Εξετάσεις για Κόπωση: Πλήρης Οδηγός Αιτιών, Ερμηνείας & Ελέγχου

Τελευταία ενημέρωση:
9 Φεβρουαρίου 2026

1

Τι είναι η κόπωση και πότε θεωρείται παθολογική

Η κόπωση είναι ένα υποκειμενικό αίσθημα έλλειψης ενέργειας,
το οποίο δεν βελτιώνεται επαρκώς με ξεκούραση.
Διαφέρει τόσο από την απλή υπνηλία
όσο και από τη φυσιολογική κούραση
που ακολουθεί σωματική ή πνευματική καταπόνηση.

Θεωρείται παθολογική όταν:

• διαρκεί περισσότερο από 4–6 εβδομάδες
• επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα
• συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα (ζάλη, δύσπνοια, ταχυκαρδία, απώλεια βάρους)
• δεν εξηγείται από έλλειψη ύπνου ή πρόσφατη έντονη καταπόνηση

Σε αυτές τις περιπτώσεις,
ο εργαστηριακός έλεγχος
είναι ουσιαστικός,
ώστε να διαχωριστεί
η οργανική
από την ψυχογενή ή λειτουργική κόπωση.

Στην καθημερινή κλινική πράξη,
η κόπωση περιγράφεται συχνά
με διαφορετικούς τρόπους:
«δεν έχω ενέργεια»,
«κουράζομαι εύκολα»,
«νιώθω εξάντληση από το πρωί».
Η διαφοροποίηση αυτών των περιγραφών
βοηθά τον ιατρό
να εκτιμήσει
αν πρόκειται για
σωματική,
πνευματική
ή νευρολογική κόπωση.

Η χρόνια κόπωση
διαφέρει από την παροδική κούραση,
καθώς επιμένει
παρά την ξεκούραση
και συχνά συνοδεύεται
από μειωμένη συγκέντρωση,
ευερεθιστότητα
ή μειωμένη αντοχή στην άσκηση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις,
η εργαστηριακή διερεύνηση
είναι απαραίτητη.

2


Οι βασικές κατηγορίες αιτιών κόπωσης

Για να επιλεγούν σωστά οι εξετάσεις,
η κόπωση πρέπει να προσεγγίζεται
αιτιολογικά
και όχι με τυχαία panels.
Η συστηματική κατηγοριοποίηση
βοηθά στον ορθολογικό έλεγχο
και αποτρέπει περιττές εξετάσεις.

Οι συχνότερες κατηγορίες αιτιών κόπωσης είναι:

• Αιματολογικές (αναιμία, χαμηλή φερριτίνη)
• Ορμονικές (θυρεοειδής, κορτιζόλη, ορμόνες φύλου)
• Μεταβολικές (γλυκόζη, σακχαρώδης διαβήτης, ηλεκτρολύτες)
• Φλεγμονώδεις ή λοιμώδεις
• Καρδιοαναπνευστικές
• Ψυχογενείς (άγχος, κατάθλιψη, επαγγελματική εξουθένωση)

Ο σωστός έλεγχος ξεκινά πάντα
από τις πιο συχνές και αναστρέψιμες αιτίες,
πριν εξεταστούν
σπανιότερες καταστάσεις
ή πιο εξειδικευμένοι μηχανισμοί.

Η αιτιολογική προσέγγιση
αποτρέπει τη διενέργεια
δεκάδων εξετάσεων χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Ο στόχος δεν είναι
να «γίνουν όλες οι εξετάσεις»,
αλλά να εντοπιστεί
ο μηχανισμός
που ευθύνεται για το σύμπτωμα.

Για παράδειγμα,
η κόπωση σε γυναίκες
αναπαραγωγικής ηλικίας
σχετίζεται συχνά
με χαμηλή φερριτίνη,
ενώ σε άτομα
με καθιστική ζωή
και αυξημένο σωματικό βάρος
πιο συχνά
με μεταβολικές διαταραχές.

3

Βασικός αιματολογικός έλεγχος για κόπωση

Ο αιματολογικός έλεγχος αποτελεί το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα,
καθώς η αναιμία και οι διαταραχές του σιδήρου
είναι από τα συχνότερα οργανικά αίτια κόπωσης.

Οι βασικές εξετάσεις περιλαμβάνουν:

• Γενική αίματος (αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτης, δείκτες ερυθρών)
• Φερριτίνη (αποθήκες σιδήρου)
• Σίδηρος ορού
• TIBC / τρανσφερρίνη
• Βιταμίνη B12
• Φολικό οξύ

Ιδιαίτερη σημασία έχει η φερριτίνη,
καθώς χαμηλές τιμές μπορεί να προκαλούν κόπωση
ακόμη και με φυσιολογική αιμοσφαιρίνη.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται
συνδυαστικά και όχι απομονωμένα,
ώστε να αποφεύγονται λανθασμένα συμπεράσματα
και άσκοπη λήψη συμπληρωμάτων.

Η γενική αίματος δεν αξιολογείται μόνο με βάση την αιμοσφαιρίνη.
Οι δείκτες των ερυθρών αιμοσφαιρίων (MCV, MCH)
παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για πιθανή έλλειψη σιδήρου ή βιταμινών.

Η φερριτίνη αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη αποθηκών σιδήρου.
Τιμές στο κατώτερο φυσιολογικό όριο
μπορεί να σχετίζονται με κόπωση,
ιδίως σε γυναίκες ή αθλητές,
ακόμη και όταν η αιμοσφαιρίνη είναι φυσιολογική.

4

4. Ορμονικές εξετάσεις που σχετίζονται με κόπωση

Οι ορμονικές διαταραχές αποτελούν συχνό αλλά
υποδιαγνωσμένο αίτιο χρόνιας κόπωσης.
Ακόμη και ήπιες αποκλίσεις μπορεί να επηρεάζουν
την ενέργεια, τη συγκέντρωση και την αντοχή.

Βασικές ορμονικές εξετάσεις:

• TSH – αρχικός έλεγχος θυρεοειδούς
• FT4 / FT3 – λειτουργική εκτίμηση θυρεοειδούς
• Πρωινή κορτιζόλη – άξονας επινεφριδίων
• Τεστοστερόνη (στους άνδρες)
• SHBG – ερμηνεία ελεύθερης τεστοστερόνης

Ο υποθυρεοειδισμός είναι από τις συχνότερες
ορμονικές αιτίες κόπωσης, ενώ χαμηλή τεστοστερόνη
στους άνδρες μπορεί να εκδηλώνεται με
κόπωση, μειωμένη αντοχή και πτώση διάθεσης.

Οι διαταραχές του θυρεοειδούς
μπορεί να προκαλούν κόπωση τόσο σε υποθυρεοειδισμό
όσο και σε υπερθυρεοειδισμό.
Γι’ αυτό η ερμηνεία των ορμονών
πρέπει να γίνεται συνδυαστικά και όχι απομονωμένα.

Στους άνδρες, η χαμηλή τεστοστερόνη
μπορεί να εκδηλωθεί με κόπωση,
μειωμένη μυϊκή δύναμη και πτώση αντοχής,
ιδίως μετά την ηλικία των 40 ετών.

5

5. Μεταβολικός έλεγχος και κόπωση

Οι μεταβολικές διαταραχές, ακόμη και σε αρχικά στάδια,
μπορούν να προκαλούν αίσθημα μόνιμης κόπωσης,
πνευματική θόλωση και μειωμένη απόδοση.

Χρήσιμες μεταβολικές εξετάσεις:

• Γλυκόζη νηστείας
• HbA1c (μέσος όρος σακχάρου 3μήνου)
• Ινσουλίνη – εκτίμηση αντίστασης στην ινσουλίνη
• HOMA-IR
• Νάτριο, Κάλιο

Η υπογλυκαιμία, η πρώιμη διαταραχή γλυκόζης
ή οι ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες
μπορεί να εκδηλώνονται κυρίως με κόπωση,
χωρίς άλλα ειδικά συμπτώματα.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη
μπορεί να προκαλεί έντονη κόπωση,
ιδιαίτερα μετά τα γεύματα.
Συχνά συνυπάρχει με αύξηση βάρους
και δυσκολία απώλειας κιλών.

Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές,
όπως χαμηλό κάλιο ή νάτριο,
μπορεί να προκαλέσουν αδυναμία,
μυϊκές κράμπες και μειωμένη αντοχή.

6

6. Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που επηρεάζουν την ενέργεια

Οι ανεπάρκειες βιταμινών και ιχνοστοιχείων
αποτελούν συχνή και αναστρέψιμη αιτία κόπωσης,
ιδίως σε άτομα με κακή διατροφή,
δυσαπορρόφηση,
αυξημένες ανάγκες
ή χρόνια νοσήματα.

Συχνότερες εξετάσεις:

• Βιταμίνη D (25-OH)
• Βιταμίνη B12
• Φολικό οξύ
• Μαγνήσιο
• Ψευδάργυρος (επιλεκτικά)

Η χαμηλή βιταμίνη D
μπορεί να συνδέεται
με μυϊκή αδυναμία,
χαμηλή αντοχή
και αίσθημα εξάντλησης,
ιδίως σε άτομα
με περιορισμένη έκθεση στον ήλιο.

Η έλλειψη βιταμίνης B12
δεν επηρεάζει μόνο την αιμοποίηση,
αλλά και το νευρικό σύστημα.
Μπορεί να προκαλέσει
κόπωση,
διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης,
καθώς και μυρμηκιάσματα.

Η σωστή ερμηνεία των τιμών
και η στοχευμένη αναπλήρωση,
όταν υπάρχει τεκμηριωμένη ανεπάρκεια,
μπορούν να οδηγήσουν
σε ουσιαστική βελτίωση
της ενεργητικότητας.

7


7. Έλεγχος ήπατος και νεφρών στην ανεξήγητη κόπωση

Διαταραχές της ηπατικής
ή νεφρικής λειτουργίας
μπορεί να προκαλούν
προοδευτική και επίμονη κόπωση,
ακόμη και χωρίς
έντονα συνοδά συμπτώματα.

Βασικές εξετάσεις:

• SGOT (AST) και SGPT (ALT)
• γ-GT
• Ουρία
• Κρεατινίνη
• eGFR

Ήπιες διαταραχές της ηπατικής λειτουργίας,
όπως μικρές αυξήσεις των τρανσαμινασών
ή της γ-GT,
μπορεί να σχετίζονται με κόπωση,
ακόμη και απουσία
σαφών γαστρεντερικών συμπτωμάτων.
Στην καθημερινή πράξη,
συχνά συνδέονται
με λιπώδη διήθηση ήπατος,
κατανάλωση αλκοόλ,
φαρμακευτική αγωγή
ή μεταβολικό σύνδρομο.

Η κόπωση σε αυτές τις περιπτώσεις
εμφανίζεται σταδιακά
και συχνά συνοδεύεται
από μειωμένη αντοχή,
αίσθημα βάρους
και χαμηλή ενεργητικότητα.
Η συστηματική παρακολούθηση
των ηπατικών ενζύμων
είναι καθοριστική
για την έγκαιρη αναγνώριση
λειτουργικών ή μεταβολικών διαταραχών.

Αντίστοιχα, η νεφρική δυσλειτουργία,
ακόμη και σε πρώιμα στάδια,
μπορεί να εκδηλωθεί
με επίμονη κόπωση,
μειωμένη αντοχή
και δυσκολία συγκέντρωσης.
Ήπια μείωση του eGFR
ή αύξηση της ουρίας και της κρεατινίνης
συχνά υποεκτιμώνται,
ιδίως σε ηλικιωμένους
ή άτομα με υπέρταση
και σακχαρώδη διαβήτη.

Η κόπωση που σχετίζεται
με ήπιες ηπατικές ή νεφρικές διαταραχές
είναι συνήθως
προοδευτική και επίμονη,
χωρίς αιφνίδια επιδείνωση.
Για τον λόγο αυτό,
η τακτική παρακολούθηση
των βιοχημικών δεικτών
αποτελεί βασικό μέρος
της συνολικής αξιολόγησης.

8


8. Φλεγμονή και λοιμώξεις ως αιτία κόπωσης

Η συστηματική φλεγμονή
αποτελεί συχνό,
αλλά συχνά υποεκτιμημένο
αίτιο κόπωσης.
Μπορεί να σχετίζεται
με χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις
ή με πρόσφατες λοιμώξεις,
ακόμη και όταν
τα υπόλοιπα συμπτώματα
είναι ήπια ή έχουν υποχωρήσει.

Χρήσιμες εξετάσεις:

• CRP
• ΤΚΕ
• Φερριτίνη (ως δείκτης φλεγμονής)

Η χρόνια φλεγμονή
επηρεάζει τον μεταβολισμό
και την ενεργειακή ισορροπία του οργανισμού
μέσω παρατεταμένης ενεργοποίησης
του ανοσοποιητικού συστήματος,
οδηγώντας σε αίσθημα
γενικευμένης και επίμονης εξάντλησης.

Δείκτες όπως η CRP
και η ΤΚΕ
αποτελούν χρήσιμα εργαλεία
για την ανίχνευση ενεργού φλεγμονής.
Ακόμη και ήπιες αυξήσεις
μπορεί να σχετίζονται με κόπωση,
ιδίως όταν επιμένουν στον χρόνο
και δεν συνοδεύονται
από σαφή οξεία λοίμωξη.

Σε χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις,
όπως αυτοάνοσα νοσήματα,
παχυσαρκία,
χρόνιες λοιμώξεις
ή άλλα χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα,
η κόπωση συχνά προηγείται
άλλων πιο ειδικών συμπτωμάτων.
Για τον λόγο αυτό,
οι δείκτες φλεγμονής
πρέπει να ερμηνεύονται
πάντα σε συνδυασμό
με το κλινικό ιστορικό
και όχι απομονωμένα.

Η φλεγμονώδης κόπωση
διαφέρει από την απλή κούραση,
καθώς δεν βελτιώνεται
με ξεκούραση
και συχνά συνοδεύεται
από μυαλγίες,
χαμηλή διάθεση
ή αίσθημα «βαριάς» κόπωσης
χωρίς σαφή αιτία.

9


9. Καρδιολογικές αιτίες κόπωσης – πότε χρειάζονται εξετάσεις

Η κόπωση μπορεί να αποτελεί
πρώιμο και μη ειδικό σύμπτωμα καρδιακής δυσλειτουργίας,
ιδίως όταν συνοδεύεται
από δύσπνοια,
μειωμένη αντοχή στην προσπάθεια
ή εμφάνιση οιδημάτων.
Σε αυτές τις περιπτώσεις,
η καρδιολογική αξιολόγηση
είναι απαραίτητη.

Εξετάσεις που αξιολογούνται επιλεκτικά:

• BNP ή NT-proBNP
• Τροπονίνη (μόνο με ύποπτα συμπτώματα)
• D-dimer (σε συγκεκριμένες κλινικές ενδείξεις)

Οι καρδιολογικοί δείκτες
δεν αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας
για τη διερεύνηση της κόπωσης.
Ζητούνται μόνο
όταν υπάρχουν σαφή συνοδά συμπτώματα
ή τεκμηριωμένη κλινική υποψία.

Η κόπωση καρδιακής αιτιολογίας
χαρακτηρίζεται συνήθως
από μειωμένη αντοχή
στη σωματική προσπάθεια
και αίσθημα εξάντλησης
σε δραστηριότητες
που παλαιότερα
δεν προκαλούσαν ενόχληση.
Συχνά προηγείται
της εμφάνισης δύσπνοιας
ή οιδημάτων,
ιδίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Δείκτες όπως το BNP
ή το NT-proBNP
βοηθούν στην αναγνώριση
υποκλινικής καρδιακής δυσλειτουργίας,
ιδίως σε άτομα
με ιστορικό υπέρτασης,
στεφανιαίας νόσου
ή καρδιακής ανεπάρκειας.

Αντίθετα, η τροπονίνη
δεν ενδείκνυται
για τον έλεγχο της κόπωσης
χωρίς συνοδά καρδιολογικά συμπτώματα
και ζητείται μόνο
σε περιπτώσεις
ύποπτες για οξεία καρδιακή βλάβη.

Η σωστή αξιολόγηση
της καρδιακής λειτουργίας,
σε συνδυασμό
με τα ευρήματα
από άλλα συστήματα,
βοηθά να διαχωριστεί
η οργανική
από τη λειτουργική κόπωση
και να αποφευχθεί
άσκοπη ή υπερβολική διερεύνηση.

10

10. Ψυχογενείς παράγοντες και κόπωση

Όταν ο εργαστηριακός έλεγχος είναι φυσιολογικός,
η κόπωση συχνά σχετίζεται με
ψυχογενείς ή λειτουργικούς παράγοντες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα συμπτώματα
«δεν είναι πραγματικά»
ή ότι ο ασθενής τα «φαντάζεται».
Η κόπωση είναι απολύτως υπαρκτή
και επηρεάζει ουσιαστικά
την καθημερινή λειτουργικότητα.

Το χρόνιο άγχος,
η κατάθλιψη
και το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης
επηρεάζουν άμεσα
τον ύπνο,
το αυτόνομο νευρικό σύστημα
και τον ορμονικό άξονα
(υποθάλαμος–υπόφυση–επινεφρίδια),
οδηγώντας σε επίμονη σωματική και πνευματική εξάντληση.

Σε αυτές τις καταστάσεις,
η κόπωση συχνά συνοδεύεται από:

• μη αναζωογονητικό ύπνο
• μειωμένη συγκέντρωση και «πνευματική θολούρα»
• ευερεθιστότητα
• αίσθημα κόπωσης από τις πρωινές ώρες

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της
λειτουργικής κόπωσης
είναι ότι δεν βελτιώνεται ουσιαστικά
με απλή ξεκούραση
και συχνά επιμένει
παρά τα φυσιολογικά αποτελέσματα εξετάσεων.
Αυτό αποτελεί βασικό στοιχείο
της διαφορικής διάγνωσης
σε σχέση με οργανικά αίτια.

Η διάγνωση ψυχογενούς ή λειτουργικής κόπωσης
τίθεται μόνο αφού αποκλειστούν οργανικά αίτια
μέσω κατάλληλου εργαστηριακού ελέγχου.
Απαιτεί συνολική ιατρική αξιολόγηση,
που λαμβάνει υπόψη
το ιατρικό ιστορικό,
τον τρόπο ζωής,
το επίπεδο στρες
και την ψυχική επιβάρυνση του ατόμου,
και όχι μόνο μεμονωμένες εξετάσεις.

Η σωστή αναγνώριση
των ψυχογενών παραγόντων,
συμπεριλαμβανομένης της
επαγγελματικής εξουθένωσης,
αποτρέπει την άσκοπη επανάληψη εξετάσεων
και επιτρέπει
πιο στοχευμένη αντιμετώπιση,
με στόχο τη σταδιακή αποκατάσταση
της ενέργειας και της λειτουργικότητας.

11

11. Κόπωση σε ειδικές ομάδες πληθυσμού

Η αξιολόγηση της κόπωσης
πρέπει να προσαρμόζεται
στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
κάθε πληθυσμιακής ομάδας.
Η ηλικία, το φύλο,
ο τρόπος ζωής
και οι αυξημένες απαιτήσεις
επηρεάζουν τόσο
την αιτιολογία
όσο και την επιλογή των εξετάσεων.

• Γυναίκες:
  Η κόπωση σχετίζεται συχνά
  με χαμηλή φερριτίνη,
  ιδίως σε αναπαραγωγική ηλικία,
  καθώς και με
  ορμονικές διακυμάνσεις
  ή διαταραχές του θυρεοειδούς.
  Σε περιόδους έντονης κόπωσης,
  η αξιολόγηση σιδήρου
  και θυρεοειδικών ορμονών
  είναι ιδιαίτερα σημαντική.
• Άνδρες:
  Η επίμονη κόπωση
  μπορεί να σχετίζεται
  με χαμηλή τεστοστερόνη,
  μεταβολικές διαταραχές
  ή πρώιμη αντίσταση στην ινσουλίνη.
  Η διερεύνηση περιλαμβάνει
  ορμονικό και μεταβολικό έλεγχο,
  ιδίως μετά τη μέση ηλικία.
• Ηλικιωμένοι:
  Στους ηλικιωμένους,
  η κόπωση συχνά έχει
  πολυπαραγοντική αιτιολογία.
  Η πολυφαρμακία,
  η ήπια νεφρική δυσλειτουργία
  ή η καρδιακή ανεπάρκεια
  μπορεί να εκδηλώνονται
  πρωτίστως με εξάντληση
  και μειωμένη αντοχή.
• Έφηβοι:
  Η κόπωση σε εφήβους
  σχετίζεται συχνά
  με έλλειψη ύπνου,
  αυξημένες σχολικές απαιτήσεις
  και, σε ορισμένες περιπτώσεις,
  αναιμία ή διατροφικές ελλείψεις.
  Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται
  με ιδιαίτερη προσοχή,
  αποφεύγοντας υπερβολικό έλεγχο.
• Αθλητές:
  Σε αθλητές,
  η κόπωση μπορεί να οφείλεται
  σε υπερπροπόνηση,
  ανεπάρκεια σιδήρου
  ή διαταραχές ηλεκτρολυτών.
  Η κόπωση συχνά συνοδεύεται
  από πτώση απόδοσης
  και απαιτεί στοχευμένο έλεγχο,
  όχι γενικευμένα panels.

Η στοχευμένη επιλογή εξετάσεων,
ανάλογα με την ομάδα
στην οποία ανήκει το άτομο,
αποφεύγει άσκοπους ελέγχους,
μειώνει την αβεβαιότητα
και οδηγεί σε
ταχύτερη και ουσιαστικότερη διάγνωση.

12

12. Πότε χρειάζεται πιο εξειδικευμένος έλεγχος

Όταν η κόπωση είναι
έντονη, επιδεινούμενη ή παραμένει ανεξήγητη
παρά τον βασικό εργαστηριακό έλεγχο,
μπορεί να απαιτηθεί
πιο εξειδικευμένη διερεύνηση.
Η απόφαση αυτή
δεν βασίζεται σε ένα μόνο αποτέλεσμα,
αλλά στη συνολική κλινική εικόνα.

Ενδείξεις που μπορεί να οδηγήσουν
σε περαιτέρω έλεγχο περιλαμβάνουν:

• επιμένουσα κόπωση που επιδεινώνεται με τον χρόνο
• συνδυασμό κόπωσης με νευρολογικά ή καρδιολογικά συμπτώματα
• παθολογικά ευρήματα στον βασικό έλεγχο
• ισχυρό οικογενειακό ιστορικό χρόνιων νοσημάτων

Ο εξειδικευμένος εργαστηριακός έλεγχος
μπορεί, κατά περίπτωση, να περιλαμβάνει:

• Αυτοάνοσους δείκτες,
  όταν υπάρχουν ενδείξεις
  συστηματικής φλεγμονής
  ή συνοδά συμπτώματα
  (π.χ. αρθραλγίες, εξανθήματα).
• Εκτενέστερο ενδοκρινολογικό έλεγχο,
  όταν ο βασικός έλεγχος
  δεν εξηγεί τα συμπτώματα
  ή όταν υπάρχει υποψία
  διαταραχών του επινεφριδικού ή υποφυσιακού άξονα.
• Νευρολογική διερεύνηση,
  όταν η κόπωση συνοδεύεται
  από μυϊκή αδυναμία,
  αιμωδίες,
  διαταραχές ισορροπίας
  ή γνωσιακές μεταβολές.
• Καρδιολογική εκτίμηση,
  όταν συνυπάρχει μειωμένη αντοχή,
  δύσπνοια,
  ζάλη ή αίσθημα παλμών,
  ιδίως σε άτομα με παράγοντες κινδύνου.

Ο εξειδικευμένος έλεγχος
πρέπει να γίνεται
μόνο με ιατρική καθοδήγηση,
καθώς η αλόγιστη διενέργεια
πολλών εξετάσεων
αυξάνει την πιθανότητα
τυχαίων ή παραπλανητικών ευρημάτων,
χωρίς να οδηγεί
σε ουσιαστική διάγνωση.

Στόχος της εξειδικευμένης διερεύνησης
δεν είναι η «εύρεση μιας σπάνιας διάγνωσης»,
αλλά η σαφής κατανόηση της αιτίας της κόπωσης,
ώστε να επιλεγεί
η κατάλληλη αντιμετώπιση
και να αποφευχθεί
η περιττή ιατρικοποίηση.

13

13. Τι ΔΕΝ χρειάζεται συνήθως να εξεταστεί στην κόπωση

Στον έλεγχο της κόπωσης,
ένα από τα συχνότερα λάθη
είναι η διενέργεια
πολλών, εκτεταμένων ή άσχετων εξετάσεων
χωρίς σαφή κλινική ένδειξη.
Η προσέγγιση αυτή
δεν αυξάνει τη διαγνωστική ακρίβεια
και συχνά οδηγεί
σε σύγχυση ή λανθασμένα συμπεράσματα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις,
δεν απαιτούνται:

• Εκτεταμένα panels βιταμινών
  χωρίς συγκεκριμένη υποψία ή συμπτώματα.
  Η αδιάκριτη μέτρηση πολλών βιταμινών
  σπάνια προσφέρει ουσιαστικές πληροφορίες
  και συχνά οδηγεί σε υπερδιάγνωση.
• Εξετάσεις για λοιμώξεις
  όπως EBV ή CMV,
  όταν δεν υπάρχουν
  συμβατά κλινικά συμπτώματα
  ή πρόσφατο ιστορικό λοίμωξης.
  Η τυχαία ανεύρεση αντισωμάτων
  δεν εξηγεί τη χρόνια κόπωση.
• Εκτενείς ορμονικοί έλεγχοι
  πέραν του βασικού screening,
  χωρίς σαφή ενδείξη
  από το ιστορικό ή την κλινική εικόνα.
• Καρδιολογικοί δείκτες
  σε άτομα χωρίς δύσπνοια,
  θωρακικό άλγος,
  οιδήματα
  ή μειωμένη αντοχή στην προσπάθεια.

Η αλόγιστη χρήση εξετάσεων
αυξάνει την πιθανότητα
τυχαίων παθολογικών ευρημάτων,
τα οποία μπορεί να οδηγήσουν
σε άσκοπες επαναλήψεις,
περαιτέρω εξετάσεις
και περιττό άγχος για τον ασθενή.

Η στοχευμένη επιλογή εξετάσεων,
με βάση το ιστορικό,
τα συμπτώματα
και τα αρχικά ευρήματα,
είναι πιο αξιόπιστη,
πιο ασφαλής
και οδηγεί σε
ουσιαστικότερη ερμηνεία της κόπωσης,
μειώνοντας τον κίνδυνο
λανθασμένων συμπερασμάτων.

14

14. Συχνά λάθη στον εργαστηριακό έλεγχο κόπωσης

Παρά τη συχνότητα του συμπτώματος,
ο εργαστηριακός έλεγχος της κόπωσης
συνοδεύεται συχνά από επαναλαμβανόμενα λάθη,
τα οποία μπορεί να καθυστερήσουν
τη σωστή διάγνωση
ή να οδηγήσουν σε άσκοπες παρεμβάσεις.

• Έλεγχος μόνο ενός δείκτη
  (π.χ. μόνο θυρεοειδούς ή μόνο βιταμίνης D),
  χωρίς συνολική αξιολόγηση.
  Η κόπωση είναι πολυπαραγοντικό σύμπτωμα
  και σπάνια εξηγείται από έναν μόνο δείκτη.
• Παράβλεψη της φερριτίνης
  όταν η αιμοσφαιρίνη είναι φυσιολογική.
  Χαμηλές αποθήκες σιδήρου
  μπορούν να προκαλέσουν κόπωση
  πριν εμφανιστεί αναιμία.
• Λήψη συμπληρωμάτων χωρίς διάγνωση,
  με βάση τυχαία ή οριακά ευρήματα.
  Η πρακτική αυτή
  μπορεί να καλύψει το πρόβλημα
  χωρίς να αντιμετωπίζει την αιτία.
• Επανάληψη εξετάσεων χωρίς σαφή λόγο,
  σε σύντομα χρονικά διαστήματα,
  χωρίς αλλαγή συμπτωμάτων
  ή θεραπευτικής παρέμβασης.
• Ερμηνεία μεμονωμένων τιμών
  χωρίς συσχέτιση
  με το ιστορικό και την κλινική εικόνα,
  γεγονός που αυξάνει
  τον κίνδυνο λανθασμένων συμπερασμάτων.

Η σωστή προσέγγιση στον έλεγχο της κόπωσης
είναι διαδοχική και ερμηνευτική:
ξεκινά από τον βασικό έλεγχο,
αξιολογεί τα ευρήματα
σε συνδυασμό με τα συμπτώματα
και προχωρά σε περαιτέρω διερεύνηση
μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη.

Με αυτόν τον τρόπο,
αποφεύγεται η άσκοπη ιατρικοποίηση,
μειώνεται το άγχος του ασθενούς
και επιτυγχάνεται
ουσιαστικότερη κατανόηση της αιτίας της κόπωσης.

15

15. Συχνές Ερωτήσεις για τις εξετάσεις κόπωσης

16

16. Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

17

17. Βιβλιογραφία