menu trigger  menu trigger
Καλσιτονίνη.jpg
Παντελής Αναγνωστόπουλος
01/Oct/2025
Έλεγχος Ορμονών

Καλσιτονίνη: Εξέταση, Φυσιολογικές Τιμές, Αυξημένα & Χαμηλά Επίπεδα

1) Τι είναι η Καλσιτονίνη;

Key Takeaway: Η Καλσιτονίνη είναι μία ορμόνη που εκκρίνεται από τα C-κύτταρα του θυρεοειδούς και ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, λειτουργώντας συμπληρωματικά της παραθορμόνης.

Η Καλσιτονίνη είναι μία πεπτιδική ορμόνη που παράγεται από τα παραθυλακιώδη (C) κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα.
Ο κύριος ρόλος της είναι η μείωση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα όταν αυτά αυξάνονται, αναστέλλοντας την απορρόφηση οστού από τους οστεοκλάστες και αυξάνοντας την αποβολή ασβεστίου από τα νεφρά.

Σε φυσιολογικές καταστάσεις η καλσιτονίνη παίζει επικουρικό ρόλο στη ρύθμιση του ασβεστίου· ωστόσο, σε παθολογικές καταστάσεις (π.χ. μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς), τα επίπεδά της στο αίμα μπορεί να αυξηθούν σημαντικά και να χρησιμοποιηθούν ως διαγνωστικός δείκτης.

Συμβουλή: Η μέτρηση καλσιτονίνης συχνά ζητείται σε άτομα με όζους θυρεοειδούς για να αποκλειστεί μυελοειδές καρκίνωμα.

Η γνώση των επιπέδων καλσιτονίνης είναι σημαντική τόσο για τη διάγνωση και παρακολούθηση παθήσεων του θυρεοειδούς όσο και για τη μελέτη μεταβολικών νοσημάτων των οστών.

2) Ρόλος & Λειτουργία στον Οργανισμό

Σημαντικό: Η καλσιτονίνη είναι η ορμόνη «φρένο» του ασβεστίου: μειώνει τα επίπεδά του στο αίμα όταν είναι υψηλά, δρώντας αντίθετα από την παραθορμόνη.

Η Καλσιτονίνη εκκρίνεται από τα παραθυλακιώδη (C) κύτταρα του θυρεοειδούς όταν το ασβέστιο του αίματος αυξάνεται. Ο βασικός της ρόλος είναι να διατηρεί την ομοιόσταση του ασβεστίου σε συνεργασία με την παραθορμόνη (PTH) και τη βιταμίνη D.

Βασικές Δράσεις

  • Στα οστά: Αναστέλλει τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών, μειώνοντας την απελευθέρωση ασβεστίου από το οστικό απόθεμα.
  • Στους νεφρούς: Αυξάνει την αποβολή ασβεστίου και φωσφόρου μέσω των ούρων.
  • Στο έντερο: Έμμεσα επηρεάζει την απορρόφηση ασβεστίου περιορίζοντας την υπερφόρτωση.
  • Ρόλος σε παθολογικές καταστάσεις: Υψηλά επίπεδα σε μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς, σε ορισμένα καρκινώματα πνεύμονα και σε υπερτροφία C-κυττάρων.

Η καλσιτονίνη λειτουργεί σαν «ασφάλεια» όταν υπάρχει υπερασβεστιαιμία, προστατεύοντας το σώμα από την αποδόμηση των οστών και συμβάλλοντας στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων ασβεστίου.

Συμβουλή: Στην κλινική πράξη, η καλσιτονίνη χρησιμοποιείται κυρίως ως δείκτης για μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς και λιγότερο για διαταραχές ασβεστίου.

Κατανοώντας τον ρόλο της καλσιτονίνης, ο γιατρός σας μπορεί να ερμηνεύσει σωστά τα αποτελέσματα της εξέτασης και να εντοπίσει έγκαιρα τυχόν παθολογίες.

3) Πότε ζητείται η Εξέταση Καλσιτονίνης

Σημαντικό: Η μέτρηση καλσιτονίνης δεν γίνεται ως προληπτική εξέταση ρουτίνας. Χρησιμοποιείται κυρίως για τη διάγνωση και παρακολούθηση συγκεκριμένων παθήσεων του θυρεοειδούς και των οστών.

Η εξέταση καλσιτονίνης στο αίμα συνιστάται όταν υπάρχει κλινική υποψία για καταστάσεις που αυξάνουν ή μειώνουν την παραγωγή της.
Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ως δείκτης όγκου για το μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς, αλλά και ως εργαλείο σε διαταραχές μεταβολισμού ασβεστίου.

Ενδείξεις για τη μέτρηση

  • Υποψία μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς (ιδιαίτερα σε ασθενείς με όζους θυρεοειδούς).
  • Παρακολούθηση μετά από χειρουργική αφαίρεση μυελοειδούς καρκινώματος για έλεγχο υποτροπής.
  • Έλεγχος συγγενών ασθενών με MEN 2 (πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία τύπου 2).
  • Διερεύνηση ανεξήγητης υπερασβεστιαιμίας ή διαταραχών μεταβολισμού ασβεστίου.
  • Εργαστηριακή αξιολόγηση C-κυτταρικής υπερπλασίας σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Συμβουλή: Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος ή MEN 2, ενημερώστε τον ενδοκρινολόγο σας. Η προληπτική μέτρηση καλσιτονίνης μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση.

Με την εξέταση καλσιτονίνης ο γιατρός αποκτά πολύτιμη πληροφορία για το προφίλ κινδύνου του θυρεοειδούς σας και μπορεί να καθορίσει το κατάλληλο πλάνο παρακολούθησης ή θεραπείας.

4) Εξέταση Καλσιτονίνης στο Αίμα – Διαδικασία & Φυσιολογικές Τιμές

Σημαντικό: Η εξέταση καλσιτονίνης είναι μια απλή αιματολογική εξέταση, αλλά η ερμηνεία των αποτελεσμάτων απαιτεί εξειδικευμένο γιατρό (ενδοκρινολόγο).

Η μέτρηση της καλσιτονίνης γίνεται στο αίμα και συνήθως δεν απαιτεί ειδική προετοιμασία.
Ο γιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να αποφύγετε συγκεκριμένα φάρμακα ή εξετάσεις πριν την αιμοληψία, γιατί μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.

Διαδικασία

  • Απλή αιμοληψία από φλέβα (συνήθως πρωινές ώρες).
  • Το δείγμα αποστέλλεται στο εργαστήριο για ανοσοενζυμική μέτρηση καλσιτονίνης.
  • Αποτελέσματα διαθέσιμα συνήθως μέσα σε 1–2 εργάσιμες ημέρες.
  • Σε αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να γίνει δοκιμασία διέγερσης (stimulated test) με ένεση ασβεστίου ή πενταγαστρίνης για να εκτιμηθεί η απάντηση της καλσιτονίνης.

ΠαράμετροςΠληροφορίες
ΔείγμαΦλεβικό αίμα (ορός)
Απαιτεί νηστεία;Όχι, εκτός αν ο γιατρός σας δώσει διαφορετικές οδηγίες
Χρόνος ΑποτελέσματοςΣυνήθως 1–2 εργάσιμες ημέρες
Φυσιολογικές Τιμές
  • Άνδρες: <8,5 pg/mL (ή ανάλογα με τη μέθοδο)
  • Γυναίκες: <5 pg/mL
  • Μετά από θυρεοειδεκτομή: σχεδόν μηδενικά επίπεδα

Οι τιμές διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο και την τεχνική μέτρησης.

Τι επηρεάζει τα αποτελέσματα;

  • Πρόσφατη λήψη φαρμάκων (π.χ. PPI, αναστολείς αντλίας πρωτονίων).
  • Νεφρική ανεπάρκεια (μπορεί να αυξήσει ψευδώς τα επίπεδα).
  • Εγκυμοσύνη (μικρές αυξήσεις).
  • Οξεία νόσος ή φλεγμονή.

Συμβουλή: Να έχετε μαζί σας όλες τις προηγούμενες εξετάσεις καλσιτονίνης όταν επισκέπτεστε τον γιατρό σας, ώστε να αξιολογήσει την πορεία στο χρόνο.

Η εξέταση καλσιτονίνης είναι ανώδυνη και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία του θυρεοειδούς και τον μεταβολισμό του ασβεστίου.

5) Αιτίες Αυξημένων Επιπέδων Καλσιτονίνης

Σημαντικό: Η υψηλή καλσιτονίνη δεν σημαίνει πάντα καρκίνο. Υπάρχουν πολλές καταστάσεις που μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδά της. Η σωστή διάγνωση γίνεται από ειδικό γιατρό.

Η αύξηση της καλσιτονίνης στο αίμα αποτελεί κυρίως βιοδείκτη για το μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς, αλλά μπορεί να παρατηρηθεί και σε άλλες παθολογικές ή φυσιολογικές καταστάσεις.
Ο γιατρός συνεκτιμά την κλινική εικόνα, το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και άλλους δείκτες για τη διάγνωση.

Συχνότερες Αιτίες Αυξημένων Επιπέδων

  • Μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς (MTC): Η πιο σημαντική αιτία. Πολύ υψηλά επίπεδα (>100 pg/mL) είναι σχεδόν παθογνωμονικά.
  • Υπερπλασία C-κυττάρων: Πρόδρομη κατάσταση MTC, συχνά σε φορείς MEN2.
  • Άλλοι νευροενδοκρινικοί όγκοι: π.χ. καρκίνωμα πνεύμονα, παγκρεατικά νεοπλάσματα, φαιοχρωμοκύτωμα.
  • Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια: Μπορεί να προκαλέσει μέτρια αύξηση.
  • Φλεγμονώδεις/αυτοάνοσες παθήσεις θυρεοειδούς: π.χ. θυρεοειδίτιδα Hashimoto.
  • Λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων: Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI), γλυκαγόνη, κ.ά.
  • Εγκυμοσύνη: Μικρές αυξήσεις θεωρούνται φυσιολογικές.
  • Οξεία υπερασβεστιαιμία: Μπορεί να διεγείρει την έκκριση καλσιτονίνης.

Συμβουλή: Η επανάληψη της εξέτασης ή η δοκιμασία διέγερσης (stimulated test) με ασβέστιο βοηθάει στη διάκριση μεταξύ καλοήθους και κακοήθους αιτίας αυξημένης καλσιτονίνης.

Τα επίπεδα καλσιτονίνης πρέπει πάντα να ερμηνεύονται από εξειδικευμένο γιατρό, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το φύλο, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τα ευρήματα από απεικονιστικές εξετάσεις.

6) Αιτίες Χαμηλών Επιπέδων Καλσιτονίνης

Σημαντικό: Τα χαμηλά επίπεδα καλσιτονίνης συνήθως δεν αποτελούν ανησυχητικό εύρημα, αλλά μπορούν να δώσουν πληροφορίες για τη λειτουργία του θυρεοειδούς μετά από θεραπεία.

Η μείωση της καλσιτονίνης στο αίμα είναι συχνότερη σε καταστάσεις όπου έχει αφαιρεθεί ή κατασταλεί ο θυρεοειδής,
ή σε φυσιολογικές μεταβολές της ορμόνης. Σε αντίθεση με την αύξηση, τα χαμηλά επίπεδα σπάνια σχετίζονται με σοβαρή νόσο.

Συχνότερες Αιτίες Χαμηλών Επιπέδων

  • Μετά από θυρεοειδεκτομή: Η αφαίρεση του θυρεοειδούς οδηγεί σε μηδενικά επίπεδα καλσιτονίνης.
  • Μετά από επιτυχή θεραπεία μυελοειδούς καρκινώματος: Τα χαμηλά επίπεδα επιβεβαιώνουν την επιτυχία της θεραπείας.
  • Φυσιολογικά χαμηλά επίπεδα: Ιδίως στις γυναίκες και στα παιδιά η καλσιτονίνη είναι φυσιολογικά χαμηλότερη.
  • Υπολειτουργία ή καταστολή C-κυττάρων: Σε ορισμένες σπάνιες παθήσεις του θυρεοειδούς.
  • Λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων: Που μειώνουν την έκκριση ή επηρεάζουν τη μέτρηση της καλσιτονίνης.

Συμβουλή: Σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο για μυελοειδές καρκίνωμα,
τα μη ανιχνεύσιμα επίπεδα καλσιτονίνης μετά την επέμβαση είναι καλό προγνωστικό σημείο. Η περιοδική μέτρηση βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανής υποτροπής.

Τα χαμηλά επίπεδα καλσιτονίνης, εφόσον δεν υπάρχουν συμπτώματα,
θεωρούνται γενικά καλοήθη εύρημα και δεν απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση εκτός αν το συστήσει ο γιατρός σας.

7) Καλσιτονίνη & Καρκίνος Θυρεοειδούς

Σημαντικό: Η καλσιτονίνη είναι ο πιο ευαίσθητος δείκτης για το μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς. Υψηλές τιμές χρειάζονται πάντα περαιτέρω διερεύνηση από ενδοκρινολόγο.

Το μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς (MTC) είναι ένας νευροενδοκρινικός όγκος που προέρχεται από τα C-κύτταρα του θυρεοειδούς, δηλαδή τα ίδια κύτταρα που παράγουν την καλσιτονίνη.
Γι’ αυτό η ορμόνη αυτή αποτελεί τον πιο αξιόπιστο ογκολογικό δείκτη για τη διάγνωση και την παρακολούθησή του.

Ρόλος της Καλσιτονίνης στο Μυελοειδές Καρκίνωμα

  • Διάγνωση: Πολύ υψηλές τιμές (>100 pg/mL) είναι σχεδόν παθογνωμονικές για MTC.
  • Σταδιοποίηση: Τα επίπεδα καλσιτονίνης σχετίζονται με την έκταση της νόσου και τη μεταστατική διασπορά.
  • Παρακολούθηση: Μετά από χειρουργείο, η πτώση της καλσιτονίνης σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα δηλώνει επιτυχή αφαίρεση του όγκου.
  • Οικογενειακός έλεγχος: Σε φορείς του συνδρόμου MEN 2 η προληπτική μέτρηση καλσιτονίνης βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση.

Συμβουλή: Αν έχετε όζους θυρεοειδούς και αυξημένη καλσιτονίνη, ζητήστε από τον ενδοκρινολόγο σας εξειδικευμένο υπερηχογράφημα ή FNA (βιοψία με λεπτή βελόνα) για έγκαιρη διάγνωση.

Η μέτρηση καλσιτονίνης αποτελεί βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση του μυελοειδούς καρκινώματος, βοηθώντας τους γιατρούς να σχεδιάσουν την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική και να μειώσουν τον κίνδυνο υποτροπής.

8) Καλσιτονίνη & Εγκυμοσύνη

Σημαντικό: Στην εγκυμοσύνη το σώμα υφίσταται φυσιολογικές ορμονικές αλλαγές που μπορεί να επηρεάσουν ελαφρά τα επίπεδα καλσιτονίνης. Οι ήπιες αυξήσεις είναι συνήθως φυσιολογικές.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σώμα της γυναίκας χρειάζεται να ρυθμίσει διαφορετικά το μεταβολισμό του ασβεστίου ώστε να καλύψει τις ανάγκες του εμβρύου.
Η καλσιτονίνη μπορεί να παρουσιάσει μικρές αυξήσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει παθολογία.

Τι γνωρίζουμε σήμερα

  • Η καλσιτονίνη συμβάλλει στη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων ασβεστίου για το έμβρυο.
  • Μικρές αυξήσεις στα επίπεδά της θεωρούνται φυσιολογική προσαρμογή της εγκυμοσύνης.
  • Σε γυναίκες με υποψία μυελοειδούς καρκινώματος, η μέτρηση καλσιτονίνης μπορεί να συνεχιστεί και στην εγκυμοσύνη με προσοχή.
  • Μετά τον τοκετό τα επίπεδα επανέρχονται στα προ της εγκυμοσύνης.

Συμβουλή: Αν είστε έγκυος και έχετε γνωστό οικογενειακό ιστορικό MEN 2 ή μυελοειδούς καρκινώματος, συζητήστε με τον ενδοκρινολόγο σας για το πλάνο παρακολούθησης και το ασφαλές χρονικό σημείο για τυχόν χειρουργική παρέμβαση.

Η κατανόηση του πώς μεταβάλλεται η καλσιτονίνη στην εγκυμοσύνη βοηθά στη σωστή ερμηνεία των αποτελεσμάτων και αποτρέπει άσκοπες ανησυχίες.

9) Πρόληψη & Συμβουλές Τρόπου Ζωής

Σημαντικό: Δεν υπάρχει ειδική «πρόληψη» για την καλσιτονίνη ως ορμόνη, αλλά μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο παθήσεων που σχετίζονται με ανωμαλίες στα επίπεδά της μέσω υγιεινού τρόπου ζωής και τακτικού ελέγχου.

Η καλσιτονίνη από μόνη της δεν προκαλεί ασθένεια· είναι ένας δείκτης για άλλες καταστάσεις, κυρίως του θυρεοειδούς.
Επομένως η πρόληψη επικεντρώνεται στο να εντοπίζονται έγκαιρα οι παθήσεις που επηρεάζουν την παραγωγή της και στη διατήρηση γενικά υγιούς θυρεοειδούς.

Πρακτικές Συμβουλές

  • Κάνετε τακτικό έλεγχο θυρεοειδούς (υπερηχογράφημα, ορμονικές εξετάσεις) ειδικά αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
  • Ενημερώστε τον γιατρό σας για όζους θυρεοειδούς ή αλλαγές στον λαιμό.
  • Ακολουθήστε ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρόσληψη ιωδίου για υγιή θυρεοειδή λειτουργία.
  • Διακόψτε το κάπνισμα και μειώστε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ που επηρεάζουν τον μεταβολισμό των ορμονών.
  • Αποφύγετε την άσκοπη λήψη φαρμάκων που μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα καλσιτονίνης χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Σε Ομάδες Υψηλού Κινδύνου

  • Αν υπάρχει MEN 2 στο οικογενειακό ιστορικό, συζητήστε για προληπτικό έλεγχο καλσιτονίνης και γενετικό έλεγχο.
  • Μετά από θεραπεία μυελοειδούς καρκινώματος, κάνετε τακτικές μετρήσεις καλσιτονίνης όπως σας έχει συστήσει ο γιατρός.

Συμβουλή: Κρατήστε αρχείο με όλες τις μετρήσεις καλσιτονίνης και των άλλων εξετάσεων θυρεοειδούς. Έτσι ο γιατρός σας μπορεί να εντοπίσει αλλαγές εγκαίρως.

Με απλές καθημερινές συνήθειες και προληπτικό έλεγχο μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο επιπλοκών από παθήσεις του θυρεοειδούς που σχετίζονται με την καλσιτονίνη.

10) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση καλσιτονίνης;

Όχι, η εξέταση δεν απαιτεί νηστεία. Ωστόσο καλό είναι να ενημερώσετε το εργαστήριο για τυχόν φάρμακα (ιδίως αναστολείς αντλίας πρωτονίων) που λαμβάνετε γιατί μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές καλσιτονίνης;

Συνήθως: Άνδρες <8,5 pg/mL και Γυναίκες <5 pg/mL. Μετά από θυρεοειδεκτομή τα επίπεδα πρέπει να είναι σχεδόν μηδενικά. Οι τιμές όμως διαφέρουν ανάλογα με τη μέθοδο του εργαστηρίου.

Τι σημαίνει αυξημένη καλσιτονίνη;

Η υψηλή καλσιτονίνη αποτελεί κυρίως δείκτη για μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς αλλά μπορεί να αυξηθεί και σε άλλες καταστάσεις (νεφρική ανεπάρκεια, φλεγμονές, εγκυμοσύνη, χρήση φαρμάκων). Η διάγνωση γίνεται από ενδοκρινολόγο.

Τι σημαίνουν χαμηλά επίπεδα καλσιτονίνης;

Συνήθως δεν είναι ανησυχητικά. Εμφανίζονται μετά από θυρεοειδεκτομή, μετά από επιτυχή θεραπεία μυελοειδούς καρκινώματος ή φυσιολογικά σε γυναίκες και παιδιά.

Πότε συνιστάται έλεγχος καλσιτονίνης;

Σε υποψία μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς, παρακολούθηση μετά από χειρουργείο, διερεύνηση όζων θυρεοειδούς, οικογενειακό ιστορικό MEN2, ανεξήγητη υπερασβεστιαιμία.

Μπορώ να κάνω εξέταση καλσιτονίνης στην εγκυμοσύνη;

Ναι, μπορεί να γίνει και στην εγκυμοσύνη αν υπάρχει ιατρική ένδειξη. Οι μικρές αυξήσεις θεωρούνται φυσιολογικές, αλλά η ερμηνεία απαιτεί εξειδίκευση.

Τι είναι το stimulated test καλσιτονίνης;

Είναι μια δοκιμασία διέγερσης (με ασβέστιο ή πενταγαστρίνη) που μετρά την απάντηση της καλσιτονίνης. Χρησιμοποιείται για να ξεκαθαρίσει αμφίβολες περιπτώσεις ή να εντοπίσει πρώιμη C-κυτταρική υπερπλασία.

Η καλσιτονίνη χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση μεταβολισμού οστών;

Σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως ως δείκτης μυελοειδούς καρκινώματος και όχι για μεταβολικές παθήσεις οστών. Ωστόσο έχει ιστορικά μελετηθεί και στον ρόλο της οστεοπόρωσης.

Πρέπει να παρακολουθώ τακτικά την καλσιτονίνη μετά από θεραπεία MTC;

Ναι, η περιοδική μέτρηση καλσιτονίνης μετά από χειρουργείο μυελοειδούς καρκινώματος είναι το «χρυσό στάνταρ» για την έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής.

🧪 Κάντε τώρα την Εξέταση Καλσιτονίνης

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας πραγματοποιούμε αξιόπιστα την εξέταση Καλσιτονίνης (Calcitonin Blood Test)
και πλήρη έλεγχο θυρεοειδικών δεικτών.


📅 Κλείστε Ραντεβού


🧾 Δείτε Όλες τις Εξετάσεις

☎️ Τηλέφωνο: +30 22310 66841
🕒 Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 07:00–13:30

11) Βιβλιογραφία

CONTINUE READING
Ε2-Οιστραδιόλη.jpg
Παντελής Αναγνωστόπουλος
30/Sep/2025
Έλεγχος Ορμονών

Ε2 (Οιστραδιόλη) – Τι είναι, φυσιολογικές τιμές, προετοιμασία & ερμηνεία αποτελεσμάτων | mikrobiologikolamia.gr

Ε2 (Οιστραδιόλη) – Εξέταση Αίματος, Τιμές, Ερμηνεία & Γονιμότητα

Τελευταία ενημέρωση:

Σύντομη περίληψη:
Η εξέταση Ε2 (Οιστραδιόλη) μετρά την κύρια μορφή οιστρογόνου στον οργανισμό και χρησιμοποιείται για
αξιολόγηση εμμηνορροϊκού κύκλου, γονιμότητας, ωοθηκικής λειτουργίας,
εμμηνόπαυσης και ορμονικών θεραπειών.


1

Τι είναι η Ε2 (Οιστραδιόλη)

Η οιστραδιόλη (E2) είναι η κυριότερη και πιο βιολογικά δραστική μορφή οιστρογόνου στον ανθρώπινο οργανισμό.
Παράγεται κυρίως από τις ωοθήκες στις γυναίκες κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας,
αλλά σε μικρότερες ποσότητες και από τους όρχεις στους άνδρες και από τα επινεφρίδια.

Ανήκει στην οικογένεια των οιστρογόνων (μαζί με την οιστρόνη – E1 και την οιστριόλη – E3).
Η Ε2 είναι αυτή που έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στη ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου,
της γυναικείας γονιμότητας και της σεξουαλικής ανάπτυξης.

Εκτός από τον αναπαραγωγικό ρόλο, η οιστραδιόλη επιδρά και σε άλλα συστήματα:

  • Οστά: Διατηρεί την οστική πυκνότητα και προλαμβάνει την οστεοπόρωση.
  • Καρδιαγγειακό σύστημα: Συμβάλλει στη ρύθμιση λιπιδίων και αρτηριακής πίεσης.
  • Δέρμα & μαλλιά: Βελτιώνει την ελαστικότητα του δέρματος και την υγεία των τριχών.
  • Ψυχολογία: Επηρεάζει τη διάθεση, τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.

Τα επίπεδα της Ε2 μεταβάλλονται σημαντικά κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου και της ζωής της γυναίκας
(π.χ. εφηβεία, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση). Στους άνδρες παραμένουν σχετικά σταθερά αλλά χαμηλότερα.

➡️ Η κατανόηση των επιπέδων της Ε2 βοηθά γιατρούς και ασθενείς στη διάγνωση ορμονικών διαταραχών,
στον προγραμματισμό θεραπειών γονιμότητας και στην παρακολούθηση ορμονικών θεραπειών.


2

Ρόλος της Οιστραδιόλης στον οργανισμό

Η Ε2 (Οιστραδιόλη) δεν είναι μόνο «ορμόνη του κύκλου», αλλά έχει πολυδιάστατο ρόλο
που επηρεάζει σχεδόν όλα τα συστήματα του σώματος.

Αναπαραγωγικό σύστημα

Η Ε2 είναι καθοριστική για:

  • Την ωρίμανση των ωοθυλακίων στις ωοθήκες.
  • Την ωορρηξία και την ετοιμότητα του ενδομητρίου για εμφύτευση.
  • Την παραγωγή τραχηλικής βλέννας που διευκολύνει τη γονιμοποίηση.
  • Την σεξουαλική ανάπτυξη στην εφηβεία.

Οστά και μυοσκελετικό

Η οιστραδιόλη:

  • Διατηρεί την οστική πυκνότητα αναστέλλοντας την απορρόφηση ασβεστίου από τα οστά.
  • Προστατεύει από την οστεοπόρωση, ειδικά σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Καρδιαγγειακό σύστημα

Συμβάλλει σε:

  • Βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ (αυξάνει HDL, μειώνει LDL).
  • Διατήρηση φυσιολογικού αγγειακού τόνου και αρτηριακής πίεσης.

Δέρμα, τρίχες & μεταβολισμός

  • Διατηρεί την ελαστικότητα του δέρματος και την υγρασία.
  • Προστατεύει από απώλεια μαλλιών λόγω ορμονικών μεταβολών.
  • Επηρεάζει τον μεταβολισμό και την κατανομή λίπους στο σώμα.

Εγκέφαλος & ψυχολογία

  • Ενισχύει τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.
  • Συμβάλλει στη διάθεση και στη συναισθηματική σταθερότητα.

➡️ Γι’ αυτό η μέτρηση και η παρακολούθηση της Ε2 είναι σημαντική όχι μόνο για θέματα γονιμότητας,
αλλά και για την καρδιαγγειακή, οστική, δερματική και ψυχική υγεία.


3

Πότε και γιατί ζητείται η εξέταση Ε2 (Οιστραδιόλη)

Η μέτρηση της οιστραδιόλης στον ορό αίματος χρησιμοποιείται ευρέως στην
ενδοκρινολογία και τη γυναικολογία για τη διάγνωση,
την παρακολούθηση και την αξιολόγηση ορμονικών καταστάσεων.

Σε γυναίκες

  • Διερεύνηση διαταραχών κύκλου (αμηνόρροια, ανωορρηξία, δυσμηνόρροια).
  • Αξιολόγηση ωοθηκικής λειτουργίας και γονιμότητας.
  • Παρακολούθηση θεραπειών IVF και ορμονικών θεραπειών.
  • Διερεύνηση συμπτωμάτων εμμηνόπαυσης ή πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας.

Σε άνδρες

  • Διερεύνηση υπογοναδισμού ή γυναικομαστίας.
  • Αξιολόγηση γονιμότητας σε συνδυασμό με άλλες ορμόνες (τεστοστερόνη, LH, FSH).
  • Παρακολούθηση ορμονικών θεραπειών (π.χ. αντιανδρογόνα).

Σε παιδιά / εφήβους

  • Διερεύνηση πρώιμης ή καθυστερημένης εφηβείας.
  • Εκτίμηση ορμονικών διαταραχών της ανάπτυξης.

Άλλες ενδείξεις

  • Παρακολούθηση ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση.
  • Διάγνωση παθήσεων υπόφυσης ή επινεφριδίων που επηρεάζουν τα οιστρογόνα.
  • Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας σε ασθενείς με αυξημένα οιστρογόνα.

➡️ Η εξέταση Ε2 συχνά γίνεται σε συνδυασμό με άλλες ορμονικές εξετάσεις (FSH, LH, AMH, προγεστερόνη)
για πληρέστερη εικόνα του αναπαραγωγικού και ενδοκρινολογικού προφίλ.


4

Φυσιολογικές Τιμές Ε2 (Οιστραδιόλη)

Τα επίπεδα της Ε2 ποικίλλουν ανάλογα με το φύλο, την ηλικία,
τη φάση του κύκλου και την ύπαρξη εγκυμοσύνης ή εμμηνόπαυσης.
Οι παρακάτω τιμές είναι ενδεικτικές και μπορεί να διαφέρουν ανά εργαστήριο.
Κατηγορία / ΦάσηΕνδεικτικές τιμές (pg/mL)
Αρχή κύκλου (προ-ωορρηξία)30 – 120
Περίοδος Ωορρηξίας (μέση φάση κύκλου)130 – 370
Μετά την ωορρηξία (δεύτερη φάση κύκλου)70 – 250
Μετά την Εμμηνόπαυση (χαμηλά επίπεδα)<30
Κατά τη διάρκεια της ΕγκυμοσύνηςΠολύ υψηλές, αυξάνονται σταδιακά
Άνδρες10 – 50
Παιδιά / ΈφηβοιΠολύ χαμηλά πριν την εφηβεία, αυξάνονται σταδιακά


5

Προετοιμασία πριν την εξέταση Ε2 (Οιστραδιόλη)

Η εξέταση Ε2 είναι μια απλή αιμοληψία. Δεν απαιτείται ειδική νηστεία,
αλλά η σωστή προετοιμασία εξασφαλίζει πιο αξιόπιστα αποτελέσματα.

Τι να κάνετε πριν την εξέταση

  • Ενημερώστε τον γιατρό σας για φάρμακα ή ορμονικές θεραπείες που λαμβάνετε (αντισυλληπτικά, οιστρογόνα, κορτικοστεροειδή).
  • Ακολουθήστε τυχόν ειδικές οδηγίες αν βρίσκεστε σε πρόγραμμα εξωσωματικής (IVF) ή ορμονικής υποκατάστασης.
  • Επιλέξτε την ημέρα του κύκλου που σας έχει συστήσει ο γιατρός (π.χ. 2η–5η ημέρα για βασική μέτρηση).
  • Αποφύγετε έντονη άσκηση και έντονο στρες λίγο πριν την αιμοληψία.

Χρειάζεται νηστεία;

Η μέτρηση της Ε2 δεν απαιτεί νηστεία. Μπορείτε να πιείτε νερό κανονικά. Αν ο γιατρός σας έχει ζητήσει και άλλες εξετάσεις μαζί, ακολουθήστε τις οδηγίες του για το αν πρέπει να είστε νηστικοί.

Χρήσιμες συμβουλές

  • Να έχετε μαζί σας το παραπεμπτικό και τυχόν προηγούμενα αποτελέσματα για σύγκριση.
  • Ενημερώστε αν υπάρχει εγκυμοσύνη ή θηλασμός, γιατί αλλάζουν οι τιμές.
  • Αν κάνετε τη μέτρηση για γονιμότητα, συντονίστε την ημέρα/ώρα με το εργαστήριο.

➡️ Με αυτές τις απλές οδηγίες διασφαλίζετε ότι το αποτέλεσμα θα είναι όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστο
και ο γιατρός σας θα έχει την καλύτερη εικόνα για την ορμονική σας κατάσταση.


6

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Ε2 (Οιστραδιόλη)

Η ερμηνεία των επιπέδων της οιστραδιόλης πρέπει να γίνεται από γιατρό
σε συνδυασμό με το ιστορικό, τα συμπτώματα και τις υπόλοιπες ορμονικές εξετάσεις.
Οι τιμές αναφοράς διαφέρουν ανά εργαστήριο και δεν αρκούν από μόνες τους για διάγνωση.

Όταν τα επίπεδα είναι αυξημένα

  • Στις γυναίκες: κύστεις ωοθηκών, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), υπερλειτουργία ωοθηκών, θεραπεία με οιστρογόνα.
  • Στους άνδρες: γυναικομαστία, ηπατική νόσος, όγκοι που παράγουν οιστρογόνα.
  • Κατά την εγκυμοσύνη: φυσιολογικά υψηλές τιμές, αυξάνονται προοδευτικά.

Όταν τα επίπεδα είναι χαμηλά

  • Στις γυναίκες: εμμηνόπαυση, πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, υπογοναδισμός.
  • Στους άνδρες: υπογοναδισμός, ορισμένες θεραπείες που καταστέλλουν οιστρογόνα.
  • Σε παιδιά/εφήβους: χαμηλές τιμές πριν την εφηβεία είναι φυσιολογικές, καθυστερημένη αύξηση μπορεί να δείχνει ενδοκρινολογικό πρόβλημα.

Τι να προσέξετε

  • Η ημέρα του κύκλου επηρεάζει σημαντικά τις τιμές.
  • Ορισμένα φάρμακα (αντισυλληπτικά, κορτικοστεροειδή) μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα.
  • Η σύγκριση με προηγούμενες μετρήσεις είναι πιο χρήσιμη από μία μόνο τιμή.

➡️ Αν το αποτέλεσμα σας είναι εκτός φυσιολογικών ορίων, συζητήστε με τον γιατρό σας
για το τι μπορεί να σημαίνει στη δική σας περίπτωση και αν χρειάζονται συμπληρωματικές εξετάσεις.


7

Παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα της Ε2

Τα επίπεδα της οιστραδιόλης (E2) είναι εξαιρετικά δυναμικά και επηρεάζονται από πολλούς
φυσιολογικούς και παθολογικούς παράγοντες. Γι’ αυτό η ερμηνεία μιας «μεμονωμένης τιμής»
χωρίς πλαίσιο μπορεί να είναι παραπλανητική.

  • Ημέρα και φάση κύκλου: τεράστιες φυσιολογικές διακυμάνσεις. Στην ωορρηξία οι τιμές κορυφώνονται,
    ενώ στην αρχή του κύκλου είναι χαμηλές.
  • Εγκυμοσύνη: προοδευτική αύξηση καθ’ όλη τη διάρκεια, με πολύ υψηλές τιμές στο τρίτο τρίμηνο.
  • Αντισυλληπτικά & HRT: μπορούν να δώσουν τεχνητά αυξημένες ή σταθεροποιημένες τιμές,
    που δεν αντικατοπτρίζουν τη φυσική λειτουργία των ωοθηκών.
  • Στρες & απώλεια βάρους: καταστέλλουν τον άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–ωοθηκών και
    μειώνουν την παραγωγή οιστραδιόλης.
  • Ηπατική λειτουργία: επηρεάζει τον μεταβολισμό και την αποδόμηση των οιστρογόνων.
  • Φάρμακα: κορτικοστεροειδή, αντιανδρογόνα, χημειοθεραπεία και ορισμένα αντικαταθλιπτικά
    μπορούν να τροποποιήσουν τα επίπεδα.
Κλινικό σημείο:
Ακόμη και «φυσιολογική» τιμή Ε2 μπορεί να είναι παθολογική αν δεν ταιριάζει
με τη φάση του κύκλου, τα συμπτώματα ή τις υπόλοιπες ορμόνες.


8

Κλινική χρήση της Ε2

Η εξέταση Ε2 (Οιστραδιόλη) αποτελεί βασικό εργαλείο στην
ενδοκρινολογία και τη γυναικολογία, επειδή αντανακλά άμεσα
τη λειτουργία των ωοθηκών και την ορμονική ισορροπία.

  • Αξιολόγηση γονιμότητας: βοηθά στον έλεγχο ωοθηκικής λειτουργίας,
    ωορρηξίας και πιθανής ανωορρηξίας.
  • Παρακολούθηση IVF: χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί η απόκριση των ωοθηκών
    στη φαρμακευτική διέγερση και να προληφθεί το σύνδρομο υπερδιέγερσης.
  • Εμμηνόπαυση & HRT: επιβεβαιώνει τη μείωση των οιστρογόνων και
    παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα της ορμονικής υποκατάστασης.
  • Ενδοκρινολογικές διαταραχές: βοηθά στη διάγνωση παθήσεων ωοθηκών,
    υπόφυσης ή επινεφριδίων που επηρεάζουν την παραγωγή οιστρογόνων.

➡️ Στην πράξη, η Ε2 ερμηνεύεται σχεδόν πάντα μαζί με FSH, LH, προγεστερόνη και AMH,
ώστε να δίνεται πλήρης εικόνα της αναπαραγωγικής και ορμονικής κατάστασης.


9

Ε2 στους άνδρες

Παρότι θεωρείται «γυναικεία ορμόνη», η οιστραδιόλη (E2) είναι απαραίτητη και στους άνδρες.
Το μεγαλύτερο μέρος της προέρχεται από αρωματοποίηση της τεστοστερόνης στον λιπώδη ιστό,
τους όρχεις και άλλα περιφερικά όργανα.

  • Οστά: συμβάλλει στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας και προλαμβάνει την οστεοπενία.
  • Καρδιαγγειακό: προστατεύει το ενδοθήλιο των αγγείων και το λιπιδαιμικό προφίλ.
  • Σεξουαλική λειτουργία: επηρεάζει τη libido και τη σπερματογένεση σε συνεργασία με την τεστοστερόνη.

Όταν τα επίπεδα Ε2 είναι αυξημένα στους άνδρες, μπορεί να εμφανιστούν:

  • Γυναικομαστία (διόγκωση μαστών).
  • Μειωμένη libido και στυτική δυσλειτουργία.
  • Υπογονιμότητα λόγω διαταραχής σπερματογένεσης.

➡️ Στην πράξη, η Ε2 ελέγχεται στους άνδρες κυρίως όταν υπάρχει
γυναικομαστία, υπογονιμότητα ή διαταραχές τεστοστερόνης.


10

Ε2 στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη, η οιστραδιόλη αυξάνεται προοδευτικά και φτάνει σε
πολύ υψηλότερα επίπεδα από κάθε άλλη φάση της ζωής.
Η κύρια πηγή της είναι ο πλακούντας, ο οποίος μετατρέπει προδρομικά στεροειδή σε οιστρογόνα.

  • Ανάπτυξη πλακούντα: η Ε2 είναι απαραίτητη για την αγγείωση και τη λειτουργικότητά του.
  • Ροή αίματος: αυξάνει τη ροή προς τη μήτρα και το έμβρυο.
  • Προετοιμασία τοκετού: συμμετέχει στη χαλάρωση του τραχήλου και στη ρύθμιση των συσπάσεων.

➡️ Οι τιμές Ε2 στην εγκυμοσύνη δεν συγκρίνονται με τα φυσιολογικά όρια μη εγκύων
και ερμηνεύονται μόνο σε μαιευτικό πλαίσιο.


11

Ε2 & Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)

Στα πρωτόκολλα εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF), η οιστραδιόλη (E2)
αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους βιοδείκτες παρακολούθησης της διέγερσης των ωοθηκών.

  • Καθημερινή παρακολούθηση: η Ε2 μετράται συχνά σε κάθε στάδιο της φαρμακευτικής διέγερσης.
  • Ωρίμανση ωοθυλακίων: οι τιμές αντανακλούν τον αριθμό και τη λειτουργικότητα των αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων.
  • Κίνδυνος OHSS: υπερβολικά υψηλές τιμές αυξάνουν τον κίνδυνο
    συνδρόμου υπερδιέγερσης ωοθηκών (OHSS).
Κλινική σημασία:
Η σωστή ερμηνεία της Ε2 στο IVF καθορίζει πότε θα δοθεί το trigger και
πότε θα γίνει η ωοληψία, μεγιστοποιώντας την πιθανότητα επιτυχίας
και ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο επιπλοκών.


12

Περιορισμοί & παγίδες της εξέτασης

Η οιστραδιόλη είναι μια δυναμική ορμόνη. Μία μόνο μέτρηση δεν αρκεί
για ασφαλή διάγνωση ή κλινική απόφαση.

Σημαντικές παγίδες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

  • Ημέρα του κύκλου: η τιμή μπορεί να αλλάζει δραστικά μέσα σε λίγες ημέρες.
  • Αντισυλληπτικά & HRT: μπορούν να προκαλέσουν τεχνητά αυξημένη ή
    σταθεροποιημένη Ε2.
  • Λάθος χρονισμός: χαμηλές τιμές μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικές
    αν η μέτρηση γίνει σε ακατάλληλη φάση του κύκλου.
  • Σειριακές μετρήσεις: η σύγκριση με προηγούμενες τιμές
    έχει πολύ μεγαλύτερη κλινική αξία από μία μεμονωμένη μέτρηση.

➡️ Η σωστή αξιολόγηση της Ε2 απαιτεί πάντα κλινικό πλαίσιο
και συσχέτιση με τα συμπτώματα και τις υπόλοιπες ορμόνες.

Η οιστραδιόλη (E2) σχεδόν ποτέ δεν ερμηνεύεται μόνη της.
Για αξιόπιστη κλινική εικόνα, συνδυάζεται με άλλες βασικές ορμόνες του
αναπαραγωγικού άξονα.

  • FSH: εκτιμά τη λειτουργία των ωοθηκών και το αποθεματικό τους.
  • LH: σχετίζεται άμεσα με την ωορρηξία και την ωρίμανση των ωοθυλακίων.
  • Προγεστερόνη: επιβεβαιώνει αν έγινε ωορρηξία και αν το ενδομήτριο είναι κατάλληλο.
  • AMH: δείχνει το ωοθηκικό απόθεμα και βοηθά στον προγραμματισμό IVF.
  • Τεστοστερόνη: ιδιαίτερα σημαντική στους άνδρες και σε γυναίκες με υπερανδρογονισμό.
  • SHBG: καθορίζει πόση ορμόνη είναι βιοδιαθέσιμη στον οργανισμό.
Ο σωστός συνδυασμός εξετάσεων δίνει την πραγματική εικόνα της ορμονικής λειτουργίας,
όχι μια απομονωμένη αριθμητική τιμή.


14

Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας

Ένα αποτέλεσμα Ε2 αποκτά νόημα μόνο όταν συζητηθεί στο σωστό κλινικό πλαίσιο.
Χρήσιμες ερωτήσεις προς τον γιατρό σας:

  • Σε ποια φάση του κύκλου έγινε η μέτρηση;
  • Η τιμή ταιριάζει με τα συμπτώματά μου και το ιστορικό μου;
  • Χρειάζονται επαναληπτικές ή συμπληρωματικές εξετάσεις;
  • Πώς επηρεάζει τη γονιμότητα, την εγκυμοσύνη ή την
    ορμονική θεραπεία που λαμβάνω;

➡️ Ο στόχος δεν είναι μόνο μια «φυσιολογική τιμή», αλλά η
σωστή ερμηνεία για τον συγκεκριμένο ασθενή.


15

Συχνές Ερωτήσεις για την Ε2 (Οιστραδιόλη)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση Ε2;

Όχι. Η μέτρηση της Ε2 δεν απαιτεί νηστεία, εκτός αν έχετε και άλλες εξετάσεις μαζί που απαιτούν νηστεία (π.χ. σάκχαρο).

Σε ποια ημέρα του κύκλου είναι καλύτερο να γίνει η εξέταση;

Συνήθως στις πρώτες ημέρες (2η–5η ημέρα) για βασική μέτρηση. Άλλες ημέρες μπορεί να ζητηθούν αν ο γιατρός θέλει να ελέγξει συγκεκριμένη φάση.

Η αντισυλληπτική αγωγή επηρεάζει τα αποτελέσματα;

Ναι, μπορεί να αυξήσει τεχνητά την Ε2. Ενημερώστε το εργαστήριο και τον γιατρό σας.

Τι σημαίνει υψηλή Ε2;

Μπορεί να υποδηλώνει κύστεις ωοθηκών, υπερλειτουργία ωοθηκών, ορμονική θεραπεία ή φυσιολογική εγκυμοσύνη. Η ερμηνεία γίνεται μόνο από γιατρό.

Τι σημαίνει χαμηλή Ε2;

Μπορεί να σχετίζεται με εμμηνόπαυση, πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια ή υπογοναδισμό. Χρειάζεται αξιολόγηση σε συνδυασμό με άλλες ορμόνες.

Επηρεάζει η εγκυμοσύνη τα επίπεδα Ε2;

Ναι. Στην εγκυμοσύνη η Ε2 αυξάνεται προοδευτικά και φτάνει σε πολύ υψηλές τιμές σε σχέση με τον φυσιολογικό κύκλο.

Η εξέταση Ε2 γίνεται και στους άνδρες;

Ναι. Μετράται για έλεγχο γυναικομαστίας, υπογοναδισμού, γονιμότητας ή ηπατικής νόσου.

Μπορώ να κάνω την εξέταση σε οποιοδήποτε εργαστήριο;

Ναι, αλλά τα όρια αναφοράς διαφέρουν. Να έχετε μαζί σας το αποτέλεσμα ώστε ο γιατρός σας να το ερμηνεύσει σωστά.


16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Ε2 (Οιστραδιόλη) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

1. Estradiol physiology and clinical interpretation. Endocrine Reviews
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK278954/
2. Female reproductive endocrinology – estradiol. Williams Textbook of Endocrinology
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279066/
3. Estradiol in male physiology. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism
https://academic.oup.com/jcem/article/101/11/3947/2765063
4. Estradiol monitoring in IVF cycles. Human Reproduction
https://academic.oup.com/humrep/article/31/1/38/2380214
5. Estradiol reference ranges and variability. UpToDate
https://www.uptodate.com/contents/measurement-of-serum-estradiol
6. Πλήρης κατάλογος διαθέσιμων εξετάσεων στο Μικροβιολογικό Λαμία.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
CONTINUE READING
Παντελής Αναγνωστόπουλος
19/Sep/2025
Έλεγχος Ορμονών

Προλακτίνη (PRL): Τι είναι, γιατί γίνεται η εξέταση & τι δείχνει | Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Προλακτίνη (PRL) — Φιλικός οδηγός για ασθενείς

Γρήγορα:
• Εξέταση: Προλακτίνη (PRL)
• Δείγμα: Αίμα (φλεβική αιμοληψία)
• Ιδανικά: πρωί (08:00–10:00)
• Δεν απαιτείται πάντα νηστεία, αλλά αποφύγετε στρες.
• Χρήση: γονιμότητα, κύκλος, θηλασμός, όγκοι υπόφυσης.

1) Τι είναι η προλακτίνη

Η προλακτίνη (PRL) είναι ορμόνη της υπόφυσης που ρυθμίζει τον θηλασμό αλλά επηρεάζει και τη γονιμότητα, τον κύκλο και τη σεξουαλική λειτουργία.

2) Γιατί γίνεται η εξέταση

  • Γαλακτόρροια (έκκριση γάλακτος εκτός θηλασμού)
  • Αμηνόρροια ή ακανόνιστος κύκλος
  • Υπογονιμότητα σε άνδρες και γυναίκες
  • Στυτική δυσλειτουργία
  • Υποψία προλακτινώματος
  • Παρακολούθηση φαρμάκων που επηρεάζουν την PRL

3) Προετοιμασία

Αποφύγετε άγχος, άσκηση, σεξουαλική επαφή πριν την αιμοληψία. Ιδανικά κάντε την εξέταση νωρίς το πρωί.

4) Πώς γίνεται η εξέταση

Απλή αιμοληψία από φλέβα. Το δείγμα αναλύεται και μετράται η συγκέντρωση προλακτίνης.

5) Φυσιολογικές τιμές

ΚατηγορίαΕύρος
Άνδρες4 – 15 ng/mL
Γυναίκες (μη έγκυες)4 – 23 ng/mL
Έγκυες34 – 386 ng/mL

6) Υψηλή προλακτίνη (Υπερπρολακτιναιμία)

Όταν τα επίπεδα προλακτίνης είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό, μιλάμε για υπερπρολακτιναιμία. Δεν σημαίνει πάντα σοβαρό πρόβλημα, αλλά χρειάζεται διερεύνηση γιατί μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την καθημερινότητά σας.

Συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν:
• Στις γυναίκες: ασταθής ή απών κύκλος, αμηνόρροια, υπογονιμότητα
• Στους άνδρες: στυτική δυσλειτουργία, μειωμένη λίμπιντο, υπογονιμότητα
• Και στα δύο φύλα: γαλακτόρροια (έκκριση γάλακτος από το στήθος), πονοκέφαλοι, διαταραχές όρασης όταν υπάρχει όγκος υπόφυσης

Πιθανές αιτίες

  • Φυσιολογικές καταστάσεις: κύηση, θηλασμός, έντονο στρες, σωματική άσκηση, ύπνος.
  • Φάρμακα: αντιψυχωσικά (π.χ. ρισπεριδόνη), αντικαταθλιπτικά, αντιεμετικά (μετοκλοπραμίδη), οιστρογόνα.
  • Ενδοκρινικά νοσήματα: υποθυρεοειδισμός (συχνή αιτία).
  • Όγκοι υπόφυσης: το προλακτίνωμα είναι η πιο συχνή παθολογική αιτία.
  • Άλλες καταστάσεις: χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, κίρρωση ήπατος.

Γιατί είναι σημαντική;

Η υπερπρολακτιναιμία μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη γονιμότητα και τη σεξουαλική λειτουργία. Επίσης, αν οφείλεται σε όγκο υπόφυσης, μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους και προβλήματα όρασης λόγω πίεσης του οπτικού νεύρου.

Τι πρέπει να κάνετε

  • Αν βρεθεί αυξημένη προλακτίνη, ο γιατρός συνήθως θα ζητήσει επαναληπτική εξέταση για επιβεβαίωση.
  • Μπορεί να χρειαστούν έλεγχος θυρεοειδούς και απεικόνιση υπόφυσης (MRI).
  • Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία: ρύθμιση φαρμάκων, θεραπεία υποθυρεοειδισμού, αγωνιστές ντοπαμίνης (π.χ. καμπεργολίνη) σε προλακτινώματα.

Συμβουλή: Μην πανικοβάλλεστε αν δείτε υψηλή τιμή. Συζητήστε με τον ενδοκρινολόγο σας· συχνά πρόκειται για παροδικές αυξήσεις ή εύκολα αντιμετωπίσιμες αιτίες.

6) Υψηλή προλακτίνη (Υπερπρολακτιναιμία)

Όταν τα επίπεδα προλακτίνης είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό, μιλάμε για υπερπρολακτιναιμία. Δεν σημαίνει πάντα σοβαρό πρόβλημα, αλλά χρειάζεται διερεύνηση γιατί μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, τη σεξουαλική λειτουργία και γενικά την υγεία σας.

Συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν:
• Στις γυναίκες: ασταθής ή απών κύκλος, αμηνόρροια, υπογονιμότητα
• Στους άνδρες: στυτική δυσλειτουργία, μειωμένη λίμπιντο, υπογονιμότητα
• Και στα δύο φύλα: γαλακτόρροια (έκκριση γάλακτος από το στήθος), πονοκέφαλοι, διαταραχές όρασης (σε όγκους υπόφυσης)

Πιθανές αιτίες

ΚατηγορίαΠαράδειγμαΣχόλιο
ΦυσιολογικέςΚύηση, Θηλασμός, ΎπνοςΑναμενόμενη αύξηση, δεν απαιτεί θεραπεία
ΦάρμακαΑντιψυχωσικά (ρισπεριδόνη), ΜετοκλοπραμίδηΣυχνή παρενέργεια, βελτιώνεται με αλλαγή αγωγής
ΕνδοκρινικέςΥποθυρεοειδισμόςΗ διόρθωση με θυροξίνη ομαλοποιεί την PRL
Όγκοι υπόφυσηςΠρολακτίνωμαΚαλοήθης όγκος· μπορεί να χρειαστεί MRI και θεραπεία
Άλλες καταστάσειςΧρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ΚίρρωσηΣυνοδά νοσήματα που επηρεάζουν τα επίπεδα

Γιατί είναι σημαντική;

Η υπερπρολακτιναιμία μπορεί να προκαλέσει διαταραχές κύκλου, υπογονιμότητα, στυτική δυσλειτουργία και σε σοβαρές περιπτώσεις προβλήματα όρασης λόγω πίεσης του οπτικού νεύρου.

Τι πρέπει να κάνετε

  • Συχνά χρειάζεται επαναληπτική μέτρηση για επιβεβαίωση.
  • Έλεγχος θυρεοειδούς είναι απαραίτητος.
  • Σε ύποπτα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει MRI υπόφυσης.
  • Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει: αλλαγή φαρμάκων, θυροξίνη, ή φάρμακα όπως καμπεργολίνη σε προλακτινώματα.

Συμβουλή: Μια υψηλή τιμή δεν σημαίνει πάντα σοβαρή πάθηση· συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για εξατομικευμένη εκτίμηση.

7) Χαμηλή προλακτίνη

Η χαμηλή προλακτίνη είναι σχετικά σπάνιο εύρημα στις εξετάσεις αίματος. Συνήθως δεν προκαλεί ανησυχία, εκτός αν σχετίζεται με σοβαρή δυσλειτουργία της υπόφυσης ή άλλων ορμονικών αξόνων.

Πιθανά συμπτώματα:
• Δυσκολία παραγωγής γάλακτος μετά τον τοκετό (σε γυναίκες)
• Κόπωση, χαμηλή ενέργεια
• Σε βαριές περιπτώσεις: συνοδές ορμονικές ανεπάρκειες (π.χ. ανεπάρκεια ACTH ή TSH)

Πιθανές αιτίες

ΚατηγορίαΠαράδειγμαΣχόλιο
Υποφυσιακή ανεπάρκειαΣύνδρομο Sheehan (μετά από βαριά αιμορραγία τοκετού)Σοβαρή βλάβη υπόφυσης, συνοδεύεται από έλλειψη και άλλων ορμονών
ΦάρμακαΝτοπαμινεργικά (π.χ. καμπεργολίνη, βρωμοκρυπτίνη)Καταστέλλουν την έκκριση προλακτίνης
Άλλες καταστάσειςΣοβαρό στρες ή κακή θρέψηΣπάνια οδηγούν σε κλινικά χαμηλά επίπεδα

Πότε χρειάζεται διερεύνηση;

  • Όταν υπάρχει αδυναμία γαλουχίας μετά τον τοκετό.
  • Σε συνδυασμό με άλλες ορμονικές ανεπάρκειες (υποθυρεοειδισμός, ανεπάρκεια κορτιζόλης).
  • Αν συνυπάρχουν συμπτώματα υποφυσιακής ανεπάρκειας (κόπωση, χαμηλή πίεση, απώλεια τριχοφυΐας).

Συμπέρασμα: Χαμηλή προλακτίνη από μόνη της σπάνια αποτελεί πρόβλημα. Συνήθως είναι παρενέργεια φαρμάκων ή δείκτης υποφυσιακής βλάβης και πρέπει να αξιολογείται πάντα σε συνδυασμό με άλλες ορμονικές εξετάσεις.

8) Παράγοντες

  • Στρες & άγχος
  • Άσκηση & επαφή
  • Φάρμακα (αντιψυχωσικά, οιστρογόνα)
  • Κύηση & θηλασμός

9) Ειδικές καταστάσεις

Η μέτρηση της προλακτίνης αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ορισμένες καταστάσεις, όπου τα επίπεδα φυσιολογικά ή παθολογικά αλλάζουν. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις πιο συχνές περιπτώσεις:

ΚατάστασηΤι συμβαίνει στην προλακτίνηΣχόλιο
ΚύησηΣημαντική αύξηση (έως και 10 φορές πάνω)Απαραίτητη για την προετοιμασία του θηλασμού. Δεν θεωρείται παθολογικό.
ΘηλασμόςΔιατηρείται σε υψηλά επίπεδαΔιεγείρει την παραγωγή γάλακτος. Συχνά καταστέλλει την ωορρηξία.
Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)Μπορεί να εμφανιστούν ελαφρές αυξήσειςΣυχνά συνυπάρχει με διαταραχές κύκλου και αυξημένα ανδρογόνα.
Όγκοι υπόφυσηςΣημαντική αύξηση (ιδίως σε προλακτίνωμα)Μπορεί να προκαλέσει αμηνόρροια, γαλακτόρροια, υπογονιμότητα, πονοκέφαλο ή διαταραχές όρασης.
Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια / κίρρωσηΑυξημένα επίπεδαΗ μειωμένη κάθαρση ορμονών οδηγεί σε δευτερογενή υπερπρολακτιναιμία.

Συμβουλή: Αν η προλακτίνη μετρηθεί αυξημένη σε μία από τις παραπάνω καταστάσεις, είναι σημαντικό να ενημερώσετε τον γιατρό σας για να αποφευχθεί λανθασμένη ερμηνεία.

10) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση;
Όχι πάντα, αλλά συνιστάται για μεγαλύτερη ακρίβεια. Ο γιατρός μπορεί να δώσει οδηγίες ανάλογα με την περίπτωση.

Πονάει η εξέταση;
Όχι, πρόκειται για μια απλή αιμοληψία.

Πότε είναι καλύτερο να κάνω την εξέταση;
Ιδανικά το πρωί (08:00–10:00), σε κατάσταση ηρεμίας.

Η υψηλή προλακτίνη σημαίνει πάντα όγκο;
Όχι. Μπορεί να οφείλεται σε φάρμακα, στρες, κύηση ή θηλασμό. Μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις σχετίζεται με όγκο υπόφυσης.

Το στρες μπορεί να επηρεάσει την προλακτίνη;
Ναι, ακόμα και λίγα λεπτά έντονου άγχους πριν την αιμοληψία μπορεί να αυξήσει παροδικά τα επίπεδα.

Ποια φάρμακα ανεβάζουν την προλακτίνη;
Συχνά υπεύθυνα είναι τα αντιψυχωσικά, τα αντικαταθλιπτικά, τα αντιεμετικά και ορισμένα οιστρογόνα.

Πότε χρειάζεται επαναληπτική μέτρηση;
Αν βρεθεί μια απρόσμενα υψηλή τιμή, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει νέα εξέταση σε ήρεμες συνθήκες για επιβεβαίωση.

Μπορεί η υψηλή προλακτίνη να επηρεάσει τη γονιμότητα;
Ναι, τόσο στις γυναίκες (διαταραχές κύκλου, ανωορρηξία) όσο και στους άνδρες (μειωμένη λίμπιντο, στυτική δυσλειτουργία).

Πόσο γρήγορα βγαίνουν τα αποτελέσματα;
Συνήθως την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα, ανάλογα με το εργαστήριο.

Μπορεί να είναι παροδικά αυξημένη;
Ναι, το στρες, η άσκηση, ακόμα και ο ύπνος πριν την αιμοληψία μπορούν να ανεβάσουν προσωρινά τα επίπεδα.

🔗 Χρήσιμα Βήματα & Ραντεβού

Αν ο γιατρός σας ζήτησε την εξέταση Προλακτίνης (PRL), μπορείτε να οργανώσετε τα επόμενα βήματα:


📅 Κλείστε online ραντεβού


🧾 Δείτε τον πλήρη Κατάλογο Εξετάσεων

📞 22310-66841 • ⏰ Δευ–Παρ, 07:00–13:30

CONTINUE READING
Δ4Α-εξέταση.jpg
Παντελής Αναγνωστόπουλος
17/Sep/2025
Έλεγχος Ορμονών

Δ4Α (Ανδροστενδιόνη) Εξέταση Αίματος – Τιμές, Ερμηνεία & Οδηγός Ασθενών

Δ4Α (Ανδροστενδιόνη): Φιλικός Οδηγός Εξέτασης Αίματος για Ασθενείς

Όλα όσα θέλετε να ξέρετε για την ανδροστενδιόνη (Δ4Α): γιατί μετριέται, πώς προετοιμάζομαι, τι σημαίνουν οι τιμές και ποιες άλλες εξετάσεις σχετίζονται.

Με μια ματιά

  • Η Δ4Α (ανδροστενδιόνη) είναι ανδρογόνος στεροειδής ορμόνη από επινεφρίδια & γονάδες.
  • Χρήσιμη σε διερεύνηση υπερανδρογονισμού (π.χ. PCOS) ή διαταραχών επινεφριδίων/ωοθηκών/όρχεων.
  • Συχνά συνδυάζεται με DHEA-S, τεστοστερόνη, 17-OH προγεστερόνη, LH/FSH & προλακτίνη.
  • Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με ηλικία, φύλο, φάση κύκλου, φάρμακα & κλινική εικόνα.

1) Τι είναι η Δ4Α (Ανδροστενδιόνη);

Η ανδροστενδιόνη (Δ4Α) είναι στεροειδής ορμόνη της οικογένειας των ανδρογόνων. Παράγεται κυρίως στα επινεφρίδια και, ανάλογα με το φύλο, στις ωοθήκες ή τους όρχεις. Λειτουργεί ως πρόδρομος για τη σύνθεση ισχυρότερων ανδρογόνων (όπως η τεστοστερόνη) αλλά και οιστρογόνων (μέσω αρωματοποίησης, π.χ. προς οιστρόνη).

Σημαντικό

Η Δ4Α δεν δρα «μόνη» της. Ερμηνεύεται μαζί με άλλες ορμόνες και με την κλινική εικόνα (π.χ. τρίχωση, ακμή, ακανόνιστος κύκλος, υπογονιμότητα).

2) Ρόλος & φυσιολογία

Στο ενδοκρινικό σύστημα, η Δ4Α βρίσκεται στο «μέσον» της στεροειδογένεσης. Από τη χοληστερόλη, μέσω σειράς ενζυματικών βημάτων, σχηματίζονται προδρόμοι (π.χ. DHEA), η ίδια η Δ4Α και κατόπιν ισχυρότερα ανδρογόνα. Η ισορροπία επηρεάζεται από ένζυμα (π.χ. 17-β-HSD, αρωματάση), τη ρύθμιση ACTH (υπόφυση → επινεφρίδια), και γοναδοτροπίνες LH/FSH (υπόφυση → γονάδες).

Φυσιολογικά, επίπεδα Δ4Α είναι χαμηλά στα παιδιά, αυξάνονται στην αδρεναρχή και κατά την εφηβεία, και τροποποιούνται στην ενήλικη ζωή ανάλογα με φύλο, κύκλο, εγκυμοσύνη και φαρμακευτικές επιδράσεις.

3) Γιατί γίνεται η εξέταση Δ4Α;

  • Διερεύνηση υπερανδρογονισμού σε γυναίκες: τρίχωση, ακμή, λιπαρότητα, αλωπεκία, διαταραχές κύκλου, PCOS.
  • Διάκριση προέλευσης ανδρογόνων (επινεφριδιακή vs ωοθηκική/ορχική) με συνδυασμό δεικτών.
  • Υποψία συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίων (π.χ. έλλειψη 21-υδροξυλάσης): σε συνδυασμό με 17-OH προγεστερόνη.
  • Παρακολούθηση θεραπείας ή εξέλιξης γνωστής πάθησης (π.χ. όγκοι εκκριτικοί ανδρογόνων).
  • Υπογονιμότητα (γυναίκες/άνδρες), ως μέρος ορμονικού ελέγχου.

4) Πώς γίνεται η εξέταση & προετοιμασία

Η Δ4Α μετριέται σε δείγμα φλεβικού αίματος. Η δειγματοληψία συνήθως γίνεται πρωινές ώρες. Η νηστεία δεν είναι πάντοτε υποχρεωτική, αλλά συχνά προτείνεται νηστεία 8–12 ωρών για τυποποίηση και συνδυασμό με άλλες εξετάσεις.

Προετοιμασία & Παράγοντες που επηρεάζουν

  • Φάρμακα: αντισυλληπτικά, γλυκοκορτικοειδή, αντιανδρογόνα, βιοτίνη* κ.ά. Συζητήστε με τον γιατρό για πιθανή διακοπή/χρονοκαθυστέρηση.
  • Ημέρα κύκλου (γυναίκες): ιδανικά σε συγκεκριμένη φάση – συχνά πρώιμη ωοθυλακική (π.χ. 3–5η ημέρα), εκτός αν ο γιατρός ορίσει αλλιώς.
  • Στρες/Άσκηση/Οξεία νόσος: μπορούν να μεταβάλλουν ορμόνες – προτιμήστε σταθερές συνθήκες.
  • Χρονισμός: προτιμάται πρωινή λήψη λόγω διημερήσιων διακυμάνσεων ορισμένων στεροειδών.

*Η βιοτίνη (βιταμίνη B7) σε υψηλές δόσεις μπορεί να παρεμβάλει σε ορισμένες ανοσοδοκιμασίες. Αναφέρετε τυχόν συμπληρώματα.

5) Ενδεικτικές φυσιολογικές τιμές (ανά φύλο/ηλικία)

Τα όρια αναφοράς διαφέρουν μεταξύ εργαστηρίων (μέθοδος, μονάδες). Παρακάτω παρατίθενται ενδεικτικά εύρη για εκπαιδευτικούς σκοπούς· πάντα να συμβουλεύεστε τα δικά σας αποτελέσματα και τον ιατρό σας.

ΚατηγορίαΕνδεικτικά εύρη (ng/dL)Σχόλια
Παιδιά (προ-εφηβικά)Χαμηλά έως μέτριαΑυξάνονται στην αδρεναρχή · ελέγχεται με παιδοενδοκρινολόγο
ΈφηβοιΜεταβλητάΑνάλογα ηλικία/στάδιο Tanner
Γυναίκες (ενήλικες)~ 30–200Εξαρτάται από φάση κύκλου, αντισυλληπτικά, PCOS κ.ά.
Άνδρες (ενήλικες)~ 50–220Μετατρέπεται και σε τεστοστερόνη/οιστρογόνα
Μετά την εμμηνόπαυσηΤάση μείωσηςΛιγότερη ωοθηκική παραγωγή

Υπενθύμιση

Η αναφορά μπορεί να είναι σε άλλες μονάδες (π.χ. nmol/L). Να χρησιμοποιείτε πάντα τα όρια του δικού σας εργαστηρίου και την ιατρική αξιολόγηση.

6) Αυξημένες τιμές Δ4Α – συχνές αιτίες

  • Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): συχνή αιτία υπερανδρογονισμού στις γυναίκες. Η Δ4Α μπορεί να είναι φυσιολογική ή αυξημένη, συχνά με συνοδό αύξηση τεστοστερόνης, διαταραχές κύκλου, υπερινσουλιναιμία.
  • Συγγενής Υπερπλασία Επινεφριδίων (CAH), ιδιαίτερα έλλειψη 21-υδροξυλάσης: υπερπαραγωγή ανδρογόνων με αυξημένη 17-OH προγεστερόνη.
  • Επινεφριδιακοί/ωοθηκικοί/ορχικοί όγκοι εκκριτικοί ανδρογόνων: συνήθως μεγάλες αυξήσεις και ταχεία εμφάνιση συμπτωμάτων (π.χ. ταχεία τρίχωση, βαριά φωνή).
  • Υπερέκκριση ACTH ή φαρμακευτικοί παράγοντες (π.χ. αναβολικά/αντιανδρογόνα).
  • Υπερινσουλιναιμία/Παχυσαρκία: τροποποιούν την ισορροπία ανδρογόνων, ιδίως στο PCOS.

7) Χαμηλές τιμές Δ4Α – συχνές αιτίες

  • Πρωτοπαθής/Δευτεροπαθής ανεπάρκεια επινεφριδίων ή καταστολή άξονα HPA (π.χ. από κορτικοστεροειδή).
  • Υπογοναδισμός (μειωμένη γοναδική παραγωγή ανδρογόνων).
  • Φάρμακα: αντισυλληπτικά, αντιανδρογόνα, αγωγές που μειώνουν τα ανδρογόνα.

8) Δ4Α στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη, παρατηρούνται φυσιολογικές μεταβολές της στεροειδογένεσης λόγω πλακούντα και εμβρυϊκών ιστών. Η αξιολόγηση γίνεται εξατομικευμένα. Αναφέρετε πάντοτε την κύηση κατά τη δειγματοληψία και συμβουλευθείτε τον ιατρό για το σωστό χρόνο και την αναγκαιότητα της μέτρησης.

9) Δ4Α σε παιδιά & εφήβους

Στην παιδική ηλικία οι συγκεντρώσεις είναι χαμηλές και ανεβαίνουν στην αδρεναρχή. Σε υποψία πρόωρης αδρεναρχής ή CAH, η Δ4Α συνεκτιμάται με DHEA-S, 17-OH προγεστερόνη, τεστοστερόνη και κλινικά σημεία (π.χ. πρόωρη τρίχωση εφηβαίου). Η εκτίμηση γίνεται από παιδοενδοκρινολόγο.

10) Δ4Α & γυναικεία υγεία (PCOS, τρίχωση, ακμή)

Στις γυναίκες, η Δ4Α βοηθά στη διερεύνηση συμπτωμάτων υπερανδρογονισμού (τριχοφυΐα, ακμή, λιπαρότητα, αλωπεκία), ειδικά όταν συνυπάρχει ακανόνιστος κύκλος ή υπογονιμότητα. Συνδυασμός με LH/FSH, τεστοστερόνη, DHEA-S, 17-OH προγεστερόνη, προλακτίνη, TSH βελτιώνει τη διαγνωστική ακρίβεια.

Tip για PCOS (Πολυκυστικές Ωοθήκες)

Η διάγνωση PCOS δεν βασίζεται σε μία μόνο τιμή. Συνδυάζει κριτήρια Rotterdam (ωοθυλακική δυσλειτουργία, κλινικός/βιοχημικός υπερανδρογονισμός, υπερηχογραφικά ευρήματα) και αποκλεισμό άλλων αιτιών.

11) Δ4Α & ανδρική υγεία (υπογοναδισμός, γονιμότητα)

Στους άνδρες, η Δ4Α είναι ενδιάμεσος πρόδρομος προς τεστοστερόνη και οιστρογόνα. Χρήσιμη σε διερεύνηση υπογοναδισμού, καθυστέρησης/διαταραχής ήβης, και σε περιπτώσεις υπογονιμότητας, πάντα σε συνδυασμό με τεστοστερόνη ολική/ελεύθερη, LH/FSH, SHBG, προλακτίνη και κλινική εξέταση.

12) Συσχέτιση με άλλες παρεμφερείς εξετάσεις αίματος

Η απομόνωση της Δ4Α σπάνια αρκεί για διάγνωση. Ακολουθούν οι συνηθέστερες συνδυαστικές μετρήσεις και τι «προσφέρουν» κλινικά.

ΕξέτασηΤι δείχνειΠότε ζητείται μαζί με Δ4ΑΣχόλιο ερμηνείας
DHEA-SΕπινεφριδιακή παραγωγή ανδρογόνωνΔιάκριση πηγής (επινεφρίδια vs γονάδες)Υψηλή DHEA-S κατευθύνει προς επινεφρίδια
Τεστοστερόνη (ολική/ελεύθερη)Καθαρά ανδρογόνο τελικού σταδίουΥπερανδρογονισμός, διαταραχές κύκλου, ανδρικός υπογοναδισμόςΣυνεκτίμηση με SHBG και συμπτώματα
17-OH προγεστερόνηΔείκτης για CAH (21-υδροξυλάση)Υποψία συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίωνΑυξημένη → περαιτέρω ενδοκρινολογικός έλεγχος
LH / FSHΓοναδοτροπίνες υπόφυσηςPCOS, υπογοναδισμός, αμηνόρροια, διαταραχές κύκλουΔείκτης ωοθηκικής/ορχικής λειτουργίας
ΠρολακτίνηΥπερπρολακτιναιμία → κύκλος/γονιμότηταΑμηνόρροια, γαλακτόρροια, υπογονιμότηταΜπορεί να «μιμείται» PCOS κλινικά
SHBGΔεσμευτική σφαιρίνη ανδρογόνωνΕρμηνεία ελεύθερης τεστοστερόνηςΕπηρεάζεται από θυρεοειδή, ηπατική λειτουργία, βάρος
Κορτιζόλη / ACTHΆξονας HPA, επινεφριδιακή λειτουργίαΥποψία υπερ/υπολειτουργίας επινεφριδίωνΣυμπληρώνει την εικόνα όταν Δ4Α/DHEA-S είναι παθολογικές
TSH / ΘυρεοειδικέςΈμμεση επίδραση σε κύκλο/SHBGΔιαταραχές κύκλου, υπογονιμότηταΥπο/υπέρ-θυρεοειδισμός επηρεάζει ορμονικό προφίλ
Γλυκόζη / Ινσουλίνη / HOMA-IRΙνσουλινοαντίσταση/μεταβολικό προφίλPCOS, παχυσαρκίαΙνσουλίνη επηρεάζει παραγωγή ανδρογόνων

Συνήθη «μοτίβα» σε επιλεγμένες καταστάσεις (απλοποιημένος οδηγός)

ΚατάστασηΔ4ΑDHEA-SΤεστοστερόνη17-OH ProgΣχόλιο
PCOS± ↑± ↑± ↑Συνήθως φυσιολ.Συνδυασμός με υπερηχογράφημα/κλινική
CAH (21-υδροξ.)↑↑± ↑↑↑Βασικός δείκτης: 17-OH προγεστερόνη
Επινεφριδιακός όγκος↑↑↑↑±±Συχνά έντονα αυξημένη DHEA-S
Ωοθηκικός όγκος ανδρογόνων↑↑±↑↑±Ταχεία εμφάνιση συμπτωμάτων
Υπολειτουργία επινεφριδίων↓↓±±Συμπτώματα κόπωσης/υπότασης κ.ά.

Προσοχή στην ερμηνεία

Τα μοτίβα είναι ενδεικτικά και όχι διαγνωστικά από μόνα τους. Η οριστική διάγνωση απαιτεί ιατρική εκτίμηση, ιστορικό, εξέταση, απεικόνιση και ενίοτε δοκιμασίες διέγερσης/καταστολής.

13) Πρακτικές συμβουλές για ασθενείς

  • Πείτε στον/στη μικροβιολόγο όλα τα φάρμακα ή συμπληρώματα που λαμβάνετε (π.χ. βιοτίνη).
  • Ρωτήστε για την ιδανική ημέρα κύκλου (αν χρειάζεται) και αν απαιτείται νηστεία πριν την εξέταση.
  • Ζητήστε ταυτόχρονα τις σχετικές εξετάσεις (DHEA-S, τεστοστερόνη, 17-OH προγεστερόνη κ.ά.), εφόσον σας το έχει προτείνει ο γιατρός.
  • Κρατήστε τα αποτελέσματά σας με τις μονάδες και τα όρια του εργαστηρίου για μελλοντική σύγκριση.
  • Μην αυτοερμηνεύετε μια μεμονωμένη τιμή· ο γιατρός συνεκτιμά όλο το ορμονικό σας προφίλ και την κλινική εικόνα.

 

Δ4Α: Πρόδρομη ανδρογόνος ορμόνη, δείκτης υπερανδρογονισμού.

DHEA-S: Ανδρογόνο που δείχνει κυρίως επινεφριδιακή παραγωγή.

Τεστοστερόνη: Ισχυρό ανδρογόνο, τελικός δείκτης κλινικού υπερανδρογονισμού.

17-OH Προγεστερόνη: Χρήσιμη στην υποψία συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίων (CAH).

LH/FSH: Γοναδοτροπίνες που δείχνουν λειτουργία υπόφυσης και ωοθηκών/όρχεων.

Προλακτίνη: Επηρεάζει κύκλο, γονιμότητα, μπορεί να «μιμηθεί» PCOS.

14) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία πριν την εξέταση Δ4Α;

Συνήθως δεν απαιτείται αυστηρή νηστεία μόνο για τη Δ4Α. Ωστόσο, εάν γίνονται παράλληλα άλλες εξετάσεις (π.χ. γλυκόζη, ινσουλίνη, λιπιδαιμικό), συστήνεται νηστεία 8–12 ωρών για τυποποίηση.

Ποια ημέρα του κύκλου είναι προτιμότερη για μέτρηση;

Συχνά προτιμάται η πρώιμη ωοθυλακική φάση (π.χ. 3–5η ημέρα), εκτός εάν ο θεράπων προτείνει διαφορετικά. Αναφέρετε πάντα την ημέρα του κύκλου στη δειγματοληψία.

Μπορούν τα αντισυλληπτικά να επηρεάσουν τη Δ4Α;

Ναι. Ορμονικά σκευάσματα (π.χ. αντισυλληπτικά) και άλλα φάρμακα μπορούν να αλλάξουν τα ανδρογόνα και τη SHBG, επηρεάζοντας την ερμηνεία. Συζητήστε με τον γιατρό τυχόν διακοπή πριν την εξέταση.

Υψηλή Δ4Α σημαίνει σίγουρα PCOS;

Όχι. Η Δ4Α συνεισφέρει στη διερεύνηση, αλλά η διάγνωση PCOS βασίζεται σε συνδυασμό κριτηρίων και αποκλεισμό άλλων αιτιών. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει DHEA-S, τεστοστερόνη, 17-OH προγεστερόνη, LH/FSH, υπερηχογράφημα κ.ά.

Τι σημαίνει πολύ υψηλή Δ4Α με γρήγορη εμφάνιση συμπτωμάτων;

Σε περιπτώσεις πολύ υψηλών ανδρογόνων με ταχεία τρίχωση/βαριά φωνή, ο γιατρός θα αποκλείσει εκκριτικούς όγκους επινεφριδίων/ωοθηκών/όρχεων με περαιτέρω έλεγχο.

Έχω χαμηλή Δ4Α. Πρέπει να ανησυχώ;

Όχι απαραίτητα. Μπορεί να σχετίζεται με φάρμακα ή με καταστάσεις μειωμένης επινεφριδιακής/γοναδικής λειτουργίας. Η ερμηνεία γίνεται εξατομικευμένα.

Ποιες εξετάσεις είναι «πακέτο» με τη Δ4Α;

Συχνά: DHEA-S, τεστοστερόνη (ολική/ελεύθερη), 17-OH προγεστερόνη, LH/FSH, προλακτίνη, SHBG. Κατά περίπτωση: κορτιζόλη/ACTH, TSH, γλυκόζη/ινσουλίνη.

Πόσο γρήγορα παίρνω αποτελέσματα;

Συνήθως εντός 1–2 εργάσιμων ημερών, ανάλογα με το εργαστήριο και εάν αποσταλεί σε συνεργαζόμενο κέντρο.

Μπορεί η άσκηση ή το στρες να «πειράξουν» τη μέτρηση;

Η έντονη άσκηση και το οξύ στρες μπορεί να επηρεάσουν ορμονικές τιμές. Προτιμήστε σταθερές συνθήκες και ενημερώστε το εργαστήριο.

Μετριέται καλύτερα πρωί ή απόγευμα;

Προτιμάται πρωινή δειγματοληψία για καλύτερη τυποποίηση, ειδικά αν γίνονται πολλά ορμονικά τεστ μαζί.

15) Θέλετε να προχωρήσετε σε εξέταση;

🔎 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

Ανακαλύψτε όλες τις σχετικές ορμονικές εξετάσεις (Δ4Α, DHEA-S, τεστοστερόνη, 17-OH προγεστερόνη κ.ά.).

 

📅 Κλείστε Ραντεβού Online

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Τηλ.: +30-22310-66841

 

Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Συζητήστε τα αποτελέσματά σας με τον/την ιατρό σας.

CONTINUE READING
AMH.jpg
Παντελής Αναγνωστόπουλος
17/Sep/2025
Έλεγχος Ορμονών

Αντιμυλλέρειος Ορμόνη (AMH) – Εξέταση Γονιμότητας | Μικροβιολογικό Λαμία

Αντιμυλλέρειος Ορμόνη (AMH) – Πλήρες Επιστημονικό Knowledge Hub

Τελευταία ενημέρωση:

Επιστημονικό Knowledge Hub.
Η παρούσα σελίδα συγκεντρώνει τη σύγχρονη επιστημονική γνώση για την
Αντιμυλλέρειο Ορμόνη (AMH): βιολογία, ρύθμιση, κλινική σημασία, παθοφυσιολογία και περιορισμούς ερμηνείας.

Για την εργαστηριακή μέτρηση της AMH (εξέταση αίματος, προετοιμασία, πρακτική ερμηνεία αποτελέσματος) δείτε εδώ:
AMH – Εξέταση & Γονιμότητα.


1

Τι είναι η AMH (ορισμός & βασικές έννοιες)

Η Αντιμυλλέρειος Ορμόνη (AMH, Anti-Müllerian Hormone) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη
που ανήκει στην οικογένεια των παραγόντων TGF-β (Transforming Growth Factor-beta).
Αν και ιστορικά έγινε γνωστή για τον ρόλο της στην εμβρυϊκή ανάπτυξη του ανδρικού γεννητικού
συστήματος, στη σύγχρονη ιατρική η AMH έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο χρήσιμους
βιοδείκτες της ωοθηκικής βιολογίας.

Σε αντίθεση με τις κλασικές «ορμόνες του κύκλου» (FSH, LH, οιστραδιόλη),
η AMH δεν αντικατοπτρίζει ένα στιγμιαίο ορμονικό γεγονός όπως η ωορρηξία.
Αντίθετα, εκφράζει τη μακροχρόνια δυναμική των ωοθηκών,
δηλαδή πόσα ωοθυλάκια βρίσκονται σε ενεργή φάση ανάπτυξης και πόσο μεγάλη είναι
η δεξαμενή από την οποία μπορούν να προκύψουν μελλοντικά ωάρια.

Αυτός είναι και ο λόγος που η AMH θεωρείται δείκτης
«αναπαραγωγικής ηλικίας».
Δύο γυναίκες 35 ετών μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική AMH,
επειδή οι ωοθήκες τους έχουν γεράσει με διαφορετικό ρυθμό.
Η μία μπορεί να έχει ακόμα πλούσια ωοθυλακική δεξαμενή,
ενώ η άλλη να βρίσκεται ήδη σε βιολογική φάση εξάντλησης.

Η εργαστηριακή μέτρηση της AMH γίνεται με ειδική ανοσοδοκιμασία αίματος και περιγράφεται αναλυτικά στην εξέταση
Αντιμυλλέρειος Ορμόνη (AMH).

Η AMH λοιπόν δεν απαντά στο ερώτημα
«θα μείνω έγκυος;»
αλλά στο πιο θεμελιώδες βιολογικό ερώτημα:
«πόσο αναπαραγωγικό κεφάλαιο μου απομένει;»
Από αυτή την πληροφορία προκύπτουν όλες οι σύγχρονες κλινικές εφαρμογές της,
από τον οικογενειακό προγραμματισμό μέχρι την εξωσωματική γονιμοποίηση
και την κατάψυξη ωαρίων.

Τι να θυμάστε: Η AMH είναι δείκτης ποσότητας και βιολογικής δραστηριότητας ωοθυλακίων.
Δεν είναι τεστ ωορρηξίας, δεν μετρά ποιότητα ωαρίων και δεν προβλέπει άμεσα εγκυμοσύνη.


2

Πού παράγεται η AMH

Στη γυναίκα, η AMH παράγεται σχεδόν αποκλειστικά από τα
κοκκιώδη κύτταρα των
μικρών αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων,
κυρίως στα προαντρικά και στα μικρά αντρικά ωοθυλάκια.
Αυτά είναι τα ωοθυλάκια που βρίσκονται στο «μέσο» της ωοθηκικής ζωής:
έχουν ξεκινήσει να αναπτύσσονται, αλλά δεν έχουν ακόμη δεσμευθεί
να γίνουν το κυρίαρχο ωοθυλάκιο του κύκλου.

Τα πολύ πρώιμα (πρωτογενή) ωοθυλάκια δεν παράγουν ουσιαστικά AMH,
ενώ τα μεγάλα, ώριμα ωοθυλάκια που πλησιάζουν την ωορρηξία
σταματούν επίσης να την εκφράζουν.
Αυτό σημαίνει ότι η AMH προέρχεται από ένα πολύ συγκεκριμένο
βιολογικό «παράθυρο» της ωοθηκικής δεξαμενής.

Με απλά λόγια:
η AMH μετρά όχι όλα τα ωοθυλάκια που υπάρχουν,
αλλά εκείνα που είναι δυνητικά διαθέσιμα για στρατολόγηση
στους επόμενους κύκλους.
Γι’ αυτό και αποτελεί τόσο καλό δείκτη του πραγματικού
λειτουργικού αποθέματος των ωοθηκών.

Στον άνδρα, η AMH παράγεται από τα
κύτταρα Sertoli των όρχεων.
Η έκφρασή της είναι πολύ υψηλή στην εμβρυϊκή και παιδική ηλικία
και μειώνεται μετά την εφηβεία,
καθώς τα ανδρογόνα καταστέλλουν την παραγωγή της.
Αυτός είναι ο λόγος που η AMH έχει ειδική διαγνωστική αξία
σε νεογνά, παιδιά και σε ορισμένα ανδρολογικά σενάρια,
αλλά όχι ως γενικός δείκτης ανδρικής γονιμότητας.

Η κλινική αξιοποίηση αυτής της βιολογικής παραγωγής γίνεται μέσω της εξέτασης
AMH αίματος, η οποία επιτρέπει την έμμεση εκτίμηση της ενεργής ωοθυλακικής δεξαμενής.

Βιολογικό νόημα: Η AMH προέρχεται από το τμήμα της ωοθηκικής δεξαμενής που είναι
βιολογικά ενεργό και αξιοποιήσιμο — γι’ αυτό αντικατοπτρίζει την αναπαραγωγική δυναμική.

3

Εμβρυολογικός ρόλος (γιατί λέγεται “anti-Müllerian”)

Ο όρος Anti-Müllerian προέρχεται από τον καθοριστικό ρόλο της AMH
στην εμβρυϊκή διαφοροποίηση του φύλου.
Στο αρσενικό έμβρυο, η AMH εκκρίνεται από τα
κύτταρα Sertoli των αναπτυσσόμενων όρχεων και προκαλεί
υποστροφή των πόρων Müller —
των δομών που διαφορετικά θα εξελίσσονταν σε μήτρα, σάλπιγγες και άνω τμήμα κόλπου.

Χωρίς τη δράση της AMH:

  • οι πόροι Müller επιμένουν
  • και αναπτύσσονται γυναικεία εσωτερικά γεννητικά όργανα

Αυτός είναι ο πρωταρχικός, εξελικτικός ρόλος της ορμόνης.
Στην ενήλικη ζωή, η AMH αποκτά νέα κλινική σημασία,
ιδίως στη γυναίκα, όπου λειτουργεί ως
έμμεσος δείκτης της δεξαμενής ενεργών ωοθυλακίων,
και στον άνδρα ως
ειδικός δείκτης Sertoli-κυτταρικής λειτουργίας
σε ορισμένα παιδοενδοκρινολογικά και ανδρολογικά πλαίσια.


4

Πώς ρυθμίζεται (FSH, ωοθυλάκια, κύκλος)

Η AMH αντικατοπτρίζει το σύνολο των μικρών ωοθυλακίων
που βρίσκονται σε ενεργό φάση ανάπτυξης στις ωοθήκες.
Σε αντίθεση με την FSH ή την οιστραδιόλη,
η AMH παρουσιάζει πολύ μικρότερη διακύμανση
κατά τη διάρκεια του κύκλου,
επειδή δεν εξαρτάται από ένα μεμονωμένο κυρίαρχο ωοθυλάκιο,
αλλά από δεκάδες μικρές ωοθυλακικές μονάδες.

Σε μοριακό επίπεδο, η AMH:

  • αναστέλλει την είσοδο νέων πρωτογενών ωοθυλακίων στην ενεργό ανάπτυξη
  • μειώνει την ευαισθησία των ωοθυλακίων στη δράση της FSH

Με αυτόν τον τρόπο λειτουργεί ως
βιολογικό “φρένο” κατανάλωσης του αποθέματος,
επιβραδύνοντας την εξάντληση των ωοθυλακίων.

Αυτός ο μηχανισμός εξηγεί γιατί:

  • χαμηλή AMH συνδέεται με περιορισμένη ωοθηκική ανταπόκριση
  • υψηλή AMH συνδέεται με έντονη αντίδραση στη γοναδοτροπίνη
Συχνό κλινικό λάθος:
Η AMH δεν είναι «ορμόνη κύκλου» όπως η FSH ή η LH.
Είναι δείκτης της ωοθυλακικής δεξαμενής και ερμηνεύεται πάντα στο συνολικό βιολογικό πλαίσιο.


5

Ρόλος στη γυναίκα: ωοθηκική βιολογία & ωοθυλακική δεξαμενή

Στη γυναίκα, η AMH αποτελεί έναν από τους πιο άμεσους βιοχημικούς καθρέφτες της ωοθηκικής λειτουργίας.
Παράγεται από τα κοκκιώδη κύτταρα των μικρών αναπτυσσόμενων ωοθυλακίων και επομένως
αντικατοπτρίζει το πόσα ωοθυλάκια βρίσκονται ενεργά σε πρώιμα στάδια ανάπτυξης.

Η βιολογική της αξία έγκειται στο ότι γεφυρώνει:

  • τη μικροσκοπική ωοθηκική βιολογία (ωοθυλακική δεξαμενή, ρυθμός ενεργοποίησης)
  • με την κλινική αναπαραγωγική προοπτική (πόσο δυναμικά μπορεί να ανταποκριθεί η ωοθήκη)

Η AMH δεν μετρά τα «πρωτόγονα» ωοθυλάκια ζωής,
αλλά το ενεργό, προσβάσιμο απόθεμα — τα ωοθυλάκια που έχουν ήδη εισέλθει στη διαδικασία ανάπτυξης.
Γι’ αυτό:

  • χαμηλή AMH σημαίνει περιορισμένη δεξαμενή ενεργών ωοθυλακίων
  • υψηλή AMH σημαίνει μεγάλη «δεξαμενή προς αξιοποίηση»
Κλινικό νόημα: Η AMH λειτουργεί σαν «δείκτης βιολογικού χρόνου των ωοθηκών» και όχι σαν απλός αριθμός κύκλου.

—


6

Ρόλος στον άνδρα: Sertoli, ανάπτυξη & ειδικές χρήσεις

Στον άνδρα, η AMH εκκρίνεται από τα κύτταρα Sertoli των όρχεων.
Στην εμβρυϊκή και παιδική ηλικία αποτελεί κρίσιμο δείκτη διαφοροποίησης και ωρίμανσης του ανδρικού γεννητικού συστήματος,
ενώ στην ενήλικη ζωή η σημασία της περιορίζεται σε ειδικές διαγνωστικές χρήσεις.

Η AMH στον άνδρα χρησιμοποιείται:

  • στην αξιολόγηση λειτουργικού ιστού Sertoli
  • σε περιπτώσεις αμφίβολης όρχιμης ανάπτυξης
  • σε ορισμένα σενάρια ανδρικής υπογονιμότητας

Δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για τον γενικό ανδρικό πληθυσμό,
αλλά βιοδείκτη εξειδικευμένης χρήσης όταν τίθενται συγκεκριμένα κλινικά ερωτήματα.


7

Πώς αλλάζει η AMH με την ηλικία

Η AMH μειώνεται με την ηλικία επειδή αντικατοπτρίζει
τον ρυθμό εξάντλησης της ωοθηκικής δεξαμενής.
Σε αντίθεση με τις ορμόνες του κύκλου, ακολουθεί μια
μακροχρόνια βιολογική καμπύλη φθοράς.

Τυπικά:

  • παραμένει σχετικά σταθερή στην τρίτη δεκαετία ζωής
  • αρχίζει να μειώνεται πιο γρήγορα μετά τα 30–35
  • πέφτει απότομα τα τελευταία χρόνια πριν την εμμηνόπαυση
Βιολογική βάση:
Η γυναίκα γεννιέται με πεπερασμένο αριθμό ωοθυλακίων. Κάθε μήνα χάνονται χιλιάδες μέσω απόπτωσης, ανεξάρτητα από το αν γίνεται ωορρηξία.

Η ατομική διακύμανση είναι μεγάλη:
δύο γυναίκες ίδιας ηλικίας μπορεί να βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικό
βιολογικό στάδιο ωοθηκικής γήρανσης — και αυτό ακριβώς αποτυπώνει η AMH.

Γιατί η ηλικία δεν αρκεί:
Η χρονολογική ηλικία είναι ένας ατελής δείκτης της ωοθηκικής γήρανσης.
Δύο γυναίκες 35 ετών μπορεί να έχουν AMH 4 ng/mL και 0,6 ng/mL αντίστοιχα,
γεγονός που υποδηλώνει δραστικά διαφορετικό ρυθμό απώλειας ωοθυλακίων.
Αυτό οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες, αυτοάνοσες διεργασίες, προηγούμενες επεμβάσεις στις ωοθήκες,
καθώς και σε περιβαλλοντικές επιδράσεις όπως το κάπνισμα και ορισμένες τοξίνες.
Η AMH επομένως λειτουργεί ως “βιολογικό ρολόι” των ωοθηκών,
και όχι απλώς ως αντανάκλαση της ηλικίας.


8

AMH και ωοθηκικό απόθεμα

Η AMH θεωρείται σήμερα ο πιο αξιόπιστος βιολογικός δείκτης του ωοθηκικού αποθέματος,
δηλαδή του συνολικού αριθμού ωοθυλακίων που παραμένουν ικανά να εξελιχθούν σε ώριμα ωάρια.

Η AMH δεν παράγεται από όλα τα ωοθυλάκια,
αλλά κυρίως από εκείνα που βρίσκονται στα πρώιμα ενεργά στάδια ανάπτυξης:

  • πρωτογενή ωοθυλάκια
  • προαντρικά ωοθυλάκια
  • μικρά αντρικά ωοθυλάκια

Αυτές οι κατηγορίες αντιπροσωπεύουν το λειτουργικό, «στρατεύσιμο» απόθεμα των ωοθηκών —
δηλαδή το τμήμα εκείνο που μπορεί να ανταποκριθεί στη FSH και να προχωρήσει προς ωορρηξία
ή προς διέγερση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Όσο μειώνεται ο αριθμός αυτών των ωοθυλακίων:

  • μειώνεται και η συνολική παραγωγή AMH
  • ελαττώνεται η πιθανότητα πολλαπλής ωοθυλακικής ανάπτυξης
  • στενεύει το βιολογικό περιθώριο γονιμότητας
Κλινική σημασία:
Η AMH δεν δείχνει πόσα ωάρια θα παραχθούν σε έναν κύκλο,
αλλά πόσο μεγάλη είναι η «δεξαμενή» από την οποία μπορούν να προκύψουν ωάρια στο μέλλον.

Για αυτό η AMH χρησιμοποιείται ως
θεμέλιος δείκτης της αναπαραγωγικής εφεδρείας,
ιδιαίτερα σε γυναίκες που σχεδιάζουν τεκνοποίηση ή στρατηγική διατήρησης γονιμότητας.

Η έννοια του ωοθηκικού αποθέματος δεν αφορά απλώς τον αριθμό των ωοθυλακίων που υπάρχουν,
αλλά και το πόσα από αυτά βρίσκονται σε λειτουργική κατάσταση ώστε να μπορούν να στρατολογηθούν
για μελλοντική ωορρηξία ή διέγερση.
Η AMH αποτυπώνει ακριβώς αυτό το «λειτουργικό απόθεμα» και όχι το θεωρητικό μέγιστο δυναμικό της ωοθήκης.

Σε κλινικό επίπεδο, αυτό εξηγεί γιατί γυναίκες με χαμηλή AMH μπορεί ακόμη να έχουν ωορρηξία,
ενώ γυναίκες με υψηλή AMH (όπως στο PCOS) μπορεί να έχουν πολυάριθμα ωοθυλάκια
αλλά ελαττωματική ωρίμανση.
Η AMH επομένως δεν μετρά την τελική παραγωγή ωαρίων,
αλλά την «πίεση» με την οποία η ωοθήκη τροφοδοτεί το αναπαραγωγικό σύστημα.


9

AMH και ποιότητα ωαρίων

Ένα από τα συχνότερα και πιο επικίνδυνα κλινικά λάθη είναι
η ταύτιση της AMH με την ποιότητα των ωαρίων.
Η AMH μετρά ποσότητα, όχι γενετική υγεία.

Η ποιότητα των ωαρίων εξαρτάται κυρίως από:

  • την ηλικία της γυναίκας
  • τη χρωμοσωμική σταθερότητα κατά τη μείωση
  • τη μιτοχονδριακή λειτουργία των ωαρίων

Με την αύξηση της ηλικίας:

  • αυξάνονται τα ανευπλοειδικά ωάρια
  • μειώνεται η πιθανότητα βιώσιμου εμβρύου
  • αυξάνεται ο κίνδυνος αποβολής
Κρίσιμη αρχή:
Μια γυναίκα 28 ετών με χαμηλή AMH μπορεί να έχει υψηλότερη πιθανότητα εγκυμοσύνης
από μια γυναίκα 42 ετών με φυσιολογική AMH.

Η AMH δείχνει πόσα ωάρια υπάρχουν.
Η ηλικία δείχνει πόσα από αυτά είναι γενετικά βιώσιμα.
Αυτή η διάκριση είναι θεμέλιο της σύγχρονης αναπαραγωγικής ιατρικής.

Γιατί η ποιότητα είναι διαφορετική έννοια:
Η ποιότητα των ωαρίων καθορίζεται κυρίως από τη σταθερότητα των χρωμοσωμάτων και
τη μιτοχονδριακή λειτουργία, τα οποία επιδεινώνονται με την ηλικία.
Αυτό σημαίνει ότι μια γυναίκα με υψηλή AMH αλλά προχωρημένη ηλικία
μπορεί να έχει πολλά ωάρια αλλά υψηλό ποσοστό ανευπλοειδίας,
ενώ μια νεότερη γυναίκα με χαμηλή AMH μπορεί να έχει λιγότερα αλλά γενετικά υγιή ωάρια.
Η AMH λοιπόν επηρεάζει την ποσότητα προσπαθειών — όχι την πιθανότητα επιτυχίας ανά ωάριο.


10

AMH και Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) αποτελεί την
συχνότερη αιτία αυξημένων επιπέδων AMH σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Στις ωοθήκες αυτών των γυναικών παρατηρείται
συσσώρευση μεγάλου αριθμού μικρών, ανώριμων ωοθυλακίων
που παράγουν AMH αλλά δεν προχωρούν φυσιολογικά σε ωορρηξία.

Η αυξημένη AMH στο PCOS προκύπτει από:

  • τον πολύ μεγάλο αριθμό αντρικών ωοθυλακίων
  • τη διαταραγμένη ωοθυλακική ωρίμανση
  • την αυξημένη παραγωγή AMH ανά ωοθυλάκιο

Η ίδια η AMH φαίνεται να συμμετέχει ενεργά στη παθοφυσιολογία του PCOS,
επειδή αναστέλλει τη δράση της FSH και εμποδίζει την ωρίμανση των ωοθυλακίων,
δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο «ωοθηκικής στασιμότητας».

Κλινική ερμηνεία:
Η υψηλή AMH στο PCOS δεν σημαίνει υψηλή γονιμότητα.
Αντιπροσωπεύει μεγάλο αριθμό «παγιδευμένων» ωοθυλακίων που δεν οδηγούν σε ωορρηξία.

Η AMH χρησιμοποιείται πλέον ως
σταθερός βιοδείκτης της βαρύτητας του PCOS
και της ωοθηκικής δυσλειτουργίας, συχνά πιο αξιόπιστος από την εικόνα του υπερηχογραφήματος.

Η χρήση της AMH στο PCOS έχει και διαγνωστική και προγνωστική αξία.
Υψηλότερα επίπεδα AMH συσχετίζονται με μεγαλύτερη βαρύτητα του φαινοτύπου,
πιο έντονη ανωοθυλακιορρηξία και μεγαλύτερο κίνδυνο υπερδιέγερσης
σε θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Για τον λόγο αυτό, η AMH χρησιμοποιείται πλέον σε πολλά διεθνή κέντρα
ως συμπληρωματικό βιοδείκτη στην ταξινόμηση του PCOS,
ιδιαίτερα σε γυναίκες όπου ο υπερηχογραφικός έλεγχος δεν είναι σαφής.
Δεν αντικαθιστά τα διαγνωστικά κριτήρια,
αλλά προσθέτει ένα αντικειμενικό μέτρο της ωοθηκικής υπερδραστηριότητας.


11

AMH και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (IVF)

Η AMH αποτελεί έναν από τους
κρισιμότερους βιοδείκτες για τον σχεδιασμό της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).
Δεν χρησιμοποιείται για να προβλέψει αν θα επιτευχθεί εγκυμοσύνη,
αλλά για να εκτιμηθεί με ακρίβεια
πόσο έντονα θα ανταποκριθούν οι ωοθήκες στη φαρμακευτική διέγερση.

Στην κλινική πράξη:

  • χαμηλή AMH → λίγα διαθέσιμα ωοθυλάκια, άρα περιορισμένη παραγωγή ωαρίων ανά κύκλο
  • υψηλή AMH → μεγάλος αριθμός ωοθυλακίων, αλλά και αυξημένος κίνδυνος υπερδιέγερσης

Η AMH επιτρέπει στον γιατρό να
εξατομικεύσει τις δόσεις γοναδοτροπινών
ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη ισορροπία:
αρκετά ωάρια χωρίς επικίνδυνη υπερδιέγερση.

Στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, η AMH λειτουργεί ως ο κεντρικός «ρυθμιστής στρατηγικής».
Ο γιατρός δεν τη χρησιμοποιεί για να προβλέψει αν μια γυναίκα θα αποκτήσει παιδί,
αλλά για να εκτιμήσει πόσα ωοθυλάκια μπορούν να ενεργοποιηθούν
κατά τη φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών.

Αυτό έχει άμεση πρακτική σημασία:
σε γυναίκες με χαμηλή AMH, ο στόχος είναι η μέγιστη αξιοποίηση
κάθε διαθέσιμου ωοθυλακίου,
ενώ σε γυναίκες με υψηλή AMH (ιδίως στο PCOS)
η στρατηγική είναι να αποτραπεί η υπερβολική απόκριση
και ο κίνδυνος υπερδιέγερσης των ωοθηκών (OHSS).

Η εξατομίκευση της δόσης των γοναδοτροπινών με βάση την AMH
έχει αποδειχθεί ότι:
μειώνει τον αριθμό ακυρωμένων κύκλων,
βελτιώνει την ασφάλεια,
και αυξάνει την αποδοτικότητα της θεραπείας.

Κλινική πραγματικότητα:
Η AMH καθορίζει πόσα ωάρια μπορεί να συλλεχθούν.
Η ηλικία καθορίζει πόσα από αυτά θα είναι γενετικά φυσιολογικά.
Και οι δύο παράγοντες πρέπει να συνεκτιμώνται για ρεαλιστική πρόγνωση IVF.
Κλινική σημασία:
Η AMH δεν προβλέπει το αποτέλεσμα της IVF,
αλλά καθορίζει τον βιολογικό «χώρο δράσης» μέσα στον οποίο μπορεί να κινηθεί η θεραπεία.


12

AMH και κατάψυξη ωαρίων

Η AMH αποτελεί τον πιο πρακτικό βιολογικό δείκτη για τη στρατηγική της
κρυοσυντήρησης ωαρίων, επειδή αντικατοπτρίζει άμεσα το
πόσο μεγάλο είναι το διαθέσιμο «απόθεμα» ωοθυλακίων που μπορεί να αξιοποιηθεί
μέσα από κύκλους διέγερσης.

Δεν καθορίζει αν μια γυναίκα «πρέπει» να καταψύξει ωάρια — αυτό είναι προσωπική και
ιατρική απόφαση — αλλά δείχνει με σχετική ακρίβεια
πόσο αποδοτική θα είναι η διαδικασία.

Γυναίκες με:

  • υψηλότερη AMH → συνήθως παράγουν περισσότερα ωάρια ανά κύκλο διέγερσης, άρα μπορούν να επιτύχουν επαρκή αριθμό κατεψυγμένων ωαρίων με λιγότερους κύκλους
  • χαμηλότερη AMH → παράγουν λιγότερα ωάρια ανά κύκλο, άρα μπορεί να χρειαστούν περισσότερους κύκλους για να επιτύχουν το ίδιο βιολογικό «απόθεμα»

Η αξία της AMH εδώ δεν είναι προγνωστική της εγκυμοσύνης, αλλά
προγνωστική της απόδοσης των ωοθηκών στη διέγερση.
Αυτό επιτρέπει εξατομικευμένο σχεδιασμό:
πόσοι κύκλοι θα χρειαστούν, πόσο γρήγορα πρέπει να κινηθεί μια γυναίκα,
και ποιο είναι το ρεαλιστικό όφελος της κατάψυξης.

Η κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι ουσιαστικά μια επένδυση στο μέλλον της αναπαραγωγικής δυνατότητας.
Η AMH δεν απαντά στο αν μια γυναίκα «πρέπει» να καταψύξει,
αλλά στο πόσο αποδοτική θα είναι η διαδικασία.

Γυναίκες με υψηλότερη AMH μπορούν συνήθως να συλλέξουν περισσότερα ωάρια
ανά κύκλο διέγερσης,
ενώ γυναίκες με χαμηλή AMH μπορεί να χρειαστούν
περισσότερους κύκλους για να φτάσουν σε ικανοποιητικό αριθμό κρυοσυντηρημένων ωαρίων.

Ωστόσο, η ηλικία παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας επιτυχίας.
Η κατάψυξη στα 30–34 έτη έχει πολύ μεγαλύτερη βιολογική αξία
από την κατάψυξη στα 40,
ακόμη κι αν οι τιμές AMH είναι παρόμοιες.

Στρατηγική σημασία:
Η AMH βοηθά στον προγραμματισμό.
Η ηλικία καθορίζει την ποιότητα του «αποθέματος» που θα διατηρηθεί.
Η έγκαιρη κατάψυξη μεγιστοποιεί και τα δύο.
Στρατηγική αξία:
Η βιολογική ποιότητα των ωαρίων καθορίζεται κυρίως από την ηλικία.
Η AMH καθορίζει τον αριθμό που μπορεί να συλλεχθεί.
Η κατάψυξη έχει τη μεγαλύτερη αξία όταν γίνεται νωρίτερα, ακόμη και αν η AMH είναι ακόμη «καλή».


13

AMH και πρόβλεψη εμμηνόπαυσης

Η AMH θεωρείται σήμερα ο πιο πρώιμος και ευαίσθητος βιολογικός δείκτης
της πορείας προς την εμμηνόπαυση, επειδή αντανακλά άμεσα την
εξάντληση του ωοθηκικού αποθέματος.

Καθώς τα ωοθυλάκια μειώνονται:

  • η παραγωγή AMH μειώνεται προοδευτικά
  • αυτό συμβαίνει χρόνια πριν αυξηθεί η FSH
  • και πολύ πριν εμφανιστούν ανωμαλίες στον κύκλο

Έτσι, η πτώση της AMH αποτελεί
το πρώτο βιολογικό σημάδι
ότι οι ωοθήκες μπαίνουν στη φάση της εξάντλησης, ακόμη κι όταν
η έμμηνος ρύση παραμένει κανονική.

Σε κλινικό επίπεδο αυτό επιτρέπει:

  • έγκαιρη αναγνώριση πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας
  • στρατηγικό σχεδιασμό γονιμότητας πριν εμφανιστούν συμπτώματα
  • διαφοροδιάγνωση μεταξύ ορμονικών διαταραχών και πραγματικής απώλειας αποθέματος

Η μετάβαση προς την εμμηνόπαυση είναι μια μακρά βιολογική διαδικασία
που ξεκινά πολλά χρόνια πριν σταματήσει η περίοδος.
Η AMH είναι ο πιο πρώιμος δείκτης αυτής της μετάβασης,
επειδή μειώνεται παράλληλα με την εξάντληση της ωοθηκικής δεξαμενής.

Σε αντίθεση με την FSH,
η οποία αυξάνεται όταν η ωοθήκη έχει ήδη χάσει μεγάλο μέρος της λειτουργίας της,
η AMH πέφτει πολύ νωρίτερα,
δίνοντας τη δυνατότητα πρώιμης αναγνώρισης
πρόωρης ή επιταχυνόμενης ωοθηκικής γήρανσης.

Αυτό έχει τεράστια κλινική σημασία σε γυναίκες με:
οικογενειακό ιστορικό πρώιμης εμμηνόπαυσης,
αυτοάνοσα νοσήματα,
ή προηγούμενες επεμβάσεις στις ωοθήκες.

Κλινικό πλεονέκτημα:
Η AMH επιτρέπει παρέμβαση (οικογενειακός προγραμματισμός, κατάψυξη ωαρίων)
πριν η μείωση της γονιμότητας γίνει μη αναστρέψιμη.
Κλινική σημασία:
Η AMH δεν προβλέπει την ακριβή ημερομηνία της εμμηνόπαυσης,
αλλά δείχνει πόσο κοντά βρίσκεται μια γυναίκα στη βιολογική εξάντληση των ωοθηκών —
πολύ νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη ορμονική εξέταση.

14 AMH σε άνδρες και παιδιά

Παρότι η AMH είναι κυρίως γνωστή ως δείκτης ωοθηκικής λειτουργίας στη γυναίκα, η ορμόνη αυτή έχει σαφή και κλινικά αξιοποιήσιμη σημασία και στον άνδρα, ιδίως στη βρεφική και παιδική ηλικία.

Στους άνδρες, η AMH εκκρίνεται από τα κύτταρα Sertoli των όρχεων. Κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη και τα πρώτα χρόνια ζωής, τα επίπεδα AMH είναι πολύ υψηλά και αποτελούν ένδειξη λειτουργικού όρχι και φυσιολογικής διαφοροποίησης του ανδρικού γεννητικού συστήματος.

Για τον λόγο αυτό, η AMH χρησιμοποιείται στην παιδοενδοκρινολογία για τη διερεύνηση:

  • κρυψορχίας (όταν οι όρχεις δεν έχουν κατέβει στο όσχεο)
  • διαταραχών διαφοροποίησης φύλου
  • συγγενούς απουσίας ή δυσλειτουργίας όρχεων

Στον ενήλικο άνδρα, η AMH δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ειδικές περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας, ιδίως όταν υπάρχει υποψία δυσλειτουργίας των κυττάρων Sertoli ή σοβαρή διαταραχή της σπερματογένεσης.

Κλινική ερμηνεία: Στον άνδρα και στο παιδί, η AMH δεν αξιολογεί «γονιμότητα», αλλά λειτουργικό ιστό Sertoli και σωστή αναπτυξιακή πορεία των όρχεων.


15

AMH μετά από θεραπείες & επεμβάσεις

Η AMH είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε κάθε μορφή βλάβης του ωοθηκικού ιστού,
επειδή αντικατοπτρίζει τον αριθμό των ενεργών μικρών ωοθυλακίων.
Όταν αυτά καταστρέφονται ή αφαιρούνται, η AMH μειώνεται συχνά μόνιμα.

  • Χημειοθεραπεία & ακτινοβολία → άμεση καταστροφή ωοθυλακίων
  • Χειρουργεία ωοθηκών → απώλεια υγιούς ιστού μαζί με τη βλάβη
  • Ενδομητρίωση → χρόνια φλεγμονή και ίνωση
  • Αυτοάνοσα νοσήματα → ανοσολογική βλάβη των ωοθηκών
Κλινικό νόημα: Η AMH δείχνει πόσο αναπαραγωγικό κεφάλαιο έχει απομείνει μετά από βλάβη.


16

Πότε και πώς μετριέται σωστά η AMH

Η AMH μπορεί να μετρηθεί οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου,
καθώς δεν παρουσιάζει μεγάλες μηνιαίες διακυμάνσεις όπως η FSH ή η οιστραδιόλη.

Η αξιοπιστία της είναι υψηλή, αρκεί:

  • να γίνεται με σύγχρονη μέθοδο (Gen II ή νεότερη)
  • να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία
  • να μη συνδυάζεται με ορμονική καταστολή (π.χ. αντισυλληπτικά)
Σημείωση: Αντισυλληπτικά, εγκυμοσύνη και σοβαρή νόσος μπορούν να μειώσουν παροδικά την AMH.


17

Τι ΔΕΝ δείχνει η AMH

Η AMH δεν δείχνει:

  • αν μια γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος φυσικά
  • την ποιότητα των ωαρίων
  • το αν υπάρχει ωορρηξία
  • το αν θα πετύχει η IVF

Δείχνει μόνο το πόσο μεγάλο είναι το ενεργό απόθεμα ωοθυλακίων.

Συχνό λάθος: “Έχω καλή AMH άρα δεν βιάζομαι”.
Η ηλικία καθορίζει την ποιότητα — όχι η AMH.


18

Πότε η AMH απαιτεί άμεση δράση

Χαμηλή AMH σε νεαρή ηλικία σημαίνει επιταχυνόμενη ωοθηκική γήρανση
και απαιτεί άμεσο αναπαραγωγικό σχεδιασμό.

Αυτό μπορεί να σημαίνει:

  • επίσπευση εγκυμοσύνης
  • κατάψυξη ωαρίων
  • ταχεία παραπομπή σε ειδικό υπογονιμότητας
AMH = βιολογικό ρολόι.
Δεν λέει την ώρα, αλλά δείχνει πόσο γρήγορα τρέχει.

19 Συχνές επιστημονικές ερωτήσεις για την AMH

Η AMH προβλέπει αν θα μείνω έγκυος;

Όχι. Η AMH εκτιμά το ωοθηκικό απόθεμα, όχι την πιθανότητα σύλληψης ή την ποιότητα των ωαρίων.

Μπορεί να υπάρχει χαμηλή AMH αλλά φυσιολογική γονιμότητα;

Ναι. Ιδίως σε νεότερες γυναίκες, η ποιότητα των ωαρίων μπορεί να αντισταθμίσει τον μικρότερο αριθμό.

Η AMH επηρεάζεται από τον κύκλο;

Όχι. Είναι από τις λίγες αναπαραγωγικές ορμόνες με σταθερή συγκέντρωση καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου.

Μπορεί να αποκατασταθεί χαμηλή AMH;

Όχι με φάρμακα ή διατροφή. Η AMH αντανακλά τον αριθμό των ωοθυλακίων που υπάρχουν ήδη.

Μπορεί η AMH να πέσει απότομα μέσα σε 1–2 χρόνια;

Ναι. Σε ορισμένες γυναίκες η απώλεια ωοθυλακίων επιταχύνεται λόγω γενετικών παραγόντων, αυτοάνοσων νοσημάτων, χειρουργείων ωοθηκών ή χημειοθεραπείας, με αποτέλεσμα απότομη πτώση της AMH.

Υπάρχει AMH στην εμμηνόπαυση;

Στην εμμηνόπαυση η AMH συνήθως είναι μη ανιχνεύσιμη ή εξαιρετικά χαμηλή, επειδή δεν υπάρχουν πλέον λειτουργικά ωοθυλάκια στις ωοθήκες.

Μπορεί η AMH να χρησιμοποιηθεί για πρόβλεψη πόσα χρόνια γονιμότητας απομένουν;

Σε πληθυσμιακό επίπεδο ναι, αλλά όχι με ακρίβεια σε ατομικό επίπεδο. Η AMH δείχνει το απόθεμα, αλλά η ταχύτητα με την οποία αυτό εξαντλείται διαφέρει σημαντικά μεταξύ γυναικών.

Η εγκυμοσύνη επηρεάζει την AMH;

Ναι. Κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό η AMH συχνά μειώνεται παροδικά λόγω καταστολής της ωοθυλακικής δραστηριότητας, αλλά συνήθως επανέρχεται μετά.

Μπορεί μια γυναίκα με μηδενική AMH να μείνει έγκυος;

Σπάνια αλλά ναι. Αν υπάρχουν ακόμη λίγα λειτουργικά ωοθυλάκια, μπορεί να υπάρξει ωορρηξία ακόμη και με πολύ χαμηλή ή μη ανιχνεύσιμη AMH.

Η AMH επηρεάζεται από τη βιταμίνη D;

Ορισμένες μελέτες δείχνουν συσχέτιση, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι η συμπλήρωση βιταμίνης D αυξάνει κλινικά την AMH ή το ωοθηκικό απόθεμα.

Η AMH μπορεί να διαφέρει μεταξύ δύο μετρήσεων στο ίδιο άτομο;

Ναι. Μικρές διακυμάνσεις υπάρχουν λόγω βιολογικής μεταβλητότητας και μεθόδου μέτρησης, αλλά μεγάλες αλλαγές συνήθως αντανακλούν πραγματική μεταβολή του ωοθηκικού αποθέματος.

Χρησιμοποιείται η AMH για έλεγχο ανδρογονικής λειτουργίας στους άνδρες;

Όχι άμεσα. Η AMH στους άνδρες αντανακλά κυρίως τη λειτουργία των κυττάρων Sertoli και όχι τα ανδρογόνα ή τη σπερματογένεση.

20 Εργαστηριακή αξιολόγηση AMH

Η AMH μετράται με ειδική ανοσολογική μέθοδο σε δείγμα αίματος και αποτελεί βασικό εργαλείο στην εκτίμηση της αναπαραγωγικής λειτουργίας.
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


21

Βιβλιογραφία

1. Broer SL et al. Anti-Müllerian hormone: ovarian reserve testing. Hum Reprod Update
https://academic.oup.com/humupd/article/20/5/688/702598
2. La Marca A, Volpe A. The Anti-Müllerian hormone and ovarian reserve. Hum Reprod Update
https://academic.oup.com/humupd/article/12/6/605/645719
3. Dewailly D et al. The physiology and clinical utility of AMH. J Clin Endocrinol Metab
https://academic.oup.com/jcem/article/99/7/2326/2836093
Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
CONTINUE READING

Newer Posts

Older Posts

Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Powered by  GDPR Cookie Compliance
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.