Diamicron-Οδηγος-ασθενων.jpg

Diamicron (Gliclazide): Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

Τι είναι, πώς δρα, πότε χρησιμοποιείται, πρακτικές οδηγίες, παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις και συχνές ερωτήσεις για ασφαλή χρήση.

1) Τι είναι το Diamicron;

Το Diamicron είναι η εμπορική ονομασία της δραστικής ουσίας gliclazide,
ενός αντιδιαβητικού φαρμάκου που ανήκει στην κατηγορία των

σουλφονυλουριών
.
Χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, βοηθώντας τον οργανισμό να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

💊 Με απλά λόγια:
Το Diamicron είναι χάπι για τον διαβήτη τύπου 2 που «ξυπνά» το πάγκρεας ώστε να παράγει περισσότερη
ινσουλίνη, μειώνοντας έτσι το σάκχαρο. Είναι από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα στην Ελλάδα.

2) Πώς δρα (μηχανισμός);

Η δραστική ουσία του Diamicron, η gliclazide, δρα στα β-κύτταρα του παγκρέατος.
Κλείνει ειδικά ιοντικά κανάλια (KATP), προκαλώντας είσοδο ασβεστίου και με αυτόν τον τρόπο
διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης.
Έτσι μειώνεται το σάκχαρο στο αίμα τόσο σε κατάσταση νηστείας όσο και μετά τα γεύματα.

⚠️ Σημαντικό:
Επειδή το Diamicron δρα ανεξάρτητα από τα επίπεδα σακχάρου,
υπάρχει κίνδυνος υπογλυκαιμίας αν παραλείψετε γεύμα ή πιείτε αλκοόλ χωρίς τροφή.

3) Μορφές & τρόπος λήψης

Το Diamicron κυκλοφορεί σε δύο μορφές: άμεσης αποδέσμευσης και
τροποποιημένης αποδέσμευσης (MR).
Η μορφή MR είναι πιο διαδεδομένη στην Ελλάδα, γιατί λαμβάνεται πιο εύκολα (μία φορά την ημέρα).

ΜορφήΣυχνότητα λήψης*Σχόλια
Diamicron MR1 φορά/ημέρα με το πρωινόΠιο πρακτική μορφή, σταθερή δράση
Diamicron (άμεσης αποδέσμευσης)1–2 φορές/ημέρα με φαγητόΛιγότερο χρησιμοποιούμενη σήμερα

*Η ακριβής δόση καθορίζεται πάντα από τον ιατρό.

ℹ️ Οδηγία χρήσης:
Τα δισκία MR καταπίνονται ολόκληρα με νερό.
Δεν πρέπει να θρυμματίζονται ή να μασιούνται, γιατί αλλάζει ο τρόπος που απελευθερώνεται το φάρμακο.

4) Πότε προτείνεται

Το Diamicron χρησιμοποιείται στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
όταν η διατροφή και η άσκηση από μόνες τους δεν επαρκούν ή όταν η μετφορμίνη δεν είναι αρκετή/ανεκτή.
Ανήκει στην κατηγορία των

σουλφονυλουριών
, που αποτελούν από τις πιο παλιές και δοκιμασμένες επιλογές στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2.

  • Ως μονοθεραπεία σε ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν μετφορμίνη.
  • Σε συνδυασμό με μετφορμίνη για καλύτερο έλεγχο του σακχάρου.
  • Όταν χρειάζεται γρήγορη και αποτελεσματική μείωση της HbA1c.
  • Σε ασθενείς που προτιμούν ένα εύκολο χάπι 1 φορά/ημέρα.
🚫 Δεν είναι για όλους:
Δεν προτιμάται σε ασθενείς με ιστορικό συχνών υπογλυκαιμιών,
σοβαρή νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, ή σε εκείνους που ζουν μόνοι και δυσκολεύονται να
αναγνωρίσουν εγκαίρως τα συμπτώματα υπογλυκαιμίας.

5) Οφέλη & πλεονεκτήματα

Το Diamicron παραμένει από τα πιο δημοφιλή χάπια για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
λόγω της αποτελεσματικότητας και της ευκολίας χρήσης του.

  • Αποτελεσματικό: μειώνει την HbA1c κατά περίπου 1%.
  • Γρήγορη δράση: τα επίπεδα σακχάρου πέφτουν μέσα σε λίγες ημέρες.
  • Ευκολία: ειδικά στη μορφή MR, χρειάζεται μόνο 1 δισκίο την ημέρα.
  • Οικονομικό: χαμηλότερο κόστος σε σχέση με νεότερα φάρμακα.
  • Συνδυασιμότητα: μπορεί να συνδυαστεί με μετφορμίνη ή άλλα αντιδιαβητικά.
✅ Γιατί να το προτιμήσω;
Αν θέλετε ένα απλό, καθημερινό χάπι με χαμηλό κόστος και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα,
το Diamicron είναι μια από τις πιο αξιόπιστες επιλογές για τον διαβήτη τύπου 2.

6) Παρενέργειες & τι να προσέξω

Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και το Diamicron μπορεί να προκαλέσει κάποιες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η πιο συχνή και σημαντική είναι η υπογλυκαιμία.

  • Υπογλυκαιμία: τρέμουλο, ιδρώτας, αίσθημα πείνας, ζάλη, σύγχυση.
  • Αύξηση βάρους σε κάποιους ασθενείς.
  • Σπανιότερα: ναυτία, δυσπεψία ή γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
  • Σπάνια: δερματικά εξανθήματα ή αλλεργικές αντιδράσεις.
🍬 Τι να κάνω σε υπογλυκαιμία;
Αν εμφανίσετε συμπτώματα υπογλυκαιμίας, πάρτε αμέσως 15g γρήγορων υδατανθράκων
(π.χ. 3–4 ζαχαρίτσες ή 150 ml χυμό). Περιμένετε 15 λεπτά και μετρήστε ξανά το σάκχαρο.
Αν παραμένει χαμηλό, επαναλάβετε. Ενημερώστε τον ιατρό σας αν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται.

7) Αλληλεπιδράσεις & αλκοόλ

Το Diamicron μπορεί να επηρεαστεί από άλλες ουσίες ή συνήθειες, αυξάνοντας ή μειώνοντας
τη δράση του. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ποιες καταστάσεις αυξάνουν τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

ΠαράγονταςΠιθανή επίδραση
Αλκοόλ χωρίς φαγητόΑυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας
Παράλειψη γεύματοςΜπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία
Έντονη άσκηση χωρίς σνακΑυξάνει τον κίνδυνο χαμηλού σακχάρου
Ορισμένα φάρμακα (π.χ. αντιβιοτικά, ΜΣΑΦ)Μπορεί να ενισχύσουν ή να μειώσουν τη δράση

Ενημερώνετε πάντα τον ιατρό ή φαρμακοποιό για όλα τα φάρμακα ή συμπληρώματα που λαμβάνετε.

💡 Συμβουλή:
Αν καταναλώσετε αλκοόλ, κάντε το με μέτρο και πάντα μαζί με φαγητό.
Μην παραλείπετε γεύματα και έχετε μαζί σας κάτι γλυκό για ώρα ανάγκης.

8) Ποιοι δεν πρέπει να το πάρουν

Το Diamicron δεν είναι κατάλληλο για όλους τους ασθενείς.
Υπάρχουν καταστάσεις στις οποίες αντενδείκνυται ή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

  • Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή διαβητική κετοξέωση.
  • Ασθενείς με σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.
  • Όσοι έχουν αλλεργία στις σουλφονυλουρίες ή σε κάποιο έκδοχο του φαρμάκου.
  • Γυναίκες σε κύηση ή θηλασμό, όπου συνήθως προτιμάται η ινσουλίνη.
👩‍⚕️ Ιδιαίτερη προσοχή:
Ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι, άτομα με ασταθή γεύματα ή όσοι έχουν συχνές υπογλυκαιμίες
χρειάζονται στενή παρακολούθηση και εξατομίκευση της θεραπείας τους.

9) Πρακτικές συμβουλές

Για να είναι το Diamicron ασφαλές και αποτελεσματικό, ακολουθήστε μερικές απλές αλλά σημαντικές οδηγίες.

  • Λαμβάνετε το χάπι την ίδια ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση με το πρωινό.
  • Μην παραλείπετε γεύματα και μην κάνετε παρατεταμένη νηστεία.
  • Να έχετε πάντα μαζί σας κάτι γλυκό (π.χ. καραμέλα ή ζάχαρη) για ώρα ανάγκης.
  • Μην σπάτε ούτε μασάτε τα δισκία MR· καταπίνονται ολόκληρα με νερό.
  • Κρατήστε ημερολόγιο μετρήσεων σακχάρου και τυχόν επεισοδίων υπογλυκαιμίας.
📞 Πότε να καλέσω τον γιατρό:
Αν έχετε επαναλαμβανόμενες υπογλυκαιμίες, λιποθυμικά επεισόδια,
ή χρειαστείτε βοήθεια τρίτου για να ανατάξετε χαμηλό σάκχαρο,
επικοινωνήστε άμεσα με τον θεράποντα ιατρό.

10) Εξετάσεις & παρακολούθηση

Η θεραπεία με Diamicron απαιτεί τακτική ιατρική παρακολούθηση και εξετάσεις αίματος για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια.

  • HbA1c κάθε 3–6 μήνες για έλεγχο μακροπρόθεσμης ρύθμισης.
  • Σάκχαρο νηστείας και μεταγευματικό με αυτομετρήσεις.
  • Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) για πιθανή προσαρμογή δόσης.
  • Ηπατικά ένζυμα αν υπάρχει ιστορικό ηπατικής νόσου.
  • Έλεγχος βάρους και λιπιδίων για συνολική μεταβολική υγεία.

11) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ακολουθούν μερικές από τις πιο συχνές απορίες που έχουν οι ασθενείς σχετικά με το Diamicron:

Χρειάζεται να πάρω το Diamicron με φαγητό;

Ναι. Συνιστάται να λαμβάνεται με το πρωινό ή με γεύμα, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας.

Τι να κάνω αν ξεχάσω μια δόση;

Αν το θυμηθείτε σύντομα και πρόκειται να φάτε, πάρτε το χάπι. Αν είναι κοντά στην επόμενη δόση, παραλείψτε τη χαμένη. Ποτέ μην πάρετε διπλή δόση.

Πόσο γρήγορα θα δω αποτέλεσμα;

Η μείωση στο σάκχαρο αίματος φαίνεται μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ η βελτίωση στην HbA1c φαίνεται σε 2–3 μήνες.

Θα πάρω βάρος με το Diamicron;

Μερικοί ασθενείς μπορεί να παρατηρήσουν μικρή αύξηση βάρους. Η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση μπορούν να το περιορίσουν.

Μπορώ να πίνω αλκοόλ όσο παίρνω Diamicron;

Με μέτρο και πάντα με φαγητό. Η κατανάλωση αλκοόλ χωρίς τροφή αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη;

Γενικά δεν προτιμάται στην εγκυμοσύνη. Συχνά οι γιατροί επιλέγουν την ινσουλίνη, που είναι ασφαλέστερη επιλογή σε αυτήν την περίοδο.

Μπορώ να το συνδυάσω με μετφορμίνη;

Ναι, ο συνδυασμός Diamicron + μετφορμίνη είναι συνηθισμένος και πολύ αποτελεσματικός στον έλεγχο του σακχάρου.

Μπορώ να οδηγώ όσο παίρνω Diamicron;

Ναι, αλλά χρειάζεται προσοχή. Να έχετε πάντα μαζί σας κάτι γλυκό και να μην οδηγήσετε αν αισθάνεστε συμπτώματα υπογλυκαιμίας.

Μπορώ να κάνω έντονη άσκηση;

Ναι, αλλά να έχετε πρόχειρο σνακ πριν ή μετά την άσκηση, ώστε να αποφύγετε υπογλυκαιμία.

Πώς να φυλάω το φάρμακο;

Να το διατηρείτε σε θερμοκρασία δωματίου (<25°C), σε ξηρό μέρος, μακριά από υγρασία και παιδιά.

ℹ️ Θυμηθείτε:
Οι παραπάνω απαντήσεις είναι γενικές πληροφορίες. Για εξατομικευμένη καθοδήγηση
σχετικά με το Diamicron, συμβουλευτείτε πάντα τον θεράποντα ιατρό σας.
💡 Χρήσιμο:
Κρατήστε αρχείο με τις μετρήσεις σακχάρου και τις εξετάσεις σας.
Έτσι ο γιατρός μπορεί να εκτιμήσει καλύτερα την πορεία και να προσαρμόσει τη θεραπεία αν χρειαστεί.


12) Θέλετε να εξετάσετε το σάκχαρό σας; Εμπιστευτείτε το Μικροβιολογικό Λαμίας

Σας περιμένουμε στο εργαστήριό μας για αξιόπιστες μετρήσεις σακχάρου και πλήρη έλεγχο διαβήτη.


📋 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων


📅 Κλείστε Ραντεβού Online

📞 Τηλ.: +30 22310 66841
⏰ Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή, 07:00 – 13:30

Το κείμενο δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.


Σουλφονυλουρίες-Οδηγος-ασθενων.jpg

Σουλφονυλουρίες: Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

Τι είναι, πώς δρουν, ποια φάρμακα ανήκουν στην κατηγορία, οφέλη, κίνδυνοι και πρακτικές συμβουλές για ασφαλή χρήση στον ΣΔ τύπου 2.

1) Τι είναι οι σουλφονυλουρίες;

Οι σουλφονυλουρίες είναι μια από τις παλαιότερες αλλά ακόμη σημαντικές κατηγορίες
αντιδιαβητικών φαρμάκων για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Δρουν διεγείροντας το πάγκρεας να εκκρίνει περισσότερη ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να μειώνονται
τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

ℹ️ Με απλά λόγια:
Οι σουλφονυλουρίες είναι χάπια για τον διαβήτη τύπου 2 που βοηθούν
το σώμα να παράγει περισσότερη ινσουλίνη.
Είναι αποτελεσματικές και οικονομικές, αλλά δεν ταιριάζουν σε όλους τους ασθενείς.

2) Μηχανισμός δράσης

Οι σουλφονυλουρίες «ενεργοποιούν» τα β-κύτταρα του παγκρέατος, κλείνοντας ειδικά κανάλια
(KATP). Αυτό οδηγεί σε αυξημένη έκκριση ινσουλίνης, με αποτέλεσμα
τη μείωση του σακχάρου στο αίμα τόσο σε κατάσταση νηστείας όσο και μετά τα γεύματα.

⚠️ Σημαντικό:
Η δράση τους δεν εξαρτάται από το πόσο υψηλό είναι το σάκχαρο.
Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να προκαλέσουν υπογλυκαιμία
αν δεν φάτε γεύμα ή αν καταναλώσετε αλκοόλ χωρίς φαγητό.

3) Παραδείγματα φαρμάκων

Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται αρκετές δραστικές ουσίες από την κατηγορία των
σουλφονυλουριών. Παρακάτω φαίνονται οι πιο συχνές:

Δραστική ουσίαΔοσολογία*Ιδιαιτερότητες
Gliclazide1–2 φορές/ημέραΙσορροπία αποτελεσματικότητας/υπογλυκαιμίας
Glimepiride1 φορά/ημέραΜακρύτερη διάρκεια, προσοχή σε ηλικιωμένους
Glipizide1–2 φορές/ημέραΒραχείας δράσης, καλή επιλογή σε ασταθή γεύματα
Glibenclamide1–2 φορές/ημέραΥψηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας, λιγότερο χρησιμοποιείται σήμερα

*Η ακριβής δοσολογία καθορίζεται πάντα από τον ιατρό σας.

💡 Ποιο να διαλέξω;
Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, τη νεφρική λειτουργία, τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας
και τις συνήθειες στα γεύματα. Ο γιατρός σας θα προτείνει το καταλληλότερο για εσάς.

4) Πότε χορηγούνται

Οι σουλφονυλουρίες χορηγούνται κυρίως σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
όταν χρειάζεται να ενισχυθεί η παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά.

  • Όταν η μετφορμίνη μόνη της δεν επαρκεί.
  • Ως μονοθεραπεία σε άτομα που δεν αντέχουν ή δεν πρέπει να πάρουν μετφορμίνη.
  • Σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα για καλύτερο έλεγχο.
  • Όταν απαιτείται γρήγορη μείωση των επιπέδων σακχάρου.
🚫 Δεν είναι για όλους:
Σε άτομα με συχνές υπογλυκαιμίες, προχωρημένη ηλικία ή σοβαρή νεφρική/καρδιαγγειακή νόσο,
οι σουλφονυλουρίες ίσως να μην αποτελούν την καλύτερη επιλογή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προτιμώνται άλλες κατηγορίες φαρμάκων.

5) Οφέλη & πλεονεκτήματα

Οι σουλφονυλουρίες παραμένουν μια από τις πιο χρήσιμες επιλογές για τον έλεγχο του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
κυρίως λόγω της αποτελεσματικότητας και του χαμηλού κόστους τους.

  • Μειώνουν την HbA1c κατά περίπου 1%.
  • Χαμηλό κόστος σε σχέση με νεότερα φάρμακα.
  • Εύκολη χορήγηση (χάπι, συνήθως 1 φορά/ημέρα).
  • Συχνά συνδυάζονται με μετφορμίνη για καλύτερο έλεγχο.
✅ Γιατί να τις επιλέξω;
Αν χρειάζεστε γρήγορο και αποδοτικό έλεγχο του σακχάρου με οικονομική θεραπεία,
οι σουλφονυλουρίες μπορεί να είναι η κατάλληλη επιλογή.
Είναι από τα λίγα φάρμακα που μειώνουν άμεσα τα επίπεδα σακχάρου.

6) Παρενέργειες & κίνδυνοι

Οι σουλφονυλουρίες είναι αποτελεσματικές αλλά έχουν ορισμένους κινδύνους που πρέπει να γνωρίζετε.
Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η υπογλυκαιμία.

  • Υπογλυκαιμία (τρέμουλο, ιδρώτας, πείνα, σύγχυση, πονοκέφαλος).
  • Αύξηση βάρους σε κάποιους ασθενείς.
  • Σπάνια γαστρεντερικές ενοχλήσεις (ναυτία, δυσπεψία).
  • Σπάνια δερματικά εξανθήματα ή αλλεργικές αντιδράσεις.
⚠️ Τι πρέπει να προσέχετε:
Ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας είναι μεγαλύτερος αν παραλείψετε γεύμα,
αν καταναλώσετε αλκοόλ χωρίς φαγητό, αν έχετε νεφρική δυσλειτουργία ή αν είστε μεγαλύτερης ηλικίας.
Να έχετε πάντα μαζί σας κάτι γλυκό (π.χ. ζάχαρη ή χυμό) για ώρα ανάγκης.

7) Σε ποιους ταιριάζουν — και σε ποιους όχι

Δεν είναι όλοι οι ασθενείς ίδιοι· οι σουλφονυλουρίες μπορεί να είναι ιδανικές για κάποιους,
ενώ για άλλους να κρύβουν περισσότερους κινδύνους.

ΚατάστασηΣχόλιο
Νεότεροι ασθενείς χωρίς άλλα προβλήματαΚαλή επιλογή με χαμηλό κόστος και γρήγορη δράση.
Ηλικιωμένοι που ζουν μόνοιΥψηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας· χρειάζεται προσοχή.
Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΊσως απαιτείται μείωση δόσης ή επιλογή άλλου φαρμάκου.
Ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσοΠροτιμώνται άλλες κατηγορίες (SGLT2, GLP-1 RA) λόγω επιπλέον οφελών.
Κύηση και θηλασμόςΧρειάζεται εξατομίκευση και παρακολούθηση από ειδικό.
👩‍⚕️ Προσοχή σε ειδικές ομάδες:
Οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς με νεφρικά προβλήματα και οι γυναίκες σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό
χρειάζονται ιδιαίτερη ιατρική καθοδήγηση πριν τη χρήση σουλφονυλουριών.

8) Πρακτικές συμβουλές

Η σωστή λήψη των σουλφονυλουριών βοηθάει να μειώσετε τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας και να έχετε
καλύτερο έλεγχο του σακχάρου.

  • Λαμβάνετε το χάπι την ίδια ώρα κάθε μέρα, όπως σας έχει υποδείξει ο γιατρός σας.
  • Μην παραλείπετε γεύματα· το φάρμακο χρειάζεται τροφή για να δράσει με ασφάλεια.
  • Έχετε πάντα μαζί σας κάτι γλυκό (ζάχαρη, καραμέλα ή χυμό) για ώρα ανάγκης.
  • Περιορίστε το αλκοόλ ή καταναλώστε το μόνο με φαγητό.
  • Καταγράφετε τυχόν υπογλυκαιμικά επεισόδια σε ημερολόγιο.
📞 Πότε να καλέσετε τον γιατρό:
Αν έχετε επαναλαμβανόμενες υπογλυκαιμίες, λιποθυμικό επεισόδιο,
ή χρειαστείτε βοήθεια τρίτου για να ανατάξετε το σάκχαρό σας,
επικοινωνήστε άμεσα με τον θεράποντα ιατρό.

9) Σουλφονυλουρίες & εξετάσεις

Η θεραπεία με σουλφονυλουρίες απαιτεί τακτική παρακολούθηση με εξετάσεις αίματος,
ώστε να εξασφαλιστεί ότι το σάκχαρο παραμένει σε καλά επίπεδα και το φάρμακο είναι ασφαλές.

  • HbA1c κάθε 3–6 μήνες, για να δούμε τον μέσο όρο σακχάρου.
  • Σάκχαρο νηστείας και μεταγευματικό με αυτομετρήσεις.
  • Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) για να ελεγχθεί αν απαιτείται αλλαγή δόσης.
  • Λιπίδια και βάρος, καθώς μπορεί να επηρεαστούν από τη θεραπεία.
💡 Χρήσιμο tip:
Κρατήστε ένα ημερολόγιο μετρήσεων (χαρτί ή εφαρμογή στο κινητό).
Έτσι ο γιατρός σας μπορεί να αξιολογήσει καλύτερα τη θεραπεία και να κάνει τυχόν αλλαγές.

10) Εναλλακτικές κατηγορίες φαρμάκων

Εκτός από τις σουλφονυλουρίες, υπάρχουν και άλλες κατηγορίες φαρμάκων για τον διαβήτη τύπου 2.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να προτιμηθούν λόγω χαμηλότερου κινδύνου υπογλυκαιμίας ή επιπλέον οφελών.

  • Μετφορμίνη – πρώτη επιλογή για πολλούς ασθενείς.
  • SGLT2 αναστολείς – προσφέρουν καρδιαγγειακά και νεφρικά οφέλη.
  • GLP-1 αγωνιστές – βοηθούν και στη μείωση του βάρους.
  • DPP-4 αναστολείς – χαμηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας, ουδέτερο βάρος.
  • Ινσουλίνη – όταν απαιτείται ισχυρός έλεγχος σακχάρου.
🌟 Νεότερες επιλογές:
Τα τελευταία χρόνια, οι κατηγορίες SGLT2 και GLP-1
προτιμώνται σε πολλούς ασθενείς γιατί μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και
προστατεύουν τα νεφρά, εκτός από τον έλεγχο του σακχάρου.

11) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ακολουθούν μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν οι ασθενείς σχετικά με τις σουλφονυλουρίες:

Πρέπει να παίρνω τις σουλφονυλουρίες με φαγητό;

Ναι, συνήθως είναι καλύτερο να λαμβάνονται με το γεύμα, ειδικά το πρωινό, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας.

Θα πάρω βάρος με τις σουλφονυλουρίες;

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκληθεί μικρή αύξηση βάρους. Η σωστή διατροφή και η άσκηση βοηθούν να το αποφύγετε.

Μπορώ να πίνω αλκοόλ;

Με μέτρο και πάντα μαζί με φαγητό. Το αλκοόλ χωρίς γεύμα αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.

Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;

Αν το θυμηθείτε σύντομα και πρόκειται να φάτε, πάρτε το χάπι. Αν είναι κοντά στην επόμενη δόση, παραλείψτε τη χαμένη. Μην πάρετε ποτέ διπλή δόση.

Πόσο γρήγορα θα δω αποτελέσματα;

Η μείωση στο σάκχαρο φαίνεται μέσα σε λίγες ημέρες. Η HbA1c βελτιώνεται σε 2–3 μήνες.

Ταιριάζουν με τη μετφορμίνη;

Ναι, συχνά χρησιμοποιούνται μαζί για καλύτερο έλεγχο. Ο συνδυασμός αυτός είναι πολύ αποτελεσματικός σε αρκετούς ασθενείς.

Μπορώ να οδηγήσω ενώ παίρνω σουλφονυλουρίες;

Ναι, αλλά πρέπει να είστε προσεκτικοί: μια υπογλυκαιμία κατά την οδήγηση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Έχετε πάντα μαζί σας γλυκό σνακ ή χυμό.

Είναι ασφαλείς στην εγκυμοσύνη;

Γενικά δεν προτιμώνται στην εγκυμοσύνη. Χρειάζεται ειδική ιατρική καθοδήγηση· συχνά επιλέγεται ινσουλίνη αντί αυτών.

ℹ️ Θυμηθείτε:
Οι απαντήσεις είναι γενικές πληροφορίες.
Για εξατομικευμένη καθοδήγηση μιλήστε πάντα με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.


🔬 Θέλετε να εξετάσετε το σάκχαρό σας;
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας – Επικοινωνία & Ραντεβού

Τηλ.: +30-22310-66841
Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή, 07:00–13:30

Σάκχαρο-.jpg

🩸 Σάκχαρο στο Αίμα – Τι είναι;

Το σάκχαρο (ή αλλιώς γλυκόζη) είναι η βασική μορφή σακχάρου που κυκλοφορεί στο αίμα και αποτελεί κύρια πηγή ενέργειας για τα κύτταρα του οργανισμού. Παράγεται από τη διάσπαση των υδατανθράκων που προσλαμβάνουμε μέσω της διατροφής, και αποθηκεύεται στο ήπαρ και τους μυς με τη μορφή γλυκογόνου.

Η ισορροπία του σακχάρου ρυθμίζεται κυρίως από δύο βασικές ορμόνες του παγκρέατος:

  • Ινσουλίνη: μειώνει το σάκχαρο στο αίμα επιτρέποντας την είσοδο της γλυκόζης στα κύτταρα.

  • Γλυκαγόνη: αυξάνει το σάκχαρο όταν πέφτει πολύ χαμηλά, ενεργοποιώντας τη διάσπαση του γλυκογόνου.

Η διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου είναι ζωτικής σημασίας για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου, των νεύρων και του μεταβολισμού. Όταν το σάκχαρο είναι πολύ χαμηλό ή πολύ υψηλό, εμφανίζονται σοβαρές παθολογικές καταστάσεις όπως η υπογλυκαιμία, η υπεργλυκαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης.

✅ Φυσιολογικές Τιμές Σακχάρου στο Αίμα

Οι φυσιολογικές τιμές του σακχάρου στο αίμα εξαρτώνται από το αν είμαστε νηστικοί, μετά από φαγητό, ή κατά τη διάρκεια ορισμένων εξετάσεων (όπως η δοκιμασία καμπύλης γλυκόζης). Οι τιμές επηρεάζονται επίσης από την ηλικία, την ύπαρξη χρόνιων νοσημάτων (π.χ. διαβήτης), την εγκυμοσύνη και τη φαρμακευτική αγωγή.


📊 Πίνακας Φυσιολογικών Τιμών Σακχάρου (για υγιείς ενήλικες)

Κατάσταση ΜέτρησηςΤιμή Σακχάρου (mg/dL)Ερμηνεία
Νηστείας (τουλάχιστον 8 ώρες)70 – 99Φυσιολογική
Νηστείας100 – 125Προδιαβήτης (Δυσανεξία Γλυκόζης)
Νηστείας≥ 126Διαβήτης (επιβεβαίωση με επανάληψη)
2 ώρες μετά από γεύμα< 140Φυσιολογική μεταγευματική γλυκόζη
2 ώρες μετά από γεύμα140 – 199Προδιαβήτης (Διαταραγμένη Ανοχή Γλυκόζης)
2 ώρες μετά από γεύμα≥ 200Διαβήτης
Τυχαία μέτρηση≥ 200 με συμπτώματαΠιθανός Διαβήτης
Καμπύλη Γλυκόζης (OGTT)Αναλόγως φάσηςΧρησιμοποιείται για διάγνωση
HbA1c (μέση γλυκόζη 3 μηνών)< 5.7%Φυσιολογικό εύρος
HbA1c5.7 – 6.4%Προδιαβήτης
HbA1c≥ 6.5%Διαβήτης

Φυσιολογικές Τιμές Σακχάρου στα Παιδιά

Ηλικιακή ΟμάδαΝηστείας (mg/dL)Μετά από γεύμα (mg/dL)
Νεογέννητα (<1 μήνα)45 – 96έως 150
Παιδιά (1–12 ετών)70 – 100< 140
Έφηβοι (>12 ετών)70 – 99< 140

🤰 Φυσιολογικές Τιμές στην Εγκυμοσύνη (OGTT 75g)

Χρονικό ΣημείοΦυσιολογική Τιμή (mg/dL)
Νηστείας< 92
1 ώρα μετά την πρόσληψη< 180
2 ώρες μετά την πρόσληψη< 153

📌 Αν έστω και μία τιμή είναι αυξημένη → διάγνωση διαβήτη κύησης.

🧪 Πώς Μετράται το Σάκχαρο στο Αίμα;

Η μέτρηση του σακχάρου στο αίμα είναι θεμελιώδης για τη διάγνωση και παρακολούθηση του διαβήτη, την αξιολόγηση της μεταβολικής υγείας και την παρακολούθηση της απόκρισης στη θεραπεία. Μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε εργαστήριο είτε στο σπίτι με χρήση συσκευών αυτομέτρησης (γλυκομέτρων ή αισθητήρων συνεχούς καταγραφής).


🏥 Εργαστηριακή Μέτρηση Σακχάρου

Οι βασικές εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνουν:

ΕξέτασηΠεριγραφήΠότε γίνεται
Γλυκόζη ΝηστείαςΜέτρηση μετά από 8–12 ώρες νηστείαςΒασική εξέταση για διαβήτη ή προδιαβήτη
Καμπύλη Γλυκόζης (OGTT)Μέτρηση σακχάρου νηστείας και μετά από χορήγηση 75g γλυκόζηςΧρήσιμη στην εγκυμοσύνη και σε αμφίβολες περιπτώσεις
HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη)Αντανακλά τον μέσο όρο γλυκόζης των τελευταίων 2–3 μηνώνΧρήσιμη για διάγνωση και παρακολούθηση διαβήτη
Τυχαία Γλυκόζη ΑίματοςΧωρίς περιορισμούς νηστείας, με ή χωρίς συμπτώματαΜπορεί να υποδείξει διαβήτη αν >200 mg/dL με συμπτώματα

Η HbA1c δεν απαιτεί νηστεία και είναι χρήσιμη σε χρόνια παρακολούθηση.

🏠 Αυτομέτρηση στο Σπίτι

Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή ύποπτες υπογλυκαιμίες μπορούν να χρησιμοποιούν γλυκόμετρο ή αισθητήρα συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης (CGM).

📍 Τύποι Οικιακής Μέτρησης:

ΜέθοδοςΠλεονεκτήματαΜειονεκτήματα
Γλυκόμετρο (δάκτυλο)Απλό, άμεσο, ακριβέςΤσιμπήματα, περιορισμένα δεδομένα
CGM (π.χ. FreeStyle Libre, Dexcom)Συνεχής παρακολούθηση, ειδοποιήσεις, διαγράμματαΚόστος, ανάγκη για αλλαγή αισθητήρα κάθε λίγες ημέρες

📌 Σημεία μέτρησης:

  • Κατά προτίμηση δάκτυλα (πλάγια) για ακριβέστερα αποτελέσματα.

  • Αποφεύγεται ο δείκτης και ο αντίχειρας λόγω νεύρων.

📌 Κατάλληλες στιγμές μέτρησης:

  • Πρωί νηστικός

  • Πριν τα γεύματα

  • 2 ώρες μετά από γεύμα

  • Πριν ύπνο

  • Όταν υπάρχουν συμπτώματα υπο/υπεργλυκαιμίας


🔄 Πώς να γίνεται σωστά η μέτρηση

  1. Πλύνετε καλά τα χέρια (χωρίς αλκοολούχο καθαριστικό).

  2. Στεγνώστε εντελώς.

  3. Τρυπήστε στο πλάι του δακτύλου (όχι κέντρο).

  4. Ρίξτε την πρώτη σταγόνα αν χρειάζεται.

  5. Εφαρμόστε τη δεύτερη στο ταινιάκι του γλυκομέτρου.


📉 Πότε η μέτρηση είναι ανακριβής;

  • Αν υπάρχουν υπολείμματα φαγητού ή σακχάρων στα δάκτυλα

  • Σε παγωμένα χέρια ή κακή αιμάτωση

  • Αν έχουν λήξει οι ταινίες μέτρησης

  • Σε έντονο στρες ή ασθένεια, τα επίπεδα μπορεί να είναι ψευδώς αυξημένα


📲 Έξυπνες Εφαρμογές – Διαχείριση Σακχάρου

  • MySugr, LibreLink, Dexcom G7, Glooko
    ➡️ Χρησιμοποιούνται για καταγραφή και ανάλυση τάσεων.

    ⚠️ Υπογλυκαιμία: Τι είναι, Συμπτώματα & Αντιμετώπιση

    Η υπογλυκαιμία είναι η κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα πέφτουν κάτω από τα φυσιολογικά όρια, προκαλώντας δυνητικά επικίνδυνες επιπτώσεις, κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

    Συνήθως, υπογλυκαιμία ορίζεται ως:

    • Σάκχαρο < 70 mg/dL

    • Σε βαριές περιπτώσεις: < 54 mg/dL (επίγουσα ιατρική κατάσταση)


    🧠 Γιατί είναι επικίνδυνη;

    Ο εγκέφαλος εξαρτάται από τη γλυκόζη ως βασική πηγή ενέργειας. Αν η γλυκόζη πέσει απότομα ή σε πολύ χαμηλά επίπεδα, προκαλείται νευρογλυκοπενία, δηλαδή ανεπάρκεια γλυκόζης στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε:

    • Διανοητική σύγχυση

    • Αδυναμία συγκέντρωσης

    • Λιποθυμία

    • Σπασμούς

    • Κώμα


    🚨 Κύρια Συμπτώματα Υπογλυκαιμίας

    ΚατηγορίαΣυμπτώματα
    Αδρενεργικά (λόγω απελευθέρωσης αδρεναλίνης)Τρέμουλο, ιδρώτας, ταχυκαρδία, άγχος, πείνα
    Νευρογλυκοπενικά (επίδραση στον εγκέφαλο)Σύγχυση, θολή όραση, πονοκέφαλος, δυσκολία λόγου
    Βαριά υπογλυκαιμίαΛιποθυμία, σπασμοί, απώλεια συνείδησης

🩺 Αιτίες Υπογλυκαιμίας

📍 Σε διαβητικά άτομα:

  • Υπερβολική δόση ινσουλίνης ή αντιδιαβητικών

  • Παράλειψη ή καθυστέρηση γεύματος

  • Έντονη άσκηση χωρίς αντίστοιχη τροφική πρόσληψη

  • Αλκοόλ χωρίς φαγητό

📍 Σε μη διαβητικά άτομα:

  • Παραγωγή ινσουλίνης από ινσουλίνωμα

  • Ανεπάρκεια φλοιού επινεφριδίων, ανεπάρκεια GH

  • Σοβαρές ηπατικές νόσοι

  • Σεπτικό σοκ ή σοβαρές λοιμώξεις

  • Αντιδραστική υπογλυκαιμία μετά από γεύμα (ιδίως σε νεαρούς)

  • Μετά από γαστρική παράκαμψη (dumping syndrome)


🔬 Διαγνωστική Προσέγγιση – Τριάδα Whipple

Η τριάδα Whipple επιβεβαιώνει την ύπαρξη κλινικά σημαντικής υπογλυκαιμίας:

  1. Παρουσία συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας

  2. Χαμηλό σάκχαρο κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων (<55 mg/dL)

  3. Ανακούφιση των συμπτωμάτων μετά από χορήγηση γλυκόζης

    💊 Πρώτες Βοήθειες – Τι να κάνεις:

    ΚατάστασηΑντιμετώπιση
    Ελαφρά υπογλυκαιμία (σάκχαρο 60–70 mg/dL)Λήψη 15g απλών σακχάρων (π.χ. 1 χυμός, 3 ταμπλέτες γλυκόζης, 1 κουταλιά μέλι)
    Μέτρια (40–60 mg/dL)Όπως παραπάνω + επανάληψη μέτρησης σε 15′
    Βαριά (<40 mg/dL)Αν δεν είναι σε θέση να καταπιεί: γλυκαγόνη ενδομυϊκά ή IV γλυκόζη 10–20% στο νοσοκομείο
    Συνειδητός ασθενήςΝα καταναλώσει γρήγορο σάκχαρο, να ξεκουραστεί
    Αναίσθητος ασθενήςΜην του δώσετε τίποτα από το στόμα! Καλέστε άμεσα βοήθεια και χορηγήστε γλυκαγόνη (αν διαθέσιμη)

⚠️ Χρόνια Υπογλυκαιμία & Ανοχή στα Συμπτώματα

Άτομα με μακροχρόνιο διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 μπορεί να παρουσιάσουν υπογλυκαιμία χωρίς συμπτώματα (hypoglycemia unawareness), αυξάνοντας τον κίνδυνο βαριάς υπογλυκαιμίας.

➡️ Λύση: συχνή αυτοπαρακολούθηση + συνεχής καταγραφή με CGM


💡 Συμβουλή: Άτομα με διαβήτη τύπου 1 πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους γλυκαγόνη (σε ενέσιμη ή ρινική μορφή), και το περιβάλλον τους να είναι εκπαιδευμένο στη χρήση της.

📈 Υπεργλυκαιμία: Τι Είναι, Συμπτώματα, Αιτίες & Αντιμετώπιση

Η υπεργλυκαιμία είναι η κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι σημαντικά αυξημένα, συνήθως > 126 mg/dL νηστείας ή > 200 mg/dL μετά από γεύμα, και αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και άλλων μεταβολικών ή ορμονικών διαταραχών.


📌 Όρια Υπεργλυκαιμίας

Επίπεδο Σακχάρου (mg/dL)Ερμηνεία
100 – 125Προδιαβήτης (νηστείας)
≥ 126Διαβήτης (νηστείας)
≥ 140 (2 ώρες μετά φαγητό)Μεταγευματική υπεργλυκαιμία
≥ 200 με συμπτώματαΠιθανός διαβήτης – άμεση παρέμβαση

🔬 Αιτίες Υπεργλυκαιμίας

🧬 Παθολογικές Καταστάσεις:

  • Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ή 2

  • Διαβήτης κύησης

  • Προδιαβήτης

  • Ορμονικές διαταραχές (π.χ. υπερκορτιζολαιμία/Cushing, ακρομεγαλία, φαιοχρωμοκύτωμα)

💊 Φαρμακολογικές Αιτίες:

  • Κορτικοστεροειδή (π.χ. πρεδνιζολόνη)

  • Διουρητικά θειαζιδικά

  • Αδρεναλίνη, αναστολείς πρωτεάσης (HIV)

  • Αντισυλληπτικά (σε ευαίσθητα άτομα)

📉 Άλλες αιτίες:

  • Στρες, λοίμωξη, τραύμα, έγκαυμα

  • Παράλειψη ή λανθασμένη δόση ινσουλίνης

  • Έλλειψη άσκησης

  • Διατροφή με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη/φορτίο


🚑 Επείγουσες Καταστάσεις – Υπεργλυκαιμικό Κώμα

1. Διαβητική Κετοξέωση (DKA)

Ιδιαίτερα σεΝεαρούς ασθενείς με διαβήτη τύπου 1
ΧαρακτηριστικάΠολύ υψηλό σάκχαρο > 250 mg/dL, κετόνες στα ούρα ή στο αίμα, οξέωση, ταχύπνοια, φρουτώδης αναπνοή
ΣυμπτώματαΕμετοί, πόνος στην κοιλιά, σύγχυση, κώμα

2. Υπεργλυκαιμικό Υπερωσμωτικό Σύνδρομο (HHS)

Ιδιαίτερα σεΗλικιωμένους με διαβήτη τύπου 2
Σάκχαρο > 600 mg/dLΧωρίς κετόνες, με σοβαρή αφυδάτωση
ΣυμπτώματαΣύγχυση, σπασμοί, λήθαργος, υπονατριαιμία

⚠️ Και οι δύο καταστάσεις είναι επείγουσες και απειλητικές για τη ζωή.

🩹 Αντιμετώπιση Υπεργλυκαιμίας

Στην καθημερινή παρακολούθηση:

  • Αναπροσαρμογή φαρμακευτικής αγωγής (ινσουλίνη, SGLT2i, μετφορμίνη κ.ά.)

  • Επαναξιολόγηση διατροφής (χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης, περιορισμός υδατανθράκων)

  • Άσκηση (αν επιτρέπεται)

Σε επείγουσες καταστάσεις:

  • Ενυδάτωση με φυσιολογικό ορό

  • Ενδοφλέβια ινσουλίνη

  • Διόρθωση ηλεκτρολυτικών διαταραχών

  • Παρακολούθηση σε μονάδα εντατικής θεραπείας (σε DKA/HHS)


📊 Πότε να ανησυχήσετε;

Τιμή ΣακχάρουΕνέργεια
200–250 mg/dLΕνυδάτωση, έλεγχος διατροφής, μέτρηση κετονών
> 300 mg/dLΕπικοινωνία με γιατρό, έλεγχος ινσουλίνης
> 400 mg/dLΕπείγουσα ανάγκη – αναζήτηση ιατρικής βοήθειας

🧬 Σακχαρώδης Διαβήτης: Τύποι, Διαφορές, Διάγνωση & Χαρακτηριστικά

Ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) είναι μία χρόνια μεταβολική νόσος που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (υπεργλυκαιμία), είτε λόγω ανεπάρκειας ινσουλίνης, είτε λόγω αντίστασης των κυττάρων στην ινσουλίνη.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι διαβήτη, με ξεχωριστά κλινικά, βιοχημικά και θεραπευτικά χαρακτηριστικά.


📚 Βασικοί Τύποι Διαβήτη

ΤύποςΠεριγραφή
Τύπου 1 (ΣΔ1)Αυτοάνοση καταστροφή β-κυττάρων του παγκρέατος → έλλειψη ινσουλίνης
Τύπου 2 (ΣΔ2)Αντίσταση στην ινσουλίνη και σχετική ανεπάρκεια της
Διαβήτης κύησηςΠαροδικός διαβήτης κατά την εγκυμοσύνη
MODYΜονογονιδιακός διαβήτης, πρώιμης έναρξης, χωρίς αυτοαντισώματα
LADAΑυτοάνοσος διαβήτης ενηλίκων με βραδεία εξέλιξη (τύπου 1.5)

Συγκριτικός Πίνακας – Τύποι Διαβήτη

ΧαρακτηριστικόΤύπου 1Τύπου 2MODYLADAΚύησης
Ηλικία ΈναρξηςΠαιδική/εφηβικήΜετά τα 40 (συνήθως)<20 έτη30–50 έτη2ο–3ο τρίμηνο
ΜηχανισμόςΑυτοάνοση καταστροφήΑντίσταση στην ινσουλίνηΓονιδιακή μετάλλαξηΑυτοανοσία, βραδεία εξέλιξηΟρμονικές αλλαγές εγκυμοσύνης
Αντιγλυκαιμικά αντισώματαΝαι (GAD, IA-2)ΌχιΌχιΝαιΌχι
Ανάγκη για ινσουλίνηΆμεση & μόνιμηΊσως αργότεραΌχι πάνταΜετά από χρόνιαΣυχνά προσωρινή
Σωματικό ΒάροςΚανονικό ή χαμηλόΣυχνά υπέρβαροιΚανονικόΚανονικόΠοικίλει
Οικογενειακό ΙστορικόΌχι απαραίτηταΣυχνά ναιΝαι (γενετικό)Όχι πάνταΣυχνά

🧪 Διαγνωστικές Εξετάσεις για Επιβεβαίωση Τύπου:

  • GAD65, IA-2, ZnT8 αντισώματα: Αυτοάνοσοι δείκτες → ΣΔ1, LADA

  • C-πεπτίδιο: Δείκτης παραγωγής ινσουλίνης

  • Γενετικός έλεγχος (HNF1A, GCK): Για υποψία MODY

  • OGTT: Για διαβήτη κύησης ή ασαφή προδιαβήτη

  • HbA1c + FPG + OGTT: Τυπική τριπλή προσέγγιση


💊 Θεραπευτικές Προσεγγίσεις (ανά τύπο)

Τύπος ΔιαβήτηΘεραπεία
ΣΔ1Ινσουλίνη (basal/bolus), αντλία, παρακολούθηση CGM
ΣΔ2Δίαιτα, άσκηση, μετφορμίνη, SGLT2i, GLP-1, ινσουλίνη (τελικά)
MODYΜερικοί ανταποκρίνονται σε SU ή μόνο δίαιτα
LADAΑρχικά μετφορμίνη, μετά ινσουλίνη
ΚύησηςΔίαιτα, παρακολούθηση, +/- ινσουλίνη

🥦 Διατροφή και Σάκχαρο – Γλυκαιμικός Δείκτης (GI) & Γλυκαιμικό Φορτίο (GL)

Η διατροφή παίζει κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη ή προδιαβήτη. Κατανοώντας έννοιες όπως ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) και το γλυκαιμικό φορτίο (GL), μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικότερα τις μεταγευματικές αυξήσεις γλυκόζης.


🍞 Τι είναι ο Γλυκαιμικός Δείκτης (GI);

Ο Γλυκαιμικός Δείκτης (Glycemic Index) είναι ένας αριθμός (0–100) που δείχνει πόσο γρήγορα αυξάνει το σάκχαρο του αίματος μία τροφή που περιέχει υδατάνθρακες, σε σύγκριση με τη γλυκόζη (ή τη λευκή ψίχα ψωμιού).

ΚατηγορίαΤιμή GI
Χαμηλός GI≤ 55
Μέτριος GI56–69
Υψηλός GI≥ 70

🍚 Όσο υψηλότερος ο GI, τόσο πιο απότομη η αύξηση του σακχάρου → αποφυγή σε διαβητικούς.

📦 Τι είναι το Γλυκαιμικό Φορτίο (GL);

Το Γλυκαιμικό Φορτίο λαμβάνει υπόψη και την ποσότητα των υδατανθράκων ανά μερίδα τροφής, προσφέροντας πιο ρεαλιστική εικόνα της επίδρασης στο σάκχαρο.

Τιμή GLΕρμηνεία
< 10Χαμηλό GL
11–19Μέτριο GL
≥ 20Υψηλό GL

🥗 Πίνακας Παραδειγμάτων Τροφών με GI & GL

ΤροφήGIΥδατάνθρακες / μερίδαGL
Μήλο (1 μέτριο)3815g6
Λευκό ψωμί (1 φέτα)7515g11
Καρότο (1 μεγάλο)478g3
Μπανάνα (1 μέτρια)5227g14
Άσπρο ρύζι (1 φλ. μαγειρ.)7345g33
Φακές (1 φλ. μαγειρ.)3240g13

✅ Διατροφικές Οδηγίες για Ρύθμιση Σακχάρου

ΣύστασηΠεριγραφή
🍞 Επιλογή υδατανθράκωνΠροτιμήστε ολικής άλεσης, βρώμη, όσπρια, μη επεξεργασμένα δημητριακά
🥬 Ίνες / φυτικές ίνεςΕπιβραδύνουν την απορρόφηση γλυκόζης (π.χ. λαχανικά, φρούτα με φλούδα)
🧀 Πρωτεΐνη & καλά λιπαράΜειώνουν το μεταγευματικό “spike” (π.χ. αυγό, ψάρι, ελαιόλαδο, αβοκάντο)
🧃 Αποφυγή χυμών & ζάχαρηςΠροκαλούν απότομη αύξηση σακχάρου
🕒 Συχνότητα γευμάτωνΜικρά και τακτικά γεύματα ανά 3–4 ώρες
🏃‍♀️ Φυσική δραστηριότηταΒοηθά στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου μετά από γεύματα

🧾 Παράδειγμα Ημερήσιου Μενού για Άτομο με ΣΔ2

ΓεύμαΤρόφιμα
ΠρωινόΒρώμη με γάλα αμυγδάλου & κανέλα, 1 μήλο
Σνακ1 χούφτα αμύγδαλα
ΜεσημεριανόΦακές με καρότο & πράσινη σαλάτα με ελαιόλαδο
ΣνακΓιαούρτι με χαμηλό GI φρούτο (π.χ. ακτινίδιο)
ΒραδινόΚοτόπουλο ψητό με μπρόκολο & κινόα

💡 Συμβουλή: Συνδυάζετε υδατάνθρακες με πρωτεΐνες & λίπος για σταθερότερη γλυκαιμική απόκριση.

🤰 Σάκχαρο και Εγκυμοσύνη – Διαβήτης Κύησης & Παρακολούθηση

Κατά την εγκυμοσύνη, το σώμα της γυναίκας υφίσταται ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν σημαντικά την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Σε κάποιες περιπτώσεις, αυτές οι αλλαγές οδηγούν σε διαβήτη κύησης (GDM – Gestational Diabetes Mellitus), μια μορφή υπεργλυκαιμίας που εμφανίζεται για πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη.


📊 Επιδημιολογία & Σημασία

  • Προσβάλλει έως 7–14% των κυήσεων, αναλόγως πληθυσμού και διατροφής

  • Συνήθως εμφανίζεται στο 2ο ή 3ο τρίμηνο

  • Αν δεν διαγνωστεί/αντιμετωπιστεί, αυξάνει τον κίνδυνο για:

    • Προεκλαμψία

    • Μακροσωμία εμβρύου

    • Καισαρική τομή

    • Νεογνική υπογλυκαιμία

    • Μελλοντική εμφάνιση ΣΔ2 στη μητέρα


🧪 Διάγνωση – Καμπύλη Γλυκόζης (OGTT 75g)

Η προληπτική εξέταση πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ 24ης–28ης εβδομάδας κύησης.

Χρονικό ΣημείοΌριο για φυσιολογική τιμή
Νηστείας< 92 mg/dL
1 ώρα< 180 mg/dL
2 ώρες< 153 mg/dL

➡️ Αν μία ή περ

🔬 Παράγοντες Κινδύνου

ΚίνδυνοςΣχόλιο
Παχυσαρκία (BMI > 30)Αυξάνει αντίσταση στην ινσουλίνη
Ιστορικό GDM σε προηγούμενη εγκυμοσύνηΥψηλή πιθανότητα επανεμφάνισης
Οικογενειακό ιστορικό ΣΔ2Γενετική προδιάθεση
Πολυκυστικές ωοθήκες (PCOS)Αυξημένο μεταβολικό φορτίο
Ηλικία > 35 ετώνΑυξημένος κίνδυνος

ισσότερες τιμές είναι αυξημένες, τότε τίθεται διάγνωση διαβήτη κύησης.

🍽️ Διατροφή & Παρακολούθηση

  • Διατροφή με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη

  • Τακτικές μικρές μερίδες (5–6/ημέρα)

  • Καθημερινή μέτρηση σακχάρου:

    • Νηστείας

    • 1 ή 2 ώρες μετά τα κύρια γεύματα

  • Σωματική άσκηση (ήπια περπάτημα, yoga εγκύων)

  • Αν δεν επαρκεί: ινσουλινοθεραπεία (ασφαλής στην εγκυμοσύνη)


🩺 Αντιμετώπιση

Επίπεδο ΕλέγχουΑντιμετώπιση
Σάκχαρα εντός στόχωνΔιατροφή + άσκηση
Επίμονα υψηλάΠροσθήκη ινσουλίνης
Πολύ υψηλάΝοσηλεία / στενή παρακολούθηση

👶 Επιπτώσεις στο Έμβρυο

ΚατάστασηΕνδεχόμενα Προβλήματα
Μη ελεγχόμενος GDMΜακροσωμία, τραυματισμός στον τοκετό, υπογλυκαιμία νεογνού
Υπέρταση μητέραςΠροεκλαμψία
Μετά τη γέννησηΑυξημένος κίνδυνος παχυσαρκίας και διαβήτη στο παιδί

👶 Σάκχαρο στα Παιδιά – Φυσιολογικές Τιμές, Διαβήτης & Αντιμετώπιση

Η παρακολούθηση του σακχάρου στα παιδιά είναι ζωτικής σημασίας, ειδικά όταν υπάρχουν συμπτώματα ή οικογενειακό ιστορικό διαβήτη. Τα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, πιο σπάνια τύπου 2, ενώ κάποιες φορές παρουσιάζουν αντιδραστική υπογλυκαιμία ή παροδικές μεταβολές λόγω λοίμωξης ή κακής διατροφής.


🧪 Φυσιολογικές Τιμές Σακχάρου στα Παιδιά

ΗλικίαΝηστείας (mg/dL)2 ώρες μετά γεύμα
Νεογέννητο (<1 μήνα)45 – 96έως 150
Βρέφη (1–12 μηνών)60 – 100< 140
Παιδιά (>1 έτους)70 – 100< 140
Έφηβοι70 – 99< 140

⚠️ Τιμή <60 mg/dL = υπογλυκαιμία

🩺 Παιδικός Διαβήτης – Τύπου 1

Ο διαβήτης τύπου 1 είναι η πιο συχνή μορφή διαβήτη στην παιδική ηλικία, και οφείλεται σε αυτοάνοση καταστροφή των β-κυττάρων του παγκρέατος.

⚠️ Συμπτώματα:

  • Πολυουρία (συχνή ούρηση)

  • Πολυδιψία (αυξημένη δίψα)

  • Απώλεια βάρους

  • Νυχτερινή ενούρηση σε παιδί που είχε “στεγνώσει”

  • Κόπωση, ευερεθιστότητα

➡️ Συχνά η διάγνωση γίνεται μετά από διαβητική κετοξέωση, αν δεν εντοπιστεί εγκαίρως.

🔬 Διάγνωση:

  • Σάκχαρο νηστείας ≥ 126 mg/dL (ή τυχαίο ≥ 200 + συμπτώματα)

  • HbA1c ≥ 6.5%

  • GAD, IA-2, ZnT8: αυτοαντισώματα

  • C-πεπτίδιο: χαμηλό


🍭 Παιδικός Διαβήτης Τύπου 2

Πιο σπάνιος σε παιδιά, αλλά αυξανόμενος λόγω παιδικής παχυσαρκίας, κακής διατροφής και καθιστικής ζωής.

📍 Παράγοντες Κινδύνου:

  • Παχυσαρκία, κοιλιακό λίπος

  • Καθιστική ζωή

  • Οικογενειακό ιστορικό ΣΔ2

  • Ινσουλινοαντίσταση (π.χ. Acanthosis nigricans στο δέρμα)

🧪 Εξετάσεις:

  • Σάκχαρο νηστείας, OGTT, HbA1c

  • C-πεπτίδιο: φυσιολογικό ή αυξημένο

  • Απουσία αυτοαντισωμάτων


🛡️ Πρόληψη & Παρακολούθηση στα Παιδιά

ΠαρέμβασηΣτόχος
🍎 Ισορροπημένη διατροφήΈλεγχος βάρους & αποφυγή αιχμών σακχάρου
🚶‍♀️ Καθημερινή κίνηση60 λεπτά δραστηριότητας/ημέρα
📉 Έλεγχος BMIΕτήσιος έλεγχος ανάπτυξης από παιδίατρο
🩺 Ανίχνευση συμπτωμάτωνΈγκαιρη διάγνωση ΣΔ1 ή ΣΔ2
🧬 Γενετικός έλεγχοςΑν υπάρχει ιστορικό MODY ή LADA στους γονείς


⚠️ Τιμή >126 mg/dL νη

🧃 Σακχαρώδης Κρίση στα Παιδιά – Πρώτες Ενδείξεις

ΣυμπτώματαΥποψία
Αφυδάτωση, πολυουρία, οξέωσηΔιαβητική κετοξέωση (DKA)
Θολή όραση, ευερεθιστότηταΟξεία υπεργλυκαιμία
Λήθαργος, αδυναμίαΥπογλυκαιμία (π.χ. από λοίμωξη)

στείας ή >200 μεταγευμ

Η διάγνωση και η αντιμετώπιση του διαβήτη στα παιδιά απαιτεί άμεση και εξειδικευμένη παιδοενδοκρινολογική φροντίδα.

💊 Επιπτώσεις Φαρμάκων & Παθολογικών Καταστάσεων στο Σάκχαρο

Τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα επηρεάζονται σημαντικά από ορισμένα φάρμακα και παθήσεις, τόσο προς την κατεύθυνση της υπεργλυκαιμίας, όσο και της υπογλυκαιμίας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζουμε αυτές τις επιδράσεις, ειδικά σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική νόσο, ηπατοπάθειες ή ορμονικές διαταραχές.


📈 Φάρμακα που Αυξάνουν το Σάκχαρο (Υπεργλυκαιμική δράση)

Φαρμακευτική ΟμάδαΦάρμακαΜηχανισμός
ΚορτικοστεροειδήΠρεδνιζολόνη, δεξαμεθαζόνηΑυξάνουν γλυκονεογένεση, μειώνουν ευαισθησία ινσουλίνης
ΑδρενεργικάΑδρεναλίνη, νοραδρεναλίνηΕνεργοποίηση λιπόλυσης & γλυκογονόλυσης
Διουρητικά θειαζιδικάΥδροχλωροθειαζίδηΜειώνουν ευαισθησία ινσουλίνης
ΑντισυλληπτικάΟιστρογόνα-προγεσταγόναΑντίσταση στην ινσουλίνη
ΑντιψυχωσικάΟλανζαπίνη, ρισπεριδόνηΑυξάνουν βάρος και μειώνουν ευαισθησία
Αναστολείς πρωτεάσης (HIV)Λοπιναβίρη, ριτοναβίρηΜειώνουν δράση GLUT-4
Στατίνες (λιγότερο συχνά)ΑτορβαστατίνηΠιθανή ήπια αύξηση HbA1c

📉 Φάρμακα που Μπορεί να Προκαλέσουν Υπογλυκαιμία

Φαρμακευτική ΟμάδαΠαράδειγμαΣχόλιο
ΙνσουλίνεςΑνθρώπινη, αναλόγαΥπερδοσολογία ή καθυστέρηση γεύματος
ΣουλφονυλουρίεςΓλιβενκλαμίδη, γλικλαζίδηΜακράς διάρκειας δράση
ΜεγλιτινίδεςΡεπαγλινίδηΒραχεία δράση, επικίνδυνη σε παράλειψη γεύματος
ΑλκοόλΑναστέλλει ηπατική γλυκογονόλυση
ΚινίνηΧρήση σε ελονοσίαΠαρεμβαίνει στη γλυκόζη
ΣαλικυλικάΑσπιρίνη (υψηλές δόσεις)Ευαισθητοποίηση στην ινσουλίνη
ΠροπρανολόληΜπλοκάρει συμπτώματα υπογλυκαιμίας

🧬 Νοσήματα που Επηρεάζουν τα Επίπεδα Σακχάρου

1. Νεφρική Νόσος (ΧΝΑ)

  • Μειωμένη νεφρική αποβολή ινσουλίνης → υπογλυκαιμία

  • Ταυτόχρονα, λιγότερη νεογλυκογένεση → αστάθεια σακχάρου

2. Ηπατική Νόσος (κίρρωση, ηπατίτιδα)

  • Ελαττωμένη γλυκογονόλυση → υπογλυκαιμία

  • Ηπατική αντίσταση → μεταγευματική υπεργλυκαιμία

3. Ορμονικές Διαταραχές

ΠάθησηΕπίδραση
Σύνδρομο CushingΥπεργλυκαιμία
ΑκρομεγαλίαΑντίσταση στην ινσουλίνη
Υποφυσιακή ανεπάρκειαΥπογλυκαιμία
ΥποθυρεοειδισμόςΉπια υπογλυκαιμία
ΥπερθυρεοειδισμόςΥπεργλυκαιμία λόγω αυξημένου μεταβολισμού
ΦαιοχρωμοκύτωμαΥπεργλυκαιμία λόγω κατεχολαμινών

4. Οξείες Λοιμώξεις / Στρες

  • Αυξάνουν τα επίπεδα κορτιζόλης, κατεχολαμινών → υπεργλυκαιμία

  • Συχνά “ανεξήγητα” υψηλό σάκχαρο κατά τη διάρκεια λοιμώξεων


📌 Κλινικές Επιπτώσεις

ΚατάστασηΤι να προσέξουμε
Χρήση κορτιζόνης (εισπνεόμενης ή per os)Τακτική παρακολούθηση σακχάρου
Αντιψυχωσικά / αντικαταθλιπτικάΈλεγχος HbA1c κάθε 3–6 μήνες
Χρόνια νεφρική νόσος + διαβήτηςΕπαναπροσαρμογή ινσουλίνης
Αντιυπερτασικά (β-αναστολείς)Απόκρυψη συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας

💡 Συμβουλή: Ενημερώστε πάντα τον γιατρό ή φαρμακοποιό σας για όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε, ακόμα κι αν είναι “αθώα” ή “συμπληρώματα”.

🏃‍♂️ Άσκηση και Σάκχαρο – Ο Ρόλος της Φυσικής Δραστηριότητας στον Γλυκαιμικό Έλεγχο

Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς μη φαρμακευτικούς τρόπους για τη ρύθμιση του σακχάρου και την πρόληψη ή βελτίωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, βοηθά στην ευαισθητοποίηση των κυττάρων στην ινσουλίνη, βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ, και μειώνει το σωματικό βάρος.


✅ Πώς Επηρεάζει η Άσκηση το Σάκχαρο;

Τύπος ΕπίδρασηςΜηχανισμός
🔽 Μείωση σακχάρουΑυξημένη κατανάλωση γλυκόζης από μυς
Αυξημένη ευαισθησία ινσουλίνηςΛιγότερη ινσουλίνη χρειάζεται για την ίδια επίδραση
🩸 Αύξηση ροής αίματοςΒελτίωση μεταφοράς γλυκόζης στα κύτταρα
🕐 Μεταγευματική σταθεροποίησηΒοηθά στον έλεγχο “spike” σακχάρου μετά το φαγητό

🕒 Πότε να Γίνεται η Άσκηση;

  • 2 ώρες μετά το φαγητό → ιδανικό για μείωση μεταγευματικής υπεργλυκαιμίας

  • ❌ Όχι κατά την υπογλυκαιμία (< 90 mg/dL χωρίς πρόσληψη υδατανθράκων)

  • ❌ Όχι σε σάκχαρο > 250 mg/dL με κετόνες


🏋️‍♀️ Τύποι Άσκησης

Τύπος ΆσκησηςΠαράδειγμαΕπίδραση στο Σάκχαρο
ΑερόβιαΠερπάτημα, ποδήλατο, κολύμβησηΆμεση μείωση σακχάρου
Αναερόβια / ενδυνάμωσηΒάρη, αντιστάσεις, yogaΒελτίωση μακροπρόθεσμης ευαισθησίας
Διαλειμματική (HIIT)Εναλλαγές έντασηςΈντονη δράση – απαιτεί καθοδήγηση
Ευλυγισία / ισορροπίαPilates, tai chiΜειώνει στρες → σταθερότερη γλυκόζη

📌 Σύσταση Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO)

Τουλάχιστον 150–300 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης ανά εβδομάδα +
2 ημέρες ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης


⚠️ Προφυλάξεις σε Διαβητικούς Ασθενείς

ΚίνδυνοςΤι να προσέξουμε
Υπογλυκαιμία κατά τη διάρκεια ή μετάΠροσλαμβάνετε 15–30g υδατάνθρακες πριν ή μετά
Σακχαρώδης τύπου 1Να μετράτε κετόνες αν >250 mg/dL
CGM χρήστεςΧρησιμοποιείτε προειδοποιήσεις κατά τη διάρκεια άσκησης
ΑφυδάτωσηΝα πίνετε νερό τακτικά
Κακή ρύθμιση διαβήτηΑποφύγετε έντονη άσκηση χωρίς καθοδήγηση γιατρού

💡 Πρακτικές Συμβουλές

  • Ασκηθείτε μετά το κυρίως γεύμα, όχι νηστικοί

  • Προτιμήστε χαμηλής έντασης ασκήσεις αρχικά (π.χ. περπάτημα 30–45 λεπτά)

  • Έχετε πάντα μαζί σας κάποια πηγή γλυκόζης (χυμός, ταμπλέτες)

  • Καταγράψτε τις τιμές πριν/μετά την άσκηση

  • Σε χρήση ινσουλίνης: προσαρμογή δόσης ή υδατανθράκων


🏅 Συμπέρασμα: Η συστηματική άσκηση αποτελεί “φυσική ινσουλίνη”, αλλά πρέπει να γίνεται με ασφάλεια, γνώση και εξατομίκευση.

🏥 Συχνές Παθήσεις που Επηρεάζονται από τα Επίπεδα Σακχάρου

Το σάκχαρο στο αίμα δεν επηρεάζεται μόνο από τη διατροφή ή τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά συμμετέχει ενεργά στην παθοφυσιολογία πολλών συστημικών νοσημάτων. Ακόμη και ήπιες διαταραχές γλυκόζης, όπως ο προδιαβήτης, σχετίζονται με καρδιαγγειακά, νευρολογικά, νεφρικά και οφθαλμολογικά προβλήματα.


❤️ 1. Καρδιαγγειακά Νοσήματα (ΚΑΝ)

Το υψηλό σάκχαρο προκαλεί βλάβες στα ενδοθηλιακά κύτταρα, αυξάνει το οξειδωτικό στρες και οδηγεί σε επιταχυνόμενη αθηροσκλήρωση.

ΕπιπτώσειςΠεριγραφή
Στεφανιαία νόσοςΈμφραγμα, στηθάγχη
ΕγκεφαλικόΑυξημένος κίνδυνος ισχαιμικού επεισοδίου
Περιφερική αγγειοπάθειαΠόνος στα πόδια, ισχαιμία, γάγγραινα
ΥπέρτασηΕπιτείνεται από την αντίσταση στην ινσουλίνη

📌 Το 65% των διαβητικών πεθαίνουν από καρδιοαγγειακά αίτια.

🧠 2. Νευρολογικές Επιπλοκές

ΠαθολογίαΣχόλιο
Περιφερική νευροπάθειαΜούδιασμα, πόνος στα άκρα, καύσος
Αυτόνομη νευροπάθειαΟρθοστατική υπόταση, διαταραχές πέψης, καρδιακή δυσλειτουργία
Υπογλυκαιμική εγκεφαλοπάθειαΣε βαριά επεισόδια υπογλυκαιμίας
Άνοια / Νόσος AlzheimerΣυνδέεται με χρόνια υπεργλυκαιμία (“τύπου 3 διαβήτης”)

👁️ 3. Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια

  • Σταδιακή βλάβη των μικρών αγγείων του αμφιβληστροειδούς

  • Μπορεί να οδηγήσει σε μείωση όρασης, οίδημα ωχράς κηλίδας, ακόμα και τύφλωση

  • Πρόληψη: ετήσια οφθαλμολογική εξέταση με μυδρίαση


🧬 4. Νεφρική Βλάβη (Διαβητική Νεφροπάθεια)

ΣτάδιαΣημάδια
ΠρώιμοΜικροαλβουμινουρία
ΠροχωρημένοΠρωτεϊνουρία, αύξηση κρεατινίνης
ΤελικόΧρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) – αιμοκάθαρση

🧪 Παρ

🦶 5. Σύνδρομο Διαβητικού Ποδιού

ΜηχανισμοίΠεριγραφή
ΝευροπάθειαΑπώλεια αίσθησης → τραυματισμοί
ΑγγειοπάθειαΚακή επούλωση πληγών
ΛοιμώξειςΕύκολη εγκατάσταση, κυτταρίτιδα, οστεομυελίτιδα

ακολούθηση

⚠️ Η καθυστερημένη αντιμετώπιση οδηγεί σε ακρωτηριασμό.


⚖️ 6. Παχυσαρκία & Μεταβολικό Σύνδρομο

Το αυξημένο σάκχαρο αποτελεί μέρος του μεταβολικού συνδρόμου, που περιλαμβάνει:

  • Κοιλιακή παχυσαρκία

  • Υπέρταση

  • Δυσλιπιδαιμία (χαμηλή HDL, υψηλά TG)

  • Ινσουλινοαντίσταση

➡️ Αυξάνει ριζικά τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, στεφανιαία νόσο και λιπώδες ήπαρ.


🧪 7. Άλλες Καταστάσεις

ΠάθησηΣχέση με σάκχαρο
Πολυκυστικές Ωοθήκες (PCOS)Συνδυάζεται με ινσουλινοαντίσταση
Μη αλκοολική στεάτωση ήπατος (NAFLD)Συχνή σε διαβητικούς
Στυτική δυσλειτουργίαΑγγειακή και νευρογενής αιτιολογία
ΚατάθλιψηΚοινή συνύπαρξη – διπλασιάζει τον κίνδυνο ΣΔ2

🩺 Συμπέρασμα: Το σάκχαρο στο αίμα δεν είναι απλώς “μια τιμή στις εξετάσεις”. Είναι βασικός δείκτης για τη συνολική μεταβολική υγεία και τη γενική πρόγνωση.

📂 Συχνές Ερωτήσεις για το Σάκχαρο (FAQ)

❓ Τι είναι το φυσιολογικό σάκχαρο νηστείας;

Οι φυσιολογικές τιμές σακχάρου νηστείας (μετά από 8–12 ώρες χωρίς φαγητό) κυμαίνονται μεταξύ 70–99 mg/dL. Τιμές 100–125 mg/dL υποδηλώνουν προδιαβήτη, ενώ ≥126 mg/dL μπορεί να υποδηλώνουν σακχαρώδη διαβήτη (με επιβεβαίωση).

❓ Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχω το σάκχαρό μου;

Εξαρτάται από την κατάσταση υγείας σας. Άτομα χωρίς διαβήτη μπορούν να ελέγχουν ετησίως. Διαβητικοί ή προδιαβητικοί μπορεί να χρειάζονται καθημερινή παρακολούθηση (π.χ. πριν/μετά τα γεύματα, πριν ύπνο), ειδικά αν λαμβάνουν ινσουλίνη.

❓ Ποια είναι τα σημάδια της υπογλυκαιμίας;

Κοινά συμπτώματα είναι: τρέμουλο, εφίδρωση, πείνα, θολή όραση, σύγχυση, και σε σοβαρές περιπτώσεις: λιποθυμία ή σπασμοί. Πάντα έχετε μαζί σας πηγή γλυκόζης (π.χ. ταμπλέτες ή χυμό).

❓ Ποια φάρμακα αυξάνουν το σάκχαρο;

Φάρμακα όπως τα κορτικοστεροειδή, διουρητικά, αντιψυχωσικά και ορισμένα αντιρετροϊκά μπορεί να προκαλέσουν υπεργλυκαιμία. Ενημερώστε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε τέτοια σκευάσματα.

❓ Τι είναι ο γλυκαιμικός δείκτης και γιατί έχει σημασία;

Ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) δείχνει πόσο γρήγορα μία τροφή αυξάνει το σάκχαρο αίματος. Οι τροφές με χαμηλό GI (π.χ. όσπρια, βρώμη) βοηθούν στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και προτείνονται σε άτομα με διαβήτη ή προδιαβήτη.

❓ Τι είναι ο διαβήτης κύησης και πώς επηρεάζει το μωρό;

Είναι μια προσωρινή διαταραχή σακχάρου κατά την εγκυμοσύνη. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει μακροσωμία εμβρύου, υπογλυκαιμία νεογνού και επιπλοκές στον τοκετό. Χρειάζεται διατροφική παρέμβαση και, αν χρειαστεί, ινσουλίνη.

❓ Μπορώ να μειώσω το σάκχαρό μου χωρίς φάρμακα;

Ναι, μέσω σωστής διατροφής, άσκησης, απώλειας βάρους και ελέγχου του στρες. Ωστόσο, σε περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2, ίσως χρειαστεί φαρμακευτική παρέμβαση. Πάντα με οδηγία γιατρού.

❓ Ποια είναι η ιδανική διατροφή για ρύθμιση σακχάρου;

Δίαιτα βασισμένη σε τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, πλούσια σε φυτικές ίνες, άπαχη πρωτεΐνη, καλά λιπαρά (π.χ. ελαιόλαδο) και με περιορισμό στα απλά σάκχαρα και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

❓ Πόσο επηρεάζει η άσκηση το σάκχαρο;

Η αερόβια άσκηση (π.χ. περπάτημα, ποδήλατο) μειώνει άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Επιπλέον, βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει τις αιχμές μετά τα γεύματα. Πάντα με προσοχή σε ενδεχόμενη υπογλυκαιμία.

❓ Τι πρέπει να κάνω αν το σάκχαρό μου είναι >250 mg/dL;

Ελέγξτε για συμπτώματα (δίψα, πολυουρία, κόπωση), μετρήστε αν υπάρχουν κετόνες, και επικοινωνήστε με τον γιατρό. Αποφύγετε την έντονη άσκηση μέχρι να ελεγχθεί η κατάσταση.

📚 Βιβλιογραφία – Σάκχαρο στο Αίμα, Διαβήτης & Διατροφή

🔬 Επιστημονικά Άρθρα & Οδηγίες

  1. World Health Organization (WHO).
    Guidelines on physical activity and sedentary behaviour.
    https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128

  2. American Diabetes Association (ADA).
    Standards of Medical Care in Diabetes – 2024.
    https://diabetesjournals.org/care/issue/47/Supplement_1

  3. International Diabetes Federation (IDF).
    IDF Diabetes Atlas, 10th Edition.
    https://diabetesatlas.org/

  4. National Institute for Health and Care Excellence (NICE, UK).
    Type 2 diabetes in adults: management.
    https://www.nice.org.uk/guidance/ng28


🇬🇷 Ελληνικές Πηγές

  1. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ).
    Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον ΣΔ2 (2023).
    https://www.ede.gr/

  2. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
    Διαβήτης και Δημόσια Υγεία.
    https://eody.gov.gr/diavitis/

  3. Ινστιτούτο Πρόληψης (iProlipsis).
    Οδηγός για τον Προδιαβήτη και τη Διατροφή.
    https://www.iprolipsis.gr/


🧪 Διατροφή – Γλυκαιμικός Δείκτης

  1. Harvard Medical School – Glycemic Index Database.
    https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/glycemic-index-and-glycemic-load-for-100-foods

  2. American Journal of Clinical Nutrition.
    Glycemic index and disease risk.
    https://academic.oup.com/ajcn/article/87/1/269S/4650455


🤰 Διαβήτης Κύησης

  1. National Institutes of Health (NIH).
    Gestational Diabetes Facts.
    https://www.nichd.nih.gov/health/topics/gestational-diabetes

  2. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG).
    Diagnosis and Management of Gestational Diabetes.
    https://www.rcog.org.uk/




ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΓΙΑ-ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ-ΑΙΜΑΤΟΣ.jpg

Προετοιμασία Εξετάσεων Αίματος

🔍 Εισαγωγή

Οι εξετάσεις αίματος αποτελούν έναν από τους πιο συνηθισμένους και πολύτιμους τρόπους ελέγχου της υγείας μας. Η σωστή προετοιμασία είναι καθοριστική, καθώς μικρές λεπτομέρειες όπως ένα φλιτζάνι καφές ή η έντονη άσκηση μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα.

Σε αυτόν τον πλήρη οδηγό, θα βρείτε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για να προετοιμαστείτε σωστά, είτε πρόκειται για απλό check-up είτε για ειδικές εξετάσεις.

🧬 Γιατί έχει σημασία η σωστή προετοιμασία;

Η ακριβής προετοιμασία:

  • Εξασφαλίζει αξιόπιστα αποτελέσματα

  • Μειώνει την πιθανότητα επανάληψης εξετάσεων

  • Διευκολύνει τη σωστή διάγνωση

  • Μπορεί να αποτρέψει λανθασμένες κλινικές παρερμηνείες

    🧪 1. Προετοιμασία για Συγκεκριμένες Εξετάσεις

    ΕξέτασηΟδηγίες Προετοιμασίας
    Αδρεναλίνη/ΝοραδρεναλίνηΑπόλυτη ηρεμία 30 λεπτά, αποφυγή στρες
    D-DimersΑποφυγή έντονης δραστηριότητας πριν
    Παραθορμόνη (PTH)Νηστεία 8–12 ωρών
    Κατεχολαμίνες 24ωρου (ούρα)Αποφυγή καφέ/σοκολάτας 48 ώρες πριν
    Καμπύλη γλυκόζηςΑπαραίτητο πλήρες ιστορικό, χρόνος >2 ώρες στο κέντρο

👩‍⚕️ 2. Προετοιμασία για Διαγνωστικά Check-ups ανά κατηγορία

🔹 Καρδιολογικό Check-up

  • Χοληστερίνη, τριγλυκερίδια: 12 ώρες νηστεία

  • Αποφυγή άγχους (επηρεάζει πίεση/παλμούς)

  • Μη λήψη διουρητικών/β-αναστολέων αν δεν έχει υποδειχθεί

🔹 Ηπατικός Έλεγχος

  • Αποφυγή αλκοόλ 48 ώρες πριν

  • Λιπαρά γεύματα: αποφυγή για 24 ώρες

🔹 Νεφρικός Έλεγχος

  • Καλή ενυδάτωση, ειδικά για ουρία/κρεατινίνη

  • Αποφυγή αναβράζοντων σκευασμάτων (π.χ. μαγνήσιο)


🤒 3. Αντενδείξεις ή αναβολή αιμοληψίας

ΚατάστασηΛόγος / Προσοχή
Λοίμωξη με πυρετόΠιθανή αλλοίωση δεικτών
Έντονο στρες/κρίση πανικούΑύξηση κορτιζόλης, προλακτίνης
Έντονη άσκησηCK, AST, λευκά
ΕμμηνορρυσίαΣίδηρος, CRP, αιματοκρίτης

📦 4. Συχνά Λάθη των Ασθενών (και πώς να τα αποφύγετε)

  • ❌ Κατανάλωση καφέ ή τσίχλας πριν από εξετάσεις νηστείας

  • ❌ Λήψη πολυβιταμινών χωρίς ενημέρωση

  • ❌ Καθυστέρηση στο ραντεβού με αποτέλεσμα λάθος ώρα δειγματοληψίας

  • ❌ Μη αναφορά φαρμάκων (π.χ. κορτιζόνη, αντιπηκτικά)

🕒 Νηστεία: Πότε είναι απαραίτητη;

Ορισμένες εξετάσεις απαιτούν απόλυτη νηστεία 8–12 ώρες πριν. Επιτρέπεται μόνο νερό.

Εξετάσεις που απαιτούν νηστεία

🧪 ΕξέτασηΑπαιτείται Νηστεία;Παρατηρήσεις
Γλυκόζη✅ ΝαιΝηστεία 8–12 ώρες
Χοληστερίνη, Τριγλυκερίδια✅ ΝαιΑποφυγή λιπαρών 24 ώρες
Σίδηρος, Φερριτίνη✅ ΝαιΠρωινή αιμοληψία
Βιταμίνη Β12 / D✅ ΣυνιστάταιΑποφυγή συμπληρωμάτων
Γενική αίματος❌ ΌχιΝηστεία δεν απαιτείται
Ορμονικός Έλεγχος (π.χ. TSH, κορτιζόλη)❌ Όχι πάνταΣυμβουλευτείτε γιατρό

📌 Εξαίρεση: Αν σας ζητηθούν πολλαπλές εξετάσεις μαζί, ακολουθήστε τη πιο αυστηρή οδηγία νηστείας.

💧 Τι μπορείτε να καταναλώσετε πριν τις εξετάσεις;

Τροφή/ΠοτόΕπιτρέπεται πριν από νηστεία;
Νερό✅ Ναι (σε μικρή ποσότητα)
Καφές (χωρίς ζάχαρη/γάλα)❌ Όχι
Τσάι❌ Όχι
Γάλα, χυμοί❌ Όχι
Φαγητό❌ Όχι
Τσίχλα❌ Όχι
Τσιγάρο❌ Όχι
Αλκοόλ❌ Όχι (τουλάχιστον 24 ώρες πριν)

💊 Φάρμακα και Εξετάσεις Αίματος – Τι πρέπει να γνωρίζετε

Η λήψη φαρμάκων πριν από αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα, να τα αλλοιώσει ή να απαιτήσει ειδική διαχείριση κατά την αιμοληψία. Παρακάτω παρατίθενται οδηγίες και παραδείγματα φαρμάκων που πρέπει να δηλώνονται στο εργαστήριο ή/και να ρυθμίζεται η λήψη τους κατόπιν ιατρικής συμβουλής.


🛑 Ποτέ μη σταματάτε μόνοι σας φάρμακα

⚠️ Η διακοπή φαρμακευτικής αγωγής πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.


📋 Φάρμακα που επηρεάζουν συγκεκριμένες εξετάσεις

Πρέπει να σταματήσω τα φάρμακά μου πριν από την αιμοληψία;
Όχι, εκτός αν σας το έχει συστήσει ο γιατρός σας. Ποτέ μη διακόπτετε φάρμακα από μόνοι σας. Ωστόσο, ενημερώστε το εργαστήριο για ό,τι έχετε λάβει.
Επηρεάζουν τα φάρμακα τα αποτελέσματα των εξετάσεων;
Ναι. Πολλά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές ορισμένων δεικτών (π.χ. κορτιζόνη επηρεάζει τη γλυκόζη και τα λευκά αιμοσφαίρια, στατίνες τα ηπατικά ένζυμα κ.λπ.).
Μπορώ να πάρω την ινσουλίνη μου πριν την εξέταση;
Μόνο αν σας το έχει συστήσει ο γιατρός σας. Σε περιπτώσεις νηστείας, ενδέχεται να χρειαστεί ειδικός χειρισμός για αποφυγή υπογλυκαιμίας.
Πρέπει να αναφέρω τα συμπληρώματα που παίρνω;
Ναι. Συμπληρώματα όπως σίδηρος, βιταμίνη D ή μαγνήσιο επηρεάζουν αντίστοιχες εξετάσεις και πρέπει να δηλώνονται.
Τι ισχύει για τα αντιπηκτικά (π.χ. Sintrom, Xarelto);
Ενημερώστε το εργαστήριο. Μπορεί να απαιτείται ειδική διαχείριση για εξετάσεις INR ή δειγματοληψία με προφύλαξη.
Πρέπει να δηλώσω την ώρα που πήρα τα φάρμακά μου;
Ναι, ειδικά αν η εξέταση αφορά παρακολούθηση φαρμακευτικών επιπέδων ή αν το φάρμακο επηρεάζει συγκεκριμένες παραμέτρους.
Τα ψυχοφάρμακα ή αντικαταθλιπτικά επηρεάζουν εξετάσεις;
Σε κάποιες περιπτώσεις ναι, π.χ. μπορεί να επηρεάσουν την TSH, την προλακτίνη ή ηπατικά ένζυμα. Πάντα να δηλώνονται.

Κατηγορία ΦαρμάκουΠιθανή Επίδραση / Σχόλια
Κορτικοστεροειδή (π.χ. Medrol, Decortin)Αυξάνουν γλυκόζη, λευκά αιμοσφαίρια, μειώνουν φλεγμονώδεις δείκτες (CRP)
Στατίνες (π.χ. Crestor, Lipitor)Μπορεί να επηρεάσουν τρανσαμινάσες (ALT/AST), CPK
ΔιουρητικάΜπορεί να επηρεάσουν ηλεκτρολύτες (νάτριο, κάλιο)
Αντιπηκτικά (π.χ. Sintrom, Xarelto)Απαιτείται ενημέρωση για λήψη – επηρεάζουν INR, χρόνο προθρομβίνης
Ινσουλίνη / Αντιδιαβητικά δισκίαΣυντονισμός με νηστεία – κίνδυνος υπογλυκαιμίας
Ορμόνες (θυροξίνη, τεστοστερόνη)Η ώρα λήψης επηρεάζει την αξιοπιστία της εξέτασης
Συμπληρώματα βιταμινών/σιδήρουΑλλοιώνουν τις μετρήσεις (π.χ. σίδηρος, βιταμίνη D, φερριτίνη)
Αντιεπιληπτικά / ΨυχοτρόπαΕπηρεάζουν ηπατικές δοκιμασίες, TSH, προλακτίνη
NSAIDs (π.χ. Ponstan, Voltaren)Επηρεάζουν νεφρικές παραμέτρους, ηπατικά ένζυμα, φλεγμονώδεις δείκτες

⏰ Πότε πρέπει να δηλώσετε τα φάρμακά σας:

  • Κατά την προσέλευση στο εργαστήριο

  • Αν απαιτείται παρακολούθηση επιπέδων φαρμάκου στο αίμα (π.χ. αντιεπιληπτικά, λιθίου, αντιβιοτικά)

  • Αν ο θεράπων σας έχει ζητήσει ειδικό χρόνο λήψης φαρμάκου πριν την αιμοληψία


📌 Τι να αναφέρετε στο εργαστήριο:

  1. Όνομα φαρμάκου

  2. Ώρα τελευταίας λήψης

  3. Δοσολογία

  4. Αν είστε σε σταθερό ή νέο σχήμα

  5. Αν η εξέταση γίνεται για παρακολούθηση του ίδιου του φαρμάκου


🧪 Παραδείγματα εξετάσεων που σχετίζονται με φάρμακα:

ΕξέτασηΣχετιζόμενο Φάρμακο
INR / PTΑντιπηκτικά (Sintrom, Xarelto κ.λπ.)
TSH / FT4Θυροξίνη (T4)
Αλβουμίνη, Ουρία, ΚρεατινίνηΔιουρητικά, ACE-inhibitors
Τρανσαμινάσες (ALT, AST, γ-GT)Στατίνες, αντιεπιληπτικά
CPKΣτατίνες, έντονη άσκηση, μυοτοξικά
Βιταμίνη D / Φολικό οξύ / B12Συμπληρώματα, διατροφικά σχήματα
CRP / ΤΚΕΚορτιζόνη, ΜΣΑΦ

❓ Συχνές Ερωτήσεις – Φάρμακα και Εξετάσεις

Πρέπει να σταματήσω τα φάρμακά μου πριν από την αιμοληψία;

Όχι, εκτός αν σας το έχει συστήσει ο γιατρός σας. Ποτέ μη διακόπτετε φάρμακα από μόνοι σας. Ωστόσο, ενημερώστε το εργαστήριο για ό,τι έχετε λάβει.

Επηρεάζουν τα φάρμακα τα αποτελέσματα των εξετάσεων;

Ναι. Πολλά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές ορισμένων δεικτών (π.χ. κορτιζόνη επηρεάζει τη γλυκόζη και τα λευκά αιμοσφαίρια, στατίνες τα ηπατικά ένζυμα κ.λπ.).

Μπορώ να πάρω την ινσουλίνη μου πριν την εξέταση;

Μόνο αν σας το έχει συστήσει ο γιατρός σας. Σε περιπτώσεις νηστείας, ενδέχεται να χρειαστεί ειδικός χειρισμός για αποφυγή υπογλυκαιμίας.

Πρέπει να αναφέρω τα συμπληρώματα που παίρνω;

Ναι. Συμπληρώματα όπως σίδηρος, βιταμίνη D ή μαγνήσιο επηρεάζουν αντίστοιχες εξετάσεις και πρέπει να δηλώνονται.

Τι ισχύει για τα αντιπηκτικά (π.χ. Sintrom, Xarelto);

Ενημερώστε το εργαστήριο. Μπορεί να απαιτείται ειδική διαχείριση για εξετάσεις INR ή δειγματοληψία με προφύλαξη.

Πρέπει να δηλώσω την ώρα που πήρα τα φάρμακά μου;

Ναι, ειδικά αν η εξέταση αφορά **παρακολούθηση φαρμακευτικών επιπέδων** ή αν το φάρμακο επηρεάζει συγκεκριμένες παραμέτρους.

Τα ψυχοφάρμακα ή αντικαταθλιπτικά επηρεάζουν εξετάσεις;

Σε κάποιες περιπτώσεις ναι, π.χ. μπορεί να επηρεάσουν την TSH, την προλακτίνη ή ηπατικά ένζυμα. Πάντα να δηλώνονται.


🧘 Άσκηση, Ύπνος & Άγχος

ΠαράγονταςΕπίδρασηΣύσταση
ΆσκησηΑυξάνει CK, AST, γαλακτικόΑποφυγή 24 ώρες πριν
ΆγχοςΑυξάνει κορτιζόλη, προλακτίνηΧαλάρωση πριν
ΎπνοςΗ στέρηση επηρεάζει TSH, κορτιζόλη7–8 ώρες τουλάχιστον

😰 Άγχος και Εξετάσεις Αίματος – Πώς Επηρεάζει τα Αποτελέσματα;

Το άγχος πριν ή κατά τη διάρκεια των αιματολογικών εξετάσεων μπορεί να έχει σημαντική επίδραση σε συγκεκριμένους βιοδείκτες, οδηγώντας ακόμη και σε λανθασμένες κλινικές ερμηνείες.


🔬 Πώς το άγχος επηρεάζει τις αιματολογικές εξετάσεις;

Το στρες προκαλεί την ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–επινεφριδίων (HPA) και την απελευθέρωση κορτιζόλης, αδρεναλίνης και άλλων κατεχολαμινών. Αυτές οι ορμόνες μπορούν να μεταβάλουν φυσιολογικές τιμές αίματος.


📊 Πίνακας: Δείκτες που επηρεάζονται από το άγχος

ΒιοδείκτηςΤρόπος επίδρασης
ΚορτιζόληΣημαντική αύξηση (στρεσογόνος απάντηση)
ΠρολακτίνηΑύξηση – μπορεί να προσομοιώσει παθολογίες
TSHΕλαφρά μεταβολή (μείωση ή αύξηση)
ΓλυκόζηΑύξηση (λόγω κατεχολαμινών)
Λευκά αιμοσφαίριαΕλαφρά αύξηση (ειδικά ουδετερόφιλα)
Αρτηριακή πίεσηΠαροδική αύξηση
Παλμοί καρδιάςΑυξημένοι κατά τη διάρκεια στρες

🧠 Ψυχοσωματικά συμπτώματα που επηρεάζουν την αιμοληψία

  • Ταχυκαρδία, τρόμος, εφίδρωση

  • Υποθετική λιποθυμία / αγγειοκινητικό επεισόδιο

  • Δυσκολία στη φλεβοκέντηση λόγω αγγειοσυστολής

  • Πρόσκαιρη αύξηση σακχάρου και λευκών


🧘‍♂️ Πώς να μειώσετε το άγχος πριν την εξέταση;

  1. Ενημερωθείτε πλήρως για τη διαδικασία

  2. Φτάστε νωρίτερα στο εργαστήριο – όχι τελευταία στιγμή

  3. Αναπνεύστε βαθιά για 1–2 λεπτά πριν τη δειγματοληψία

  4. Αποφύγετε τον καφέ, ειδικά αν είστε αγχώδεις

  5. Αν φοβάστε την αιμοληψία, ζητήστε να ξαπλώσετε

  6. Μιλήστε με το προσωπικό – οι εξεταστές είναι εκεί για να βοηθήσουν


👩‍⚕️ Ιδιαίτερες περιπτώσεις

  • Σε εξετάσεις ορμονών στρες (κορτιζόλη, ACTH, προλακτίνη), το άγχος αλλοιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα

  • Για παιδιά και έγκυες, το άγχος μπορεί να επηρεάσει επίσης τον σφυγμό, την πίεση και την αιμοληψία

  • Σε χρόνιους ασθενείς με νευροψυχιατρικά νοσήματα, καλό είναι να συνοδεύονται


📌 Σύσταση:

Αν η μέτρηση σας (π.χ. κορτιζόλης ή TSH) βγει ανεξήγητα παθολογική και συνυπάρχει άγχος ή στέρηση ύπνου, είναι προτιμότερο να επαναληφθεί με σωστές συνθήκες η εξέταση.

❓ Συχνές Ερωτήσεις – Άγχος και Εξετάσεις (FAQ)

Μπορεί το άγχος να αλλοιώσει τα αποτελέσματα εξετάσεων;

Ναι. Το άγχος αυξάνει την κορτιζόλη, την προλακτίνη, τη γλυκόζη και τα λευκά αιμοσφαίρια. Ειδικά σε ορμονικές και μεταβολικές εξετάσεις, η επίδραση μπορεί να είναι σημαντική.

Μπορώ να κάνω εξέταση όταν νιώθω αγχωμένος/η ή δεν κοιμήθηκα καλά;

Συνιστάται να αποφεύγετε την αιμοληψία σε συνθήκες έντονου στρες ή μετά από στέρηση ύπνου, ειδικά αν πρόκειται για κορτιζόλη, TSH ή προλακτίνη.

Το άγχος επηρεάζει και τις τιμές σακχάρου;

Ναι. Η ενεργοποίηση του στρες αυξάνει τις κατεχολαμίνες και οδηγεί σε παροδική αύξηση της γλυκόζης, ακόμη και χωρίς φαγητό.

Τι να κάνω αν αγχώνομαι υπερβολικά για τις εξετάσεις;

Ενημερώστε το εργαστήριο, ζητήστε να ξαπλώσετε ή να συνοδεύεστε. Αναπνεύστε βαθιά και αποφύγετε τον καφέ. Εξεταστικά κέντρα είναι εξοικειωμένα με το φαινόμενο.

Πρέπει να επαναλάβω την εξέταση αν είχα έντονο άγχος;

Αν το αποτέλεσμα είναι οριακά ή αδικαιολόγητα παθολογικό (π.χ. κορτιζόλη, TSH, προλακτίνη), ο γιατρός μπορεί να συστήσει επανάληψη σε ηρεμία.

Μπορεί το άγχος να προκαλέσει λιποθυμία στην αιμοληψία;

Ναι, λόγω αγγειοκινητικού επεισοδίου. Αν έχετε ιστορικό, ενημερώστε το προσωπικό ώστε να γίνει η αιμοληψία ξαπλωμένος/η.

⏰ Ώρα Εξέτασης – Πότε είναι η Καταλληλότερη Στιγμή για Αιμοληψία;

Η ώρα που διενεργούνται οι εξετάσεις αίματος επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τις τιμές ορισμένων παραμέτρων, ειδικά εκείνων που υπόκεινται σε κιρκάδιους ρυθμούς ή επηρεάζονται από φαγητό, στρες, ή φάρμακα.


🕒 Ιδανική ώρα αιμοληψίας

Πρωινές ώρες (07:00 – 10:00 π.μ.) θεωρούνται γενικά κατάλληλες για το 90% των αιματολογικών εξετάσεων.

Αυτό οφείλεται στο ότι:

  • Ο οργανισμός βρίσκεται σε σταθερή μεταβολική κατάσταση μετά από νυχτερινή νηστεία

  • Υπάρχει ομοιογένεια στις μετρήσεις (σύγκριση με reference values)

  • Είναι πιο αξιόπιστες μετρήσεις ορμονών, σακχάρου, λιπιδίων


⏰ Εξετάσεις που απαιτούν συγκεκριμένη ώρα

ΕξέτασηΙδανική ΏραΣχόλια
Κορτιζόλη08:00 – 09:00Αντιπροσωπεύει τη μέγιστη πρωινή τιμή
TSHΠριν τις 10:00Επηρεάζεται από ύπνο & stress
Προλακτίνη07:00 – 09:00Αποφυγή σεξουαλικής επαφής/άγχους
Γλυκόζη νηστείαςΠριν τις 10:00Μετά από 8–12 ώρες νήστεια
ΤριγλυκερίδιαΠριν τις 10:00Ευαίσθητα σε διατροφή & ώρα
Αδρεναλίνη, κατεχολαμίνεςΠρώιμες ώρεςΑποφυγή στρες πριν

🕧 Εξετάσεις που ΔΕΝ επηρεάζονται από την ώρα

  • Γενική αίματος

  • CRP, ΤΚΕ

  • Τραμινάσες (ALT, AST, γ-GT)

  • Ουρία, Κρεατινίνη

  • Ηλεκτρολύτες (Na⁺, K⁺, Ca²⁺)

📌 Ωστόσο, συστήνεται και πάλι η πρωινή λήψη για λόγους σταθερότητας και συγκρισιμότητας.

❌ Πότε να αποφύγετε την αιμοληψία;

  • Μετά από έντονη άσκηση ή άγχος

  • Μετά από μεγάλο γεύμα

  • Το απόγευμα ή βράδυ, για εξετάσεις με κιρκάδιο ρυθμό

  • Όταν έχετε πυρετό ή λοιμώδη νόσο, εκτός αν είναι σκοπός της εξέτασης


📋 Σύσταση:

Κάνετε την αιμοληψία νωρίς το πρωί, μετά από 8–12 ώρες νηστεία, ή/και σύμφωνα με σαφείς οδηγίες του γιατρού σας. Μην παραλείπετε να δηλώσετε ώρα λήψης φαρμάκων.

❓ Συχνές Ερωτήσεις – Ώρα Αιμοληψίας (FAQ)

Ποια είναι η καλύτερη ώρα για εξετάσεις αίματος;

Η καλύτερη ώρα είναι μεταξύ **07:00 και 10:00 το πρωί**, όταν το σώμα βρίσκεται σε σταθερή μεταβολική κατάσταση και οι περισσότερες εξετάσεις είναι αξιόπιστες.

Γιατί δεν είναι καλό να κάνω εξετάσεις το απόγευμα;

Το απόγευμα, ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η TSH έχουν **διακυμάνσεις** λόγω κιρκάδιου ρυθμού, ενώ μπορεί να έχετε φάει, ασκηθεί ή πιει καφέ, επηρεάζοντας τα αποτελέσματα.

Μπορώ να κάνω γενική αίματος το απόγευμα;

Ναι. Η γενική αίματος δεν επηρεάζεται σημαντικά από την ώρα. Ωστόσο, **προτιμάται η πρωινή αιμοληψία** για σταθερότητα και συγκρισιμότητα.

Η TSH πρέπει να γίνεται πρωί;

Ναι. Η TSH έχει **ελαφρές διακυμάνσεις** κατά τη διάρκεια της ημέρας και μπορεί να επηρεαστεί από στρες, ύπνο και λήψη θυροξίνης. Ιδανικά μετριέται το πρωί πριν τη φαρμακευτική αγωγή.

Η ώρα επηρεάζει τη μέτρηση της γλυκόζης;

Ναι. Η γλυκόζη νηστείας πρέπει να μετράται το πρωί μετά από 8–12 ώρες **χωρίς τροφή ή ποτό**, εκτός από νερό.

Αν ξυπνήσω αργά, μπορώ να κάνω εξετάσεις πιο μετά;

Μπορείτε, αλλά αν πρόκειται για εξετάσεις που επηρεάζονται από την ώρα (π.χ. κορτιζόλη, σάκχαρο, ορμόνες), **καλό είναι να προγραμματιστούν για την επόμενη ημέρα** νωρίς το πρωί.

🩸 Ειδικές Κατηγορίες Εξετάσεων

➤ Ορμονικός Έλεγχος

ΟρμόνηΏρα ΛήψηςΙδιαίτερες Οδηγίες
TSHΠρωίΎπνος απαραίτητος
ΠρολακτίνηΠρωίΑποφυγή άγχους/σεξ
Κορτιζόλη8 π.μ.Χωρίς έντονη δραστηριότητα
LH, FSHΑνάλογα κύκλουΣυμβουλευτείτε γυναικολόγο

➤ Εξετάσεις για Διαβήτη

  • Γλυκόζη νηστείας

  • Καμπύλη σακχάρου

  • HbA1c (δεν απαιτεί νηστεία)

➤ Έλεγχος Σιδήρου & Βιταμινών

ΕξέτασηΙδιαίτερες Οδηγίες
ΦερριτίνηΝηστεία 12 ωρών
ΣίδηροςΝηστεία
Βιταμίνη Β12Νηστεία
Βιταμίνη DΣυνιστάται νηστεία

🧒 Παιδιά – Τι να γνωρίζετε

  • Επιτρέπεται μικρή ποσότητα νερού

  • Ενημερώστε τον παιδίατρο για φάρμακα/παθήσεις

  • Ιδιαίτερη προσοχή σε ώρα λήψης (ορμονικές εξετάσεις)

  • Ψυχολογική προετοιμασία (π.χ. παραμύθι, παιχνίδι)


🤰 Προετοιμασία για Εξετάσεις στην Εγκυμοσύνη

Η περίοδος της εγκυμοσύνης συνοδεύεται από μια σειρά σημαντικών αιματολογικών και βιοχημικών εξετάσεων, απαραίτητων για την παρακολούθηση της υγείας της μητέρας και του εμβρύου. Η σωστή προετοιμασία βοηθά να αποφεύγονται ψευδώς παθολογικές τιμές και να εξασφαλίζεται έγκυρη διάγνωση.

❓ Συχνές Ερωτήσεις – Εγκυμοσύνη και Εξετάσεις Αίματος (FAQ)

Ποιες αιματολογικές εξετάσεις είναι υποχρεωτικές στην εγκυμοσύνη;

Κατά τη διάρκεια της κύησης γίνονται γενική αίματος, ομάδα & Rhesus, TSH, φερριτίνη, σάκχαρο νηστείας, καμπύλη σακχάρου, δείκτες λοιμώξεων (HIV, HCV, σύφιλη), καθώς και ειδικές όπως PAPP-A, NT-proBNP ή D-dimers όπου χρειάζεται.

Χρειάζεται νηστεία πριν τις εξετάσεις στην εγκυμοσύνη;

Ναι, για εξετάσεις όπως γλυκόζη, σίδηρος, χοληστερίνη. Η νηστεία διαρκεί συνήθως 8–12 ώρες. Επιτρέπεται μόνο νερό.

Αλλάζουν φυσιολογικά κάποιες τιμές κατά την εγκυμοσύνη;

Ναι. Η TSH μπορεί να μειωθεί στο 1ο τρίμηνο, τα D-dimers αυξάνονται προοδευτικά, ενώ παρατηρούνται ήπιες αναιμίες ή μείωση αιματοκρίτη λόγω αιμοαραίωσης.

Μπορώ να πάρω τις βιταμίνες μου πριν την εξέταση;

Συνιστάται να αποφύγετε τη λήψη συμπληρωμάτων (π.χ. σίδηρο, φολικό, βιταμίνη D) το ίδιο πρωί, εφόσον ελέγχεται σχετική εξέταση. Κατά προτίμηση πάρτε τις μετά.

Η καμπύλη σακχάρου είναι απαραίτητη;

Ναι. Η δοκιμασία καμπύλης σακχάρου 75g γίνεται συνήθως μεταξύ 24ης και 28ης εβδομάδας για έλεγχο διαβήτη κύησης.

Τι να κάνω αν έχω ναυτία ή τάση για λιποθυμία;

Ενημερώστε το προσωπικό. Η αιμοληψία μπορεί να γίνει σε ξαπλωτή θέση, με παροχή νερού και διάλειμμα αν χρειαστεί.

Μπορούν να γίνουν ορμονικές εξετάσεις σε οποιαδήποτε ώρα;

Όχι πάντα. Η TSH και η κορτιζόλη επηρεάζονται από την ώρα και συνήθως μετρώνται νωρίς το πρωί (07:00–09:00).

Πώς επηρεάζει η εγκυμοσύνη τις εξετάσεις για θυρεοειδή;

Η hCG της κύησης επηρεάζει τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Οι τιμές TSH είναι συνήθως χαμηλότερες στο 1ο τρίμηνο. Ο γιατρός κρίνει την ανάγκη θεραπείας.


🩺 Τυπικές εξετάσεις κατά την κύηση

ΤρίμηνοΣυνήθεις Εξετάσεις
1οΓενική αίματος, σάκχαρο, ομάδα αίματος – Rhesus, TSH, T3/T4, φερριτίνη, HIV, HCV
2οΚαμπύλη σακχάρου (75g OGTT), σίδηρος, ασβέστιο, βιταμίνη D, ουρία, τρανσαμινάσες
3οCBC, ουρία/κρεατινίνη, D-dimers, PAPP-A, NT-proBNP, έλεγχος προεκλαμψίας, λευκωματίνη

📋 Ιδιαίτερα σημεία προσοχής για εγκύους

  • Δήλωση εγκυμοσύνης στο εργαστήριο για κατάλληλη ερμηνεία τιμών

  • Ορισμένες τιμές αλλάζουν φυσιολογικά: π.χ. TSH ελαττώνεται, D-dimers αυξάνονται

  • Καλή ενυδάτωση για εξετάσεις ούρων

  • ❌ Αποφυγή υπερβολικής άσκησης ή στρες πριν την αιμοληψία

  • ✅ Συνιστάται πρωινή αιμοληψία για ορμονικούς δείκτες (π.χ. hCG, κορτιζόλη)


🤱 Ειδικές εξετάσεις στην εγκυμοσύνη

ΕξέτασηΤι αξιολογείΣχόλια
Καμπύλη γλυκόζης 75gΔιαβήτης κύησης24η–28η εβδομάδα
PAPP-A, Free β-hCGΠρώιμος έλεγχος χρωμοσωμικών ανωμαλιώνΣυνδυάζεται με αυχενική διαφάνεια
NT-proBNPΈλεγχος καρδιακής φόρτισηςΧρήσιμο σε ύποπτη προεκλαμψία
D-dimersΘρομβοφιλία/ενδείξεις προεκλαμψίαςΑυξάνονται φυσιολογικά στην κύηση
TSH/Τ3/Τ4Θυρεοειδική λειτουργίαΑπαραίτητο το 1ο τρίμηνο

🍽️ Διατροφή πριν τις εξετάσεις

  • Συνήθως απαιτείται 12ωρη νηστεία για σακχαραιμίες, σίδηρο, λιπίδια

  • Αποφύγετε συμπληρώματα το προηγούμενο βράδυ αν ελέγχεται βιταμίνη D ή φερριτίνη

  • Καταναλώστε μόνο νερό πριν την αιμοληψία (ιδανικά 1 ποτήρι)


📌 Extra tips για εγκύους

  • 👩‍⚕️ Ενημερώστε το προσωπικό αν έχετε ναυτία, ζάλη ή υπόταση

  • 🛌 Αν νιώθετε αδυναμία, ζητήστε αιμοληψία σε ξαπλωτή θέση

  • 📋 Πάρτε μαζί σας: παραπεμπτικό, βιβλιάριο κύησης, λίστα φαρμάκων ή βιταμινών



👵 Ηλικιωμένοι & Χρόνιοι Ασθενείς

  • Ενδέχεται να χρειάζεται συνοδός

  • Προσοχή σε φάρμακα (αντιπηκτικά, ινσουλίνες)

  • Ενημερώστε για υπογλυκαιμικά επεισόδια ή λιποθυμικά


✅ Check-list για την ημέρα της εξέτασης

    1. ⏰ Ξυπνήστε εγκαίρως

    2. 🚫 Μην καταναλώσετε φαγητό/ποτό (αν απαιτείται νηστεία)

    3. 💊 Πάρτε τα φάρμακά σας αν υπάρχει οδηγία

    4. 💧 Πιείτε λίγο νερό

    5. 📄 Πάρτε μαζί:

      • Παραπεμπτικό

      • Ταυτότητα ή ΑΜΚΑ

      • Κατάλογο φαρμάκων

    6. 🧘 Χαλαρώστε και αποφύγετε άγχος/κόπωση

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πρέπει να είμαι νηστικός για όλες τις εξετάσεις;

Όχι. Πολλές εξετάσεις (όπως γενική αίματος, ΤΚΕ, CRP) δεν απαιτούν νηστεία. Ωστόσο, για σάκχαρο, λιπίδια, σίδηρο και βιταμίνες απαιτείται.

Μπορώ να πιω καφέ ή τσάι πριν την αιμοληψία;

Όχι. Μόνο νερό επιτρέπεται πριν από εξετάσεις που απαιτούν νηστεία.

Τι γίνεται αν πάρω φάρμακα πριν;

Δεν πρέπει να σταματήσετε φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού. Πάντα ενημερώστε το εργαστήριο τι πήρατε και πότε.

Ποιες εξετάσεις επηρεάζονται από άγχος ή άσκηση;

Προλακτίνη, κορτιζόλη, CK, AST, λευκά αιμοσφαίρια, γλυκόζη, μεταξύ άλλων. Καλό είναι να αποφύγετε έντονη δραστηριότητα και στρες πριν.

Πώς προετοιμάζομαι για ορμονικό έλεγχο;

Ανάλογα την ορμόνη: TSH νωρίς το πρωί με επαρκή ύπνο, κορτιζόλη 08:00, προλακτίνη χωρίς σεξ/άγχος/άσκηση.

Μπορώ να κάνω εξετάσεις το απόγευμα;

Καλύτερα πρωινές ώρες, ιδιαίτερα για ορμονικές και μεταβολικές. Το απόγευμα επηρεάζονται από τον κιρκάδιο ρυθμό.

Μπορεί η εξέταση να επαναληφθεί λόγω λάθους;

Ναι, σε περίπτωση κακής προετοιμασίας ή αιμοληψίας. Γι’ αυτό ακολουθείτε τις οδηγίες πιστά.

📚 Βιβλιογραφία

  • 🔢 #ΠηγήΣύνδεσμος
    1ΕΟΔΥ – Οδηγίες για Εξετάσειςeody.gov.gr
    2Lab Tests Online GRlabtestsonline.org.gr
    3Mayo Clinic – Blood Test Preparationmayo clinic
    4UpToDate – Pre-analytical Variablesuptodate.com
    5NHS – Blood Test Processnhs.uk
    6PubMed – Fasting & Diurnal VariationPubMed Link
    7AACC – Laboratory Test Conditionsaacc.org
    8Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρείαendo.gr
    9Ελληνική Διαβητολογική Εταιρείαede.gr
    10MedlinePlus – Blood Test Infomedlineplus.gov


kampyli-sakcharou-ogtt-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Καμπύλη Σακχάρου (OGTT) – Τι Είναι, Πότε Γίνεται και Πώς Ερμηνεύεται

Τελευταία ενημέρωση:

Σύντομη περίληψη:
Η καμπύλη σακχάρου (OGTT) είναι η πιο ευαίσθητη εξέταση για τη διάγνωση
προδιαβήτη, σακχαρώδους διαβήτη και
διαβήτη κύησης, γιατί δείχνει πώς αντιδρά ο οργανισμός σας
σε πραγματική φόρτιση με γλυκόζη.


1

Τι είναι η Καμπύλη Σακχάρου (OGTT)

Η Καμπύλη Σακχάρου ή OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) είναι
εργαστηριακή δοκιμασία που μετρά
πώς ανταποκρίνεται ο οργανισμός σας σε μια μεγάλη δόση γλυκόζης.
Δεν δείχνει απλώς μια στιγμιαία τιμή σακχάρου,
αλλά ολόκληρη τη δυναμική της γλυκαιμικής ρύθμισης.

Με απλά λόγια:
πίνετε ένα ρόφημα γλυκόζης και το εργαστήριο παρακολουθεί
πόσο ανεβαίνει και πόσο γρήγορα πέφτει το σάκχαρό σας.
Αυτό αποκαλύπτει αν το πάγκρεας και η ινσουλίνη λειτουργούν σωστά.

Κλινική σημασία:
Η OGTT είναι πιο ευαίσθητη από το απλό σάκχαρο νηστείας και την HbA1c
στην ανίχνευση πρώιμου προδιαβήτη και
διαβήτη κύησης.


2

Πότε και σε ποιους συνιστάται η OGTT

Η καμπύλη σακχάρου γίνεται όταν υπάρχει
υποψία διαταραχής του μεταβολισμού της γλυκόζης
ή όταν άλλες εξετάσεις δεν αρκούν για ασφαλή διάγνωση.

Ποιος ωφελείται περισσότερο:
Άτομα με οριακό σάκχαρο, έγκυες γυναίκες και ασθενείς με
ινσουλινοαντίσταση ή οικογενειακό ιστορικό διαβήτη.

Τυπικές ενδείξεις για OGTT:

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατηγορίαΠότε γίνεται
ΕνήλικεςΣάκχαρο νηστείας 100–125 mg/dL ή ύποπτα συμπτώματα
ΠροδιαβήτηςΓια επιβεβαίωση διαταραχής ανοχής γλυκόζης
Εγκυμοσύνη24η–28η εβδομάδα για έλεγχο διαβήτη κύησης
Παιδιά με παχυσαρκίαΌταν συνυπάρχουν μεταβολικοί παράγοντες
Οριακή HbA1cΌταν η HbA1c είναι 5.7–6.4% και δεν αρκεί για διάγνωση
Ύποπτος τύπος διαβήτηMODY, LADA ή άτυπη υπεργλυκαιμία


3

Τι ελέγχει πραγματικά η καμπύλη σακχάρου

Η καμπύλη σακχάρου δεν μετρά απλώς μια τιμή γλυκόζης.
Ελέγχει αν ο οργανισμός σας μπορεί να διαχειριστεί μια πραγματική μεταβολική πρόκληση:
μια μεγάλη ποσότητα γλυκόζης.

Σε υγιή μεταβολισμό, το σάκχαρο ανεβαίνει προσωρινά
και επανέρχεται γρήγορα σε φυσιολογικά επίπεδα,
καθώς η ινσουλίνη δρα αποτελεσματικά.
Σε προδιαβήτη ή διαβήτη,
το σάκχαρο μένει αυξημένο για παρατεταμένο διάστημα.

Γιατί είναι ανώτερη εξέταση:
Η OGTT αποκαλύπτει πρώιμες διαταραχές που
μπορεί να είναι απολύτως «αόρατες» στο σάκχαρο νηστείας ή στην HbA1c.


4

Πώς γίνεται η καμπύλη σακχάρου βήμα-βήμα

Η OGTT είναι τυποποιημένη διαδικασία
και διαρκεί περίπου 2 ώρες (ή 3 ώρες στην εγκυμοσύνη).

  1. Νηστεία 8–12 ωρών (επιτρέπεται μόνο νερό)
  2. Αιμοληψία νηστείας (χρονικό σημείο 0)
  3. Κατανάλωση 75 g γλυκόζης διαλυμένης σε νερό
  4. Αναμονή σε καθιστή θέση χωρίς φαγητό, κάπνισμα ή περπάτημα
  5. Δεύτερη αιμοληψία στις 2 ώρες

Στην εγκυμοσύνη γίνεται OGTT τριών σημείων:
νηστείας, 1 ώρα και 2 ώρες μετά τη γλυκόζη.

Σημαντικό:
Ακόμη και μικρή σωματική δραστηριότητα ή κάπνισμα
κατά τη διάρκεια της εξέτασης
μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.


5

Τι είναι το ρόφημα γλυκόζης

Το ρόφημα της καμπύλης σακχάρου είναι
διάλυμα 75 g καθαρής γλυκόζης σε νερό,
με γλυκιά γεύση, που πρέπει να καταναλωθεί μέσα σε λίγα λεπτά.

Σκοπός του δεν είναι απλώς να αυξήσει το σάκχαρο,
αλλά να δημιουργήσει ελεγχόμενη μεταβολική πρόκληση,
ώστε να φανεί αν η ινσουλίνη λειτουργεί επαρκώς.

Στην εγκυμοσύνη, σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται
δοκιμασία 50 g (screening test)
πριν την πλήρη OGTT των 75 g.


6

Φυσιολογικές τιμές στην καμπύλη σακχάρου (OGTT)

Οι φυσιολογικές τιμές της OGTT εξαρτώνται από το
αν το άτομο είναι έγκυος ή όχι.
Τα όρια καθορίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO),
την American Diabetes Association (ADA)
και την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία.

Σημαντικό:
Στην εγκυμοσύνη χρησιμοποιούνται αυστηρότερα όρια,
επειδή ακόμη και ήπια υπεργλυκαιμία επηρεάζει το έμβρυο.

🧍‍♂️ Γενικός πληθυσμός – OGTT 75 g (0 και 2 ώρες)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΣτάδιοΤιμή (mg/dL)Ερμηνεία
Νηστεία< 100Φυσιολογικό
Νηστεία100–125Προδιαβήτης (IFG)
2 ώρες< 140Φυσιολογικό
2 ώρες140–199Προδιαβήτης (IGT)
2 ώρες≥ 200Σακχαρώδης διαβήτης

📌 Τιμή ≥ 200 mg/dL με τυπικά συμπτώματα
θεωρείται διαγνωστική για διαβήτη.

🤰 Εγκυμοσύνη – OGTT 75 g (3 σημεία)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Χρονικό σημείοΦυσιολογική τιμή (mg/dL)
Νηστείας< 92
1 ώρα< 180
2 ώρες< 153

Αν έστω μία τιμή είναι υψηλότερη →
διάγνωση διαβήτη κύησης (GDM).


7

Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Η ερμηνεία της OGTT δεν βασίζεται σε μία μόνο τιμή,
αλλά στο συνολικό γλυκαιμικό προφίλ του ατόμου
(νηστείας, απόκριση στη γλυκόζη και ικανότητα επαναφοράς).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΕύρημαΤι σημαίνει
Νηστείας 100–125Διαταραχή γλυκόζης νηστείας (IFG)
2 ώρες ≥ 140Διαταραγμένη ανοχή γλυκόζης (IGT)
IFG + IGTΥψηλός κίνδυνος ΣΔ τύπου 2
2 ώρες ≥ 200Σακχαρώδης διαβήτης
Έγκυος με ≥1 παθολογική τιμήΔιαβήτης κύησης

Η συνύπαρξη IFG και IGT σημαίνει υψηλή πιθανότητα εξέλιξης σε ΣΔ τύπου 2
τα επόμενα χρόνια, αν δεν γίνουν παρεμβάσεις σε βάρος, διατροφή και άσκηση.


8

Υπογλυκαιμία κατά τη διάρκεια της OGTT

Σε ορισμένα άτομα, μετά την κατανάλωση της γλυκόζης,
μπορεί να εμφανιστεί αντιδραστική υπογλυκαιμία,
λόγω υπερβολικής έκκρισης ινσουλίνης.

  • Πτώση σακχάρου < 70 mg/dL
  • Τρέμουλο, ιδρώτας, πείνα, αδυναμία, ζάλη
Ποιοι το εμφανίζουν συχνότερα:
Νεαρά άτομα ή άτομα με πολύ γρήγορη ινσουλινική απόκριση,
συχνά χωρίς διαβήτη.

Η υπογλυκαιμία στην OGTT δεν σημαίνει διαβήτη,
αλλά δείχνει δυσρρύθμιση της ινσουλίνης
που μπορεί να σχετίζεται με πρώιμη ινσουλινοαντίσταση.


9

OGTT στην εγκυμοσύνη – Πότε και γιατί γίνεται

Η καμπύλη σακχάρου στην εγκυμοσύνη είναι η
βασική εξέταση για τον εντοπισμό του διαβήτη κύησης (GDM).
Οι ορμονικές μεταβολές προκαλούν φυσιολογική
αντίσταση στην ινσουλίνη·
αν το πάγκρεας δεν καλύψει την αυξημένη ανάγκη,
προκύπτει υπεργλυκαιμία.

Γιατί μας νοιάζει:
Ο μη διαγνωσμένος GDM αυξάνει τον κίνδυνο
επιπλοκών τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.

🕒 Πότε γίνεται;

  • 24η–28η εβδομάδα σε όλες τις εγκύους
  • 16η–20η εβδομάδα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου

Παράγοντες κινδύνου:

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΠαράγονταςΠαράδειγμα
ΠαχυσαρκίαBMI > 30
Προηγούμενος GDMΝαι
Μακροσωμία εμβρύου> 4.000 g
Οικογενειακό ιστορικό ΣΔΝαι
PCOSΠολυκυστικές ωοθήκες

🧪 Διαδικασία OGTT στην εγκυμοσύνη

  1. Αιμοληψία νηστείας
  2. Κατανάλωση 75 g γλυκόζης
  3. Αιμοληψία στην 1η και στη 2η ώρα
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Χρονικό σημείοΌριο (mg/dL)
Νηστείας< 92
1 ώρα< 180
2 ώρες< 153

Αν έστω μία τιμή είναι παθολογική →
διάγνωση διαβήτη κύησης.

Ο GDM σχετίζεται με μακροσωμία,
νεογνική υπογλυκαιμία,
καισαρική τομή
και αυξημένο κίνδυνο ΣΔ τύπου 2 στη ζωή.
Αντιμετωπίζεται με
διατροφή, έλεγχο και, αν χρειαστεί, ινσουλίνη.


10

OGTT σε παιδιά και εφήβους

Η καμπύλη σακχάρου εφαρμόζεται και σε παιδιά ή εφήβους
όταν υπάρχει υποψία πρώιμης μεταβολικής διαταραχής
ή αυξημένος καρδιομεταβολικός κίνδυνος.

  • Παχυσαρκία (BMI > 95η εκατοστιαία θέση)
  • Οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2
  • Υπέρταση ή δυσλιπιδαιμία
  • Acanthosis nigricans (δερματικός δείκτης ινσουλινοαντίστασης)

Η δόση γλυκόζης είναι
1,75 g ανά κιλό σωματικού βάρους
με μέγιστο τα 75 g.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Χρονικό σημείοΦυσιολογικό
Νηστείας< 100 mg/dL
2 ώρες< 140 mg/dL

Τιμές ≥ 200 mg/dL στις 2 ώρες είναι
διαγνωστικές για σακχαρώδη διαβήτη και απαιτούν άμεση παιδοενδοκρινολογική εκτίμηση.


11

Πώς να προετοιμαστείτε για την καμπύλη σακχάρου

Η σωστή προετοιμασία είναι απαραίτητη για
αξιόπιστα και κλινικά χρήσιμα αποτελέσματα.
Ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να αλλοιώσουν την OGTT.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΟδηγίαΤι να κάνετε
ΔιατροφήΤις 3 προηγούμενες ημέρες τρώτε κανονικά, όχι υποθερμιδική δίαιτα
Νηστεία8–12 ώρες πριν, επιτρέπεται μόνο νερό
ΦάρμακαΕνημερώστε τον ιατρό για όσα λαμβάνετε
ΚάπνισμαΑποφύγετε για τουλάχιστον 12 ώρες
ΚαφεΐνηΜην καταναλώσετε την ημέρα της εξέτασης
ΆσκησηΑποφύγετε έντονη δραστηριότητα πριν και κατά τη διάρκεια
Στόχος:
Να μετρηθεί ο φυσιολογικός μεταβολισμός σας,
όχι η αντίδραση σε δίαιτα, άσκηση ή διεγερτικά.


12

Συχνά λάθη που αλλοιώνουν την OGTT

Η ακρίβεια της καμπύλης σακχάρου εξαρτάται από
σωστή προετοιμασία και
αυστηρή τήρηση της διαδικασίας.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΛάθοςΣυνέπεια
Νηστεία < 8 ώρεςΨευδώς αυξημένα αποτελέσματα
Αλλαγή δίαιτας πριν την εξέτασηΨευδώς φυσιολογική καμπύλη
Καφές ή κάπνισμαΟρμονική διέγερση → άνοδος σακχάρου
Άσκηση λίγο πρινΑλλαγή μεταβολισμού γλυκόζης
Φάρμακα (π.χ. κορτιζόνη)Πλασματική υπεργλυκαιμία
Εμετός κατά τη δοκιμασίαΆκυρο αποτέλεσμα – χρειάζεται επανάληψη
Μικρότερη δόση γλυκόζηςΨευδώς φυσιολογικά

📌 Αν νιώσετε αδιαθεσία, ενημερώστε άμεσα το προσωπικό του εργαστηρίου.


13

Πότε ενδείκνυται η καμπύλη σακχάρου (OGTT)

Η OGTT χρησιμοποιείται όταν υπάρχει
υποψία διαταραχής του μεταβολισμού της γλυκόζης
ή όταν άλλες εξετάσεις δεν επαρκούν για ασφαλή διάγνωση.

🔍 Ενήλικες (μη έγκυες)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατάστασηΓιατί γίνεται OGTT
Σάκχαρο νηστείας 100–125Επιβεβαίωση ή αποκλεισμός προδιαβήτη
HbA1c 5.7–6.4%Η HbA1c μόνη της δεν αρκεί
Οικογενειακό ιστορικό ΣΔΥψηλότερος μελλοντικός κίνδυνος
Παχυσαρκία (BMI >30)Συχνή συνύπαρξη ινσουλινοαντίστασης
PCOSΣυχνή διαταραχή γλυκόζης
Υπέρταση ή δυσλιπιδαιμίαΜέρος μεταβολικού συνδρόμου

🤰 Εγκυμοσύνη

Η OGTT είναι εξέταση ρουτίνας για όλες τις εγκύους
στην 24η–28η εβδομάδα,
ή νωρίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.

👶 Παιδιά & έφηβοι

Ενδείκνυται σε παχυσαρκία, acanthosis nigricans,
οικογενειακό ιστορικό ΣΔ
ή συμπτώματα υπεργλυκαιμίας.

💉 Άλλες κλινικές καταστάσεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατάστασηΓιατί χρειάζεται OGTT
Χρόνια κορτιζόνηΠροκαλεί υπεργλυκαιμία
Σύνδρομο Cushing / ακρομεγαλίαΔιαταραχή δράσης ινσουλίνης
Μετά από παγκρεατίτιδαΚίνδυνος δευτεροπαθούς διαβήτη


14

HbA1c έναντι OGTT – Ποια εξέταση είναι καλύτερη;

Η HbA1c δείχνει τον μέσο όρο του σακχάρου
των τελευταίων 2–3 μηνών,
ενώ η OGTT δείχνει
πώς αντιδρά ο οργανισμός σας σε πραγματική φόρτιση γλυκόζης.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΧαρακτηριστικόHbA1cOGTT
Τι μετράΜέσο σάκχαρο 3 μηνώνΑπόκριση σε γλυκόζη
ΝηστείαΌχιΝαι
Ευαισθησία στον προδιαβήτηΧαμηλότερηΥψηλότερη
ΕγκυμοσύνηΌχιΝαι (GDM)

Πότε προτιμάται η HbA1c

  • Διάγνωση ΣΔ2 σε ενήλικες χωρίς συμπτώματα
  • Μακροχρόνια παρακολούθηση της ρύθμισης

Πότε προτιμάται η OGTT

  • Οριακή HbA1c (5.7–6.4%)
  • Ισχυρή υποψία προδιαβήτη με φυσιολογική HbA1c
  • Διάγνωση διαβήτη κύησης
  • Παιδιά, παχυσαρκία, PCOS
Πότε η HbA1c δεν είναι αξιόπιστη:
Αναιμία, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφρική νόσος και εγκυμοσύνη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η OGTT υπερέχει.


15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πονάει η καμπύλη σακχάρου;

Όχι· περιλαμβάνει μόνο αιμοληψίες και κατανάλωση γλυκόζης, με πιθανή ήπια δυσφορία.

Πόσο διαρκεί η εξέταση;

Συνήθως 2–3 ώρες, ανάλογα με τον αριθμό των μετρήσεων.

Μπορώ να πιω νερό;

Ναι, επιτρέπονται μικρές ποσότητες νερού κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Είναι ασφαλής στην εγκυμοσύνη;

Ναι, είναι η βασική και απολύτως ασφαλής εξέταση για τη διάγνωση διαβήτη κύησης.

Τι σημαίνει προδιαβήτης στην OGTT;

Τιμές πάνω από το φυσιολογικό που δείχνουν διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη χωρίς να πληρούνται τα κριτήρια διαβήτη.

Πότε χρειάζεται επανάληψη της καμπύλης;

Σε νέες εγκυμοσύνες, σε προδιαβήτη ή όταν τα αποτελέσματα είναι οριακά ή παθολογικά.


16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Καμπύλης Σακχάρου (OGTT) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

1. WHO. Definition and diagnosis of diabetes mellitus
https://www.who.int/publications/i/item/WHO-NMH-CHP-2021.2
2. American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes 2024
https://diabetesjournals.org/care/issue/47/Supplement_1
3. NICE. Diabetes in pregnancy NG3
https://www.nice.org.uk/guidance/ng3
4. PubMed Central. Pathophysiology of gestational diabetes
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5917096/
5. Μικροβιολογικό Λαμία – Κατάλογος Εξετάσεων
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.