Αντιφωσφολιπιδικό-Σύνδρομο-και-Εγκυμοσύνη.jpg

15/Sep/2025

APS και Εγκυμοσύνη: Κίνδυνοι, Εξετάσεις & Ασφαλής Παρακολούθηση

🧬 Σε 1 λεπτό – Τι πρέπει να γνωρίζετε

Το Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS) και η εγκυμοσύνη
αποτελούν έναν συνδυασμό που απαιτεί
έγκαιρη διάγνωση
και
στενή ιατρική παρακολούθηση.

1️⃣ Τι είναι το APS και γιατί επηρεάζει την εγκυμοσύνη

Το Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS) είναι ένα
αυτοάνοσο σύνδρομο κατά το οποίο ο οργανισμός παράγει
αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα που αυξάνουν την
πηκτικότητα του αίματος.
Τα σημαντικότερα αντισώματα που εμπλέκονται είναι το
lupus anticoagulant, τα
αντικαρδιολιπινικά και τα
anti-β2 γλυκοπρωτεΐνης Ι.

Η εγκυμοσύνη από μόνη της αποτελεί μια
φυσιολογικά υπερπηκτική κατάσταση,
καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται ώστε να περιορίσει τον κίνδυνο αιμορραγίας
κατά τον τοκετό.
Όταν συνυπάρχει APS, ο μηχανισμός αυτός
ενισχύεται παθολογικά,
με αποτέλεσμα αυξημένο κίνδυνο
θρομβώσεων και
διαταραχής της αιμάτωσης του πλακούντα.

Η ανεπαρκής αιμάτωση του πλακούντα μπορεί να οδηγήσει σε
αποβολές,
ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR),
προεκλαμψία
και πρόωρο τοκετό.
Για τον λόγο αυτό, το APS θεωρείται
σημαντικός παράγοντας κινδύνου στην κύηση
και απαιτεί έγκαιρη διάγνωση και εξειδικευμένη παρακολούθηση.

👉Δείτε τι είναι συνολικά το Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS) και πώς διαγιγνώσκεται

ℹ️ Σημαντικό:
Η παρουσία αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων δεν σημαίνει πάντα
ότι μια γυναίκα θα εμφανίσει επιπλοκές στην εγκυμοσύνη.
Ωστόσο, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο και
καθιστά απαραίτητη την
προληπτική θεραπευτική παρέμβαση
και τη στενή ιατρική παρακολούθηση.

2️⃣ Πώς επηρεάζονται ο πλακούντας και η αιμάτωση

Στο Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS), τα
αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα
δεν επηρεάζουν μόνο την πηκτικότητα του αίματος,
αλλά παρεμβαίνουν άμεσα στη
λειτουργία του πλακούντα.
Ο πλακούντας αποτελεί το βασικό όργανο ανταλλαγής
οξυγόνου, θρεπτικών συστατικών
και ορμονών μεταξύ μητέρας και εμβρύου.

Τα αντισώματα του APS μπορούν να προκαλέσουν
μικροθρομβώσεις
στα αγγεία του πλακούντα και του μητριαίου τοιχώματος,
με αποτέλεσμα
μειωμένη αιμάτωση
και ανεπαρκή παροχή οξυγόνου στο έμβρυο.
Παράλληλα, προκαλείται
δυσλειτουργία του ενδοθηλίου
και διαταραχή της φυσιολογικής αγγειογένεσης.

Η χρόνια υποαιμάτωση του πλακούντα συνδέεται στενά με:

Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)
Προεκλαμψία και υπέρταση της κύησης
Πρόωρο τοκετό
Αποβολές, κυρίως στο 1ο τρίμηνο

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, η εκτεταμένη θρομβωτική βλάβη
του πλακούντα μπορεί να οδηγήσει σε
αποκόλληση πλακούντα
ή ακόμη και
ενδομήτριο θάνατο,
ιδίως όταν δεν έχει ξεκινήσει έγκαιρα προληπτική αγωγή.

🔍 Κλινική σημασία:
Η έγκαιρη αναγνώριση του APS επιτρέπει την έναρξη
αντιθρομβωτικής αγωγής,
η οποία βελτιώνει την αιμάτωση του πλακούντα
και μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο
σοβαρών μαιευτικών επιπλοκών.

3️⃣ Πώς επηρεάζει το APS την εγκυμοσύνη

Το Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS)
επηρεάζει την εγκυμοσύνη κυρίως μέσω
διαταραχής της αιμάτωσης του πλακούντα.
Τα αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα
προκαλούν αυξημένη τάση για
μικροθρομβώσεις
στα αγγεία που τροφοδοτούν το έμβρυο,
με αποτέλεσμα μειωμένη παροχή
οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών.

Η παθοφυσιολογία περιλαμβάνει:

Ενεργοποίηση της πήξης:
αυξημένη παραγωγή θρόμβων
στα πλακουντιακά αγγεία.
Δυσλειτουργία ενδοθηλίου:
βλάβη στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων.
Φλεγμονώδη αντίδραση:
που επιβαρύνει περαιτέρω
την πλακουντιακή κυκλοφορία.

Οι παραπάνω μηχανισμοί
εξηγούν γιατί το APS
συνδέεται με:

επαναλαμβανόμενες αποβολές
καθυστέρηση ενδομήτριας ανάπτυξης (IUGR)
προεκλαμψία
πρόωρο τοκετό

ℹ️ Σημαντικό:
Το APS δεν επηρεάζει άμεσα το έμβρυο,
αλλά τη λειτουργία του πλακούντα.
Με έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη αγωγή,
οι περισσότερες επιπλοκές
μπορούν να προληφθούν.

4️⃣ Πότε πρέπει να ελεγχθεί μια γυναίκα για APS

Ο έλεγχος για Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS)
δεν πραγματοποιείται προληπτικά σε όλες τις εγκύους,
αλλά ενδείκνυται σε συγκεκριμένες
κλινικές καταστάσεις υψηλού κινδύνου.
Η σωστή επιλογή των γυναικών που θα ελεγχθούν
είναι κρίσιμη για την
έγκαιρη διάγνωση
και την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Έλεγχος για APS συνιστάται όταν υπάρχει:

Ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών,
ιδιαίτερα όταν δεν έχει εντοπιστεί άλλη αιτία.
Ανεξήγητος ενδομήτριος θάνατος
μετά τη 10η εβδομάδα κύησης.
Πρώιμη ή σοβαρή προεκλαμψία,
ειδικά πριν την 34η εβδομάδα.
Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)
χωρίς εμφανή αιτιολογία.
Θρόμβωση κατά την εγκυμοσύνη ή στο παρελθόν,
ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία.
Συνύπαρξη αυτοάνοσου νοσήματος,
όπως Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ).

Σε πολλές περιπτώσεις, ο έλεγχος για APS
γίνεται μετά από μαιευτική επιπλοκή,
ώστε να καθοριστεί η
στρατηγική πρόληψης
σε επόμενη εγκυμοσύνη.
Ωστόσο, σε γυναίκες με έντονο ιστορικό,
ο έλεγχος μπορεί να γίνει και
πριν τη σύλληψη.

💡 Κλινική συμβουλή:
Ο έλεγχος για APS πρέπει να γίνεται
σε συνεργασία μαιευτήρα και αιματολόγου,
ώστε τα αποτελέσματα να ερμηνεύονται σωστά
και να αποφεύγονται περιττές ή λανθασμένες διαγνώσεις.

5️⃣ Εξετάσεις αίματος στην εγκυμοσύνη

Η διερεύνηση του Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου (APS) στην εγκυμοσύνη
βασίζεται σε ειδικές ανοσολογικές εξετάσεις αίματος,
οι οποίες πρέπει να είναι
επίμονα θετικές για να τεθεί διάγνωση.
Η απλή ανίχνευση αντισωμάτων σε μία μέτρηση
δεν αρκεί.

Οι εξετάσεις πραγματοποιούνται συνήθως
εκτός οξείας λοίμωξης
και επαναλαμβάνονται μετά από
τουλάχιστον 12 εβδομάδες,
σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά κριτήρια.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

🧪 Εξέταση	Τι ανιχνεύει	Κλινική σημασία στην κύηση
Lupus anticoagulant (LA)	Λειτουργικό αντίσωμα που επηρεάζει τους χρόνους πήξης (dRVVT, LA-sensitive aPTT)	Ο ισχυρότερος προγνωστικός δείκτης για μαιευτικές επιπλοκές και θρόμβωση
Αντικαρδιολιπινικά (aCL) IgG/IgM	Αντισώματα έναντι φωσφολιπιδίων (μέθοδος ELISA)	Συχνά συνδέονται με αποβολές και προεκλαμψία, ιδίως σε υψηλούς τίτλους
Anti-β2 γλυκοπρωτεΐνη Ι (IgG/IgM)	Αντισώματα έναντι της β2-γλυκοπρωτεΐνης Ι	Πιο ειδικά για APS, ιδιαίτερα σημαντικά στην εγκυμοσύνη
Γενική αίματος	Αιμοσφαιρίνη, λευκά, αιμοπετάλια	Πιθανή θρομβοπενία σε APS
D-dimer	Προϊόν διάσπασης ινώδους	Δεν διαγιγνώσκει APS, αλλά βοηθά στην εκτίμηση ενεργής θρόμβωσης

Η θετικότητα σε περισσότερα από ένα αντισώματα
και ιδιαίτερα η
τριπλή θετικότητα
(LA + aCL + anti-β2 GPI)
σχετίζεται με
υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών
και επηρεάζει άμεσα
την επιλογή της προληπτικής θεραπείας.

⚠️ Σημαντικό:
Κατά την εγκυμοσύνη,
οι εξετάσεις πρέπει να
ερμηνεύονται από εξειδικευμένο ιατρό,
καθώς φυσιολογικές μεταβολές της κύησης
μπορούν να επηρεάσουν ορισμένες παραμέτρους πήξης.

6️⃣ Διαγνωστικά κριτήρια APS στην κύηση

Η διάγνωση του Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου (APS)
στην εγκυμοσύνη βασίζεται σε
συνδυασμό κλινικών και εργαστηριακών κριτηρίων.
Η απλή παρουσία αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων
δεν αρκεί από μόνη της
για να τεθεί διάγνωση.

Σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά κριτήρια,
απαιτείται:

Τουλάχιστον ένα κλινικό κριτήριο
που σχετίζεται με την κύηση ή θρόμβωση.
Τουλάχιστον ένα εργαστηριακό κριτήριο,
επιβεβαιωμένο σε
δύο μετρήσεις
με διαφορά ≥12 εβδομάδων.

🔹 Κλινικά κριτήρια στην εγκυμοσύνη

Μία ή περισσότερες ανεξήγητες αποβολές
μετά τη 10η εβδομάδα κύησης.
Πρόωρος τοκετός
πριν την 34η εβδομάδα λόγω
προεκλαμψίας, εκλαμψίας
ή σοβαρής ανεπάρκειας πλακούντα.
Τρεις ή περισσότερες διαδοχικές αποβολές
πριν τη 10η εβδομάδα,
αφού έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες.

🔹 Εργαστηριακά κριτήρια

Lupus anticoagulant (LA),
ανιχνεύσιμο με κατάλληλες μεθόδους πήξης.
Αντικαρδιολιπινικά αντισώματα (aCL) IgG ή IgM,
σε μέτριους ή υψηλούς τίτλους.
Anti-β2 γλυκοπρωτεΐνη Ι (IgG ή IgM),
σε παθολογικά επίπεδα.

Η επιμονή της θετικότητας
είναι κρίσιμη για τη διάγνωση,
καθώς παροδική θετικότητα μπορεί να εμφανιστεί
σε λοιμώξεις ή άλλες καταστάσεις.
Για τον λόγο αυτό,
οι εξετάσεις δεν πρέπει να ερμηνεύονται απομονωμένα.

⚠️ Σημαντικό:
Η διάγνωση APS στην κύηση
πρέπει να τίθεται
αποκλειστικά από εξειδικευμένο ιατρό,
ώστε να αποφευχθεί
η υπερδιάγνωση ή η άσκοπη χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής.

7️⃣ Θεραπεία πρόληψης επιπλοκών (LMWH & ασπιρίνη)

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου (APS)
στην εγκυμοσύνη έχει ως κύριο στόχο
την πρόληψη θρομβώσεων
και τη βελτίωση της πλακουντιακής αιμάτωσης.
Με τη σωστή αγωγή,
τα ποσοστά επιτυχούς κύησης
αυξάνονται σημαντικά.

Η βασική προληπτική αγωγή περιλαμβάνει:

Ασπιρίνη χαμηλής δόσης (75–100 mg/ημέρα):
μειώνει τη συγκόλληση αιμοπεταλίων
και ξεκινά συνήθως
πριν τη σύλληψη
ή από τα πρώτα στάδια της κύησης.
Ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH):
χορηγείται υποδόρια
και δρα προληπτικά έναντι θρόμβωσης,
χωρίς να διέρχεται τον πλακούντα.

Ο συνδυασμός ασπιρίνης και LMWH
αποτελεί τη συχνότερη θεραπευτική επιλογή
σε γυναίκες με
ιστορικό μαιευτικών επιπλοκών
ή προηγούμενη θρόμβωση.
Η δοσολογία και η διάρκεια
εξατομικεύονται
ανάλογα με το προφίλ κινδύνου.

Σε γυναίκες με
υψηλού κινδύνου APS
(π.χ. τριπλή θετικότητα ή ιστορικό σοβαρής θρόμβωσης),
η αγωγή είναι πιο εντατική
και απαιτεί
στενή αιματολογική παρακολούθηση.

ℹ️ Ασφάλεια:
Η LMWH και η ασπιρίνη χαμηλής δόσης
θεωρούνται
ασφαλείς για το έμβρυο
και χρησιμοποιούνται ευρέως
στην κύηση όταν υπάρχει ένδειξη.

⚠️ Σημαντικό:
Η θεραπεία δεν πρέπει
ποτέ
να ξεκινά ή να διακόπτεται
χωρίς ιατρική καθοδήγηση,
καθώς η ακατάλληλη χρήση
μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών.

8️⃣ Παρακολούθηση εγκύου με APS

Η εγκυμοσύνη σε γυναίκα με
Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS)
απαιτεί
στενή και συστηματική παρακολούθηση,
καθώς ο κίνδυνος επιπλοκών
μπορεί να μεταβάλλεται
κατά τη διάρκεια της κύησης.
Η έγκαιρη αναγνώριση παθολογικών ευρημάτων
είναι καθοριστική για την ασφάλεια
μητέρας και εμβρύου.

Η παρακολούθηση γίνεται συνήθως
σε συνεργασία
μαιευτήρα, αιματολόγου
και, όπου απαιτείται,
ρευματολόγου.

🔹 Τι περιλαμβάνει η παρακολούθηση

Τακτικούς υπερήχους:
για έλεγχο ανάπτυξης εμβρύου
και έγκαιρη διάγνωση IUGR.
Doppler μητριαίων και ομφάλιων αγγείων:
αξιολόγηση της πλακουντιακής αιμάτωσης.
Έλεγχο αρτηριακής πίεσης:
έγκαιρη ανίχνευση προεκλαμψίας.
Έλεγχο πρωτεϊνουρίας:
μέσω εξετάσεων ούρων.
Αιματολογικό έλεγχο:
παρακολούθηση αιμοπεταλίων
και παραμέτρων πήξης,
ιδίως σε αγωγή με LMWH.

Η συχνότητα των ελέγχων
εξατομικεύεται
ανάλογα με:

το ιστορικό αποβολών ή θρόμβωσης
το είδος και τον τίτλο των αντισωμάτων
την ανταπόκριση στη θεραπεία

✅ Στόχος παρακολούθησης:
Η έγκαιρη προσαρμογή της αγωγής
και η πρόληψη επιπλοκών,
ώστε η εγκυμοσύνη να εξελιχθεί
με ασφάλεια και το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

9️⃣ Τοκετός και λοχεία – τι αλλάζει

Ο τοκετός σε γυναίκες με
Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS)
δεν διαφέρει απαραίτητα ως προς τον τρόπο
(φυσιολογικός τοκετός ή καισαρική τομή),
αλλά απαιτεί
προσεκτικό σχεδιασμό
σε σχέση με την αντιπηκτική αγωγή.

Η απόφαση για τον τρόπο τοκετού
λαμβάνεται
εξατομικευμένα,
με βάση:

τη μαιευτική εικόνα
την πορεία της κύησης
την παρουσία ή μη επιπλοκών

Η ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH)
συνήθως
διακόπτεται προσωρινά
λίγο πριν τον τοκετό,
ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας
και να είναι δυνατή η αναισθησία
(π.χ. επισκληρίδιος).

Μετά τον τοκετό,
η αντιπηκτική αγωγή
επανεκκινείται,
καθώς η
λοχεία
αποτελεί περίοδο
αυξημένου κινδύνου θρόμβωσης,
ιδιαίτερα στις πρώτες εβδομάδες.

Ο θηλασμός
επιτρέπεται
στις περισσότερες περιπτώσεις,
καθώς η LMWH
δεν περνά στο μητρικό γάλα
σε κλινικά σημαντικές ποσότητες.

ℹ️ Κλινική υπενθύμιση:
Η στενή συνεργασία μαιευτήρα και αιματολόγου
κατά τον τοκετό και τη λοχεία
είναι καθοριστική για την
ασφάλεια της μητέρας
και τη μείωση του θρομβωτικού κινδύνου.

🔟 Κίνδυνος θρόμβωσης μετά τον τοκετό

Η περίοδος μετά τον τοκετό (λοχεία)
αποτελεί μία από τις
πιο θρομβογόνες φάσεις
στη ζωή μιας γυναίκας.
Σε γυναίκες με
Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS),
ο κίνδυνος
φλεβικής ή αρτηριακής θρόμβωσης
είναι σημαντικά αυξημένος,
ιδίως τις πρώτες
4–6 εβδομάδες.

Οι λόγοι αυξημένου κινδύνου στη λοχεία περιλαμβάνουν:

Παραμονή υπερπηκτικής κατάστασης
μετά την κύηση.
Μειωμένη κινητικότητα
τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό.
Απώλεια υγρών
και σχετική αφυδάτωση.
Διακοπή ή τροποποίηση της αντιπηκτικής αγωγής
γύρω από τον τοκετό.

Για τον λόγο αυτό,
στις περισσότερες γυναίκες με APS
συστήνεται
συνέχιση προφυλακτικής ή θεραπευτικής LMWH
κατά τη λοχεία,
με διάρκεια που καθορίζεται
εξατομικευμένα
ανάλογα με το ιστορικό
και το προφίλ κινδύνου.

🚨 Συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση

Πόνος, οίδημα ή ερυθρότητα
σε κάτω άκρο.
Αιφνίδια δύσπνοια
ή θωρακικός πόνος.
Έντονος πονοκέφαλος,
διαταραχές όρασης ή νευρολογικά συμπτώματα.

⚠️ Σημαντικό:
Σε περίπτωση εμφάνισης των παραπάνω συμπτωμάτων,
απαιτείται
άμεση ιατρική αξιολόγηση,
καθώς η έγκαιρη διάγνωση
μπορεί να αποτρέψει
σοβαρές επιπλοκές.

1️⃣1️⃣ Διατροφή και τρόπος ζωής στην κύηση

Η καθημερινή διατροφή και ο τρόπος ζωής
παίζουν υποστηρικτικό αλλά ουσιαστικό ρόλο
στην εγκυμοσύνη γυναικών με
Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο (APS).
Αν και δεν υποκαθιστούν τη φαρμακευτική αγωγή,
μπορούν να συμβάλουν στη
μείωση του θρομβωτικού κινδύνου
και στη συνολική καλή πορεία της κύησης.

🥗 Διατροφή

Επαρκής ενυδάτωση:
6–8 ποτήρια νερό ημερησίως,
περισσότερο σε ζέστη ή ήπια άσκηση.
Ισορροπημένη διατροφή:
φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης.
Ω-3 λιπαρά οξέα:
λιπαρά ψάρια 1–2 φορές την εβδομάδα,
μετά από σύσταση του ιατρού.
Περιορισμός αλατιού:
ιδιαίτερα σε γυναίκες με τάση για υπέρταση ή προεκλαμψία.
Αποφυγή αλκοόλ
και υπερβολικής καφεΐνης.

🚶‍♀️ Τρόπος ζωής

Ήπια καθημερινή άσκηση:
περπάτημα, κολύμβηση ή ασκήσεις εγκυμοσύνης,
εφόσον το επιτρέπει ο θεράπων ιατρός.
Αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας:
ειδικά σε ταξίδια ή πολύωρη καθιστική εργασία.
Διακοπή καπνίσματος:
το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον θρομβωτικό κίνδυνο.
Σταθερό ωράριο ύπνου:
επαρκής ξεκούραση βοηθά στη γενική υγεία της κύησης.

✅ Πρακτική συμβουλή:
Αποφύγετε τη λήψη
συμπληρωμάτων ή φυτικών σκευασμάτων
χωρίς προηγούμενη ιατρική έγκριση,
καθώς ορισμένα μπορεί να επηρεάσουν
την πήξη ή να αλληλεπιδράσουν
με την αντιπηκτική αγωγή.

1️⃣2️⃣ Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Μπορώ να έχω φυσιολογική εγκυμοσύνη αν έχω APS;

Ναι. Με έγκαιρη διάγνωση, κατάλληλη αντιθρομβωτική αγωγή
(ασπιρίνη χαμηλής δόσης ± LMWH) και στενή παρακολούθηση,
πολλές γυναίκες με APS έχουν επιτυχή και ασφαλή κύηση.

Αν τα αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα είναι θετικά μία φορά, σημαίνει APS;

Όχι. Για διάγνωση APS απαιτείται επίμονη θετικότητα
σε τουλάχιστον δύο μετρήσεις με διαφορά ≥12 εβδομάδων
και συμβατό κλινικό ή μαιευτικό ιστορικό.

Πρέπει να ξεκινήσω θεραπεία πριν μείνω έγκυος;

Σε ορισμένες γυναίκες υψηλού κινδύνου, η ασπιρίνη χαμηλής δόσης
ξεκινά πριν τη σύλληψη.
Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.

Η ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους είναι ασφαλής για το έμβρυο;

Ναι. Η LMWH δεν διαπερνά τον πλακούντα και θεωρείται
ασφαλής στην εγκυμοσύνη όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.

Μπορώ να θηλάσω αν λαμβάνω LMWH;

Ναι. Η LMWH δεν περνά στο μητρικό γάλα σε κλινικά σημαντικές ποσότητες
και ο θηλασμός επιτρέπεται στις περισσότερες περιπτώσεις.

Για πόσο διάστημα συνεχίζεται η αγωγή μετά τον τοκετό;

Συνήθως για 4–6 εβδομάδες μετά τον τοκετό,
καθώς η λοχεία είναι περίοδος αυξημένου κινδύνου θρόμβωσης.
Η διάρκεια καθορίζεται εξατομικευμένα.

Αυξάνει το APS τον κίνδυνο για μελλοντικές εγκυμοσύνες;

Το APS αποτελεί μόνιμο παράγοντα κινδύνου,
όμως με σωστό σχεδιασμό και προληπτική αγωγή,
οι επόμενες εγκυμοσύνες μπορούν να εξελιχθούν ομαλά.

Ποιος γιατρός παρακολουθεί την εγκυμοσύνη σε APS;

Απαιτείται συνεργασία μαιευτήρα με
αιματολόγο και, σε ορισμένες περιπτώσεις,
ρευματολόγο,
ώστε να εξασφαλιστεί ασφαλής πορεία της κύησης.

1️⃣3️⃣ Κλείστε Ραντεβού

Κλείστε εύκολα εξετάσεις για APS στην εγκυμοσύνη ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία

Miyakis S, et al.
International consensus statement on an update of the classification criteria for definite antiphospholipid syndrome (APS).
J Thromb Haemost.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17672807/

Tektonidou MG, et al.
EULAR recommendations for the management of antiphospholipid syndrome in adults.
Ann Rheum Dis.
https://ard.bmj.com/content/78/10/1296

Pengo V, et al.
Update of the guidelines for lupus anticoagulant detection.
J Thromb Haemost.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19222477/

Ruiz-Irastorza G, et al.
Antiphospholipid syndrome.
Lancet.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140673618313532

Μικροβιολογικό Λαμία.
Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο – Εξετάσεις & Διαγνωστικός Έλεγχος.
https://mikrobiologikolamia.gr/antifosfolipidiko-syndromo/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

24/Jul/2025

🔍 Τι είναι η Προεκλαμψία;

Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή επιπλοκή της κύησης που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση υπέρτασης (αρτηριακής πίεσης >140/90 mmHg) και πρωτεϊνουρίας (παρουσία πρωτεΐνης στα ούρα) μετά τη 20ή εβδομάδα της κύησης σε προηγουμένως υγιείς γυναίκες.

Αν και η αιτία της δεν είναι πλήρως κατανοητή, η προεκλαμψία πιστεύεται ότι σχετίζεται με δυσλειτουργία του πλακούντα, ανεπαρκή αιμάτωση και υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο, όπως πρόωρο τοκετό, αποκόλληση πλακούντα, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, ακόμη και σε εκλαμψία, δηλαδή την εμφάνιση σπασμών.

Η προεκλαμψία αφορά περίπου το 5-8% των κυήσεων παγκοσμίως και αποτελεί σημαντική αιτία μητρικής και περιγεννητικής νοσηρότητας και θνησιμότητας.

📈 Συχνότητα

Εμφανίζεται συνήθως στο τρίτο τρίμηνο, αν και μπορεί να παρουσιαστεί και νωρίτερα.
Συχνότερη σε γυναίκες που κυοφορούν για πρώτη φορά.
Αυξάνεται σε δίδυμες κυήσεις ή σε γυναίκες με ιστορικό υπέρτασης, διαβήτη ή αυτοάνοσων νοσημάτων.

📌 Διαφορά από Εκλαμψία

Η εκλαμψία είναι η επιπλοκή της προεκλαμψίας που συνοδεύεται από σπασμούς (επιληπτική κρίση) χωρίς άλλη νευρολογική αιτία. Αποτελεί ιατρικό επείγον και απαιτεί άμεση παρέμβαση.

🔄 Συσχέτιση με HELLP syndrome

Το σύνδρομο HELLP (Hemolysis, Elevated Liver enzymes, Low Platelets) θεωρείται μια σοβαρή παραλλαγή της προεκλαμψίας, με σημαντική θνησιμότητα και υψηλό βαθμό επιπλοκών.

📂 Είδη Προεκλαμψίας

Η προεκλαμψία δεν είναι μία ενιαία κλινική οντότητα, αλλά περιλαμβάνει διαφορετικές μορφές με ποικίλη βαρύτητα και πρόγνωση. Η κατάταξή της βοηθά τους ιατρούς να εκτιμήσουν τον κίνδυνο και να σχεδιάσουν την κατάλληλη αντιμετώπιση.

1. 🕒 Πρώιμη έναντι Όψιμης Προεκλαμψίας

Πρώιμη Προεκλαμψία: Εμφανίζεται πριν την 34η εβδομάδα. Συνήθως σοβαρότερη και με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Όψιμη Προεκλαμψία: Εμφανίζεται μετά την 34η εβδομάδα. Συχνότερη, με ηπιότερη πορεία συνήθως.

2. ⚠️ Ήπια έναντι Σοβαρής Προεκλαμψίας

Η βαρύτητα της προεκλαμψίας εκτιμάται βάσει αρτηριακής πίεσης, ποσότητας πρωτεΐνης στα ούρα και ύπαρξης επιπλοκών.

Κατηγορία	Κριτήρια
Ήπια	Αρτηριακή πίεση ≥140/90 αλλά <160/110 mmHg Πρωτεϊνουρία ≥300 mg/24ωρο Χωρίς σοβαρές επιπλοκές
Σοβαρή	Αρτηριακή πίεση ≥160/110 mmHg Πρωτεϊνουρία ≥5g/24ωρο ή/και άλλα σημεία βλάβης οργάνων (νεφρών, ήπατος, ΚΝΣ) Πιθανή εμφάνιση HELLP ή εκλαμψίας

3. 🔬 Προεκλαμψία χωρίς Πρωτεϊνουρία

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστεί προεκλαμψία χωρίς ανιχνεύσιμη πρωτεΐνη στα ούρα, αλλά με ενδείξεις δυσλειτουργίας άλλων οργάνων, όπως:

Νεφρική ανεπάρκεια (κρεατινίνη >1.1 mg/dL)
Ηπατική δυσλειτουργία (SGOT/SGPT ↑)
Θρομβοκυτταροπενία (<100.000/μL)
Οίδημα πνευμόνων
Οπτικές ή εγκεφαλικές διαταραχές

4. 📌 Χρόνια Υπέρταση με Προεκλαμψία

Ονομάζεται και προεκλαμψία υπερκείμενη σε χρόνια υπέρταση. Πρόκειται για γυναίκες με προϋπάρχουσα υπέρταση που αναπτύσσουν νέα πρωτεϊνουρία ή επιδείνωση της πίεσης ή οργανικές επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη.

🧬 Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η ακριβής αιτιολογία της προεκλαμψίας παραμένει ασαφής, ωστόσο οι περισσότερες μελέτες ενοχοποιούν διαταραχές στην πλακουντιακή ανάπτυξη και αγγειακή ρύθμιση, σε συνδυασμό με ανοσολογικές και γενετικές παραμέτρους.

📉 Πλακουντιακή Δυσλειτουργία

Η ανεπαρκής τροφοβλαστική διείσδυση στις σπειροειδείς αρτηρίες της μήτρας οδηγεί σε κακή αιμάτωση του πλακούντα. Αυτό προκαλεί υποξία και απελευθέρωση αγγειοδραστικών ουσιών που προκαλούν:

Αγγειοσύσπαση
Αύξηση αρτηριακής πίεσης
Αγγειακή διαπερατότητα και οίδημα
Πρωτεϊνουρία

🧠 Ανοσολογικοί Μηχανισμοί

Η μητρική ανοσολογική απάντηση στο “ξένο” έμβρυο και πλακούντα μπορεί να είναι παθολογική, ιδιαίτερα στις πρώτες κυήσεις ή όταν υπάρχει ασυμβατότητα HLA μεταξύ μητέρας-πατέρα.

🧬 Γενετικοί Παράγοντες

Οικογενειακό ιστορικό προεκλαμψίας (μητέρα, αδελφή)
Γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τη φλεγμονώδη απάντηση ή την αγγειογένεση (π.χ. VEGF, sFlt-1, PIGF)

📋 Παράγοντες Κινδύνου

Η παρουσία ενός ή περισσότερων από τους παρακάτω παράγοντες αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης προεκλαμψίας:

Κατηγορία

Παράδειγμα

Μητρικοί Παράγοντες

Πρώτη εγκυμοσύνη (πρωτοτόκος)
Ηλικία <18 ή >40 ετών
Ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό προεκλαμψίας
Παχυσαρκία (BMI >30)
Χρόνια υπέρταση
Σακχαρώδης διαβήτης (τύπου 1 ή 2)
Χρόνια νεφροπάθεια
Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος ή APLA σύνδρομο

Κυητικοί Παράγοντες

Δίδυμη ή πολύδυμη κύηση
Υδροπλακούντιο ή υδραμνιο
Προηγούμενη προεκλαμψία
Εγκυμοσύνη με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (π.χ. εξωσωματική)

☢️ Περιβαλλοντικοί Παράγοντες

Παρότι δεν είναι πλήρως αποδεδειγμένοι, μερικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως το στρες, η ανεπαρκής λήψη ασβεστίου, η καθιστική ζωή και η κακή διατροφή θεωρούνται πιθανόν εμπλεκόμενοι.

⚠️ Συμπτώματα Προεκλαμψίας

Η προεκλαμψία μπορεί να ξεκινήσει χωρίς εμφανή συμπτώματα, ιδίως σε ήπια μορφή. Ωστόσο, καθώς εξελίσσεται, προκαλεί συγκεκριμένα σημεία και συμπτώματα που χρήζουν άμεσης ιατρικής παρακολούθησης.

📌 Κύρια Συμπτώματα

Υψηλή αρτηριακή πίεση (>140/90 mmHg): μπορεί να εντοπιστεί μόνο με μέτρηση και να μην προκαλεί ενοχλήσεις αρχικά.
Πρωτεϊνουρία: συνήθως δεν έχει συμπτώματα, αλλά διαπιστώνεται σε εξέταση ούρων.
Οίδημα (πρήξιμο): κυρίως στο πρόσωπο, τα άκρα ή τις γάμπες. Μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικό στην κύηση, όμως η απότομη εμφάνιση είναι ύποπτη.
Αύξηση βάρους: απότομη και ασυνήθιστη αύξηση λόγω κατακράτησης υγρών.

❗ Συμπτώματα που υποδηλώνουν σοβαρή μορφή

Δυνατός πονοκέφαλος που δεν υποχωρεί με παρακεταμόλη
Διαταραχές όρασης: θολή όραση, σκοτεινά σημεία, φωτοφοβία
Πόνος στο ανώτερο δεξιό τεταρτημόριο της κοιλιάς (ήπαρ)
Ναυτία ή/και έμετοι
Αίσθημα δύσπνοιας (πνευμονικό οίδημα)
Μείωση της διούρησης ή σκοτεινά ούρα

🧠 Νευρολογικά συμπτώματα

Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:

Επιληπτικοί σπασμοί (εκλαμψία)
Απώλεια συνείδησης
Ψυχική σύγχυση

🔍 Επισήμανση για τις Εγκύους

Καμία γυναίκα δεν πρέπει να αγνοεί επίμονο πονοκέφαλο, πρήξιμο, ξαφνική αύξηση βάρους ή προβλήματα όρασης κατά την κύηση. Η έγκαιρη ιατρική εξέταση είναι κρίσιμη.

📅 Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα;

Συνήθως μετά τη 20ή εβδομάδα κύησης
Σε κάποιες περιπτώσεις η προεκλαμψία μπορεί να εμφανιστεί και μετά τον τοκετό (επιλόχεια προεκλαμψία)

📌 Επιλόχεια Προεκλαμψία

Η προεκλαμψία μπορεί να εμφανιστεί εντός των πρώτων 48 ωρών μετά τον τοκετό και σε σπάνιες περιπτώσεις έως και την 6η εβδομάδα λοχείας.

🧪 Διάγνωση Προεκλαμψίας

Η διάγνωση της προεκλαμψίας βασίζεται κυρίως σε κλινικά και εργαστηριακά κριτήρια μετά την 20ή εβδομάδα κύησης. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κρίσιμη για την πρόληψη επιπλοκών.

📋 Διαγνωστικά Κριτήρια (ACOG – American College of Obstetricians and Gynecologists)

Για να τεθεί η διάγνωση προεκλαμψίας απαιτείται:

Αρτηριακή Πίεση ≥140/90 mmHg σε δύο μετρήσεις με 4 ώρες διαφορά ΚΑΙ
Πρωτεϊνουρία ≥300 mg σε συλλογή ούρων 24ώρου ή λόγος πρωτεΐνης/κρεατινίνης ≥0.3 ή ≥+1 στη γενική ούρων (dipstick)

Εάν δεν υπάρχει πρωτεϊνουρία, η προεκλαμψία μπορεί να διαγνωστεί εφόσον υπάρχουν ενδείξεις δυσλειτουργίας οργάνων:

Θρομβοκυτταροπενία (<100.000/μL)
Αύξηση τρανσαμινασών (SGOT/SGPT)
Νεφρική δυσλειτουργία (κρεατινίνη >1.1 mg/dL ή διπλασιασμός της βάσης)
Πνευμονικό οίδημα
Εγκεφαλικές ή οπτικές διαταραχές

🧪 Βασικές Εξετάσεις Αίματος & Ούρων

Εξέταση	Τι δείχνει
Αρτηριακή Πίεση	Υπέρταση ≥140/90 mmHg
Συλλογή Ούρων 24ώρου	Ποσοτικός προσδιορισμός πρωτεϊνουρίας (>300 mg/24ωρο)
Γενική Ούρων (dipstick)	Εκτίμηση παρουσίας πρωτεΐνης στα ούρα (≥+1)
Ουρία, Κρεατινίνη	Αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας
Τρανσαμινάσες (AST/ALT)	Έλεγχος ηπατικής δυσλειτουργίας
Αιμοπετάλια	Ανίχνευση θρομβοκυτταροπενίας (HELLP syndrome)
LDH	Δείκτης αιμόλυσης (ιδιαίτερα στο HELLP)

📈 Εξειδικευμένοι Βιοδείκτες (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

sFlt-1 / PlGF ratio: Ο λόγος ανάμεσα σε δύο πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην αγγειογένεση. Έχει προγνωστική αξία σε οριακές περιπτώσεις προεκλαμψίας.
Uterine artery Doppler: Έλεγχος ροής μητριαίων αγγείων με υπερηχογράφημα (20–24 εβδομάδες) για αξιολόγηση κινδύνου.

📌 Ημερήσια Παρακολούθηση Πίεσης

Σε γυναίκες με ιστορικό υπέρτασης ή ύποπτα συμπτώματα, μπορεί να ζητηθεί μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι 2-3 φορές την ημέρα.

🩺 Πότε χρειάζεται νοσηλεία;

Πίεση >160/110 mmHg
Σημεία σοβαρής οργανικής βλάβης
Μειωμένη κινητικότητα του εμβρύου
Αμφιβολία για διάγνωση ή ανάγκη στενής παρακολούθησης

🚨 Επιπλοκές της Προεκλαμψίας

Η προεκλαμψία, ιδιαίτερα όταν είναι σοβαρή ή παραμένει αδιάγνωστη και αθεράπευτη, μπορεί να οδηγήσει σε πολυοργανική ανεπάρκεια και σοβαρές επιπλοκές τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.

👩 Επιπλοκές για τη Μητέρα

Εκλαμψία: Η πιο σοβαρή εξέλιξη, με εμφάνιση επιληπτικών σπασμών και απώλεια συνείδησης. Χρήζει άμεσης νοσηλείας.
HELLP Syndrome: Συνδυασμός αιμόλυσης, ηπατικής δυσλειτουργίας και θρομβοκυτταροπενίας. Απειλητικό για τη ζωή.
Αποκόλληση πλακούντα: Απότομη και επικίνδυνη αποκόλληση, με αιμορραγία, κίνδυνο για το έμβρυο και τη μητέρα.
Οξύ νεφρικό σύνδρομο: Νεφρική ανεπάρκεια από ισχαιμία και υποογκαιμία.
Ηπατική ρήξη: Σπάνια αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη επιπλοκή με σοβαρή ενδοκοιλιακή αιμορραγία.
Πνευμονικό οίδημα: Κατακράτηση υγρών στους πνεύμονες, με δύσπνοια και υποξία.
Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (DIC): Διαταραχή της πήξης του αίματος που οδηγεί σε αιμορραγίες ή θρομβώσεις.
Αρρυθμίες – καρδιακή δυσλειτουργία λόγω υπέρτασης και καταπόνησης.
Μητρική θνητότητα: Σε ανεπτυγμένες χώρες είναι σπάνια (<1%), αλλά παραμένει αιτία θανάτου σε παγκόσμιο επίπεδο.

👶 Επιπλοκές για το Έμβρυο

Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR): Από ανεπαρκή πλακουντιακή αιμάτωση.
Πρόωρος τοκετός: Λόγω ανάγκης πρόωρης γέννας για προστασία της μητέρας.
Χαμηλό βάρος γέννησης (<2500 g)
Υποξία / εμβρυϊκή δυσχέρεια: Μειωμένη παροχή οξυγόνου από τον πλακούντα.
Αποβολή / ενδομήτριος θάνατος: Σπανιότερη αλλά υπαρκτή επιπλοκή.
Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας νεογνού (RDS): Ιδιαίτερα σε πρόωρα βρέφη.
Επιπλοκές από εισαγωγή σε ΜΕΝΝ: Παρατεταμένη νοσηλεία και αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων.

🧠 Μακροχρόνιες Επιπτώσεις

Η προεκλαμψία δεν τελειώνει πάντα με τον τοκετό. Οι γυναίκες που την εμφάνισαν έχουν αυξημένο κίνδυνο για:

Χρόνια υπέρταση
Κατάθλιψη μετά τον τοκετό
Καρδιοαγγειακή νόσο αργότερα στη ζωή
Νεφρική βλάβη

📌 Σημαντικό

Η προεκλαμψία δεν είναι μόνο μια προσωρινή επιπλοκή της κύησης αλλά και ένδειξη αυξημένου καρδιομεταβολικού κινδύνου για το μέλλον. Η παρακολούθηση των γυναικών μετά την κύηση είναι καθοριστική.

🛡️ Πρόληψη

Αν και η προεκλαμψία δεν μπορεί να προληφθεί πλήρως, υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένα μέτρα που μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσής της – ιδιαίτερα σε γυναίκες υψηλού κινδύνου.

📋 Τακτική Προγεννητική Παρακολούθηση

Τακτικές μετρήσεις αρτηριακής πίεσης
Έλεγχος ούρων για πρωτεΐνη σε κάθε επίσκεψη
Υπερηχογραφήματα για παρακολούθηση εμβρυϊκής ανάπτυξης
Παρακολούθηση βάρους και οιδημάτων
Καταγραφή εμβρυϊκών κινήσεων από τη μητέρα

💊 Φαρμακολογική Πρόληψη (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

Για γυναίκες υψηλού κινδύνου προτείνεται:

Ασπιρίνη χαμηλής δόσης (75–150 mg): Ξεκινά μεταξύ 12ης–16ης εβδομάδας και συνεχίζεται έως την 36η εβδομάδα. Μειώνει τον κίνδυνο πρώιμης προεκλαμψίας έως και 60%.
Συμπληρώματα ασβεστίου (1.0–1.5 g/ημ): Ιδιαίτερα σε πληθυσμούς με χαμηλή διαιτητική πρόσληψη ασβεστίου.
Έλεγχος σακχάρου και πίεσης: Ιδίως σε γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη ή υπέρταση.

🥦 Διατροφή & Τρόπος Ζωής

Υγιεινή διατροφή: με έμφαση σε φρούτα, λαχανικά, πρωτεΐνες και χαμηλό αλάτι
Μείωση επεξεργασμένων τροφίμων και έτοιμων γευμάτων
Καθημερινή ήπια άσκηση (περπάτημα, yoga για εγκύους)
Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ
Επαρκής ύπνος και διαχείριση άγχους

🩺 Γυναίκες Υψηλού Κινδύνου – Ποιοι είναι;

Ιστορικό προεκλαμψίας σε προηγούμενη κύηση
Πολύδυμη κύηση (δίδυμα, τρίδυμα)
Σακχαρώδης διαβήτης
Χρόνια υπέρταση
Χρόνια νεφρική νόσος
Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος / σύνδρομο αντιφωσφολιπιδίων
BMI >30
Μητέρες άνω των 40 ετών ή κάτω των 18

🧬 Προγεννητικός έλεγχος / screening

Σε ορισμένα κέντρα προσφέρεται προληπτικός έλεγχος με υπερηχογράφημα Doppler και αιματολογικούς δείκτες (PlGF, PAPP-A) για εκτίμηση του κινδύνου προεκλαμψίας κατά το 1ο τρίμηνο.

🧠 Συμβουλή

Αν μια γυναίκα ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου, η πρόληψη πρέπει να ξεκινά ΠΡΙΝ την εγκυμοσύνη, με ρύθμιση χρόνιων νοσημάτων και γενικό έλεγχο υγείας.

💊 Θεραπεία & Αντιμετώπιση

Η προεκλαμψία δεν μπορεί να θεραπευτεί πλήρως όσο παραμένει ο πλακούντας εντός της μήτρας. Ωστόσο, η ιατρική αντιμετώπιση στοχεύει στη σταθεροποίηση της κατάστασης και την παράταση της κύησης όσο το δυνατόν περισσότερο, διασφαλίζοντας την υγεία της μητέρας και του εμβρύου.

📅 Αντιμετώπιση Ανάλογα με την Εβδομάδα Κύησης

<34 εβδομάδες: Συντηρητική αντιμετώπιση με στόχο την παράταση της κύησης – χορήγηση κορτικοστεροειδών για πνευμονική ωρίμανση του εμβρύου.
34–36 εβδομάδες: Εξαρτάται από τη βαρύτητα. Σε σοβαρές περιπτώσεις προτείνεται τοκετός.
>37 εβδομάδες: Συνήθως προγραμματισμένος τοκετός.

🩺 Αντιυπερτασική Αγωγή

Χρησιμοποιείται όταν η αρτηριακή πίεση είναι ≥160/110 mmHg ή επιμένει ≥150/100 mmHg με συμπτώματα.

Labetalol: Πρώτης γραμμής σε κύηση
Nifedipine: Χορηγείται από του στόματος
Methyldopa: Μακράς δράσης, ασφαλής στην κύηση
Hydralazine: IV σε επεισόδια κρίσης

Αντενδείκνυνται: ACE αναστολείς, ARBs, και διουρητικά λόγω κινδύνου για το έμβρυο.

🧠 Πρόληψη Εκλαμψίας

Η χρήση θειικού μαγνησίου (MgSO₄) προτείνεται για πρόληψη ή αντιμετώπιση σπασμών σε σοβαρή προεκλαμψία ή εκλαμψία.

Δοσολογία: αρχική δόση 4–6 g IV bolus και στη συνέχεια 1–2 g/h συνεχής έγχυση
Παρακολούθηση αντανακλαστικών, αναπνοής, διούρησης – κίνδυνος υπερμαγνησιαιμίας

💉 Κορτικοστεροειδή

Χορηγούνται για επιτάχυνση πνευμονικής ωρίμανσης του εμβρύου όταν απαιτείται πρόωρος τοκετός (<34 εβδομάδες)

Betamethasone: 12 mg IM, 2 δόσεις ανά 24 ώρες
Dexamethasone: 6 mg κάθε 12 ώρες για 4 δόσεις

🏥 Νοσηλεία

Απαραίτητη για σοβαρή προεκλαμψία ή υποψία επιπλοκών
Συνεχής παρακολούθηση πίεσης, νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας
Παρακολούθηση εμβρύου με NST (non-stress test) και BPP (bio-physical profile)

🛏️ Ανάπαυση

Δεν συνιστάται πλέον από όλες τις κατευθυντήριες οδηγίες, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις ήπιας μορφής μπορεί να προταθεί σχετική ξεκούραση και αποφυγή άγχους.

👶 Τοκετός

Η οριστική θεραπεία της προεκλαμψίας είναι ο τοκετός. Η απόφαση βασίζεται:

Στη βαρύτητα της νόσου
Στην ηλικία κύησης
Στην εμβρυϊκή κατάσταση
Στην ανταπόκριση στη θεραπεία

Ο τοκετός μπορεί να γίνει είτε φυσιολογικά είτε με καισαρική, ανάλογα με τις μαιευτικές ενδείξεις.

📌 Παρακολούθηση μετά τον τοκετό

Συνέχιση παρακολούθησης αρτηριακής πίεσης
Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται αντιυπερτασική αγωγή για εβδομάδες
Η προεκλαμψία μπορεί να επιμείνει ή να εμφανιστεί και μετά τον τοκετό (postpartum preeclampsia)

👶 Προεκλαμψία και Τοκετός

Ο τοκετός είναι η οριστική θεραπευτική λύση για την προεκλαμψία, καθώς η νόσος σχετίζεται άμεσα με την παρουσία του πλακούντα. Ωστόσο, η απόφαση για το πότε και πώς θα πραγματοποιηθεί πρέπει να σταθμιστεί προσεκτικά, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της νόσου και την ηλικία κύησης.

📅 Χρονισμός του Τοκετού

>37 εβδομάδες: Προτείνεται τοκετός ανεξαρτήτως βαρύτητας της προεκλαμψίας.
34–37 εβδομάδες: Ο τοκετός εξαρτάται από την πορεία της μητέρας και του εμβρύου. Σε σοβαρή προεκλαμψία προτιμάται η πρόκληση τοκετού ή καισαρική.
<34 εβδομάδες: Αντιμετώπιση με στόχο την παράταση της κύησης με στενή παρακολούθηση. Τοκετός μόνο αν υπάρξει επιδείνωση.

📈 Ενδείξεις για Επείγουσα Γέννηση

Ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, ο τοκετός κρίνεται απαραίτητος όταν:

Η αρτηριακή πίεση είναι ανεξέλεγκτη παρά τη θεραπεία
Υπάρχει εμβρυϊκή δυσχέρεια (παθολογικά NST, μειωμένες κινήσεις)
Εκδηλώνεται εκλαμψία ή HELLP syndrome
Εμφανίζεται αποκόλληση πλακούντα
Εμφανίζεται σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια

👩‍⚕️ Τρόπος Τοκετού

Φυσιολογικός τοκετός: Εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις και η μητέρα και το έμβρυο είναι σταθεροί.
Καισαρική τομή: Αν υπάρχει εμβρυϊκή δυσχέρεια, μη ευνοϊκή μαιευτική εικόνα ή απότομη επιδείνωση.

🍼 Τοκετός σε Προεκλαμψία με Πρόωρη Κύηση

Όταν απαιτείται πρόωρος τοκετός λόγω σοβαρής προεκλαμψίας, εφαρμόζεται:

Χορήγηση κορτικοστεροειδών για πνευμονική ωρίμανση
Θειικό μαγνήσιο για νευροπροστασία
Τοκετός σε εξειδικευμένο κέντρο με μονάδα νεογνών (ΜΕΝΝ)

📌 Παρακολούθηση κατά τον Τοκετό

Κατά τη διάρκεια του τοκετού απαιτείται:

Συνεχής καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση (NST)
Συχνή μέτρηση αρτηριακής πίεσης
Παρακολούθηση διούρησης (καθετήρας Foley)
Έτοιμη ομάδα ανάνηψης νεογνού (εφόσον πρόκειται για πρόωρο)

🤱 Μετά τον Τοκετό

Η αρτηριακή πίεση ενδέχεται να παραμείνει υψηλή για ημέρες ή εβδομάδες και πρέπει να παρακολουθείται στενά. Ο κίνδυνος επιλόχειας προεκλαμψίας ή εκλαμψίας συνεχίζει να υπάρχει μέχρι και την 6η εβδομάδα μετά τον τοκετό.

🌿 Ζωή μετά την Προεκλαμψία

Η προεκλαμψία δεν είναι απλώς μια επιπλοκή της κύησης. Αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη μελλοντικού καρδιομεταβολικού κινδύνου για τη γυναίκα. Η παρακολούθηση και η προσαρμογή του τρόπου ζωής μετά τον τοκετό είναι εξίσου σημαντικά με τη θεραπεία κατά τη διάρκεια της κύησης.

📅 Βραχυπρόθεσμη Παρακολούθηση

Τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης τις πρώτες 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό
Συνέχιση αντιυπερτασικής αγωγής, εφόσον χρειάζεται
Έλεγχος νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας ανά διαστήματα
Συζήτηση με τον γιατρό για την ασφάλεια του θηλασμού με συγκεκριμένα φάρμακα
Παρακολούθηση για επιλόχεια κατάθλιψη

🧠 Μακροχρόνιες Συνέπειες

Μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες που είχαν προεκλαμψία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για:

Χρόνια υπέρταση: Έως και 2–4 φορές υψηλότερος κίνδυνος
Στεφανιαία νόσος και έμφραγμα
Εγκεφαλικό επεισόδιο
Νεφρική νόσος
Μεταβολικό σύνδρομο & διαβήτη τύπου 2

🏃‍♀️ Τρόπος Ζωής μετά την Προεκλαμψία

Για τη μείωση του μακροπρόθεσμου κινδύνου, προτείνονται τα εξής:

Διακοπή καπνίσματος
Καθημερινή φυσική άσκηση (30 λεπτά περπάτημα ή ήπια δραστηριότητα)
Υγιεινή διατροφή (τύπου Μεσογειακής)
Καταγραφή της αρτηριακής πίεσης περιοδικά
Έλεγχος λιπιδίων, σακχάρου και νεφρικής λειτουργίας τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο
Διαχείριση βάρους (στόχος BMI <25)

🤰 Επόμενη Κύηση

Η πιθανότητα επανεμφάνισης προεκλαμψίας κυμαίνεται από 20% έως 50%, ανάλογα με τη βαρύτητα και την εβδομάδα εμφάνισης στην προηγούμενη κύηση.

Πριν από την επόμενη εγκυμοσύνη συνιστάται πλήρης ιατρικός έλεγχος
Χρήση προληπτικής ασπιρίνης στην επόμενη κύηση (όπως συστήνεται από τον γιατρό)
Στενή προγεννητική παρακολούθηση

💡 Ψυχολογική Υποστήριξη

Πολλές γυναίκες βιώνουν μετατραυματικό στρες, φόβο για μελλοντική εγκυμοσύνη ή κατάθλιψη μετά την εμπειρία προεκλαμψίας. Η ψυχολογική υποστήριξη από επαγγελματίες ψυχικής υγείας ή ομάδες υποστήριξης είναι χρήσιμη.

📌 Πρακτική Συμβουλή

Μην ξεχνάς: η προεκλαμψία μπορεί να σε προειδοποιεί για μελλοντικά καρδιολογικά ή μεταβολικά προβλήματα. Με την κατάλληλη παρακολούθηση και έναν υγιεινό τρόπο ζωής, μπορείς να τα προλάβεις!

👩‍👧‍👦 Προεκλαμψία σε Δίδυμη Κύηση

Οι πολύδυμες κυήσεις (δίδυμα, τρίδυμα κ.λπ.) αποτελούν από μόνες τους παράγοντα υψηλού κινδύνου για εμφάνιση προεκλαμψίας. Ο κίνδυνος είναι περίπου 2–3 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με τις μονήρεις κυήσεις.

📊 Επιπολασμός

Σε μονήρη κύηση: 3%–5%
Σε δίδυμη κύηση: έως και 10%–20%

🔍 Γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος;

Μεγαλύτερη συνολική μάζα πλακούντα ➜ αυξημένες απαιτήσεις από το αγγειακό σύστημα
Υψηλότερη πιθανότητα πλακουντιακής ανεπάρκειας
Συχνότερη εμφάνιση ενδομήτριας καθυστέρησης ανάπτυξης (IUGR)
Αυξημένα επίπεδα αγγειοδραστικών ουσιών

📋 Ιδιαίτερα Κλινικά Χαρακτηριστικά

Πιο πρώιμη εμφάνιση (πριν από την 34η εβδομάδα)
Μεγαλύτερη πιθανότητα σοβαρής προεκλαμψίας
Συχνή ανάγκη για πρόωρο τοκετό

🩺 Αντιμετώπιση

Παρότι οι γενικές αρχές είναι οι ίδιες με τις μονήρεις κυήσεις, απαιτείται:

Συχνότερη παρακολούθηση με υπερηχογραφήματα για την ανάπτυξη και την αιμάτωση κάθε εμβρύου
Έγκαιρη λήψη ασπιρίνης χαμηλής δόσης (πριν την 16η εβδομάδα)
Εξειδικευμένη μαιευτική φροντίδα σε κέντρο με εμπειρία στις πολύδυμες κυήσεις
Προετοιμασία για ενδεχόμενο πρόωρου τοκετού (χορήγηση κορτικοστεροειδών)

🍼 Τοκετός

Στις δίδυμες κυήσεις με προεκλαμψία ο τοκετός προγραμματίζεται συχνά νωρίτερα από τις 37 εβδομάδες, ανάλογα με:

Τη σοβαρότητα της νόσου
Την ενδομήτρια ανάπτυξη των εμβρύων
Την απάντηση στη θεραπεία

📌 Συμβουλή

Αν κυοφορείτε δίδυμα, είναι σημαντικό να ξεκινήσει ο τακτικός προγεννητικός έλεγχος νωρίς, και να ενημερώνεστε για κάθε αλλαγή στην αρτηριακή πίεση ή την κατάσταση σας. Η πρόληψη είναι το “κλειδί” στην πολύδυμη προεκλαμψία.

🔬 Σύγχρονες Έρευνες & Νεότερα Δεδομένα

Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα για την προεκλαμψία έχει κάνει σημαντικά βήματα προς την κατανόηση των παθογενετικών μηχανισμών και την ανάπτυξη προγνωστικών εργαλείων και θεραπειών.

🧬 Αγγειογενετικοί Δείκτες (PlGF, sFlt-1)

Η ανισορροπία μεταξύ προ- και αντι-αγγειογενετικών παραγόντων θεωρείται βασικό στοιχείο της παθογένεσης:

PlGF (Placental Growth Factor): Χαμηλά επίπεδα ➜ ένδειξη δυσλειτουργικού πλακούντα
sFlt-1 (soluble fms-like tyrosine kinase-1): Αυξημένα επίπεδα ➜ παρεμβολή στην αγγειογένεση
Ο λόγος sFlt-1 / PlGF χρησιμοποιείται πλέον ως προγνωστικό εργαλείο, ειδικά σε αμφίβολες περιπτώσεις

🧪 Μη Επεμβατικά Τεστ – Liquid Biopsy

Νέες μελέτες εξετάζουν τη χρήση μικροσωματιδίων RNA και κυτταροκινών στο αίμα για πρώιμη διάγνωση προεκλαμψίας ήδη από το 1ο τρίμηνο.

🔬 Προγεννητικό Screening 1ου Τριμήνου

Συνδυασμός PlGF, PAPP-A και υπερηχογραφήματος Doppler μητριαίων αρτηριών
Μπορεί να εντοπίσει γυναίκες υψηλού κινδύνου ήδη από τη 12η εβδομάδα
Σε αυτές χορηγείται προληπτική ασπιρίνη νωρίς ➜ μεγάλη μείωση κινδύνου σοβαρής προεκλαμψίας

🧠 Τεχνητή Νοημοσύνη & Machine Learning

Χρήση αλγορίθμων που αναλύουν μεγάλο όγκο κλινικών και βιοχημικών δεδομένων για:

Πρόβλεψη εμφάνισης προεκλαμψίας
Ανίχνευση ομάδων υψηλού κινδύνου
Εξατομίκευση της πρόληψης και θεραπείας

💊 Νεότερες Θεραπευτικές Προσεγγίσεις (υπό μελέτη)

Statins (π.χ. pravastatin): Πιθανή αγγειοπροστατευτική δράση. Δοκιμάζονται σε κλινικές μελέτες.
Anti-sFlt-1 αντισώματα: Σε πρώιμο πειραματικό στάδιο
Αναστολείς ενδοθηλίνης: Σε μελέτες για ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της αγγειοσύσπασης

🌍 Παγκόσμιες Στρατηγικές Πρόληψης

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) προτείνει πλέον:

Συμπληρώματα ασβεστίου σε πληθυσμούς χαμηλής πρόσληψης
Προληπτική ασπιρίνη χαμηλής δόσης για γυναίκες υψηλού κινδύνου
Προγεννητικός έλεγχος PlGF και υπερήχων όπου υπάρχει δυνατότητα

📌 Μελλοντική Κατεύθυνση

Η σύγχρονη έρευνα προσανατολίζεται προς:

Πρώιμη πρόβλεψη & εξατομικευμένη πρόληψη
Μη επεμβατικές βιοδείκτες
Ασφαλέστερες θεραπείες για μητέρα και έμβρυο
Αξιολόγηση των μακροχρόνιων επιπτώσεων σε μητέρα και παιδί

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Είναι η προεκλαμψία επικίνδυνη;

Ναι. Η προεκλαμψία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές για τη μητέρα (π.χ. εκλαμψία, HELLP syndrome, νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια) και το έμβρυο (π.χ. πρόωρος τοκετός, καθυστέρηση ανάπτυξης, ενδομήτριος θάνατος), ειδικά εάν δεν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως.

2. Μπορώ να γεννήσω φυσιολογικά αν έχω προεκλαμψία;

Ναι, σε πολλές περιπτώσεις είναι εφικτός ο φυσιολογικός τοκετός, αρκεί η κατάσταση της μητέρας και του εμβρύου να το επιτρέπει. Ωστόσο, σε σοβαρές περιπτώσεις ή παρουσία επιπλοκών, μπορεί να απαιτηθεί καισαρική τομή για λόγους ασφαλείας.

3. Πόσο διαρκεί η προεκλαμψία μετά τον τοκετό;

Συνήθως υποχωρεί εντός λίγων ημερών μετά τη γέννηση. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις η υπέρταση και τα συμπτώματα μπορεί να παραμείνουν έως και 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό, ενώ απαιτείται παρακολούθηση για επιλόχεια προεκλαμψία.

4. Υπάρχει πιθανότητα επανεμφάνισης σε επόμενη κύηση;

Ναι. Ο κίνδυνος επαναπροσβολής κυμαίνεται από 20% έως και 50%, ανάλογα με τη βαρύτητα, το στάδιο της κύησης κατά την πρώτη εμφάνιση και τα υποκείμενα νοσήματα. Ο προγεννητικός έλεγχος και η έγκαιρη πρόληψη μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο.

5. Ποια είναι η διαφορά προεκλαμψίας και εκλαμψίας;

Η προεκλαμψία είναι η εμφάνιση υπέρτασης και πρωτεϊνουρίας στην εγκυμοσύνη, ενώ η εκλαμψία είναι η επιπλοκή της προεκλαμψίας που χαρακτηρίζεται από επιληπτικούς σπασμούς. Είναι σοβαρή και απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

6. Μπορώ να θηλάσω εάν είχα προεκλαμψία;

Ναι, ο θηλασμός επιτρέπεται και ενδείκνυται. Τα περισσότερα αντιυπερτασικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται μετά τον τοκετό (π.χ. labetalol, nifedipine) είναι συμβατά με τον θηλασμό. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας.

7. Ποια σημάδια πρέπει να με ανησυχήσουν στην κύηση;

Πονοκέφαλος που δεν περνάει, θολή όραση, έντονο πρήξιμο στο πρόσωπο/άκρα, πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς, μειωμένες εμβρυϊκές κινήσεις και αιφνίδια αύξηση βάρους πρέπει να σας οδηγήσουν άμεσα στον γιατρό.

8. Μπορώ να κάνω κάτι για να την προλάβω;

Αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, η λήψη ασπιρίνης χαμηλής δόσης (όπως έχει συσταθεί από γιατρό) και η συστηματική προγεννητική παρακολούθηση μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο. Επίσης, διατήρηση υγιούς βάρους, σωστή διατροφή και έλεγχος χρόνιων νοσημάτων συμβάλλουν στην πρόληψη.

9. Υπάρχει ειδική διατροφή για την προεκλαμψία;

Δεν υπάρχει “θεραπευτική” δίαιτα, αλλά μια διατροφή με χαμηλό νάτριο, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ασβέστιο και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχει ευεργετική επίδραση. Η αποφυγή καφεΐνης, έτοιμων γευμάτων και τρανς λιπαρών είναι επίσης χρήσιμη.

10. Μπορεί η προεκλαμψία να επηρεάσει το παιδί στο μέλλον;

Τα παιδιά που γεννιούνται από εγκυμοσύνη με σοβαρή προεκλαμψία και πρόωρο τοκετό έχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο για μεταβολικά ή καρδιοαγγειακά προβλήματα στο μέλλον, ιδίως αν έχουν χαμηλό βάρος γέννησης. Η μακροχρόνια ιατρική παρακολούθηση είναι σημαντική.

📚 Βιβλιογραφία

Ακολουθεί επιλεγμένη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε για τη συγγραφή του παρόντος άρθρου, περιλαμβάνοντας τόσο διεθνείς επιστημονικές πηγές όσο και ελληνικές αξιόπιστες πηγές:

🌍 Διεθνείς Πηγές

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). https://www.acog.org
Sibai, B. M. (2003). Diagnosis and management of gestational hypertension and preeclampsia. Obstetrics & Gynecology, 102(1), 181–192.
Steegers, E. A. P., von Dadelszen, P., Duvekot, J. J., & Pijnenborg, R. (2010). Preeclampsia. Lancet, 376(9741), 631–644. doi:10.1016/S0140-6736(10)60279-6
World Health Organization (WHO). Recommendations on Antenatal Care for a Positive Pregnancy Experience. WHO Guidelines
Rolnik, D. L., et al. (2017). Aspirin versus Placebo in Pregnancies at High Risk for Preterm Preeclampsia. New England Journal of Medicine, 377(7), 613–622.
Brown, M. A., Magee, L. A., et al. (2018). Hypertensive Disorders of Pregnancy: ISSHP Classification. Pregnancy Hypertension, 13, 291–310.
Duley, L. (2009). The global impact of pre-eclampsia and eclampsia. Seminars in Perinatology, 33(3), 130–137.

🇬🇷 Ελληνικές Πηγές & Οργανισμοί

Ελληνική Μαιευτική & Γυναικολογική Εταιρεία – https://hsog.gr
Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών – Ενημερωτικά Φυλλάδια για την Κύηση και την Υπέρταση
Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ – Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ – Ενημερωτικό Υλικό για την Προεκλαμψία
Υπουργείο Υγείας Ελλάδος – Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Εγκυμοσύνη
Ελληνική Εταιρεία Περιγεννητικής Ιατρικής (ΕΕΠΙ) – https://www.hspm.gr

📚 Επιστημονικά Βιβλία (προτάσεις για περαιτέρω μελέτη)

«Κατευθυντήριες Οδηγίες Μαιευτικής» – Ελληνική Μαιευτική & Γυναικολογική Εταιρεία
Gabbe, S. G., et al. (2020). Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies. 8th edition.
Cunningham, F. G., et al. (2022). Williams Obstetrics. 26th edition.
Creasy, R. K., Resnik, R. (2018). Maternal-Fetal Medicine: Principles and Practice. 8th edition.

🔗 Online Εκπαιδευτικές Πηγές

UpToDate – Evidence-based resources on Preeclampsia: https://www.uptodate.com
PubMed – Βάση δεδομένων ιατρικών μελετών: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
eMedicine / Medscape – Πλήθος ανασκοπήσεων και μελετών: https://emedicine.medscape.com

Η βιβλιογραφία ενημερώθηκε τον Ιούλιο 2025.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

10/Jun/2025

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ ΟΥΡΩΝ 24ΩΡΟΥ; 🧪

Η εξέταση λεύκωμα ούρων 24ώρου μετρά την ποσότητα πρωτεΐνης (λευκώματος) που αποβάλλεται στα ούρα κατά τη διάρκεια μιας πλήρους 24ωρης περιόδου. Είναι βασική εξέταση για τη διάγνωση και παρακολούθηση νεφρικών νοσημάτων.

🔬 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ;

Το λεύκωμα είναι κυρίως η αλβουμίνη (albumin) — μια πρωτεΐνη που φυσιολογικά παραμένει στο αίμα. Όταν τα νεφρά δυσλειτουργούν, η σπειραματική μεμβράνη επιτρέπει τη διαρροή λευκώματος στα ούρα, φαινόμενο γνωστό ως λευκωματουρία ή πρωτεϊνουρία.

🔎 ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΣΥΛΛΟΓΗ 24ΩΡΟΥ;

Η τυχαία δειγματοληψία ούρων μπορεί να επηρεαστεί από την ώρα, την ενυδάτωση, την άσκηση ή τη στάση του σώματος.
➡️ Η 24ωρη συλλογή ούρων εξισορροπεί αυτές τις μεταβλητές, προσφέροντας πιο αξιόπιστα αποτελέσματα.

🧴 ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΣΩΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ;

📌 Οδηγίες συλλογής:

Το πρωί πετάμε τα πρώτα ούρα της ημέρας.
Κατόπιν, συλλέγουμε ΟΛΑ τα ούρα για 24 ώρες σε ειδικό δοχείο.
Την επόμενη ημέρα, περιλαμβάνουμε και την πρώτη πρωινή ούρηση.
Φυλάσσουμε το δείγμα στο ψυγείο ή δροσερό χώρο κατά τη διάρκεια της συλλογής.

⚠️ Αν ξεχαστεί μία ούρηση, η εξέταση πρέπει να επαναληφθεί.

📈 ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

Εύρος	Τιμή (mg/24h)
Φυσιολογικό	< 150 mg/24h
Οριακό (microalbuminuria)	30–300 mg/24h (αλβουμίνη)
Παθολογικό (μακρολευκωματουρία)	> 300 mg/24h
Νεφρωσικό σύνδρομο	> 3.5 g/24h

Οι τιμές διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την παθολογία.

🧬 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ

Τα σπειράματα στα νεφρά λειτουργούν σαν φίλτρα. Φυσιολογικά:

Πρωτεΐνες δεν περνούν στα ούρα
Αν περάσουν, επαναρροφώνται από τα εγγύς σωληνάρια

Η παρουσία λευκώματος στα ούρα υποδηλώνει:

🔴 Διαταραχή φραγμού σπειραματικής μεμβράνης
🔴 Σωληναριακή βλάβη (λιγότερο συχνά)
🔴 Υπερπαραγωγή πρωτεϊνών (π.χ. μυελοπλασματοκυτταρικά σύνδρομα)

🧪 ΠΡΩΤΕΪΝΟΥΡΙΑ VS ΜΙΚΡΟΑΛΒΟΥΜΙΝΟΥΡΙΑ

Τύπος	Εύρος Τιμών	Σημασία
Φυσιολογική	< 150 mg/24h	Κανονική έκκριση
Μικροαλβουμινουρία	30–300 mg/24h	Πρώιμος δείκτης βλάβης
Μακροαλβουμινουρία	> 300 mg/24h	Εγκατεστημένη βλάβη
Νεφρωσική Πρωτεϊνουρία	> 3500 mg/24h	Νεφρωσικό σύνδρομο

🩺 ΠΟΤΕ ΖΗΤΕΙΤΑΙ Η ΕΞΕΤΑΣΗ;

✅ Συστήνεται όταν υπάρχει:

Ύποπτο νεφρικό νόσημα
Αρτηριακή υπέρταση
Σακχαρώδης διαβήτης (έλεγχος για διαβητική νεφροπάθεια)
Οίδημα κάτω άκρων, αφρώδη ούρα
Προεκλαμψία στην εγκυμοσύνη
Αυξημένη κρεατινίνη ή ουρία
Παρακολούθηση νεφροπαθών ή λήπτες μοσχεύματος

➡️ Επόμενη ενότητα: Διαβητική Νεφροπάθεια και 24ωρο Λεύκωμα…

Συνεχίζουμε με μία από τις πιο σημαντικές ενότητες:

🍬 ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΛΕΥΚΩΜΑ ΟΥΡΩΝ 24ΩΡΟΥ

Η διαβητική νεφροπάθεια είναι η συχνότερη αιτία τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας στον δυτικό κόσμο.

📌 Το λεύκωμα ούρων 24ώρου είναι καθοριστική εξέταση για:

Πρώιμη ανίχνευση μικροαλβουμινουρίας
Εκτίμηση βαρύτητας της νεφρικής βλάβης
Παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία

📈 ΣΤΑΔΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (σύμφωνα με λευκωματουρία)

Στάδιο	Τιμή αλβουμίνης (mg/24h)	Χαρακτηριστικά
1 – Φυσιολογικό	< 30	Καμία βλάβη
2 – Μικροαλβουμινουρία	30–300	Πρώιμη βλάβη, αντιστρεπτή
3 – Μακροαλβουμινουρία	> 300	Μόνιμη βλάβη, προοδευτική
4 – Πρωτογενής Νεφρική Βλάβη	> 2000	Σημαντική έκπτωση GFR
5 – Τελικό Στάδιο ΧΝΑ	Μπορεί να μειωθεί λόγω GFR	Ανάγκη αιμοκάθαρσης ή μεταμόσχευσης

💊 ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Διατήρηση αλβουμίνης < 30 mg/24h
Αναστολείς RAA συστήματος (π.χ. ACE-i, ARBs)
Έλεγχος σακχάρου (HbA1c < 7%)
Έλεγχος πίεσης (<130/80 mmHg)

➡️ Ενίσχυση με κατάλληλη διατροφή (χαμηλή σε νάτριο και πρωτεΐνες, ανάλογα με το στάδιο)

🤰 ΛΕΥΚΩΜΑ ΟΥΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Η παρουσία λευκώματος στα ούρα κατά την εγκυμοσύνη είναι συχνό εύρημα, αλλά δεν είναι πάντα παθολογική.

📌 Φυσιολογικά:

Η εγκυμοσύνη προκαλεί αύξηση της σπειραματικής διήθησης (GFR)
Επιτρέπεται μικρή αύξηση λευκώματος (έως <300 mg/24h)

⚠️ Πότε θεωρείται παθολογικό:

Τιμή λευκώματος (mg/24h)	Ερμηνεία
< 300	Εντός φυσιολογικού για εγκυμοσύνη
300 – 500	Ύποπτο, παρακολούθηση
> 500	Πιθανή προεκλαμψία
> 2000	Σοβαρή προεκλαμψία – νοσηλεία

🧠 ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ

Η προεκλαμψία συνδυάζει:

Αρτηριακή υπέρταση
Λευκωματουρία
± Οιδήματα ή διαταραχές ηπατικής/αιματολογικής λειτουργίας

🔴 Πρόκειται για επείγουσα μαιευτική κατάσταση – απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.

🧱 ΛΕΥΚΩΜΑ ΟΥΡΩΝ & ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου είναι βασική εξέταση για:

Πρώιμη διάγνωση νεφρικής βλάβης
Παρακολούθηση της εξέλιξης
Πρόγνωση επιδείνωσης GFR

📊 Σχέση λευκώματος με GFR

Εύρημα	Σχόλιο
Αυξημένο λεύκωμα + φυσιολογικό GFR	Πρώιμη σπειραματική βλάβη
Αυξημένο λεύκωμα + μειωμένο GFR	Προχωρημένο στάδιο ΧΝΑ
Μείωση λευκώματος με αγωγή	Θετική ανταπόκριση στη θεραπεία

🩸 ΝΕΦΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Χαρακτηρίζεται από:

Λεύκωμα >3.5 g/24h
Υποαλβουμιναιμία
Υπερλιπιδαιμία
Οιδήματα

📌 Απαιτεί νοσηλεία και ειδική νεφρολογική παρακολούθηση

🥗 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΛΕΥΚΩΜΑ ΟΥΡΩΝ 24ΩΡΟΥ

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση της λευκωματουρίας και στη σταθεροποίηση της νεφρικής λειτουργίας.

✅ ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Μεσογειακή διατροφή: πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, ελαιόλαδο
Μείωση ζωικών πρωτεϊνών: κυρίως κόκκινο κρέας
Έλεγχος προσλαμβανόμενου νατρίου (αλάτι) – <5g/ημέρα
Αποφυγή επεξεργασμένων τροφών: fast food, αλλαντικά, κονσέρβες
Καλή ενυδάτωση 💧 (εξαρτάται από GFR)

⚠️ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ (ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ)

Συστατικό	Πότε περιορίζεται
Πρωτεΐνες	Σε προχωρημένη ΧΝΑ
Φώσφορος	Σε ΧΝΑ σταδίου 3–5
Κάλιο	Αν υπάρχει υπερκαλιαιμία
Νάτριο	Σε υπέρταση, οίδημα, ΧΝΑ

📌 Οι συστάσεις γίνονται με βάση την κάθαρση κρεατινίνης (GFR) και την έκταση της λευκωματουρίας.

🧠 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

🟢 Επιτρέπονται:

Ελαιόλαδο, φρούτα, ρύζι, άπαχο κοτόπουλο, βραστές πατάτες
Καρότα, κολοκύθι, μήλα, αχλάδια

🔴 Περιορισμός:

- Αλατισμένοι ξηροί καρποί
- Κονσέρβες, ζωμοί
- Αναψυκτικά με φωσφορικά
- Σκληρά τυριά, κόκκινο κρέας, καπνιστά

❓ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (FAQ)

📦 Πώς μαζεύω σωστά το δείγμα 24ώρου;

Απορρίπτετε την πρώτη ούρηση το πρωί και συλλέγετε **όλα τα ούρα για 24 ώρες** σε ειδικό δοχείο. Φυλάσσετε στο ψυγείο.

📈 Ποια είναι η φυσιολογική τιμή λευκώματος στα ούρα;

Λιγότερο από **150 mg/24h** για ολικό λεύκωμα και <30 mg για αλβουμίνη. Πάνω από αυτά θεωρείται παθολογικό.

🤰 Είναι φυσιολογικό να έχω λεύκωμα στην εγκυμοσύνη;

Μικρές ποσότητες (<300 mg/24h) μπορεί να είναι φυσιολογικές, αλλά **πρέπει να αξιολογηθεί από γιατρό**, ειδικά αν υπάρχει υπέρταση.

🧂 Πρέπει να αλλάξω διατροφή αν έχω αυξημένο λεύκωμα;

Ναι, μείωση πρωτεΐνης, αλατιού και έμφαση σε μεσογειακή διατροφή βοηθούν σημαντικά.

💊 Υπάρχει θεραπεία για τη λευκωματουρία;

Ανάλογα με την αιτία. Σε **διαβήτη** και **ΧΝΑ**, χρησιμοποιούνται ACE-inhibitors ή ARBs.

🔁 Πόσο συχνά πρέπει να κάνω την εξέταση;

Σε **διαβητικούς** και **νεφροπαθείς**: κάθε 3–6 μήνες ή σύμφωνα με οδηγίες νεφρολόγου.

📚 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

KDIGO Clinical Practice Guidelines for CKD, 2021
American Diabetes Association (ADA) – Standards of Care 2024
European Renal Association Guidelines
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ)
Mayo Clinic – Protein in Urine (Proteinuria)
UpToDate – Approach to proteinuria in adults
National Kidney Foundation – Albuminuria: A marker of kidney disease