trulicity-glp1-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Trulicity (Ντουλαγλουτίδη): Χρήση, Παρενέργειες & Απώλεια Βάρους

Τελευταία ενημέρωση:
Σύντομη σύνοψη:
Το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) είναι αγωνιστής GLP-1 για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
με αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία, πιθανή απώλεια βάρους και εβδομαδιαία χορήγηση.


1

Trulicity (ντουλαγλουτίδη): τι είναι και σε ποιους ενδείκνυται

Το Trulicity είναι φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, που ανήκει
στους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Περιέχει τη δραστική ουσία
ντουλαγλουτίδη (dulaglutide) και χορηγείται μία φορά την εβδομάδα
με υποδόρια ένεση.

Τι προσφέρει κλινικά:

  • Αποτελεσματική ρύθμιση γλυκόζης αίματος
  • Απώλεια βάρους (μέση μείωση 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους)
  • Καρδιοπροστασία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
  • Μείωση κινδύνου μικρο- και μακροαγγειακών επιπλοκών

Εγκρίσεις: FDA (ΗΠΑ), EMA (Ευρώπη), ΕΟΦ (Ελλάδα)
Χορήγηση: 1 ένεση/εβδομάδα (κοιλιά, μηρός ή βραχίονας)
Μορφή: προγεμισμένη πένα 0,75 mg – 4,5 mg

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.


2

Πώς δρα το Trulicity (μηχανισμός δράσης)

Η ντουλαγλουτίδη είναι ανάλογο του GLP-1, μιας εντεροορμόνης που
εκκρίνεται φυσιολογικά μετά το γεύμα. Συνδέεται στους ίδιους υποδοχείς,
παρατείνοντας και ενισχύοντας τις φυσιολογικές της δράσεις.

  • Αύξηση ινσουλίνης: ενεργοποιείται μόνο σε υπεργλυκαιμία,
    μειώνοντας τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
  • Μείωση γλυκαγόνης: περιορίζει την ηπατική παραγωγή γλυκόζης
    και τα επίπεδα σακχάρου νηστείας.
  • Επιβράδυνση γαστρικής κένωσης: μειώνει τις μεταγευματικές αιχμές
    και αυξάνει το αίσθημα κορεσμού.
  • Δράση στο ΚΝΣ: επηρεάζει υποθαλαμικά κέντρα όρεξης,
    συμβάλλοντας στην απώλεια βάρους.

Συνδυαστικά, οι δράσεις αυτές οδηγούν σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο,
απώλεια βάρους και μείωση καρδιομεταβολικού κινδύνου.
Η εβδομαδιαία χορήγηση οφείλεται στη μεγάλη διάρκεια δράσης του φαρμάκου.



3

Ενδείξεις χρήσης Trulicity

Το Trulicity έχει σαφώς καθορισμένες εγκεκριμένες και μη ενδείξεις:

ΚατάστασηΚαθεστώς
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2Εγκεκριμένο (FDA / EMA / ΕΟΦ)
Καρδιοπροστασία σε διαβήτηΕγκεκριμένο (μελέτη REWIND)
ΠαχυσαρκίαOff-label χρήση
ΠροδιαβήτηςΌχι επίσημα εγκεκριμένο


4

Δοσολογία & Τρόπος Χορήγησης

Το Trulicity κυκλοφορεί σε ενέσιμη πένα μίας χρήσης για χορήγηση
μία φορά την εβδομάδα. Η δόση αυξάνεται σταδιακά για καλύτερη ανεκτικότητα.

ΕβδομάδαΔόση
1–40.75 mg / εβδομάδα
5–81.5 mg / εβδομάδα
Από 9η εβδομάδαΔυνατότητα αύξησης έως 3.0 mg ή 4.5 mg / εβδομάδα

(ανάλογα με ανταπόκριση και ανεκτικότητα)

Η ένεση γίνεται υποδορίως (κοιλιά, μηρός, βραχίονας),
την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδα.
Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, με ή χωρίς φαγητό.

Σε περίπτωση παράλειψης δόσης: χορηγείται το συντομότερο δυνατό,
εφόσον έχουν απομείνει τουλάχιστον 3 ημέρες μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη δόση.

Πληροφοριακό υλικό. Όχι ιατρική οδηγία.


5

Trulicity και απώλεια βάρους: τι δείχνουν οι μελέτες

Αν και το Trulicity (ντουλαγλουτίδη) έχει επίσημη ένδειξη για
ρύθμιση σακχάρου και καρδιοπροστασία, σε πολλούς ασθενείς
παρατηρείται κλινικά σημαντική απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Μελέτες και δεδομένα

  • Στις κλινικές μελέτες REWIND και AWARD καταγράφηκε μέση απώλεια:
    • 2,5–3,5 κιλά με δόση 1,5 mg/εβδομάδα
    • 5–6,5 κιλά με δόσεις 3,0–4,5 mg/εβδομάδα, με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα σε άτομα με BMI ≥30 kg/m²
  • Σε μελέτες πραγματικής ζωής (real-world evidence), η απώλεια βάρους
    μπορεί να φτάσει το 7–8% του αρχικού σωματικού βάρους στους πρώτους
    6–12 μήνες.

Μηχανισμοί απώλειας βάρους

  • Κεντρική δράση στον υποθάλαμο: μείωση όρεξης
  • Καθυστέρηση γαστρικής κένωσης: αυξημένος κορεσμός
  • Σταθεροποίηση σακχάρου: λιγότερες λιγούρες και αυξομειώσεις όρεξης
  • Βελτίωση ινσουλινοευαισθησίας: ενίσχυση λιπόλυσης

Σε ποιους παρατηρείται μεγαλύτερη απώλεια

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Προφίλ ασθενώνΠιθανή απώλεια βάρους
BMI ≥306–10%
Ηλικία 35–50 ετών>8%
Συνδυασμός με άσκηση και διατροφή>10%
Χωρίς φάρμακα που αυξάνουν βάρος (π.χ. ινσουλίνη)Μεγαλύτερη απώλεια

Σημαντικές παρατηρήσεις

  • Η απώλεια βάρους με Trulicity δεν είναι αυτόματη και απαιτεί
    σωστή διατροφή και τακτική άσκηση.
  • Το φάρμακο δεν έχει επίσημη έγκριση ως θεραπεία παχυσαρκίας
    (σε αντίθεση με το Wegovy), αλλά χρησιμοποιείται συχνά σε άτομα με διαβήτη
    και αυξημένο BMI.


6

Πότε φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα

Με το Trulicity τα αποτελέσματα εμφανίζονται σταδιακά
και κορυφώνονται σε βάθος μηνών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΧρόνοςΑναμενόμενο αποτέλεσμα
4–6 εβδομάδεςΜείωση όρεξης, καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος
2–3 μήνεςΠρώτη εμφανής απώλεια βάρους (≈2–4 kg)
6 μήνεςΣταθεροποίηση και μέγιστη απώλεια (3–7%)


7

Διατροφή και Trulicity: πώς ενισχύεται η απώλεια βάρους

Η αποτελεσματικότητα του Trulicity στην απώλεια βάρους
πολλαπλασιάζεται όταν συνοδεύεται από σωστή διατροφική στρατηγική.

Βασικές διατροφικές αρχές

  • Μικρά και συχνά γεύματα (5–6 την ημέρα)
  • Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας σε κάθε γεύμα
  • Φυτικές ίνες από λαχανικά, φρούτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και όσπρια
  • Σύνθετοι υδατάνθρακες (κινόα, βρώμη, μαύρο ρύζι)
  • Επαρκής ενυδάτωση

Αποφύγετε

  • Λιπαρά και τηγανητά φαγητά
  • Αλκοόλ (ενισχύει τη ναυτία)
  • Ανθρακούχα και ζαχαρούχα ροφήματα
  • Μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων ταχείας απορρόφησης (λευκό ψωμί, μακαρόνια, γλυκά)

Χρήσιμα tips

  • Τρώτε αργά ώστε να ενισχύεται το αίσθημα κορεσμού
  • Ξεκινήστε το γεύμα με σαλάτα ή σούπα
  • Συνδυάστε με ήπια άσκηση (π.χ. περπάτημα 30 λεπτών ημερησίως)


8

Trulicity και απώλεια βάρους σε σύγκριση με Ozempic

Τanto το Trulicity όσο και το Ozempic
ανήκουν στους αγωνιστές GLP-1, όμως διαφέρουν ως προς την ένταση απώλειας βάρους,
την ανεκτικότητα και τις επίσημες ενδείξεις.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΠαράμετροςTrulicityOzempic
Μέση απώλεια βάρους3–7%7–15%
Μέγιστη διαθέσιμη δόση4,5 mg2,0 mg ή 2,4 mg (Wegovy)
Έναρξη αποτελέσματος1–2 μήνες4–6 εβδομάδες
Κίνδυνος ναυτίαςΧαμηλότεροςΥψηλότερος
ΚαρδιοπροστασίαREWINDSUSTAIN-6
Επίσημη ένδειξη παχυσαρκίαςΌχι (off-label)Ναι (Wegovy)

Συμπέρασμα

  • Για εντονότερη απώλεια βάρους,
    το Ozempic/Wegovy υπερτερεί.
  • Για καλύτερη ανοχή, το Trulicity αποτελεί
    εξαιρετική επιλογή, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με γαστρεντερική ευαισθησία.


9

Trulicity και άσκηση: πώς ενισχύονται τα αποτελέσματα

Η τακτική φυσική δραστηριότητα ενισχύει σημαντικά:

  • Την απώλεια βάρους
  • Τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου
  • Την καρδιοπροστατευτική δράση του Trulicity
  • Την αύξηση της ινσουλινοευαισθησίας
  • Τη συνολική ευεξία

Ιδανικά είδη άσκησης

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΤύποςΣύσταση
Αερόβια άσκηση150 λεπτά/εβδομάδα (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση)
Μυϊκή ενδυνάμωση2–3 φορές/εβδομάδα (βάρη, λάστιχα, ασκήσεις σώματος)
Ευλυγισία και ισορροπία2 φορές/εβδομάδα (pilates, yoga)

Σημαντικές οδηγίες

  • Ξεκινήστε σταδιακά· τις πρώτες εβδομάδες το Trulicity μπορεί
    να προκαλεί ναυτία, οπότε αποφύγετε έντονη άσκηση αμέσως μετά το γεύμα.
  • Μην παραλείπετε την ενυδάτωση.
  • Χρησιμοποιείτε κατάλληλα υποδήματα για αποφυγή τραυματισμών.
  • Αποφύγετε άσκηση αμέσως μετά την ένεση· ιδανικά μετά από
    12–24 ώρες.

Με άσκηση και σωστή διατροφή, η απώλεια βάρους
μπορεί να είναι έως και διπλάσια σε σχέση με τη μονοθεραπεία
με Trulicity.



10

Παρενέργειες και αντενδείξεις του Trulicity

Η ντουλαγλουτίδη θεωρείται γενικά ασφαλής και
καλά ανεκτή στους περισσότερους ασθενείς. Όπως όλα τα φάρμακα,
μπορεί να εμφανίσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Πολύ συχνές παρενέργειες (>10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΠαρενέργειαΣχόλιο
ΝαυτίαΣυνήθως τις πρώτες 4–6 εβδομάδες
ΈμετοςΣπάνιος, σε ευαίσθητα άτομα
ΔιάρροιαΜέτρια συχνότητα, σταδιακή υποχώρηση
Μειωμένη όρεξηΣυχνή, συνήθως επιθυμητή
ΚόπωσηΠαροδική, τις πρώτες εβδομάδες

Συχνές παρενέργειες (1–10%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΠαρενέργειαΣχόλιο
ΔυσπεψίαΒοηθούν μικρά και συχνά γεύματα
Κοιλιακό άλγοςΣυνήθως παροδικό
ΜετεωρισμόςΤείνει να υποχωρεί
ΔυσκοιλιότηταΜπορεί να χρειαστεί αύξηση φυτικών ινών
ΖάληΣπάνια· προσοχή σε αφυδάτωση

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες (<1%)

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΠαρενέργειαΣχόλιο
ΠαγκρεατίτιδαΆμεση διακοπή φαρμάκου και επείγουσα ιατρική εκτίμηση
ΧολολιθίασηΑυξημένος κίνδυνος σε ταχεία απώλεια βάρους
Νεφρική δυσλειτουργίαΣυνήθως δευτερογενής σε αφυδάτωση
Αλλεργικές αντιδράσειςΑγγειοοίδημα ή δύσπνοια απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση

Αντενδείξεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΚατάστασηΣχόλιο
Ιστορικό παγκρεατίτιδαςΑπόλυτη αντένδειξη
Καρκίνος C-κυττάρων θυρεοειδούς ή σύνδρομο MEN2Απόλυτη αντένδειξη
ΕγκυμοσύνηΑπόλυτη αντένδειξη
ΘηλασμόςΑποφυγή λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων
Σοβαρή γαστρεντερική νόσος (π.χ. γαστροπάρεση)Προσοχή ή αποφυγή
Νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίουΔεν συνιστάται


11

Πώς να μειώσετε τις παρενέργειες του Trulicity

Οι παρακάτω πρακτικές μπορούν να μειώσουν τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
(κυρίως ναυτία και δυσπεψία) κατά τη θεραπεία με Trulicity:

  • Σταδιακή τιτλοποίηση δόσης (0,75 → 1,5 → 3,0 → 4,5 mg)
  • Μικρά και συχνά γεύματα για αποφυγή φουσκώματος
  • Επαρκής ενυδάτωση (νερό, αφεψήματα χωρίς ζάχαρη)
  • Αποφυγή λιπαρών και τηγανητών, ιδίως τις πρώτες εβδομάδες
  • Αναβολή έντονης άσκησης μετά την ένεση αν υπάρχει ναυτία

Η ένεση καλό είναι να γίνεται την ίδια ημέρα και ώρα κάθε εβδομάδα και να
καταγράφονται τυχόν συμπτώματα για συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό.

Πληροφοριακό υλικό. Δεν υποκαθιστά ιατρική οδηγία.


12

Trulicity και καρδιοπροστασία – μελέτη REWIND

Η μεγάλη καρδιολογική μελέτη REWIND (2020) κατέδειξε ότι η
ντουλαγλουτίδη προσφέρει ουσιαστική καρδιοπροστατευτική δράση.

  • 12% μείωση των μεγάλων καρδιαγγειακών επεισοδίων (MACE)
  • 15% μείωση των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων
  • Μείωση μικροαγγειακών επιπλοκών (νεφροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια)

Σημαντικό εύρημα: τα οφέλη ήταν ανεξάρτητα από τα επίπεδα HbA1c,
γεγονός που υποδηλώνει άμεση καρδιοπροστατευτική δράση πέραν της
γλυκαιμικής ρύθμισης.


Trulicity και νεφρική λειτουργία

Η ντουλαγλουτίδη αποβάλλεται μέσω του λεμφικού και νεφρικού συστήματος, αλλά
δεν μεταβολίζεται από τους νεφρούς.

  • Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία (eGFR >30 ml/min/1,73m²).
  • Απαιτείται προσοχή σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (eGFR <30), ιδιαίτερα σε αφυδάτωση λόγω ναυτίας ή εμέτων.
  • Συνιστάται τακτικός έλεγχος κρεατινίνης, eGFR και ηλεκτρολυτών.
  • Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε ασθενείς υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση.

Συμπέρασμα: Το Trulicity μπορεί να χρησιμοποιηθεί στους περισσότερους
νεφροπαθείς, με στενή ιατρική παρακολούθηση στις σοβαρές περιπτώσεις.


Trulicity και ηπατική λειτουργία

Το Trulicity δεν μεταβολίζεται πρωτογενώς από το ήπαρ και δεν έχει
συσχετιστεί με κλινικά σημαντική ηπατοτοξικότητα.

  • Δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε ήπια ή μέτρια ηπατική δυσλειτουργία.
  • Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια (Child-Pugh C).
  • Συνιστάται έλεγχος ηπατικών ενζύμων σε περίπτωση ίκτερου, σκουρόχρωμων ούρων ή επίμονης κόπωσης.

Συμπέρασμα: Το Trulicity θεωρείται γενικά ασφαλές για το ήπαρ, με
προσοχή σε ασθενείς με προϋπάρχουσα ηπατική νόσο.



13

Trulicity στην τρίτη ηλικία (≥65 ετών)

Το Trulicity αποτελεί πολύ καλή επιλογή για ηλικιωμένους ασθενείς με
σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

  • Εύκολη χορήγηση (1 ένεση την εβδομάδα)
  • Χαμηλός κίνδυνος υπογλυκαιμίας
  • Αποδεδειγμένη καρδιοπροστασία
  • Πολύ καλό προφίλ ανεκτικότητας

Απαιτείται προσοχή σε περιπτώσεις κακής θρέψης ή
αφυδάτωσης.



14

Trulicity vs Ozempic – συνοπτική σύγκριση

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

ΧαρακτηριστικόTrulicityOzempic
Δραστική ουσίαΝτουλαγλουτίδηΣεμαγλουτίδη
Χορήγηση1 φορά/εβδομάδα1 φορά/εβδομάδα
Μέση απώλεια βάρους2–3 kg4–6 kg
Μέγιστη δόση4,5 mg2,0 mg
ΚαρδιοπροστασίαΑποδεδειγμένη (REWIND)Αποδεδειγμένη (SUSTAIN)

Συμπέρασμα: Το Ozempic προσφέρει ισχυρότερη απώλεια βάρους και
γλυκαιμική μείωση, ενώ και τα δύο φάρμακα διαθέτουν αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση. Η επιλογή εξατομικεύεται.


15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το Trulicity

Τι είναι το Trulicity;

Το Trulicity είναι αγωνιστής GLP-1 με δραστική ουσία τη ντουλαγλουτίδη και χρησιμοποιείται
για τη ρύθμιση του σακχάρου στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, με αποδεδειγμένη
καρδιοπροστατευτική δράση.

Πώς δρα το Trulicity;

Αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης όταν υπάρχει υπεργλυκαιμία, μειώνει τη γλυκαγόνη και
επιβραδύνει τη γαστρική κένωση, συμβάλλοντας και στον έλεγχο της όρεξης.

Ποια είναι η διαφορά με το Ozempic;

Το Trulicity σχετίζεται συνήθως με ηπιότερη απώλεια βάρους αλλά καλύτερη γαστρεντερική
ανεκτικότητα, ενώ το Ozempic επιτυγχάνει μεγαλύτερη απώλεια βάρους.

Κάθε πότε γίνεται η ένεση;

Μία φορά την εβδομάδα, υποδορίως στην κοιλιά, στον μηρό ή στον βραχίονα.

Ποια είναι η συνήθης δόση;

Η θεραπεία ξεκινά από 0,75 mg και αυξάνεται συνήθως σε 1,5 mg, με δυνατότητα σταδιακής
τιτλοποίησης έως 4,5 mg την εβδομάδα.

Προκαλεί απώλεια βάρους;

Ναι. Σε αρκετούς ασθενείς παρατηρείται μέση απώλεια περίπου 3–7% του αρχικού σωματικού βάρους.

Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι από μόνο του. Ο κίνδυνος αυξάνεται μόνο όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή
σουλφονυλουρίες.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα άνω των 65 ετών;

Ναι. Είναι καλά ανεκτό και συχνά προτιμάται σε ηλικιωμένους λόγω καρδιοπροστασίας
και χαμηλού κινδύνου υπογλυκαιμίας.

Χρειάζεται συνταγή;

Ναι. Το Trulicity διατίθεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή.

Είναι ασφαλές σε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία;

Σε ήπια έως μέτρια νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να χρησιμοποιηθεί,
ενώ σε σοβαρές καταστάσεις απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Μπορεί να χορηγηθεί στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Αντενδείκνυται σε εγκυμοσύνη και θηλασμό.



16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε
εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων ή κλείστε ραντεβού:
Τηλ. +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

Gerstein HC et al.
Dulaglutide and cardiovascular outcomes in type 2 diabetes (REWIND).
N Engl J Med 2019; 380:1970–1980.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1901118
American Diabetes Association.
Standards of Medical Care in Diabetes—2024.
Diabetes Care 2024.
https://diabetesjournals.org/care/issue/47/Supplement_1
European Medicines Agency (EMA).
Trulicity (dulaglutide) – Summary of Product Characteristics.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/trulicity

Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων & ερμηνεία αποτελεσμάτων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/


υπερταση.jpg

    • 🩺 Τι Είναι η Υπέρταση;

      Η υπέρταση (ή αλλιώς αρτηριακή υπέρταση) είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης του αίματος πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, δηλαδή πάνω από 130/80 mmHg σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διεθνή και ευρωπαϊκά πρωτόκολλα (ACC/AHA, ESC/ESH).

      🧬 Τι είναι η αρτηριακή πίεση;

      Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών καθώς εξέρχεται από την καρδιά προς τα υπόλοιπα όργανα. Εκφράζεται με δύο αριθμούς:

      • Συστολική (π.χ. 120 mmHg): η πίεση όταν η καρδιά συσπάται και στέλνει αίμα

      • Διαστολική (π.χ. 80 mmHg): η πίεση όταν η καρδιά είναι σε φάση ανάπαυσης


      ⚠️ Γιατί είναι επικίνδυνη η υπέρταση;

      Η υπέρταση συχνά αποκαλείται “σιωπηλός δολοφόνος”, επειδή δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα για χρόνια αλλά φθείρει σιωπηλά ζωτικά όργανα όπως:

      • 🧠 Εγκέφαλο → εγκεφαλικό επεισόδιο

      • ❤️ Καρδιά → έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια

      • 👁️ Μάτια → υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια

      • 🧽 Νεφρούς → χρόνια νεφρική ανεπάρκεια


      📊 Ποια είναι τα επίπεδα υπέρτασης;

      ΚατηγορίαΣυστολικήΔιαστολική
      Φυσιολογική< 120< 80
      Υψηλή φυσιολογική120–129< 80
      Υπέρταση σταδίου 1130–13980–89
      Υπέρταση σταδίου 2≥140≥90
      Υπέρταση κρίσης≥180≥120

    • 🧾 Είδη υπέρτασης

      • Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής): χωρίς εμφανή αιτία – το 90-95% των περιπτώσεων

      • Δευτεροπαθής: οφείλεται σε άλλα νοσήματα (νεφρικά, ενδοκρινικά, φάρμακα)

      • Ανθεκτική: δεν ρυθμίζεται με 3 ή περισσότερα φάρμακα

      • Λευκής μπλούζας: αυξάνεται μόνο σε ιατρικό περιβάλλον

      • Μασκοφόρος τύπος: φυσιολογική στο ιατρείο, αυξημένη στο σπίτι


      📉 Πώς διαγιγνώσκεται;

      • Με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε διαφορετικές ημέρες

      • Με 24ωρη καταγραφή πίεσης (Holter)

      • Με αυτομετρήσεις κατ’ οίκον


      ✅ Μπορεί να προληφθεί ή να αντιμετωπιστεί;

      Ναι! Με συνδυασμό αλλαγών στον τρόπο ζωής και, εάν χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή.
      Βασικά μέτρα:

      • 🥗 DASH διατροφή

      • 🧘 Μείωση στρες

      • 🚭 Διακοπή καπνίσματος

      • 🏃‍♂️ Άσκηση

      • ⚖️ Απώλεια βάρους

      • 💊 Αντιυπερτασικά φάρμακα (διουρητικά, ACEi, ARBs, CCBs, β-αναστολείς κ.ά.)

🧬 Υπέρταση και Γονιδιακή Προδιάθεση

Η υπέρταση έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο, ιδίως στην πρωτοπαθή (ιδιοπαθή) υπέρταση, όπου δεν ανιχνεύεται οργανική αιτία. Η κληρονομικότητα θεωρείται υπεύθυνη για έως και 30–50% της μεταβλητότητας της αρτηριακής πίεσης στο γενικό πληθυσμό.


🧪 Κύριοι Μηχανισμοί Γενετικής Προδιάθεσης:

      1. Γονίδια που ρυθμίζουν το σύστημα RAAS (Renin-Angiotensin-Aldosterone System)

        • Πολυμορφισμοί στο ACE, AGT, AGTR1

        • Επηρεάζουν την αγγειοσύσπαση, την κατακράτηση νατρίου και την ευαισθησία στο αλάτι

      2. Γονίδια που σχετίζονται με την απορρόφηση νατρίου στα νεφρά

        • Π.χ. WNK1, WNK4, NCC, ENaC

        • Ευθύνονται για μορφές κληρονομικής υπέρτασης όπως Liddle syndrome

      3. Γονίδια που ρυθμίζουν τον τόνο των αγγείων

        • Π.χ. NOS3 (Νιτρικό Οξείδιο), ADD1, KCNJ1

        • Επηρεάζουν τη διάταση/συστολή των αγγείων και την απάντηση στο στρες

      4. Γονίδια μεταβολισμού καλίου και μαγνησίου

        • Συνδέονται με υποκαλιαιμία και αυξημένο κίνδυνο δευτεροπαθούς υπέρτασης


🧬 Παραδείγματα Μονογονιδιακών Συνδρόμων με Υπέρταση

ΣύνδρομοΓονίδιοΧαρακτηριστικά
Liddle SyndromeSCNN1B/SCNN1G (ENaC)Υπέρταση, υποκαλιαιμία, χαμηλή ρενίνη και αλδοστερόνη
SAME (Apparent Mineralocorticoid Excess)11β-HSD2Κατακράτηση νατρίου, υπέρταση σε παιδιά
Glucocorticoid-remediable aldosteronismHYB13A/CYP11B1Οικογενειακή υπέρταση – αντιμετωπίζεται με γλυκοκορτικοειδή

🧬 Ειδικά στην Ελλάδα

  • Μελέτες δείχνουν αυξημένη επίπτωση πολυμορφισμών στα γονίδια ACE και AGT στον ελληνικό πληθυσμό

  • Η κληρονομικότητα επηρεάζει πιο έντονα άνδρες >40 ετών με κεντρική παχυσαρκία


🧬 Τεστ Γονιδιακού Ελέγχου

▶️ Αρχικά δεν συνιστάται σε όλους
▶️ Προτείνεται σε:

    • Νεαρά άτομα με σοβαρή υπέρταση (<30 ετών)

    • Ανθεκτική υπέρταση με υποκαλιαιμία

    • Ιστορικό οικογενειακής υπέρτασης σε παιδική ηλικία

    • Ύποπτα εργαστηριακά ευρήματα (π.χ. χαμηλή ρενίνη, χαμηλή αλδοστερόνη, υποκαλιαιμία)

    • 📌 Θυμήσου:
      👉 Η γενετική επηρεάζει την ευαισθησία, αλλά το περιβάλλον (διατροφή, στρες, άσκηση) καθορίζει την έκφραση.

🧬 Πίνακας – Γενετικά Σύνδρομα με Υπέρταση

ΣύνδρομοΓονίδιο/ΜετάλλαξηΚλινικά ΧαρακτηριστικάΒιοδείκτες
Liddle SyndromeSCNN1B, SCNN1G (ENaC)Πρώιμη υπέρταση, υποκαλιαιμία, οικογενειακό ιστορικό↓ Ρενίνη, ↓ Αλδοστερόνη, ↑ Na⁺, ↓ K⁺
Apparent Mineralocorticoid Excess (SAME)11β-HSD2Νεανική υπέρταση, υπερνατριαιμία, μεταβολική αλκάλωση↓ Κορτιζόλη μεταβολιτών, ↓ Ρενίνη, ↓ Αλδοστερόνη
Glucocorticoid-remediable Aldosteronism (GRA)CYP11B1/CYP11B2 χιμαιρισμόςΟικογενειακή υπέρταση, ανταποκρίνεται σε κορτιζόλη↑ Αλδοστερόνη, ↓ Ρενίνη, αυξημένη απόκριση σε δεξαμεθαζόνη
Familial Hyperaldosteronism type IICLCN2Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός, μεταβιβάζεται αυτοσωμικά επικρατητικά↑ Αλδοστερόνη, ↓ Ρενίνη, ευαισθησία σε MR ανταγωνιστές
Gordon Syndrome (PHA2)WNK1, WNK4Υπέρταση + υπερκαλιαιμία, χαμηλό pH↑ Κάλιο, ↑ Χλωρίο, ↓ Ρενίνη, φυσιολογική αλδοστερόνη
Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH, 11β-hydroxylase type)CYP11B1Υπέρταση, αρρενοποίηση, πρώιμη ήβη↑ Δεσοξυκορτικοστερόνη (DOC), ↑ Ανδρογόνα

🩺 Φυσιολογικές Τιμές Αρτηριακής Πίεσης

ΚατηγορίαΣυστολική (mmHg)Διαστολική (mmHg)
Φυσιολογική< 120< 80
Υψηλή φυσιολογική120–129< 80
Υπέρταση σταδίου 1130–13980–89
Υπέρταση σταδίου 2≥140≥90
Υπέρταση κρίσης≥180≥120

📌 Οι μετρήσεις πρέπει να γίνονται σε ήρεμη κατάσταση, με κατάλληλη περιχειρίδα, και ιδανικά κατά μέσο όρο 2-3 ημερών.

🔍 Ποιες είναι οι Αιτίες της Υπέρτασης;

Πρωτοπαθής Υπέρταση (Ιδιοπαθής)

📌 Αφορά 90-95% των περιπτώσεων υπέρτασης
📌 Δεν υπάρχει σαφής παθολογική αιτία, αλλά σχετίζεται με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων

Παράγοντες που συμβάλλουν:

  • 🧬 Γενετική προδιάθεση

  • 🧂 Υψηλή πρόσληψη αλατιού (νάτριο)

  • 🍟 Κακή διατροφή (υψηλά κορεσμένα λίπη, χαμηλή σε κάλιο)

  • 🚬 Κάπνισμα

  • 📉 Χαμηλή φυσική δραστηριότητα

  • 🍻 Αλκοόλ (ιδιαίτερα >2 ποτά/ημέρα)

  • 😓 Χρόνιο ψυχολογικό στρες

  • ⚖️ Παχυσαρκία (κεντρικού τύπου ειδικά)

  • 🧓 Ηλικία >55 ετών

  • 👨‍👩‍👧‍👦 Οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης

  • Ανεπαρκής ύπνος ή υπνική άπνοια


Δευτεροπαθής Υπέρταση

📌 Αφορά ~5-10% των περιπτώσεων
📌 Οφείλεται σε συγκεκριμένη υποκείμενη νόσο ή παθολογία

Συνήθεις αιτίες:

ΚατηγορίαΠαράδειγμα
🧽 Νεφρικά αίτιαΧρόνια νεφρική νόσος, στένωση νεφρικής αρτηρίας
🧬 ΕνδοκρινικάΥπερκορτιζολαιμία (Cushing), Υπεραλδοστερονισμός, Φαιοχρωμοκύτωμα, Θυρεοειδοπάθειες
💊 ΦαρμακευτικάΑντισυλληπτικά, NSAIDs, κορτικοστεροειδή, αποσυμφορητικά
🚬 Ουσίες/Τοξικές αιτίεςΚοκαΐνη, αμφεταμίνες, αλκοόλ σε μεγάλες ποσότητες
🤒 ΆλλεςΑποφρακτική υπνική άπνοια, στένωση ισθμού αορτής (σε νέους)

🧪 Πώς διακρίνεται;

Η δευτεροπαθής υπέρταση υποψιάζεται όταν:

  • 📈 Εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία (<30 ετών) ή μετά τα 60

  • 💊 Είναι ανθεκτική σε τουλάχιστον 3 φάρμακα

  • 🔁 Έχει ταχεία επιδείνωση ή υπερτασικές κρίσεις

  • 📉 Συνοδεύεται από υποκαλιαιμία, ταχυκαρδία, ή ενδείξεις νεφρικής νόσου

🔬 Πρωτοπαθής vs Δευτεροπαθής Υπέρταση

ΤύποςΧαρακτηριστικά
Πρωτοπαθής (ιδιοπαθής)90-95% των περιπτώσεων, χωρίς εμφανή αιτία
Δευτεροπαθής5-10%, σχετίζεται με άλλα νοσήματα (π.χ. νεφρικά, ενδοκρινικά)

📉 Παράγοντες Κινδύνου

  • 👴 Ηλικία > 55

  • 👨‍👩‍👧 Κληρονομικότητα

  • 🍟 Κακή διατροφή (π.χ. υπερβολικό νάτριο)

  • 🚬 Κάπνισμα

  • 🧂 Υπερκατανάλωση αλατιού

  • 🧘 Χαμηλή φυσική δραστηριότητα

  • 📉 Έλλειψη καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου

  • 🍻 Αλκοόλ

  • 😓 Χρόνιο στρες


⚠️ Συμπτώματα Υπέρτασης – Τι Πρέπει να Προσέχετε

Η υπέρταση είναι συχνά ασυμπτωματική, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια. Πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση, γεγονός που την καθιστά ύπουλη και επικίνδυνη.

🧠 Για αυτό ονομάζεται και “σιωπηλός δολοφόνος”.


🔹 1. Πρωτοπαθής Υπέρταση (ήπια – μέτρια)

Συχνά χωρίς καθόλου συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται:

  • 🤕 Ήπιοι πονοκέφαλοι (ιδίως στον αυχένα, πρωινές ώρες)

  • 😵 Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας

  • 👀 Θολή όραση ή “λάμψεις”/σπινθήρες

  • ❤️ Αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία

  • 💤 Κόπωση ή μειωμένη αντοχή

  • 🔊 Βούισμα στα αυτιά (εμβοές)

  • 🧘 Άγχος ή νευρικότητα

📌 Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και συχνά αποδίδονται σε στρες ή κόπωση, καθυστερώντας τη διάγνωση.


🔸 2. Σοβαρή Υπέρταση ή Υπέρταση Σταδίου 2

  • 🔴 Έντονοι πονοκέφαλοι (ιδίως ινιακά)

  • 🫁 Δύσπνοια, ιδίως στην κόπωση

  • 🩸 Αιμορραγία από τη μύτη (ρινορραγία)

  • 💥 Αίσθημα πίεσης στο στήθος

  • 👁️ Διαταραχές όρασης (π.χ. διπλωπία, τύφλωση)

  • 🧠 Επεισόδια συγκοπής ή λιποθυμίας


🚨 3. Υπερτασική Κρίση (Hypertensive Emergency)

📈 Πίεση >180/120 mmHg
📉 Με συνοδές οργανικές βλάβες, π.χ.:

ΌργανοΣυμπτώματα
🧠 ΕγκέφαλοςΠονοκέφαλος, σύγχυση, επιληπτικές κρίσεις, εγκεφαλικό
❤️ ΚαρδιάΠόνος στο στήθος, ισχαιμία, οξύ πνευμονικό οίδημα
🧽 ΝεφροίΟλιγουρία ή ανουρία, ↑ κρεατινίνη
👁️ ΜάτιαΘάμβος, αιμορραγίες αμφιβληστροειδούς

📌 Απαιτείται άμεση εισαγωγή και ενδοφλέβια αγωγή.


👵 4. Συμπτώματα Υπέρτασης στους Ηλικιωμένους

  • Συχνότερα μόνο συστολική υπέρταση

  • Συμπτώματα από την ορθοστατική υπόταση (λόγω θεραπείας):
    – Ζάλη στην έγερση
    – Λιποθυμικά επεισόδια

  • Επιπλοκές: Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF)


🤰 5. Υπέρταση στην Εγκυμοσύνη

  • Μπορεί να είναι προεκλαμψία:
    – Πίεση >140/90 mmHg μετά την 20ή εβδομάδα
    – Συνοδεύεται από οίδημα, πρωτεϊνουρία, κεφαλαλγία, φωταψίες

📌 Η υπέρταση στην κύηση μπορεί να οδηγήσει σε προεκλαμψία, εκλαμψία, αποκόλληση πλακούντα, ή πρόωρο τοκετό.


📋 Αναγνωριστικά Κλειδιά για Υπέρταση που “δίνει σήμα”

ΠίεσηΣυμπτώματα που απαιτούν άμεση αξιολόγηση
>140/90 καιΠονοκέφαλος, ζάλη, οπτικές διαταραχές
>160/100 καιΠίεση στο στήθος, δύσπνοια
>180/120 καιΝευρολογικά σημεία, ταχυπαλμία, θάμβος όρασης

Συμπωματα υπερτασης

🥗 Διατροφή και Υπέρταση – Η Δίαιτα DASH

Η δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) είναι ειδικά σχεδιασμένη για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

✅ Επιτρεπόμενα:

  • Φρούτα και λαχανικά

  • Προϊόντα ολικής άλεσης

  • Χαμηλά σε λιπαρά γαλακτοκομικά

  • Ψάρια, πουλερικά, όσπρια

  • Ξηροί καρποί (ανάλατοι)

  • Αρκετό κάλιο, μαγνήσιο και ασβέστιο

❌ Αποφύγετε:

  • Αλάτι (>5g/ημέρα)

  • Επεξεργασμένα τρόφιμα

  • Κόκκινο κρέας

  • Ζάχαρη και κορεσμένα λίπη

  • Αλκοόλ και αναψυκτικά

💡 Τιμές-στόχοι:

  • Νάτριο < 1500 mg/ημέρα

  • Κάλιο > 3500 mg/ημέρα

  • Κάλιο/Νάτριο λόγος: όσο υψηλότερος, τόσο καλύτερα


💊 Αντιυπερτασικά Φάρμακα – Κατηγορίες

ΚατηγορίαΠαράδειγμαΜηχανισμός
ΔιουρητικάΥδροχλωροθειαζίδη, ΦουροσεμίδηΑποβάλλουν νάτριο και υγρά
Αναστολείς ΜΕΑ (ACEi)Enalapril, RamiprilΑναστέλλουν το σύστημα RAAS
Αναστολείς υποδοχέων ΑΤ1 (ARB)Losartan, ValsartanΜπλοκάρουν την αγγειοτενσίνη ΙΙ
Αναστολείς διαύλων Ca⁺²Amlodipine, NifedipineΑγγειοδιαστολή
Β-αναστολείςMetoprolol, AtenololΜείωση καρδιακού ρυθμού
Α-αναστολείςPrazosinΑγγειοδιαστολή (λιγότερο χρησιμοποιούνται)

📌 Η επιλογή γίνεται ανάλογα με: ηλικία, συννοσηρότητες (π.χ. διαβήτης, ΧΝΑ), και ανεκτικότητα.

📚 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Υπέρταση

📏 Ποια είναι η φυσιολογική αρτηριακή πίεση;

Η φυσιολογική αρτηριακή πίεση είναι **κάτω από 120/80 mmHg**. Πίεση πάνω από 130/80 θεωρείται υπέρταση, ανάλογα με τα επίσημα κριτήρια.

🧪 Πόσο συχνά πρέπει να μετράω την πίεσή μου;

Για διάγνωση απαιτούνται **πολλαπλές μετρήσεις σε διαφορετικές ημέρες**. Σε υπερτασικούς, η παρακολούθηση γίνεται συχνά με **καθημερινή μέτρηση στο σπίτι** ή με **24ωρη καταγραφή (Holter πίεσης)**.

⚠️ Τι μπορεί να προκαλέσει προσωρινή αύξηση πίεσης;

Άγχος, καφές, τσιγάρο, σωματική δραστηριότητα, φάρμακα (π.χ. αποσυμφορητικά), πόνος ή ακόμα και η επίσκεψη στον γιατρό (**“σύνδρομο λευκής μπλούζας”**).

💊 Πρέπει όλοι οι υπερτασικοί να παίρνουν φάρμακα;

Όχι πάντα. Σε **ήπια υπέρταση (Στάδιο 1)** και **χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο**, συστήνονται πρώτα **μη φαρμακευτικά μέτρα** (δίαιτα, άσκηση). Αν δεν υπάρχει βελτίωση σε 3–6 μήνες, τότε ξεκινά φαρμακευτική αγωγή.

🥗 Πώς βοηθά η διατροφή στη μείωση της πίεσης;

Η **δίαιτα DASH** βοηθά μέσω **μείωσης του νατρίου**, **αύξησης του καλίου και μαγνησίου**, και ενίσχυσης της **ενδοθηλιακής λειτουργίας**. Η **απώλεια βάρους** επίσης μειώνει σημαντικά την πίεση.

🚫 Πρέπει να κόψω το αλάτι τελείως;

Όχι, αλλά πρέπει να το **περιορίσεις σημαντικά**. Ο ΠΟΥ προτείνει **λιγότερο από 5 γραμμάρια αλατιού την ημέρα** (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού).

🧘 Ποιος ρόλος έχει το στρες στην υπέρταση;

Το **χρόνιο στρες** μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση μέσω της **υπερέκκρισης κορτιζόλης και κατεχολαμινών**, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και προκαλώντας αγγειοσύσπαση.

👴 Είναι φυσιολογικό να αυξάνεται η πίεση με την ηλικία;

Η συστολική πίεση συνήθως **αυξάνεται με την ηλικία** λόγω **σκλήρυνσης των αγγείων**, αλλά αυτό **δεν σημαίνει ότι είναι “φυσιολογικό” ή δεν χρειάζεται θεραπεία**.

👩‍⚕️ Πότε πρέπει να ανησυχήσω και να απευθυνθώ σε γιατρό;

Αν η πίεση είναι **σταθερά >140/90 mmHg**, ή αν εμφανίζονται **συμπτώματα (πονοκέφαλος, ζάλη, πόνος στο στήθος, δύσπνοια)**, απαιτείται **άμεση ιατρική αξιολόγηση**.

🫀 Τι είναι η υπερτασική κρίση;

Είναι κατάσταση όπου η πίεση ξεπερνά τα **180/120 mmHg** και μπορεί να προκαλέσει **οργανική βλάβη (καρδιά, εγκέφαλος, νεφροί)**. Απαιτεί **άμεση αντιμετώπιση σε ΤΕΠ**.

📚 Βιβλιογραφία

ΣυγγραφέαςΤίτλοςΠηγήΈτος
Whelton PK et al.ACC/AHA Guideline for High Blood PressureJACC2018
Williams B et al.ESC/ESH Guidelines for HypertensionEur Heart J2018
Appel LJ et al.DASH Study – Dietary PatternsNEJM1997
Sacks FM et al.DASH Diet and SodiumNEJM2001
Mills KT et al.Global Epidemiology of HypertensionNat Rev Nephrol2020
ΕΚΕΟδηγίες για την Υπέρτασηhcs.gr2023
ΕΟΔΥΑρτηριακή Υπέρτασηeody.gov.gr2022

 


Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία – Διαγνωστική ιατρική φροντίδα από το 2004.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.