Σύντομη περίληψη:
Το MCV χαμηλό σημαίνει ότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι μικρότερα από το φυσιολογικό.
Συχνότερη αιτία είναι η σιδηροπενία, αλλά απαιτείται
συνδυαστική ερμηνεία με άλλους δείκτες της Γενικής Αίματος.
1
Τι είναι το MCV
Το MCV (Mean Corpuscular Volume) είναι δείκτης της Γενικής Αίματος που δείχνει το μέσο μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Αποτελεί βασικό εργαλείο για την ταξινόμηση της αναιμίας.
Με απλά λόγια, το MCV απαντά στο ερώτημα:
αν τα ερυθρά είναι μικρότερα, φυσιολογικά
ή μεγαλύτερα από το αναμενόμενο.
Η ερμηνεία του γίνεται πάντα στο πλαίσιο της
Γενικής Αίματος,
σε συνδυασμό με άλλους δείκτες, όπως
αιμοσφαιρίνη (Hb), RDW και φερριτίνη.
Τι να θυμάστε:
Το MCV δεν δείχνει από μόνο του τη βαρύτητα της αναιμίας,
αλλά τον τύπο της.
Ένα χαμηλό MCV κατευθύνει τη διερεύνηση,
δεν αποτελεί από μόνο του διάγνωση.
2
Πότε θεωρείται χαμηλό
Το MCV θεωρείται χαμηλό όταν η τιμή του βρίσκεται κάτω από τα φυσιολογικά όρια για την ηλικία και το φύλο.
Στους ενήλικες, το όριο αυτό είναι συνήθως:
<80 fL → χαμηλό MCV (μικροκυττάρωση)
Τιμές κοντά στο κατώτερο όριο χαρακτηρίζονται συχνά ως οριακά χαμηλές και χρειάζονται συσχέτιση με τους υπόλοιπους δείκτες
της Γενικής Αίματος πριν εξαχθούν συμπεράσματα.
Σημαντικό:
Ένα χαμηλό MCV από μόνο του δεν αποτελεί διάγνωση.
Η κλινική σημασία εξαρτάται από τη συνύπαρξη αναιμίας, τη σταθερότητα της τιμής στον χρόνο
και το συνολικό εργαστηριακό προφίλ.
3
Κύριες αιτίες χαμηλού MCV
Το χαμηλό MCV υποδηλώνει μικροκυττάρωση,
δηλαδή ερυθρά αιμοσφαίρια μικρότερα από το φυσιολογικό.
Οι αιτίες σχετίζονται κυρίως με διαταραχή στη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης.
Σιδηροπενία:
η συχνότερη αιτία χαμηλού MCV.
Προκύπτει από ανεπαρκή πρόσληψη σιδήρου,
αυξημένες απώλειες (π.χ. έμμηνος ρύση, γαστρεντερική αιμορραγία)
ή αυξημένες ανάγκες.
Θαλασσαιμία (φορεία):
γενετική διαταραχή με χαμηλό MCV,
συχνά με ήπια ή καθόλου αναιμία.
Χαρακτηρίζεται από δυσανάλογα χαμηλό MCV
σε σχέση με την αιμοσφαιρίνη.
Αναιμία χρόνιας νόσου:
σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζεται
με μικροκυττάρωση, ιδίως σε παρατεταμένη φλεγμονή.
Η διάκριση μεταξύ σιδηροπενίας και θαλασσαιμίας
είναι κρίσιμη και βασίζεται κυρίως στη
μέτρηση της
φερριτίνης
και σε συνδυασμό με άλλους δείκτες της Γενικής Αίματος.
Συχνό κλινικό λάθος:
Η χορήγηση σιδήρου χωρίς έλεγχο φερριτίνης
μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη αντιμετώπιση,
ιδιαίτερα σε άτομα με θαλασσαιμία.
4
Πώς ερμηνεύεται σωστά
Το MCV δεν ερμηνεύεται ποτέ μόνο του.
Η σωστή αξιολόγηση απαιτεί συνδυασμό με
άλλους δείκτες της
Γενικής Αίματος
και με το κλινικό ιστορικό.
Οι βασικοί δείκτες που καθοδηγούν την ερμηνεία είναι:
Αιμοσφαιρίνη (Hb):
δείχνει αν συνυπάρχει αναιμία και τη βαρύτητά της.
Φερριτίνη:
εκφράζει τις αποθήκες σιδήρου και βοηθά
στη διάκριση σιδηροπενίας από άλλες αιτίες.
Ένα χαμηλό MCV με φυσιολογική ή ελαφρώς μειωμένη Hb
και σχετικά φυσιολογικό RDW
στρέφει συχνά τη σκέψη προς θαλασσαιμία (φορεία),
ενώ χαμηλό MCV με αυξημένο RDW
υποστηρίζει περισσότερο σιδηροπενία.
Ιατρική επισήμανση:
Το MCV βοηθά στην κατεύθυνση της διερεύνησης.
Η τελική διάγνωση προκύπτει μόνο από συνδυασμό εργαστηριακών και κλινικών δεδομένων.
5
Συμπτώματα
Το χαμηλό MCV από μόνο του συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα.
Τα κλινικά ενοχλήματα εμφανίζονται όταν συνυπάρχει αναιμία ή όταν η υποκείμενη αιτία εξελίσσεται.
Κόπωση και μειωμένη αντοχή
Δύσπνοια στην κόπωση (π.χ. στο ανέβασμα σκάλας)
Ζάλη, πονοκέφαλος ή αίσθημα αστάθειας
Ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών
Σε περιπτώσεις θαλασσαιμίας (φορείας),
το MCV μπορεί να είναι χαμηλό χωρίς εμφανή συμπτώματα,
καθώς η αιμοσφαιρίνη παραμένει συχνά σχετικά φυσιολογική.
Κλινική επισήμανση:
Η παρουσία συμπτωμάτων σχετίζεται κυρίως με το επίπεδο της αιμοσφαιρίνης (Hb)
και όχι με το MCV καθαυτό.
Γι’ αυτό απαιτείται πάντα συνδυαστική ερμηνεία.
6
Πότε είναι ανησυχητικό
Το χαμηλό MCV γίνεται κλινικά ανησυχητικό
όταν δεν είναι μεμονωμένο εύρημα,
αλλά συνοδεύεται από ενδείξεις επιδείνωσης
ή υποκείμενης παθολογίας.
Συνύπαρξη αναιμίας
(χαμηλή αιμοσφαιρίνη), ιδιαίτερα όταν επιδεινώνεται
Ταχεία πτώση τιμών
MCV ή/και Hb σε σύντομο χρονικό διάστημα
Έντονα συμπτώματα,
όπως δύσπνοια σε ηρεμία, συγκοπτικό επεισόδιο
ή θωρακικό άλγος
Ομάδες αυξημένου κινδύνου,
όπως παιδιά, έγκυες ή ηλικιωμένοι
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση
και στοχευμένος εργαστηριακός έλεγχος.
Red flags:
Η απότομη επιδείνωση της Hb,
η εμφάνιση συμπτωμάτων σε άτομο χωρίς ιστορικό αναιμίας
ή η μη ανταπόκριση σε κατάλληλη αγωγή
αποτελούν λόγους για επείγουσα διερεύνηση.
7
Τι να κάνετε πρακτικά
Αν διαπιστωθεί χαμηλό MCV, η προσέγγιση πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι εμπειρική, καθώς η αντιμετώπιση
εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.
Μην αυτοθεραπεύεστε:
η αυθαίρετη λήψη σιδήρου χωρίς διάγνωση
μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη αντιμετώπιση.
Ελέγξτε τους σωστούς δείκτες:
αιμοσφαιρίνη, RDW και αποθήκες σιδήρου
(και όπου χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος).
Συζητήστε τα αποτελέσματα με ιατρό:
η τελική εκτίμηση βασίζεται στη συνολική κλινική εικόνα.
Η παρακολούθηση των τιμών στον χρόνο βοηθά να διαπιστωθεί
αν το εύρημα είναι σταθερό ή επιδεινούμενο.
Πρακτική σύσταση:
Η διόρθωση του MCV προκύπτει μόνο όταν αντιμετωπιστεί η αιτία και όχι το εργαστηριακό εύρημα καθαυτό.
8
Σχέση με Γενική Αίματος
Το MCV αποτελεί βασικό δείκτη της Γενικής Αίματος και δεν αξιολογείται ποτέ απομονωμένα.
Η σωστή ερμηνεία απαιτεί συνδυασμό με αιμοσφαιρίνη, RDW
και άλλες παραμέτρους της εξέτασης.
Σε 1 λεπτό:
Η χαμηλή αιμοσφαιρίνη (Hb) σημαίνει μειωμένη ικανότητα μεταφοράς οξυγόνου.
Συχνές αιτίες είναι η σιδηροπενία, η έλλειψη Β12/φυλλικού,
η αναιμία χρόνιας νόσου ή απώλεια αίματος.
Η κλινική σημασία εξαρτάται από το MCV, τη φερριτίνη,
τα συμπτώματα και την πορεία των τιμών.
1Τι είναι η αιμοσφαιρίνη
Η αιμοσφαιρίνη (Hb) είναι η βασική πρωτεΐνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων και «κουβαλά» το οξυγόνο από τους πνεύμονες προς όλους τους ιστούς. Κάθε ερυθρό περιέχει εκατομμύρια μόρια Hb, γι’ αυτό και η Hb αποτελεί έναν από τους πιο πρακτικούς δείκτες για το αν ο οργανισμός οξυγονώνεται επαρκώς.
Όταν η Hb μειώνεται, το οξυγόνο που φτάνει στα όργανα είναι λιγότερο από το φυσιολογικό. Έτσι εξηγούνται συμπτώματα όπως κόπωση, μειωμένη αντοχή, δύσπνοια στην προσπάθεια και μερικές φορές ταχυκαρδία.
Τι να θυμάστε: Η χαμηλή αιμοσφαιρίνη δεν είναι «διάγνωση» από μόνη της. Είναι ένδειξη αναιμίας ή άλλης κατάστασης και χρειάζεται πάντα ερμηνεία μαζί με αιματοκρίτη (Hct), ερυθρά (RBC), MCV/MCH και, ανάλογα με το προφίλ, φερριτίνη, B12 και φυλλικό.
2
Πότε θεωρείται χαμηλή
Η αιμοσφαιρίνη θεωρείται χαμηλή όταν πέφτει κάτω από τα κατώτερα φυσιολογικά όρια, τα οποία διαφέρουν ανάλογα με το φύλο:
<13 g/dL στους άνδρες
<12 g/dL στις γυναίκες
Ωστόσο, η κλινική σημασία δεν καθορίζεται μόνο από τον αριθμό.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν:
η ταχύτητα πτώσης της τιμής,
η παρουσία ή απουσία συμπτωμάτων,
και το αν η Hb είναι σταθερή ή επιδεινούμενη με τον χρόνο.
Κλινικό σημείο:
Μια Hb οριακά χαμηλή που παραμένει σταθερή και χωρίς συμπτώματα
έχει διαφορετική σημασία από μια τιμή που πέφτει γρήγορα,
ακόμη κι αν ο απόλυτος αριθμός είναι παρόμοιος.
3
Κύριες αιτίες
Η χαμηλή αιμοσφαιρίνη οφείλεται συνήθως είτε σε μειωμένη παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων
είτε σε απώλεια αίματος.
Οι συχνότερες αιτίες που εντοπίζονται στην κλινική πράξη είναι:
Σιδηροπενία:
η συχνότερη αιτία χαμηλής Hb, λόγω ανεπαρκούς πρόσληψης σιδήρου
ή αυξημένων απωλειών (π.χ. αιμορραγία).
Έλλειψη βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος:
οδηγεί σε μεγαλοβλαστική αναιμία
με διαταραχή της ωρίμανσης των ερυθρών.
Αναιμία χρόνιας νόσου:
σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή, νεφρική νόσο,
αυτοάνοσα ή κακοήθεια.
Η ακριβής αιτία δεν μπορεί να τεκμηριωθεί μόνο από τη Hb,
αλλά προκύπτει μετά από συνολικό εργαστηριακό έλεγχο.
Συχνό κλινικό λάθος:
Η αυτόματη χορήγηση σιδήρου σε κάθε χαμηλή αιμοσφαιρίνη
χωρίς έλεγχο φερριτίνης μπορεί να καθυστερήσει
τη διάγνωση άλλων μορφών αναιμίας.
4
Πώς ερμηνεύεται σωστά
Η αιμοσφαιρίνη δεν ερμηνεύεται ποτέ μόνη της.
Αξιολογείται πάντα στο πλαίσιο της
Γενικής Αίματος
και των επιμέρους δεικτών της.
Οι βασικές παράμετροι που καθοδηγούν τη σωστή ερμηνεία είναι:
MCV:
δείχνει αν η αναιμία είναι μικροκυτταρική ή μακροκυτταρική.
Φερριτίνη:
εκφράζει τις αποθήκες σιδήρου του οργανισμού.
RDW:
δείχνει αν υπάρχει ανομοιομορφία στο μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Ο συνδυασμός αυτών των δεικτών επιτρέπει ασφαλέστερη διάγνωση
και αποφυγή λανθασμένων συμπερασμάτων.
Κλινικό σημείο:
Μια φυσιολογική ή οριακά χαμηλή Hb μπορεί να υποτιμά τη βαρύτητα
της κατάστασης, όταν συνοδεύεται από παθολογικό MCV ή αυξημένο RDW.
5
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της χαμηλής αιμοσφαιρίνης σχετίζονται με τη μειωμένη οξυγόνωση των ιστών
και συχνά εμφανίζονται σταδιακά,
ιδίως όταν η πτώση της Hb είναι αργή.
Κόπωση και εύκολη αδυναμία
Δύσπνοια στην κόπωση ή στο ανέβασμα σκάλας
Ζάλη, πονοκέφαλος ή αίσθημα αστάθειας
Ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών
Σε ήπια αναιμία, τα συμπτώματα μπορεί να είναι ελάχιστα ή και να απουσιάζουν,
γεγονός που συχνά καθυστερεί τη διάγνωση.
Κλινικό σημείο:
Η ένταση των συμπτωμάτων δεν συμβαδίζει πάντα με το επίπεδο της Hb.
Ασθενείς με αργή πτώση της αιμοσφαιρίνης μπορεί να είναι
σχεδόν ασυμπτωματικοί, ακόμη και με χαμηλές τιμές.
6
Πότε είναι ανησυχητική
Η χαμηλή αιμοσφαιρίνη θεωρείται κλινικά ανησυχητική
όταν συνυπάρχει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:
Hb <8 g/dL,
ανεξάρτητα από την παρουσία συμπτωμάτων
Έντονα ή προοδευτικά συμπτώματα,
όπως δύσπνοια σε ηρεμία ή λιποθυμικό επεισόδιο
Ταχεία πτώση των τιμών
σε σύντομο χρονικό διάστημα
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση
και διερεύνηση της υποκείμενης αιτίας.
Red flags:
Δύσπνοια σε ηρεμία, θωρακικό άλγος, συγκοπή ή απότομη πτώση της Hb αποτελούν λόγους
για επείγουσα εκτίμηση, ακόμη και αν οι απόλυτες τιμές
δεν φαίνονται ιδιαίτερα χαμηλές.
7
Τι να κάνετε πρακτικά
Αν διαπιστωθεί χαμηλή αιμοσφαιρίνη, η σωστή προσέγγιση πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι εμπειρική,
καθώς η αντιμετώπιση διαφέρει ανάλογα με την αιτία.
Μην αυτοθεραπεύεστε:
η αυθαίρετη λήψη σιδήρου μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση
άλλων μορφών αναιμίας.
Ελέγξτε συμπληρωματικές εξετάσεις:
φερριτίνη, βιταμίνη B12, φυλλικό οξύ
(και όπου ενδείκνυται, δείκτες φλεγμονής όπως CRP).
Συζητήστε τα αποτελέσματα με ιατρό:
η θεραπεία καθορίζεται από τον τύπο της αναιμίας
και τη συνολική κλινική εικόνα.
Η παρακολούθηση της Hb στον χρόνο βοηθά να εκτιμηθεί
αν υπάρχει ανταπόκριση στη θεραπεία
ή ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση.
Πρακτική σύσταση:
Η βελτίωση της αιμοσφαιρίνης χωρίς ταυτόχρονη
διόρθωση της υποκείμενης αιτίας
οδηγεί συχνά σε υποτροπή της αναιμίας.
8
Σχέση με Γενική Αίματος
Η χαμηλή αιμοσφαιρίνη αποτελεί εύρημα της Γενικής Αίματος
και δεν αξιολογείται ποτέ απομονωμένα.
Η ορθή ερμηνεία απαιτεί συνδυασμό με δείκτες όπως MCV, RDW και φερριτίνη,
μέσα από τη συνολική εικόνα της εξέτασης.
Ιατρική επισήμανση:
Η Γενική Αίματος λειτουργεί ως πρώτο φίλτρο.
Η χαμηλή Hb δείχνει το πρόβλημα, αλλά οι επιμέρους δείκτες
βοηθούν να εντοπιστεί η αιτία.
9
Συχνές Ερωτήσεις
Hb 11 g/dL είναι επικίνδυνο;
Συνήθως αντιστοιχεί σε ήπια αναιμία και δεν αποτελεί επείγουσα κατάσταση,
ιδίως όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Μπορεί να διορθωθεί μόνο με διατροφή;
Μόνο σε ήπια σιδηροπενία, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις
απαιτείται ιατρική καθοδήγηση και παρακολούθηση.
10
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Κλείστε εύκολα εξέταση Γενικής αίματος ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
Σύντομη σύνοψη:
Η χαμηλή φερριτίνη υποδηλώνει μειωμένα αποθέματα σιδήρου και
συχνά προηγείται της αναιμίας.
Η σωστή ερμηνεία απαιτεί συνδυασμό με
γενική αίματος, δείκτες σιδήρου και
διερεύνηση της υποκείμενης αιτίας.
1
Τι είναι η φερριτίνη και τι σημαίνει «χαμηλή»
Η φερριτίνη είναι μια πρωτεΐνη που λειτουργεί ως αποθήκη σιδήρου στον οργανισμό.
Βρίσκεται κυρίως στο ήπαρ, τον μυελό των οστών
και τους μύες, όπου δεσμεύει τον σίδηρο σε ασφαλή μορφή
και τον απελευθερώνει όταν αυξάνονται οι ανάγκες για αιμοποίηση.
Η χαμηλή φερριτίνη σημαίνει ότι τα αποθέματα σιδήρου του οργανισμού είναι μειωμένα.
Πολύ συχνά αποτελεί το πρώτο εργαστηριακό εύρημα σιδηροπενίας, πριν εμφανιστεί χαμηλή αιμοσφαιρίνη ή εγκατεστημένη αναιμία.
Τι να γνωρίζετε:
Μπορεί να υπάρχει χαμηλή φερριτίνη χωρίς αναιμία.
Σε αυτή την περίπτωση οι αιματολογικές τιμές μπορεί να φαίνονται «φυσιολογικές»,
όμως οι αποθήκες σιδήρου έχουν ήδη εξαντληθεί.
Σε αντίθεση με τον σίδηρο ορού, που παρουσιάζει ημερήσιες διακυμάνσεις και επηρεάζεται από το γεύμα,
η φερριτίνη προσφέρει πιο σταθερή και αξιόπιστη εικόνα
της κατάστασης των αποθηκών σιδήρου.
Οι φυσιολογικές τιμές φερριτίνης διαφέρουν ανάλογα με φύλο, ηλικία, κύηση και τη μέθοδο του εργαστηρίου.
Για τον λόγο αυτό, οι παρακάτω τιμές είναι ενδεικτικές
και η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα με βάση τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου
και το κλινικό πλαίσιο.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης.
Σε φλεγμονή ή λοίμωξη μπορεί να είναι φυσιολογική ή αυξημένη,
ακόμη και όταν οι αποθήκες σιδήρου είναι χαμηλές.
Γι’ αυτό αξιολογείται πάντα μαζί με δείκτες φλεγμονής και τον κορεσμό τρανσφερρίνης.
3
Συμπτώματα χαμηλής φερριτίνης
Η χαμηλή φερριτίνη μπορεί να προκαλεί συμπτώματα ακόμη και όταν
η αιμοσφαιρίνη είναι φυσιολογική.
Αυτό οφείλεται στο ότι οι αποθήκες σιδήρου έχουν εξαντληθεί και
ο οργανισμός δεν διαθέτει επαρκή σίδηρο για τις αυξημένες ανάγκες του.
Δύσπνοια στην κόπωση ή ταχυκαρδία (ιδίως αν συνυπάρχει πτώση Hb).
Ζάλη, πονοκέφαλοι, «θολή» σκέψη.
Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, ωχρότητα.
Κρύα άκρα, μυϊκές κράμπες, ανήσυχα πόδια.
Κλινικό σημείο:
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια αλλά επίμονα.
Συχνά αποδίδονται σε άγχος ή «κούραση»,
καθυστερώντας τη διάγνωση της σιδηροπενίας.
3.1 Χαμηλή φερριτίνη χωρίς αναιμία
Σε αυτό το στάδιο, η αιμοσφαιρίνη παραμένει φυσιολογική,
αλλά οι αποθήκες σιδήρου έχουν μειωθεί σημαντικά.
Η κατάσταση αυτή είναι πολύ συχνή, ιδιαίτερα σε γυναίκες
αναπαραγωγικής ηλικίας, εγκύους και αθλητές αντοχής.
Γιατί έχει σημασία:
Η έγκαιρη διάγνωση σε αυτό το στάδιο προλαμβάνει
την εξέλιξη σε σιδηροπενική αναιμία
και μειώνει τη διάρκεια θεραπείας.
3.2 Πότε τα συμπτώματα χρειάζονται άμεσο έλεγχο
Έντονη δύσπνοια ή πόνος στο στήθος.
Συγκοπτικά επεισόδια ή έντονη ζάλη.
Σημεία αιμορραγίας (μέλαινα, αίμα στα κόπρανα).
Κύηση με έντονη συμπτωματολογία.
Σημαντικό:
Τα συμπτώματα δεν συσχετίζονται πάντα
γραμμικά με την τιμή της φερριτίνης.
Η τελική αξιολόγηση γίνεται με συνδυασμό
εργαστηριακών ευρημάτων και κλινικής εικόνας.
4
Κύριες αιτίες χαμηλής φερριτίνης
Η χαμηλή φερριτίνη αντανακλά μειωμένα αποθέματα σιδήρου. Οι συχνότερες αιτίες είναι:
Επανέλεγχος μετά τη θεραπεία: για επιβεβαίωση αποκατάστασης αποθηκών.
Σύνοψη:
Φερριτίνη <30 ng/mL σε συνδυασμό με χαμηλό σίδηρο και αυξημένη τρανσφερρίνη είναι συμβατή με σιδηροπενία.
Για ολοκληρωμένη ερμηνεία:
Η χαμηλή φερριτίνη πρέπει να αξιολογείται στο πλαίσιο
του συνολικού μεταβολισμού σιδήρου.
Δείτε τον αναλυτικό ιατρικό οδηγό:
Φερριτίνη – πλήρης οδηγός ερμηνείας.
7
Ειδικές καταστάσεις (κύηση, παιδιά, φλεγμονή)
Κύηση
Η χαμηλή φερριτίνη στην εγκυμοσύνη είναι συχνή λόγω αυξημένων αναγκών.
Οι αποθήκες σιδήρου εξαντλούνται γρήγορα, ιδιαίτερα στο β΄ και γ΄ τρίμηνο.
Στόχος: φερριτίνη ≥30–50 ng/mL.
Συνιστάται έλεγχος σε κάθε τρίμηνο και συμπλήρωση όπου χρειάζεται.
Παιδιά & έφηβοι
Οι αυξημένες ανάγκες ανάπτυξης, η ανεπαρκής πρόσληψη και οι λοιμώξεις
συμβάλλουν συχνά σε χαμηλή φερριτίνη.
Απαραίτητος παιδιατρικός έλεγχος και εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση.
Φλεγμονώδεις ή χρόνιες νόσοι
Σε ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρόνια νεφρική νόσο ή ηπατοπάθεια,
η φερριτίνη μπορεί να είναι φυσιολογική ή αυξημένη,
ενώ ο σίδηρος παραμένει χαμηλός
(αναιμία χρονίας νόσου).
Υπόδειξη:
Σε υποψία φλεγμονής, αξιολογήστε ταυτόχρονα
CRP, σίδηρο ορού, TIBC/τρανσφερρίνη και ποσοστό κορεσμού τρανσφερρίνης
για ασφαλέστερη ερμηνεία.
8
Αντιμετώπιση & στόχοι
Η θεραπεία στοχεύει στην αποκατάσταση των αποθηκών σιδήρου
και στη διόρθωση της αιτίας που προκάλεσε τη σιδηροπενία.
Χορήγηση σιδήρου
Από το στόμα: 100–200 mg στοιχειακού σιδήρου ημερησίως για 3–6 μήνες.
Λήψη με νερό ή βιταμίνη C για καλύτερη απορρόφηση.
Αποφυγή καφέ, τσαγιού, γάλακτος ή ασβεστίου ταυτόχρονα.
Σε δυσανεξία ή δυσαπορρόφηση: ενδοφλέβιος σίδηρος.
Αντιμετώπιση αιτίας
Διερεύνηση και αντιμετώπιση γαστρεντερικής ή γυναικολογικής απώλειας.
Αναπροσαρμογή φαρμάκων που μειώνουν απορρόφηση ή προκαλούν απώλειες.
Διόρθωση διατροφικών ελλείψεων και δυσαπορρόφησης.
Παρακολούθηση
Επανέλεγχος φερριτίνης κάθε 2–3 μήνες.
Στόχος: φερριτίνη ≥50 ng/mL (ή ≥100 ng/mL σε χρόνιες νόσους).
Συνέχιση θεραπείας 2–3 μήνες μετά την ομαλοποίηση της Hb.
Θυμηθείτε:
Η θεραπεία διακόπτεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Η πρόωρη διακοπή οδηγεί συχνά σε υποτροπή σιδηροπενίας.
9
Διατροφή που βοηθά στη βελτίωση της φερριτίνης
Η σωστή διατροφή μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τα επίπεδα σιδήρου και φερριτίνης,
είτε μόνη της είτε συμπληρωματικά στη φαρμακευτική αγωγή.
Τροφές πλούσιες σε σίδηρο
Κόκκινο κρέας (μοσχάρι, συκώτι, αρνί).
Πουλερικά, ψάρια και θαλασσινά (π.χ. σαρδέλα, μύδια).
Όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια).
Σπανάκι, παντζάρια, μπρόκολο, αποξηραμένα φρούτα.
Ενίσχυση απορρόφησης σιδήρου
Συνδυασμός με βιταμίνη C (πορτοκάλι, ακτινίδιο, πιπεριά).
Αποφυγή καφέ, τσαγιού και γαλακτοκομικών στο ίδιο γεύμα.
Μαγείρεμα σε σκεύη από χυτοσίδηρο (μικρή αύξηση προσλαμβανόμενου σιδήρου).
Διατροφή σε εγκύους και παιδιά
Ισορροπημένη πρόσληψη ζωικών και φυτικών πηγών σιδήρου.
Ο παιδίατρος ή ο μαιευτήρας καθορίζει αν απαιτούνται συμπληρώματα.
Συμβουλή:
Η διατροφή αυξάνει τη φερριτίνη με αργό ρυθμό και απαιτεί συνέπεια εβδομάδων ή μηνών.
10
Συχνά λάθη & μύθοι
Πρόωρη διακοπή θεραπείας: Η Hb ανεβαίνει πριν αποκατασταθούν οι αποθήκες.
Λήψη σιδήρου χωρίς διάγνωση: Μπορεί να συγκαλύψει αιμορραγία ή άλλη νόσο.
Παρερμηνεία φερριτίνης: Φυσιολογική τιμή σε φλεγμονή δεν αποκλείει σιδηροπενία.
Υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων: Κίνδυνος υπερφόρτωσης σιδήρου.
Αγνόηση διατροφής: Η διατήρηση του αποτελέσματος απαιτεί σωστή πρόσληψη.
Προσοχή:
Μην λαμβάνετε σίδηρο «προληπτικά» χωρίς εργαστηριακό έλεγχο.
Η φερριτίνη χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση.
11
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Έχω χαμηλή φερριτίνη αλλά φυσιολογική αιμοσφαιρίνη. Χρειάζομαι θεραπεία;
Ναι. Η χαμηλή φερριτίνη υποδηλώνει εξαντλημένα αποθέματα σιδήρου και
συνήθως απαιτεί αναπλήρωση και διερεύνηση της αιτίας,
ιδίως αν υπάρχουν συμπτώματα.
Πόσο γρήγορα ανεβαίνει η φερριτίνη;
Η κλινική βελτίωση εμφανίζεται συνήθως σε 2–4 εβδομάδες,
ενώ η πλήρης αναπλήρωση αποθηκών απαιτεί 2–3 μήνες ή περισσότερο.
Μπορώ να τη διορθώσω μόνο με διατροφή;
Σε ήπια σιδηροπενία μπορεί να βοηθήσει,
αλλά συχνά απαιτείται φαρμακευτικός σίδηρος
για ταχύτερη και πλήρη αποκατάσταση.
Έχω φλεγμονώδη νόσο. Μπορώ να εμπιστευτώ τη φερριτίνη;
Η φερριτίνη αυξάνει στη φλεγμονή.
Η ερμηνεία γίνεται σε συνδυασμό με CRP
και ποσοστό κορεσμού τρανσφερρίνης.
Στην κύηση ποιος είναι ο στόχος φερριτίνης;
Συνήθως ≥30–50 ng/mL,
σύμφωνα με τις οδηγίες του/της μαιευτήρα.
12
Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε
Η φερριτίνη δείχνει τα αποθέματα σιδήρου του οργανισμού.
Χαμηλή φερριτίνη σημαίνει σιδηροπενία, ακόμη και με φυσιολογική αιμοσφαιρίνη.
Απαιτείται πάντα έλεγχος της υποκείμενης αιτίας.
Η θεραπεία χρειάζεται συνέπεια και διάρκεια.
Η σωστή διατροφή και οι τακτικοί έλεγχοι προλαμβάνουν υποτροπή.
Εν συντομία:
Η χαμηλή φερριτίνη είναι προειδοποιητικό σημάδι πριν την αναιμία.
Με έγκαιρη διάγνωση και ιατρική καθοδήγηση,
αποκαθίσταται πλήρως.
13
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Η φερριτίνη αξιολογείται πάντα σε συνδυασμό με τον πλήρη έλεγχο σιδήρου.
Κλείστε εύκολα εξέταση Φερριτίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
1) Τι είναι η τριχόπτωση και γιατί χρειάζονται εξετάσεις
Με λίγα λόγια:
Η τριχόπτωση είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση.
Συχνά συνδυάζει γενετική προδιάθεση με μεταβολικούς ή ορμονικούς παράγοντες.
Οι εξετάσεις αίματος βοηθούν να εντοπιστεί αναστρέψιμη αιτία (π.χ. έλλειψη σιδήρου, θυρεοειδοπάθεια, ανεπάρκεια βιταμινών, χρόνια φλεγμονή).
Οι τρεις βασικές κλινικές μορφές που βλέπουμε συχνότερα είναι: ανδρογενετική αλωπεκία (κληρονομική), τελογενής τριχορροή (μετά από στρες, λοίμωξη, τοκετό, φάρμακα ή διατροφικές ελλείψεις) και αλωπεκία areata (αυτοάνοση, κατά πλάκες). Η διαφοροδιάγνωση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, όμως η εργαστηριακή διερεύνηση είναι κρίσιμη για να μην χαθεί θεραπεύσιμη αιτία.
Τι μπορεί να αποκαλύψει το αίμα
Σίδηρο-μεταβολισμός: σιδηροπενία ή λειτουργική έλλειψη.
Θυρεοειδής: υποθυρεοειδισμός ή υπερθυρεοειδισμός που διαταράσσει τον κύκλο τρίχας.
Ορμονικός άξονας: ανδρογόνα, προλακτίνη, οιστρογόνα, ειδικά σε γυναίκες με κύκλο ασταθή ή ακμή/υπερτρίχωση.
Tip για τον/την ασθενή: Μην ξεκινάτε συμπληρώματα «για μαλλιά» πριν τον βασικό έλεγχο. Μπορεί να καλύψουν τα ευρήματα και να καθυστερήσουν τη σωστή θεραπεία.
2) Πότε πρέπει να κάνω εξετάσεις αίματος
Κάντε εργαστηριακό έλεγχο αν ισχύει ένα από τα κάτω:
Απώλεια >100 τρίχες/ημέρα για >4–6 εβδομάδες ή ορατή αραίωση.
Αιφνίδια έναρξη μετά από λοίμωξη, χειρουργείο, τοκετό, δίαιτα VLCD ή έντονο στρες.
Η τριχόπτωση επιμένει παρά τη συμπληρωματική αγωγή 8–12 εβδομάδες.
Τι να πω στο εργαστήριο
«Παρουσιάζω τριχόπτωση τους τελευταίους Χ μήνες. Θέλω βασικό αιματολογικό/βιοχημικό έλεγχο για τριχόπτωση σύμφωνα με οδηγό σιδήρου, θυρεοειδούς, βιταμινών και φλεγμονής.»
Πριν την αιμοληψία:
Νηστεία 8–12 ώρες για σίδηρο, λιπίδια, γλυκόζη όταν ζητούνται μαζί.
Αποφυγή πολυβιταμινών/σίδηρου/βιοτίνης 48–72 ώρες πριν, εκτός αν άλλως οριστεί.
TSH/FT4 χωρίς ειδική νηστεία. Ιδανικά λήψη θυροξίνης μετά την αιμοληψία.
Αποφυγή έντονης άσκησης και αλκοόλ από το προηγούμενο βράδυ.
3) Βασικό Πακέτο Εργαστηριακού Ελέγχου
Στόχος: ανίχνευση συχνών και αναστρέψιμων αιτιών (σιδηροπενία, θυρεοειδής, βιταμίνες, φλεγμονή, χρόνια νόσος).
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Εξέταση
Γιατί
Σχόλιο/Προετοιμασία
Γενική Αίματος (CBC)
Αναιμία, λοίμωξη, δείκτες MCV/MCH για έλλειψη σιδήρου ή Β12/φυλλικού
Χωρίς ειδική νηστεία
Φερριτίνη, Σίδηρος ορού, TIBC/Τρασφ. Κορεσμός
Διάγνωση σιδηροπενίας ή λειτουργικής έλλειψης
Ιδανικά νηστεία 8–12 ώρες. Όχι σίδηρος 48–72 ώρες πριν
Β12 & Φυλλικό οξύ
Μεγαλοβλαστική αιτιολογία, διατροφικές ελλείψεις
Αποφυγή πολυβιταμινών 48–72 ώρες
25-OH Βιταμίνη D
Συχνή ανεπάρκεια που σχετίζεται με τριχόπτωση
Χωρίς ειδική νηστεία
TSH, FT4 (± FT3)
Υπο/Υπερθυρεοειδισμός που διαταράσσει τον κύκλο τρίχας
Παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, αντίσταση στην ινσουλίνη
Μικροθρεπτικά
Χαλκός, Σελήνιο, Μαγνήσιο, Φώσφορος
Δίαιτες περιοριστικές ή δυσαπορρόφηση
Σημαντικό: Η βιοτίνη σε υψηλές δόσεις επηρεάζει ορμονικές και ανοσολογικές μετρήσεις. Διακοπή ≥72 ώρες πριν από εξετάσεις θυρεοειδούς ή ορμονών.
Σε ανδρογενετική αλωπεκία ανδρών, η μέτρηση DHT δεν είναι απαραίτητη για τη διάγνωση, αλλά βοηθά στην αξιολόγηση απόκρισης σε αναστολείς 5-άλφα ρεδουκτάσης.
Η τριχόπτωση στις γυναίκες χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Ο ορμονικός κύκλος, η εγκυμοσύνη, η εμμηνόπαυση και τα αντισυλληπτικά επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη της τρίχας.
Α. Ορμονικός έλεγχος για PCOS ή κύκλο ασταθή
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Εξέταση
Ημέρα Κύκλου
Σχόλιο
LH, FSH
2η–5η ημέρα
Αξιολόγηση ωοθηκικού άξονα, PCOS δείκτης όταν LH/FSH > 2
Τεστοστερόνη, ΔΗΕΑ-S, Ανδροστενδιόνη
2η–5η ημέρα
Ανδρογόνα – ελέγχονται για υπερανδρογονισμό
Προλακτίνη
Πρωινή λήψη, νηστεία, χωρίς stress
Υψηλή προλακτίνη προκαλεί αραίωση και διαταραχή κύκλου
Οιστραδιόλη, Προγεστερόνη
Οιστραδιόλη: 2η–5η, Προγεστερόνη: 21η ημέρα (ή 7η μετά ωορρηξία)
Ανισορροπία οιστρογόνων επιδρά στον κύκλο τρίχας
Β. Εγκυμοσύνη και λοχεία
Η φυσιολογική τριχόπτωση μειώνεται στην εγκυμοσύνη λόγω αυξημένων οιστρογόνων, αλλά αυξάνεται 2–4 μήνες μετά τον τοκετό (τελογενής τριχορροή). Δεν απαιτεί έλεγχο αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Αν παραμένει >6 μήνες, ελέγχουμε:
Φερριτίνη, Β12, Φυλλικό, TSH, 25-OH D.
Αν υπάρχει έντονη κόπωση ή υποψία θυρεοειδίτιδας, προσθέτουμε Anti-TPO, Anti-TG.
Γ. Αντισυλληπτικά & Εμμηνόπαυση
Τα αντισυλληπτικά με αντιανδρογονική δράση (π.χ. drospirenone, cyproterone) μπορούν να μειώσουν την τριχόπτωση.
Η διακοπή αντισυλληπτικών προκαλεί παροδική τριχορροή για 2–3 μήνες.
Στην εμμηνόπαυση, η μείωση οιστρογόνων επιταχύνει την αραίωση· αξιολογείται LH/FSH και οιστραδιόλη.
Συνοψίζοντας: Σε γυναίκες με επίμονη τριχόπτωση, ορμονικός έλεγχος είναι εξίσου σημαντικός με τον σίδηρο και τη βιταμίνη D. Η λήψη των εξετάσεων πρέπει να γίνεται με συνεννόηση ως προς τη φάση του κύκλου.
6) Παιδιά και Έφηβοι: Τι αλλάζει
Η τριχόπτωση σε παιδιά και εφήβους είναι σπανιότερη και απαιτεί διαφορετική διαγνωστική προσέγγιση. Οι αιτίες είναι κυρίως διατροφικές, λοιμώδεις, αυτοάνοσες ή ψυχογενείς.
Συχνότερες αιτίες
Αλωπεκία areata: μικρές στρογγυλές περιοχές χωρίς τρίχες, αυτοάνοσης αιτιολογίας.
Τριχοτιλλομανία: ψυχογενής αποτρίχωση από στρες ή συνήθεια.
Μικροβιακές/Μυκητιασικές λοιμώξεις: Tinea capitis, φλεγμονώδεις πλάκες με λέπια.
Τελογενής τριχορροή: μετά από πυρετό, λοίμωξη, στρες, εμβόλιο ή φάρμακο.
Συνιστώμενες αιματολογικές εξετάσεις:
Γενική Αίματος (CBC), Σίδηρος, Φερριτίνη, TIBC
Β12, Φυλλικό, 25-OH Βιταμίνη D
TSH, FT4 (± Anti-TPO/Anti-TG αν υποψία αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας)
CRP, ΤΚΕ
Ψευδάργυρος, Μαγνήσιο
Αν υποπτευόμαστε αλωπεκία areata, συνιστάται και έλεγχος για κοιλιοκάκη (αντισώματα anti-tTG IgA) και θυρεοειδικά αντισώματα. Στα παιδιά με περιορισμένη τριχόπτωση, ο έλεγχος είναι συνήθως ήπιος και εξατομικεύεται.
Tip για γονείς: Μην αποδίδετε κάθε τριχόπτωση σε «έλλειψη βιταμινών». Ζητήστε πρώτα πλήρη εργαστηριακή διερεύνηση και παιδοδερματολογική εκτίμηση.
7) Πώς ερμηνεύουμε τα αποτελέσματα με παραδείγματα
Η σωστή ερμηνεία απαιτεί συνδυασμό τιμών και κλινικού ιστορικού. Παρακάτω συνοψίζονται ενδεικτικές περιπτώσεις και το πιθανό νόημά τους.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Εύρημα
Ερμηνεία
Επόμενο βήμα
Φερριτίνη <30 ng/mL με χαμηλό Σίδηρο
Σιδηροπενική τριχόπτωση (τελογενής)
Συμπλήρωμα σιδήρου, επανέλεγχος σε 3 μήνες
TSH αυξημένη, FT4 χαμηλή
Υποθυρεοειδισμός
Έναρξη θυροξίνης μετά από ιατρική αξιολόγηση
Β12 <200 pg/mL ή Φυλλικό <3 ng/mL
Διατροφική έλλειψη
Συμπληρώματα Β12/φυλλικού, επανέλεγχος
25-OH D <20 ng/mL
Ανεπάρκεια βιταμίνης D
Χορήγηση βιταμίνης D3, επανέλεγχος μετά 3–4 μήνες
Τεστοστερόνη ↑, LH/FSH >2, Προλακτίνη φυσιολογική
Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)
Γυναικολογική αξιολόγηση, υπέρηχος ωοθηκών
CRP ή ΤΚΕ αυξημένες
Χρόνια φλεγμονή ή αυτοάνοσο
Περαιτέρω έλεγχος (ANA, θυρεοειδικά αντισώματα)
Κλινικό παράδειγμα:
Γυναίκα 32 ετών με αραίωση στις κροταφικές περιοχές.
Φερριτίνη 18 ng/mL, Β12 250 pg/mL, TSH 3.8 μIU/mL.
→ Ήπια σιδηροπενία + πιθανός υποκλινικός υποθυρεοειδισμός.
Προτείνεται σίδηρος, βιταμίνη D, επανέλεγχος θυρεοειδούς μετά 3 μήνες.
Προσοχή: Οι αναφορές «εντός φυσιολογικών ορίων» δεν σημαίνουν πάντα φυσιολογική λειτουργία. Π.χ. φερριτίνη 20 ng/mL θεωρείται “φυσιολογική” αλλά ανεπαρκής για υγιή ανάπτυξη τριχών.
8) Προετοιμασία για Αιμοληψία & Συχνά Λάθη
Η σωστή προετοιμασία εξασφαλίζει αξιόπιστα αποτελέσματα. Λάθη στην νηστεία, στα συμπληρώματα ή στο ωράριο οδηγούν σε ψευδείς τιμές και λανθασμένη εκτίμηση.
Προετοιμασία πριν από τις εξετάσεις
Νηστεία: 8–12 ώρες, μόνο νερό. Απαραίτητη για σίδηρο, γλυκόζη, λιπίδια.
Βιταμίνες και Βιοτίνη: Διακοπή 2–3 ημέρες πριν, ιδιαίτερα για θυρεοειδικές και ορμονικές εξετάσεις.
Φάρμακα: Ενημερώστε τον ιατρό πριν από τη λήψη. Μην τα διακόπτετε μόνοι σας.
Άσκηση και αλκοόλ: Αποφυγή έντονης άσκησης και αλκοόλ 24 ώρες πριν.
Ώρα αιμοληψίας: 08:00–10:00 π.μ., ειδικά για ορμόνες και σίδηρο.
Συμβουλή: Αν κάνετε πλήρη έλεγχο για τριχόπτωση, συνδυάστε όλες τις εξετάσεις σε μία λήψη το πρωί, σε νηστεία, χωρίς καφέ ή συμπληρώματα.
Έτσι αποφεύγονται επαναλήψεις και ελαχιστοποιούνται οι παρερμηνείες.
Συχνά λάθη που επηρεάζουν τα αποτελέσματα
Λήψη σιδήρου ή πολυβιταμινών το προηγούμενο βράδυ → ψευδώς αυξημένη φερριτίνη ή Β12.
Αιμοληψία μετά από ξενύχτι ή έντονο στρες → αλλοιωμένες τιμές κορτιζόλης, προλακτίνης.
Ανάλυση μετά από μεγάλη καθυστέρηση μεταφοράς δείγματος → αλλοίωση ψευδαργύρου.
Μη αναφορά φαρμάκων (π.χ. αντιθυρεοειδικά, ορμόνες, κορτιζόνη) → λανθασμένη ερμηνεία θυρεοειδούς ή ορμονών.
Προειδοποίηση: Μην κάνετε εξετάσεις για σίδηρο ή θυρεοειδή ενώ παίρνετε ήδη θεραπεία χωρίς να ενημερώσετε το εργαστήριο. Μπορεί να χρειαστεί διακοπή 2–3 ημερών για αξιόπιστο αποτέλεσμα.
10) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
🧠 Πότε να κάνω εξετάσεις αίματος για τριχόπτωση;
Αν η τριχόπτωση διαρκεί πάνω από 4–6 εβδομάδες, ή παρατηρείται ορατή αραίωση, πρέπει να γίνει βασικός αιματολογικός έλεγχος.
Ειδικά αν συνυπάρχει κόπωση, ευθραυστότητα νυχιών, ανωμαλίες κύκλου ή υποψία θυρεοειδικής δυσλειτουργίας.
Οι εξετάσεις εντοπίζουν αναστρέψιμες αιτίες, όπως σιδηροπενία, ανεπάρκεια βιταμίνης D ή υποθυρεοειδισμό.
💊 Αν πάρω συμπληρώματα, θα διορθωθεί η τριχόπτωση;
Όχι πάντα. Τα συμπληρώματα βοηθούν μόνο αν υπάρχει επιβεβαιωμένη ανεπάρκεια (π.χ. σιδήρου, Β12, D ή ψευδαργύρου).
Η τυχαία λήψη μπορεί να “κρύψει” το πραγματικό πρόβλημα ή να αλλοιώσει τις μετρήσεις.
Πάντα πρώτα γίνεται έλεγχος αίματος και έπειτα εξατομικευμένη χορήγηση.
🧪 Ποια είναι η πιο χρήσιμη εξέταση;
Η Φερριτίνη είναι καθοριστική.
Παρότι φυσιολογική τιμή θεωρείται ≥15 ng/mL, για υγιή ανάπτυξη τριχών χρειάζεται επίπεδο ≥50 ng/mL.
Συμπληρωματικά, έλεγχος TSH, FT4 και 25-OH Βιταμίνης D είναι απαραίτητοι για ολοκληρωμένη εικόνα.
👩⚕️ Ποιος ιατρός ερμηνεύει τα αποτελέσματα;
Ο Δερματολόγος αξιολογεί την κλινική εικόνα και καθορίζει το είδος της αλωπεκίας.
Ο Μικροβιολόγος καθοδηγεί για τον σωστό συνδυασμό εξετάσεων.
Ο Ενδοκρινολόγος αναλαμβάνει όταν υπάρχει ορμονική ή θυρεοειδική αιτία.
Συχνά απαιτείται συνεργασία και των τριών.
📈 Κάθε πότε χρειάζεται επανέλεγχος;
Συνήθως κάθε 3–6 μήνες μετά από έναρξη θεραπείας (π.χ. σίδηρος ή θυροξίνη).
Αν τα επίπεδα έχουν επανέλθει, επαναλαμβάνεται ετήσια παρακολούθηση για σταθερότητα.
🩸 Τι διαφορά έχει η “τελογενής τριχορροή” από την “ανδρογενετική αλωπεκία”;
Η τελογενής τριχορροή είναι προσωρινή και εμφανίζεται μετά από στρες, ασθένεια, τοκετό ή έλλειψη σιδήρου.
Η ανδρογενετική αλωπεκία είναι γενετική, προοδευτική και απαιτεί φαρμακευτική αντιμετώπιση (π.χ. μινοξιδίλη ή φιναστερίδη).
👩🦰 Μπορεί η τριχόπτωση να σχετίζεται με ορμόνες ή PCOS;
Ναι. Στις γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, οι αυξημένες ανδρογόνες ορμόνες (τεστοστερόνη, DHEA-S)
οδηγούν σε λέπτυνση και αραίωση μαλλιών. Ορμονικός έλεγχος 2ης–5ης ημέρας κύκλου είναι κρίσιμος για διάγνωση.
☀️ Ποιος είναι ο ρόλος της βιταμίνης D στα μαλλιά;
Οι υποδοχείς της βιταμίνης D υπάρχουν στα θυλάκια της τρίχας.
Χαμηλά επίπεδα (<20 ng/mL) συνδέονται με μειωμένη αναγέννηση και αυξημένη απώλεια. Η επάρκεια (>30 ng/mL) υποστηρίζει φυσιολογική ανάπτυξη.
🧴 Πρέπει να κάνω και τοπικές θεραπείες;
Αν υπάρχει διαπιστωμένη αιτία (π.χ. σίδηρος ή θυρεοειδής), πρώτα διορθώνεται αυτή.
Τοπική αγωγή με μινοξιδίλη ή PRP εφαρμόζεται συμπληρωματικά για ενίσχυση της αναγέννησης,
ποτέ όμως χωρίς να προηγηθεί αιματολογικός έλεγχος.
🍽️ Η διατροφή επηρεάζει την τριχόπτωση;
Ναι. Δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων ή χωρίς ζωική πρωτεΐνη μειώνουν σίδηρο, ψευδάργυρο και Β12.
Συνιστάται διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη, αυγά, όσπρια, πράσινα λαχανικά, ψάρια και ελαιόλαδο.
🔁 Πόσο χρόνο χρειάζεται για να φανεί βελτίωση;
Η αναγέννηση των θυλάκων απαιτεί τουλάχιστον 3 μήνες μετά τη διόρθωση των ανεπάρκειων.
Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί 6–12 μήνες, ανάλογα με την αιτία και τη συνέπεια της αγωγής.
Κλείστε εύκολα εξέταση για Τριχόπτωση ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων:
Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51–70. PubMed
Kantor J, et al. Serum ferritin and hair loss: clinical observations. J Am Acad Dermatol. 2003;48(5):757–767. PubMed
Rasheed H, Mahgoub D, Hegazy R, El-Komy M, Abdel Hay R, Hamid MA. Serum ferritin and vitamin D in female hair loss: do they play a role? Skin Pharmacol Physiol. 2013;26(2):101–107. PubMed
Sinclair R, Wewerinke M, Jolley D. Reasons for discontinuation of minoxidil treatment of female pattern hair loss. J Am Acad Dermatol. 2002;47(4):561–567. PubMed
Hoffman R, et al. Clinical and pathologic classification of hair loss. J Am Acad Dermatol. 2023;88(5):985–999. PubMed
Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824–844. PubMed
Olsen EA. Female pattern hair loss: evaluation and management. Am J Clin Dermatol. 2006;7(1):37–46. PubMed
Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ). Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αλωπεκία και την Τριχόπτωση.
Διαθέσιμες στο: www.hsderma.gr
Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία (ΕΕΕ). Πρακτικός Οδηγός για Θυρεοειδή, PCOS και Ορμονικές Διαταραχές Γυναικών.
Διαθέσιμος στο: www.endo.gr
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ). Εγκεκριμένα Συμπληρώματα Διατροφής για Μαλλιά και Νύχια. eof.gr
Mayo Clinic. Hair loss (alopecia): Causes and treatments. mayoclinic.org
NHS (UK). Hair loss — diagnosis and treatment guidance. nhs.uk
Cleveland Clinic. Iron Deficiency and Hair Loss: Understanding the Link. clevelandclinic.org
WebMD (GR). Απώλεια μαλλιών: αιτίες, βιταμίνες και ιατρικός έλεγχος. webmd.com
Σημείωση: Οι πληροφορίες βασίζονται σε σύγχρονες ιατρικές οδηγίες, επιστημονικά άρθρα και ελληνικές ιατρικές εταιρείες. Δεν υποκαθιστούν την προσωπική ιατρική εκτίμηση.
Το περιεχόμενο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Συμβουλευθείτε τον θεράποντα ιατρό ή μικροβιολόγο σας για εξατομικευμένες οδηγίες.
Φερριτίνη – Πλήρης ιατρικός οδηγός
Η φερριτίνη αποτελεί τον βασικό εργαστηριακό δείκτη των αποθηκών σιδήρου στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η ερμηνεία της απαιτεί πάντα συσχέτιση με άλλες εξετάσεις σιδήρου και το
κλινικό πλαίσιο, καθώς επηρεάζεται από φλεγμονή, ηπατική λειτουργία
και μεταβολικές καταστάσεις.
1
Τι είναι η φερριτίνη και γιατί είναι σημαντική
Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη που λειτουργεί ως «ασφαλές δοχείο» αποθήκευσης σιδήρου.
Η μέτρησή της αποτελεί βασικό δείκτη για την εκτίμηση των αποθηκών σιδήρου.
Κλινικό νόημα:
Η φερριτίνη δείχνει τι υπάρχει «στην αποθήκη» σιδήρου,
αλλά μπορεί να αυξηθεί και ως δείκτης φλεγμονής.
Χαμηλή φερριτίνη → άδειες αποθήκες σιδήρου.
Υψηλή φερριτίνη → συχνά φλεγμονή ή ηπατική/μεταβολική διαταραχή.
Συχνή παγίδα:
Η φερριτίνη μπορεί να είναι αυξημένη ακόμη και με χαμηλές αποθήκες,
όταν υπάρχει ενεργή φλεγμονή.
3
Φερριτίνη και αποθήκες σιδήρου – βασικές έννοιες
Για σωστή ερμηνεία χρειάζεται να διαχωρίσουμε τρεις έννοιες: αποθήκες, μεταφορά και λειτουργική διαθεσιμότητα σιδήρου.
Η φερριτίνη αντικατοπτρίζει κυρίως τις αποθήκες, όμως τα συμπτώματα και η αιμοποίηση
εξαρτώνται από το αν ο σίδηρος είναι πραγματικά διαθέσιμος στους ιστούς.
Κορεσμός τρανσφερρίνης (TSAT): πόσος σίδηρος φτάνει στους ιστούς.
3.1 Έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία
Συχνά η φερριτίνη μειώνεται πριν πέσει η αιμοσφαιρίνη.
Το στάδιο αυτό λέγεται έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία και μπορεί να
προκαλεί κόπωση, μειωμένη αντοχή και τριχόπτωση, παρότι η γενική αίματος είναι ακόμη φυσιολογική.
3.2 Αναιμία χρονίας νόσου (σιδηροπαγίδευση)
Σε χρόνια φλεγμονή μειώνεται η έξοδος σιδήρου προς το αίμα.
Έτσι παρατηρείται συχνά σίδηρος ορού χαμηλός, TSAT χαμηλό,
αλλά φερριτίνη φυσιολογική ή αυξημένη.
Η εικόνα αυτή δεν αντιστοιχεί σε κλασική σιδηροπενία και απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.
Πρακτικό συμπέρασμα:
Η φερριτίνη είναι δείκτης αποθηκών, αλλά η διάκριση
«έλλειψη ή φλεγμονή/υπερφόρτωση» απαιτεί πάντα Fe, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT και CRP.
4
Φυσιολογικές τιμές φερριτίνης (πίνακες & όρια)
Οι τιμές αναφοράς της φερριτίνης εξαρτώνται από φύλο, ηλικία, κύηση και τη μέθοδο του εργαστηρίου.
Οι παρακάτω τιμές είναι ενδεικτικές και δεν αντικαθιστούν
τα όρια αναφοράς του εκάστοτε εργαστηρίου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Σημείωση: σε ενεργή φλεγμονή μπορεί να απαιτούνται διαφορετικά όρια για ασφαλή διάγνωση,
κάτι που αναλύεται στις επόμενες ενότητες.
5
Πότε ζητείται η εξέταση φερριτίνης
Η εξέταση ζητείται για την εκτίμηση των αποθηκών σιδήρου και για τη διερεύνηση
καταστάσεων που σχετίζονται με έλλειψη ή υπερφόρτωση σιδήρου.
Στην πράξη δεν αξιολογείται απομονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με δείκτες
μεταφοράς και φλεγμονής.
Συχνές ενδείξεις ελέγχου:
Κόπωση, μειωμένη αντοχή ή δύσπνοια στην κόπωση, ιδίως με χαμηλό MCV/MCH ή αιμοσφαιρίνη.
Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, αίσθημα «κρύων» άκρων με οριακές αποθήκες.
Διερεύνηση και παρακολούθηση αναιμίας (σιδηροπενικής ή αναιμίας χρονίας νόσου).
Έντονη έμμηνος ρύση, κύηση/λοχεία, συχνές αιμοληψίες ή αιμοδοσία.
Υποψία δυσαπορρόφησης (π.χ. κοιλιοκάκη, IBD, μετά από βαριατρική).
Ανεξήγητα υψηλή τιμή ή υποψία υπερφόρτωσης, πάντα σε συνδυασμό με TSAT.
Πότε «καίει» ο έλεγχος με CRP:
Αν υπάρχει πρόσφατη λοίμωξη, χρόνια φλεγμονώδης νόσος, ηπατική δυσλειτουργία
ή μεταβολικό σύνδρομο, η φερριτίνη μπορεί να αυξηθεί ανεξάρτητα από τα αποθέματα.
Συνδυαστικός έλεγχος δεικτών σιδήρου
Ο έλεγχος αυτός επιτρέπει τη διαγνωστική διάκριση μεταξύ απόλυτης σιδηροπενίας, λειτουργικής έλλειψης λόγω φλεγμονής (ACD)
και υπερφόρτωσης σιδήρου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Η χαμηλή φερριτίνη υποδηλώνει συνήθως μειωμένες αποθήκες σιδήρου.
Συχνά προηγείται της πτώσης της αιμοσφαιρίνης, με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία.
Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να εμφανίζονται συμπτώματα κόπωσης,
παρότι η γενική αίματος είναι ακόμη σχετικά φυσιολογική.
Τι σημαίνει πρακτικά (στάδια):
Πρώτο στάδιο: μειώνονται οι αποθήκες (φερριτίνη ↓), Hb/MCV συχνά φυσιολογικά.
Ενδιάμεσο στάδιο: μειώνεται ο διαθέσιμος σίδηρος (TSAT ↓).
Τελικό στάδιο: εγκαθίσταται σιδηροπενική αναιμία (Hb ↓, συχνά MCV/MCH ↓).
Δυσαπορρόφηση: κοιλιοκάκη, IBD, βαριατρική, χρόνια υποχλωρυδρία (ανά περίπτωση).
7.2 Συμπτώματα που συχνά συνυπάρχουν
Κόπωση, μειωμένη αντοχή, «βαριά» πόδια.
Δύσπνοια στην κόπωση (ιδίως αν υπάρχει πτώση Hb).
Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, ωχρότητα.
Ζάλη, πονοκέφαλοι, μειωμένη συγκέντρωση.
7.3 Ποιες εξετάσεις «δένουν» με τη φερριτίνη
Η ασφαλής εκτίμηση απαιτεί συνδυασμό με σίδηρο ορού, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT
και από γενική αίματος Hb, MCV, MCH.
Σε υποψία φλεγμονής προστίθεται CRP.
8
Υψηλή φερριτίνη – φλεγμονή, ήπαρ, υπερφόρτωση
Η υψηλή φερριτίνη δεν σημαίνει αυτόματα «περίσσεια σιδήρου».
Στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζεται με φλεγμονή, ηπατική επιβάρυνση
ή μεταβολικούς παράγοντες.
Η υπερφόρτωση σιδήρου τίθεται σοβαρά όταν συνυπάρχει αυξημένος TSAT.
Το «κλειδί» στην ερμηνεία:
Φερριτίνη ↑ + TSAT φυσιολογικό/χαμηλό → πιθανότερα φλεγμονή ή ήπαρ.
Φερριτίνη ↑ + TSAT >45–50% → αυξάνει η πιθανότητα υπερφόρτωσης.
Μεταβολικό σύνδρομο: ήπια–μέτρια αύξηση με TSAT συχνά φυσιολογικό.
Υπερφόρτωση σιδήρου: κληρονομική ή δευτεροπαθής, με TSAT ↑.
8.2 Τι ζητάμε για σωστή διερεύνηση
CRP (± ΤΚΕ) για φλεγμονή.
Fe, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT.
Ηπατικά ένζυμα όταν υπάρχει σχετική υποψία.
Σε επίμονες τιμές με TSAT ↑: έλεγχος για αιμοχρωμάτωση, κατά ιατρική κρίση.
Alarm τιμές (ενδεικτικά):
Πολύ υψηλές τιμές (π.χ. >1000 ng/mL) ή ταχεία άνοδος,
ιδίως με συστηματικά συμπτώματα ή ηπατική βλάβη,
απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
9
Ειδικές καταστάσεις (κύηση, παιδιά, αθλητές)
Υπάρχουν πληθυσμιακές ομάδες όπου η ερμηνεία της φερριτίνης απαιτεί
ιδιαίτερη προσοχή, είτε λόγω αυξημένων αναγκών σε σίδηρο,
είτε επειδή το στρες, η ανάπτυξη ή η άσκηση επηρεάζουν τους δείκτες.
9.1 Κύηση & λοχεία
Οι ανάγκες σε σίδηρο αυξάνονται σημαντικά (μητέρα + έμβρυο).
Η πτώση της φερριτίνης συχνά προηγείται της αναιμίας.
Η παρακολούθηση γίνεται σε συνεργασία με γυναικολόγο,
συνήθως με γενική αίματος και panel σιδήρου.
9.2 Παιδιά & έφηβοι
Αυξημένες ανάγκες λόγω ταχείας ανάπτυξης.
Η διατροφή και η συμμόρφωση στις οδηγίες παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Χρήσιμη η συνδυαστική εκτίμηση με Hb, MCV/MCH και δείκτες σιδήρου.
9.3 Αθλητές αντοχής
Αυξημένες απώλειες και ανάγκες (αιμόλυση από πρόσκρουση, εφίδρωση).
Μικροφλεγμονή και υπερπροπόνηση επηρεάζουν τις τιμές.
Για αξιόπιστη σύγκριση, η αιμοληψία γίνεται σε περίοδο ανάπαυσης.
Συνοπτικό tip:
Η φερριτίνη σε ειδικές ομάδες ερμηνεύεται ασφαλέστερα
όταν συνοδεύεται από TSAT, γενική αίματος
και CRP (αν υπάρχει υποψία φλεγμονής).
10
Πώς γίνεται η εξέταση φερριτίνης & τι επηρεάζει τα αποτελέσματα
Η εξέταση φερριτίνης είναι απλή αιματολογική εξέταση ορού.
Δεν απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία,
όμως η σωστή ερμηνεία προϋποθέτει γνώση παραγόντων
που μπορούν να επηρεάσουν την τιμή της.
Συνοπτικά:
Μετράται στον ορό αίματος.
Δεν επηρεάζεται ουσιαστικά από το γεύμα.
Επηρεάζεται έντονα από φλεγμονή και ηπατική λειτουργία.
10.1 Πώς πραγματοποιείται
Λήψη μικρής ποσότητας φλεβικού αίματος.
Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Συχνά ζητείται μαζί με γενική αίματος και panel σιδήρου.
10.2 Χρειάζεται νηστεία;
Για μεμονωμένη μέτρηση φερριτίνης δεν απαιτείται νηστεία.
Αν όμως ελέγχεται ταυτόχρονα και ο σίδηρος ορού,
προτιμάται πρωινή αιμοληψία λόγω ημερήσιας διακύμανσης.
10.3 Παράγοντες που αυξάνουν τη φερριτίνη χωρίς υπερφόρτωση
Οξεία ή χρόνια φλεγμονή.
Λοιμώξεις, ακόμη και ήπιες.
Ηπατικές νόσοι και μεταβολικό σύνδρομο.
Κακοήθειες ή έντονο κυτταρικό stress.
10.4 Παράγοντες που μειώνουν τη φερριτίνη
Χρόνιες ή επαναλαμβανόμενες απώλειες αίματος.
Ανεπαρκής πρόσληψη ή δυσαπορρόφηση σιδήρου.
Αυξημένες ανάγκες (κύηση, έντονη άσκηση).
10.5 Φάρμακα & συμπληρώματα
Συμπληρώματα σιδήρου επηρεάζουν κυρίως τον Fe ορού.
Η βιοτίνη μπορεί να παρεμβαίνει σε ορισμένες μεθόδους.
Αντιφλεγμονώδη επηρεάζουν έμμεσα μέσω φλεγμονής.
Πρακτική σύσταση:
Σε πυρετό ή ενεργή λοίμωξη,
καλό είναι η μέτρηση φερριτίνης να αναβάλλεται
για αξιόπιστη εκτίμηση αποθηκών σιδήρου.
Η ερμηνεία της φερριτίνης δεν βασίζεται σε έναν αριθμό.
Απαιτεί συνδυασμό με το κλινικό πλαίσιο και το panel σιδήρου, καθώς η τιμή της μπορεί να αυξηθεί
ανεξάρτητα από τα πραγματικά αποθέματα.
Βασικός κανόνας:
Χαμηλή φερριτίνη → σχεδόν πάντα έλλειψη σιδήρου.
Υψηλή φερριτίνη → όχι πάντα περίσσεια σιδήρου.
11.1 Χαμηλή φερριτίνη – τι σημαίνει συνήθως
<15–20 ng/mL: ισχυρή ένδειξη σιδηροπενίας.
20–30 ng/mL: χαμηλές αποθήκες, συχνά πριν εμφανιστεί αναιμία.
Συχνά συνυπάρχουν κόπωση, ζάλη, τριχόπτωση, μειωμένη αντοχή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις συνεκτιμώνται Fe ορού, TIBC/τρανσφερρίνη και TSAT.
11.2 Φυσιολογική ή οριακή φερριτίνη
30–100 ng/mL: μπορεί να είναι φυσιολογική.
Σε παρουσία φλεγμονής μπορεί να «κρύβει» έλλειψη σιδήρου.
Χρήσιμος ο έλεγχος CRP και TSAT.
Κλινική παρατήρηση:
Φερριτίνη 40–60 ng/mL μπορεί να είναι επαρκής σε υγιή άτομα,
αλλά ανεπαρκής σε κύηση, χρόνια νόσο ή έντονη κόπωση.
11.3 Υψηλή φερριτίνη – πώς προσεγγίζεται
100–300 ng/mL: συχνά σχετίζεται με φλεγμονή ή μεταβολικούς παράγοντες.
Η διατροφή επηρεάζει τη διαθεσιμότητα σιδήρου και,
έμμεσα, την αποκατάσταση της φερριτίνης.
Σε ήπια έλλειψη μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά,
όχι όμως σε εγκατεστημένη αναιμία.
12.1 Πηγές σιδήρου
Τρόφιμα
Μορφή
Απορρόφηση
Κόκκινο κρέας, συκώτι
Heme
Υψηλή
Ψάρια, πουλερικά
Heme
Καλή
Όσπρια, σπανάκι, ταχίνι
Non-heme
Χαμηλότερη
Σημαντικό:
Ο heme σίδηρος απορροφάται ευκολότερα
και επηρεάζεται λιγότερο από άλλα τρόφιμα.
12.2 Τι αυξάνει / τι μειώνει την απορρόφηση
Αυξάνει: βιταμίνη C, συνδυασμός με κρέας/ψάρι.
Μειώνει: καφές, τσάι, ασβέστιο, γαλακτοκομικά στο ίδιο γεύμα.
12.3 Πότε αρκεί η διατροφή
Αρκεί σε ήπια έλλειψη ή για συντήρηση.
Σε χαμηλή φερριτίνη ή αναιμία,
συνήθως απαιτείται φαρμακευτική αγωγή.
12.4 Συμπληρώματα σιδήρου – βασικές αρχές
Χορηγούνται μόνο μετά από εργαστηριακή τεκμηρίωση.
Λαμβάνονται μακριά από καφέ/τσάι/γαλακτοκομικά.
Η άνοδος της φερριτίνης είναι σταδιακή (εβδομάδες).
Προσοχή:
Σε υψηλή φερριτίνη ή αυξημένο TSAT,
η λήψη σιδήρου μπορεί να είναι επιβλαβής.
Η δίαιτα και τα συμπληρώματα εξατομικεύονται
με βάση τις τιμές και τον συνολικό έλεγχο σιδήρου.
13
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για τη φερριτίνη
Τι δείχνει ακριβώς η εξέταση φερριτίνης;
Η φερριτίνη είναι ο βασικός δείκτης των αποθηκών σιδήρου.
Χαμηλή τιμή υποδηλώνει εξάντληση αποθεμάτων,
ενώ αυξημένη μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονή, ηπατική νόσο, μεταβολικό σύνδρομο
ή σπανιότερα υπερφόρτωση σιδήρου.
Χαμηλή φερριτίνη σημαίνει πάντα αναιμία;
Όχι. Η σιδηροπενία χωρίς αναιμία είναι συχνή.
Η φερριτίνη μειώνεται πριν πέσει η αιμοσφαιρίνη
και μπορεί να προκαλεί κόπωση, μειωμένη αντοχή,
τριχόπτωση ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Ποια τιμή φερριτίνης θεωρείται χαμηλή;
Γενικά τιμές <30 ng/mL θεωρούνται ενδεικτικές
σιδηροπενίας.
Σε παρουσία φλεγμονής ή χρόνιας νόσου,
ακόμη και τιμές 50–70 ng/mL
μπορεί να υποκρύπτουν λειτουργική έλλειψη σιδήρου.
Γιατί η φερριτίνη είναι αυξημένη αλλά ο σίδηρος χαμηλός;
Σε φλεγμονώδεις ή χρόνιες παθήσεις,
ο οργανισμός παγιδεύει τον σίδηρο στις αποθήκες.
Έτσι η φερριτίνη αυξάνεται,
ενώ ο σίδηρος ορού και ο κορεσμός τρανσφερρίνης
παραμένουν χαμηλοί
(αναιμία χρονίας νόσου).
Μπορεί η φερριτίνη να αυξηθεί από στρες ή λοίμωξη;
Ναι. Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης.
Οξείες λοιμώξεις, πυρετός ή έντονο στρες
μπορούν να προκαλέσουν παροδική αύξηση,
χωρίς να σημαίνει περίσσεια σιδήρου.
Πόσο γρήγορα ανεβαίνει η φερριτίνη με θεραπεία;
Η αιμοσφαιρίνη βελτιώνεται συνήθως σε 2–4 εβδομάδες,
ενώ η φερριτίνη χρειάζεται 6–12 εβδομάδες ή περισσότερο
για πλήρη αναπλήρωση αποθηκών.
Χρειάζεται νηστεία για τη φερριτίνη;
Η φερριτίνη από μόνη της δεν απαιτεί νηστεία.
Αν όμως γίνεται μαζί με πλήρη έλεγχο σιδήρου,
συνιστάται πρωινή αιμοληψία
και αποφυγή συμπληρωμάτων σιδήρου την προηγούμενη ημέρα.
Πότε η υψηλή φερριτίνη είναι ανησυχητική;
Τιμές >1000 ng/mL,
ιδίως με αυξημένο κορεσμό τρανσφερρίνης
ή συστηματικά συμπτώματα,
χρειάζονται άμεση ιατρική διερεύνηση.
Μπορώ να πάρω σίδηρο χωρίς εξετάσεις;
Όχι. Ο σίδηρος είναι φαρμακευτική αγωγή.
Αλόγιστη λήψη μπορεί να οδηγήσει σε υπερφόρτωση σιδήρου.
Η χορήγηση γίνεται μόνο
μετά από εργαστηριακό έλεγχο και ιατρική καθοδήγηση.
14
Κλείστε Εξέταση Φερριτίνης
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Κλείστε εύκολα εξέταση φερριτίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων
Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.
