας),
    όπου η διάρκεια ζωής των ερυθρών μεταβάλλεται.
  • Πρόσφατη μετάγγιση αίματος,
    καθώς τα ερυθρά του δότη αλλοιώνουν προσωρινά
    τη συνολική εικόνα.
  • Κύηση,
    όπου η αυξημένη ανανέωση ερυθρών
    και οι ταχείες μεταβολές γλυκόζης
    μειώνουν τη διαγνωστική αξία της HbA1c.
  • Χρόνια νεφρική νόσος,
    ιδίως σε προχωρημένα στάδια ή σε αιμοκάθαρση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
δεν πρέπει να χρησιμοποιείται απομονωμένα
για διαγνωστικές ή θεραπευτικές αποφάσεις,
αλλά να συνεκτιμάται με άλλους δείκτες.

Συχνό κλινικό λάθος:
Η ερμηνεία της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης
χωρίς να λαμβάνονται υπόψη
αναιμία ή πρόσφατη μετάγγιση
μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη διάγνωση
ή λανθασμένη τροποποίηση θεραπείας.
Τι να θυμάστε:
Ο δείκτης είναι ιδιαίτερα αξιόπιστος
μόνο όταν οι συνθήκες μέτρησης
και η βιολογία των ερυθρών αιμοσφαιρίων
είναι φυσιολογικές.

12

Εναλλακτικές εξετάσεις όταν χρειάζεται

Όταν η HbA1c δεν είναι αξιόπιστη ή δεν αντανακλά σωστά
τον πραγματικό γλυκαιμικό έλεγχο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν
εναλλακτικοί δείκτες βραχυπρόθεσμου γλυκαιμικού ελέγχου.
Οι δείκτες αυτοί αποτυπώνουν τη γλυκόζη σε μικρότερο χρονικό παράθυρο
και είναι χρήσιμοι σε ειδικές κλινικές καταστάσεις.

Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες εξετάσεις είναι:

  • Φρουκτοζαμίνη:
    Αντανακλά τον μέσο όρο γλυκόζης των τελευταίων
    2–3 εβδομάδων, καθώς βασίζεται στη γλυκοζυλίωση
    των πρωτεϊνών του ορού (κυρίως λευκωματίνη).
    Είναι χρήσιμη όταν απαιτείται γρήγορη αξιολόγηση
    μεταβολών στη ρύθμιση.
  • Γλυκοζυλιωμένη λευκωματίνη:
    Παρέχει πιο στοχευμένη πληροφορία για τη
    βραχυπρόθεσμη γλυκαιμική εικόνα
    και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε καταστάσεις
    όπου γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη αλλοιώνεται από αναιμία ή αιμοσφαιρινοπάθειες.

Οι εξετάσεις αυτές δεν αντικαθιστούν τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη στη γενική παρακολούθηση,
αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά όταν απαιτείται
ακριβέστερη εκτίμηση σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Πότε είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι:
Σε αναιμία, κύηση, χρόνια νεφρική νόσο,
πρόσφατη μετάγγιση αίματος ή όταν υπάρχει
ασυμφωνία μεταξύ μακροχρόνιων δεικτών
και της κλινικής εικόνας.
Τι να θυμάστε:
Οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες (π.χ. φρουκτοζαμίνη,
γλυκοζυλιωμένη λευκωματίνη) δεν επηρεάζονται
από τη διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων,
αλλά μπορεί να αλλοιωθούν σε σοβαρή
υπολευκωματιναιμία.

13

Πώς γίνεται η εξέταση HbA1c

Η HbA1c μετριέται σε φλεβικό αίμα,
συνήθως σε σωληνάριο EDTA.
Η δειγματοληψία γίνεται με απλή αιμοληψία
και δεν απαιτείται ειδικός χειρισμός του ασθενούς
κατά τη διάρκεια της λήψης.

Η ανάλυση πραγματοποιείται σε πιστοποιημένο
μικροβιολογικό εργαστήριο
με σύγχρονες και τυποποιημένες μεθόδους,
όπως HPLC ή αξιόπιστες ανοσολογικές τεχνικές,
οι οποίες είναι εναρμονισμένες με τα διεθνή πρότυπα
NGSP και IFCC.

Η τυποποίηση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς εξασφαλίζει
ότι τα αποτελέσματα της εξέτασης είναι
συγκρίσιμα στον χρόνο
και μεταξύ διαφορετικών εργαστηρίων,
εφόσον χρησιμοποιούνται πιστοποιημένες μέθοδοι.

Ο χρόνος απάντησης της εξέτασης
είναι συνήθως την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα,
γεγονός που επιτρέπει γρήγορη κλινική αξιολόγηση
και λήψη αποφάσεων.

Ποιοτικός έλεγχος:
Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι αξιόπιστη μόνο όταν
μετριέται με πιστοποιημένες μεθόδους
και συμμετοχή του εργαστηρίου
σε προγράμματα εσωτερικού και εξωτερικού ποιοτικού ελέγχου.
Τι να θυμάστε:
Για σωστή σύγκριση των τιμών στον χρόνο,
είναι προτιμότερο ο έλεγχος
να γίνεται στο ίδιο εργαστήριο
και με την ίδια αναλυτική μέθοδο.


14

Χρειάζεται προετοιμασία;

Δεν απαιτείται νηστεία για τη μέτρηση της HbA1c.
Η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας,
ανεξάρτητα από το αν έχει προηγηθεί γεύμα,
καθώς δεν επηρεάζεται από πρόσφατη λήψη τροφής.

Παρότι η προετοιμασία είναι απλή, είναι σημαντικό
να ενημερωθεί το εργαστήριο
για καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν την αξιοπιστία
ή την ερμηνεία του αποτελέσματος.

Ειδικότερα, πρέπει να αναφέρονται:

  • Αναιμία ή γνωστή αιματολογική διαταραχή.
  • Κύηση ή πρόσφατος τοκετός.
  • Πρόσφατη αιμορραγία ή μετάγγιση αίματος.
  • Χρόνια νεφρική νόσος ή αιμοκάθαρση.

Η σωστή πληροφόρηση επιτρέπει στον ιατρό ή τον μικροβιολόγο
να αξιολογήσει αν το αποτέλεσμα είναι αξιόπιστο
ή αν χρειάζεται συμπληρωματικός έλεγχος.

Τι δεν χρειάζεται:
Δεν απαιτείται διακοπή φαρμάκων,
ούτε αποφυγή γευμάτων ή ροφημάτων
πριν από την αιμοληψία για γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
Πρακτική συμβουλή:
Για αξιόπιστη σύγκριση στον χρόνο,
καλό είναι να μετριέται
στο ίδιο εργαστήριο και υπό παρόμοιες συνθήκες.
Τι να θυμάστε:
Η απλότητα της προετοιμασίας δεν σημαίνει
ότι η ερμηνεία είναι πάντα απλή·
το κλινικό ιστορικό παραμένει καθοριστικό.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση HbA1c;

Όχι, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη δεν επηρεάζεται από την πρόσφατη λήψη τροφής και μπορεί να μετρηθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.

Κάθε πότε πρέπει να ελέγχεται η HbA1c;

Συνήθως κάθε 3 μήνες όταν η ρύθμιση δεν είναι ικανοποιητική και κάθε 6 μήνες όταν ο διαβήτης είναι σταθερός.

Τι σημαίνει HbA1c 6.0%;

Τιμή γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης 6.0% αντιστοιχεί σε προδιαβήτη και αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης σε σακχαρώδη διαβήτη.

Μπορεί να είναι φυσιολογική η HbA1c αλλά υψηλό το σάκχαρο;

Ναι, σε πρόσφατη απορρύθμιση ή σε καταστάσεις που επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Η HbA1c επηρεάζει τη θεραπεία μου;

Ναι, χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της γλυκαιμικής ρύθμισης και την προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.

Πόσο αξιόπιστη είναι η HbA1c;

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι αξιόπιστη στις περισσότερες περιπτώσεις, αλλά μπορεί να επηρεαστεί από αναιμίες, αιμοσφαιρινοπάθειες ή πρόσφατες μεταγγίσεις.


16 Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης από ιατρό στο εργαστήριό μας.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, με συνεκτίμηση του κλινικού ιστορικού, των συνοδών εργαστηριακών ευρημάτων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ασθενούς.

Μπορείτε να προγραμματίσετε την εξέταση HbA1c ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

Standards of Medical Care in Diabetes—2024. Diabetes Care.

NGSP – National Glycohemoglobin Standardization Program.

IFCC Reference Measurement System for HbA1c.

Nathan DM et al. Translating A1C into Estimated Average Glucose. Diabetes Care.

Κατάλογος εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία.

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.