21/Oct/2025

📖 Περιεχόμενα

1) Τι είναι το Ινωδογόνο;
2) Ρόλος & Φυσιολογικές τιμές
3) Πότε ζητείται η εξέταση
4) Υψηλό Ινωδογόνο – Αιτίες
5) Χαμηλό Ινωδογόνο – Αιτίες
6) Ινωδογόνο και κύηση
7) Προετοιμασία για την εξέταση
8) Ερμηνεία αποτελεσμάτων
9) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
10) 📌 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε
11) Βιβλιογραφία & Πηγές

1️⃣ Τι είναι το Ινωδογόνο;

Το Ινωδογόνο (Fibrinogen ή παράγοντας I) είναι μια υδατοδιαλυτή γλυκοπρωτεΐνη του πλάσματος, που συντίθεται στο ήπαρ και ανήκει στους βασικούς παράγοντες πήξης του αίματος.
Παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στον μηχανισμό της αιμόστασης, καθώς αποτελεί το πρόδρομο μόριο του ινώδους (fibrin), το οποίο δημιουργεί το σταθερό δίκτυο του θρόμβου κατά τη διαδικασία της πήξης.

Κατά τη διάρκεια της ενεργοποίησης του μηχανισμού πήξης, η θρομβίνη (παράγοντας IIa) καταλύει τη μετατροπή του ινωδογόνου σε ινώδες.
Οι ίνες ινώδους διασταυρώνονται και δημιουργούν ένα σταθερό πλέγμα που «παγιδεύει» τα αιμοπετάλια, σφραγίζοντας το σημείο της αιμορραγίας.

🔹 Επιστημονική σημείωση:
Το ινωδογόνο είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης.
Σε φλεγμονώδεις καταστάσεις, λοιμώξεις ή τραύματα, η παραγωγή του αυξάνεται από το ήπαρ υπό την επίδραση της ιντερλευκίνης-6 (IL-6).

Εκτός από τη συμβολή του στην πήξη, το ινωδογόνο επηρεάζει το ιξώδες και τη ροή του αίματος, ενώ συμμετέχει και σε μηχανισμούς φλεγμονής, ανοσολογικής απόκρισης και αγγειακής επανόρθωσης.
Αυξημένα επίπεδα αποτελούν ανεξάρτητο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου, καθώς διευκολύνουν τη συσσώρευση αιμοπεταλίων και τη δημιουργία θρόμβων.

💡 Κλινική σημασία:
Η μέτρηση του ινωδογόνου βοηθά στην εκτίμηση της αιμοστατικής ικανότητας και της φλεγμονώδους δραστηριότητας.
Είναι συχνά αυξημένο σε ασθενείς με λοίμωξη, τραυματισμό, νεοπλασίες ή μεταβολικό σύνδρομο.

Λόγω της στενής σχέσης του με τη φλεγμονή, το ινωδογόνο εξετάζεται συχνά μαζί με άλλους δείκτες οξείας φάσης, όπως η
CRP και η ΤΚΕ.

2️⃣ Ρόλος & Φυσιολογικές τιμές

Το ινωδογόνο δρα ως πρόδρομο μόριο του ινώδους, ουσίας που δημιουργεί το σταθερό δίκτυο του θρόμβου.
Μαζί με τα αιμοπετάλια και τους υπόλοιπους παράγοντες πήξης, εξασφαλίζει την ομαλή αιμόσταση και επούλωση τραυμάτων.

📈 Φυσιολογικές τιμές ινωδογόνου (Fibrinogen)

Ενήλικες: 200 – 400 mg/dL (2.0 – 4.0 g/L)

Νεογνά: 150 – 350 mg/dL

Εγκυμοσύνη: έως 600 mg/dL (φυσιολογική αύξηση)

💡 Σημαντικό:
Οι τιμές μπορεί να διαφέρουν ελαφρά μεταξύ εργαστηρίων, ανάλογα με τη μέθοδο μέτρησης (Clauss ή ανοσολογική μέθοδος).

Το ινωδογόνο συμμετέχει επίσης σε αντιφλεγμονώδεις και αγγειακές διεργασίες.
Η αύξησή του θεωρείται δείκτης οξείας φλεγμονής, μαζί με την ΤΚΕ και την CRP.

3️⃣ Πότε ζητείται η εξέταση

Η μέτρηση του ινωδογόνου ζητείται σε πολλές αιματολογικές και παθολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν την πήξη ή τη φλεγμονή.
Αποτελεί μέρος του προφίλ πήξης (μαζί με PT, aPTT, INR, D-dimer) και βοηθά στη διάγνωση αιμορραγικών ή θρομβωτικών διαταραχών.

🧾 Ενδείξεις για τον έλεγχο ινωδογόνου:

Διερεύνηση διαταραχών πήξης ή ανεξήγητης αιμορραγίας
Αξιολόγηση διάχυτης ενδοαγγειακής πήξης (DIC)
Παρακολούθηση χρόνιων φλεγμονών ή λοιμώξεων
Εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε ασθενείς με αθηροσκλήρωση
Έλεγχος σε κύηση με υποψία προεκλαμψίας ή θρομβοφιλίας
Αξιολόγηση ηπατικής λειτουργίας (λόγω σύνθεσης της πρωτεΐνης στο ήπαρ)

📍 Κλινική σημασία:
Η ανάλυση βοηθά στον εντοπισμό ασθενών με υπερπηκτικότητα ή αιμορραγική διάθεση και χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση θεραπειών αντιπηκτικών ή υποκατάστασης παραγόντων πήξης.

4️⃣ Υψηλό Ινωδογόνο – Αιτίες

Αυξημένες τιμές ινωδογόνου (>400 mg/dL) συνδέονται με φλεγμονή, στρες, κύηση ή καταστάσεις υπερπηκτικότητας.
Ως πρωτεΐνη οξείας φάσης, το ινωδογόνο αυξάνεται παροδικά σε πολλές παθολογικές διεργασίες.

📈 Συχνότερες αιτίες αυξημένου ινωδογόνου:

Οξείες και χρόνιες φλεγμονές (λοιμώξεις, αυτοάνοσα)
Τραύματα ή πρόσφατες επεμβάσεις
Κάπνισμα και παχυσαρκία
Εγκυμοσύνη (φυσιολογική αύξηση έως 600 mg/dL)
Νεφρωσικό σύνδρομο ή νεφρική δυσλειτουργία
Καρκίνος (ιδίως πνεύμονα, στομάχου, παγκρέατος)
Καρδιαγγειακά νοσήματα – προδιαθεσικός παράγοντας για θρόμβωση
Χρόνιο στρες ή λήψη οιστρογόνων (π.χ. αντισυλληπτικά)

⚠️ Προσοχή:
Οι υψηλές τιμές ινωδογόνου σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης και αθηροσκλήρωσης.
Η παρακολούθηση είναι σημαντική σε ασθενείς με υπερχοληστερολαιμία ή μεταβολικό σύνδρομο.

Για εκτίμηση φλεγμονής και καρδιαγγειακού κινδύνου, η μέτρηση του ινωδογόνου συχνά συνδυάζεται με
CRP,
ΤΚΕ και
λιπιδαιμικό προφίλ.

5️⃣ Χαμηλό Ινωδογόνο – Αιτίες

Μειωμένες τιμές ινωδογόνου (<200 mg/dL) υποδηλώνουν διαταραχή στη σύνθεση ή υπερκατανάλωση του παράγοντα πήξης.
Η πτώση μπορεί να είναι παροδική ή σοβαρή, ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητα της υποκείμενης νόσου.

📉 Συχνότερες αιτίες χαμηλού ινωδογόνου:

Ηπατική ανεπάρκεια (μειωμένη παραγωγή ινωδογόνου)
Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη (DIC) – κατανάλωση παραγόντων πήξης
Ινωδολυτική αιμορραγία μετά από χειρουργείο ή τοκετό
Μεγάλη απώλεια αίματος ή μαζικές μεταγγίσεις
Συγγενείς ανεπάρκειες (αφυβρινογοναιμία, υποφιβρινογοναιμία)
Θεραπεία με L-asparaginase ή ινωδολυτικά φάρμακα

⚠️ Κλινική σημασία:
Οι πολύ χαμηλές τιμές (<100 mg/dL) μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή αιμορραγική διάθεση και απαιτούν επείγουσα διερεύνηση.
Σε ασθενείς με DIC, η πτώση του ινωδογόνου συνοδεύεται συχνά από αυξημένα D-Dimers.

Ο συνδυασμός χαμηλού ινωδογόνου με παρατεταμένο PT και aPTT είναι ενδεικτικός σοβαρής διαταραχής πήξης,
συχνά δευτερογενούς σε ηπατοπάθεια ή DIC.

6️⃣ Ινωδογόνο και κύηση

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τα επίπεδα του ινωδογόνου αυξάνονται φυσιολογικά λόγω ορμονικών μεταβολών και προετοιμασίας του οργανισμού για τον τοκετό.
Η αύξηση αυτή συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου αιμορραγίας κατά τη γέννα, αλλά πρέπει να παρακολουθείται για να αποφευχθεί υπερβολική πήξη.

📊 Φυσιολογική εξέλιξη ινωδογόνου στην κύηση:

1ο τρίμηνο: 250–400 mg/dL
2ο τρίμηνο: 350–500 mg/dL
3ο τρίμηνο: 400–600 mg/dL

Το ινωδογόνο είναι σημαντικός δείκτης θρομβοφιλίας και πρέπει να ελέγχεται σε εγκύους με:

Καθ’ έξιν αποβολές
Θρομβοεμβολικό επεισόδιο σε προηγούμενη κύηση
Προεκλαμψία ή ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)
Οικογενειακό ιστορικό θρομβοφιλίας

💡 Συμβουλή:
Σε περιπτώσεις καθ’ έξιν αποβολών ή υποψίας θρομβοφιλίας, ο έλεγχος ινωδογόνου γίνεται μαζί με
Anti-Xa,
D-Dimers,
Πρωτεΐνη C/S και Αντιθρομβίνη III.

7️⃣ Προετοιμασία για την εξέταση

Η μέτρηση του ινωδογόνου πραγματοποιείται με δειγματοληψία φλεβικού αίματος και δεν απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες παράμετροι που μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα και πρέπει να ληφθούν υπόψη.

🧪 Οδηγίες πριν την αιμοληψία:

Συνιστάται 12ωρη νηστεία (νερό επιτρέπεται).
Αποφύγετε έντονη σωματική άσκηση ή στρες πριν την εξέταση.
Ενημερώστε τον γιατρό για αντιπηκτικά φάρμακα (π.χ. ηπαρίνη, βαρφαρίνη).
Αποφύγετε κάπνισμα τουλάχιστον 2 ώρες πριν την αιμοληψία.
Η δειγματοληψία γίνεται συνήθως σε κιτρικό σωληνάριο (anticoagulant citrate).

💡 Συμβουλή:
Αν η εξέταση συνδυάζεται με άλλες μετρήσεις πήξης (PT, aPTT, INR), φροντίστε να γίνει πριν τη λήψη αντιπηκτικών, για να μην αλλοιωθούν τα αποτελέσματα.

Το δείγμα φυγοκεντρείται και αναλύεται με τη μέθοδο Clauss, η οποία είναι η πιο διαδεδομένη για ποσοτικό προσδιορισμό ινωδογόνου στο πλάσμα.

8️⃣ Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Η αξιολόγηση του ινωδογόνου πρέπει πάντα να γίνεται σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις πήξης
(όπως PT, aPTT, INR, D-dimers) και με βάση το κλινικό ιστορικό του ασθενούς.
Τόσο οι αυξημένες όσο και οι χαμηλές τιμές έχουν διαγνωστική αξία.

📊 Ερμηνευτικός πίνακας:

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εύρημα	Πιθανή αιτία	Σχόλιο
↑ Υψηλό ινωδογόνο	Φλεγμονή, κύηση, κάπνισμα, παχυσαρκία, stress, καρδιαγγειακή νόσος	Δείκτης οξείας φλεγμονής και υπερπηκτικότητας
↓ Χαμηλό ινωδογόνο	Ηπατική ανεπάρκεια, DIC, μαζική αιμορραγία ή μετάγγιση	Αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας
Φυσιολογικό	Απουσία φλεγμονής ή διαταραχής πήξης	Εντός φυσιολογικών ορίων 200–400 mg/dL

📍 Ερμηνεία γιατρού:
Το αποτέλεσμα πρέπει να αξιολογείται συνολικά με την εικόνα της πηκτικότητας και τις υπόλοιπες εργαστηριακές εξετάσεις.
Η αυτοερμηνεία χωρίς ιατρική καθοδήγηση δεν ενδείκνυται.

9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Τι δείχνει το ινωδογόνο στο αίμα;

Το ινωδογόνο δείχνει την ικανότητα του οργανισμού να σχηματίζει θρόμβους και αποτελεί ένδειξη φλεγμονής ή διαταραχής πήξης.

🧬 Ποια είναι η φυσιολογική τιμή του ινωδογόνου;

Στους ενήλικες κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 200–400 mg/dL, ενώ στην εγκυμοσύνη μπορεί να φτάσει έως και 600 mg/dL.

⚠️ Τι σημαίνει χαμηλό ινωδογόνο;

Μπορεί να υποδηλώνει ηπατική νόσο, DIC ή υπερκατανάλωση παραγόντων πήξης μετά από μεγάλη αιμορραγία ή χειρουργείο.

📈 Τι προκαλεί υψηλό ινωδογόνο;

Φλεγμονές, λοιμώξεις, εγκυμοσύνη, παχυσαρκία, κάπνισμα ή stress αυξάνουν τα επίπεδα ινωδογόνου.

💊 Επηρεάζεται από φάρμακα;

Ναι. Τα οιστρογόνα, τα αντισυλληπτικά και τα αντιφλεγμονώδη μπορούν να αυξήσουν τις τιμές. Τα ινωδολυτικά ή η L-asparaginase τις μειώνουν.

🤰 Είναι απαραίτητο στην εγκυμοσύνη;

Ναι. Το ινωδογόνο ελέγχεται σε εγκύους με ιστορικό αποβολών, προεκλαμψίας ή θρομβοφιλίας, για πρόληψη επιπλοκών.

🧾 Χρειάζεται επανάληψη;

Ναι, όταν υπάρχουν παθολογικές τιμές ή μεταβολές σε φλεγμονώδεις δείκτες. Συνιστάται επαναληπτικός έλεγχος μετά από θεραπεία ή ανάρρωση.

🔟 📌 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

Το ινωδογόνο είναι πρωτεΐνη-κλειδί για τη πήξη του αίματος και τη δημιουργία θρόμβων.
Αυξάνεται φυσιολογικά σε φλεγμονές, κύηση και στρες.
Χαμηλές τιμές παρατηρούνται σε ηπατική ανεπάρκεια, DIC ή μεγάλη αιμορραγία.
Η μέτρηση του βοηθά στην εκτίμηση αιμορραγικού κινδύνου και καρδιαγγειακής υγείας.
Ο έλεγχος γίνεται με απλή αιμοληψία και χωρίς ειδική προετοιμασία.
Στην εγκυμοσύνη, η παρακολούθηση του ινωδογόνου είναι απαραίτητη για την πρόληψη θρομβώσεων και αποβολών.
Αν υπάρχουν παθολογικές τιμές, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση και πιθανή επανάληψη.

✅ Συνοψίζοντας:
Το ινωδογόνο είναι ένας ευαίσθητος δείκτης φλεγμονής και πήξης.
Οι μεταβολές του μπορεί να προειδοποιούν για διαταραχές πήξης, καρδιαγγειακό κίνδυνο ή επιπλοκές κύησης.

1️⃣1️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

Θέλετε να προγραμματίσετε εξέταση Ινωδογόνου ή να δείτε όλες τις διαθέσιμες εξετάσεις;

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1. Palta S, Saroa R, Palta A. Overview of the coagulation system. Indian J Anaesth. 2014;58(5):515–523.
PubMed
2. Lippi G, Favaloro EJ. Fibrinogen measurement: principles and applications. Semin Thromb Hemost. 2018;44(6):555–565.
PubMed
3. MedlinePlus. Fibrinogen blood test.
MedlinePlus.gov
4. Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία. Οδηγίες για την αξιολόγηση εξετάσεων πήξης και παρακολούθηση αντιπηκτικής αγωγής.
eae.gr
5. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Εργαστηριακή διερεύνηση αιμορραγικών διαταραχών και DIC.
eody.gov.gr
6. ΕΟΠΥΥ – Διαγνωστικός Κατάλογος Εξετάσεων, Κωδικός Ινωδογόνου (Fibrinogen).
eopyy.gov.gr
7. Καραγιάννη Μ., Παπαδόπουλος Γ. «Δείκτες πήξης και φλεγμονής στην καρδιαγγειακή νόσο».
Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση 2022;63(3):201–210.
hcs.gr
8. Μικροβιολογικό Λαμία – Οδηγοί εξετάσεων: Ινωδογόνο, CRP, D-Dimers, PT, aPTT.
mikrobiologikolamia.gr

Παντελής Αναγνωστόπουλος

30/Sep/2025

1) Τι είναι η Πρωτεΐνη C;

Η Πρωτεΐνη C είναι μια βιταμίνης Κ–εξαρτώμενη γλυκοπρωτεΐνη που παράγεται στο ήπαρ και κυκλοφορεί στο αίμα σε ανενεργή μορφή.
Ενεργοποιείται από το σύμπλεγμα θρομβίνης–θρομβομοντουλίνης και μετατρέπεται σε Ενεργοποιημένη Πρωτεΐνη C (APC),
η οποία αναστέλλει τους παράγοντες Vα και VIIIα της πήξης, προστατεύοντας έτσι τον οργανισμό από υπερβολικό σχηματισμό θρόμβων.

Αποτελεί βασικό «φυσικό αντιπηκτικό» μαζί με την Πρωτεΐνη S και την Αντιθρομβίνη ΙΙΙ.
Η εξέταση της Πρωτεΐνης C χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση θρομβοφιλίας, ανεξήγητων θρομβώσεων
ή οικογενειακού ιστορικού σχετικών διαταραχών. Υπάρχουν δύο τύποι μέτρησης:

Δραστικότητα (Functional Protein C): ελέγχει αν η Πρωτεΐνη C λειτουργεί σωστά.
Συγκέντρωση (Antigenic Protein C): μετράει πόση Πρωτεΐνη C υπάρχει στο πλάσμα.

📊 Φυσιολογικές Τιμές Πρωτεΐνης C

Ηλικία / Κατάσταση	Δραστικότητα (%)	Σχόλιο
Νεογνά	20–50%	Φυσιολογικά χαμηλότερα επίπεδα
Παιδιά & Ενήλικες	70–140%	Τυπικό εύρος αναφοράς
Εγκυμοσύνη	Συχνά λίγο χαμηλότερες τιμές	Αξιολόγηση με προσοχή από γιατρό

ℹ️ Οι φυσιολογικές τιμές μπορεί να διαφέρουν ανά εργαστήριο. Συμβουλευθείτε τον γιατρό σας για ερμηνεία.

Η γνώση των επιπέδων της Πρωτεΐνης C είναι ιδιαίτερα σημαντική για προληπτικό έλεγχο,
ειδικά σε ασθενείς με ιστορικό θρομβώσεων, γυναίκες που πρόκειται να λάβουν ορμονικά αντισυλληπτικά,
αλλά και σε οικογένειες με κληρονομικές διαταραχές πήξης.

2) Ρόλος στον οργανισμό & σημασία

Η Πρωτεΐνη C αποτελεί κεντρικό φυσικό αντιπηκτικό του ανθρώπινου οργανισμού.
Ενεργοποιείται από το σύμπλεγμα θρομβίνης–θρομβομοντουλίνης και, μαζί με την Πρωτεΐνη S, αδρανοποιεί τους παράγοντες Vα και VIIIα,
περιορίζοντας έτσι την υπερβολική δημιουργία θρόμβων. Με τον τρόπο αυτόν διατηρείται η ισορροπία ανάμεσα στην πήξη και την αντιπήξη,
ώστε να σταματούν οι αιμορραγίες χωρίς να σχηματίζονται επικίνδυνοι θρόμβοι.

Ο ρόλος της είναι ζωτικός όχι μόνο για την αποφυγή εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης (DVT) και πνευμονικής εμβολής,
αλλά και για την πρόληψη μικροθρομβώσεων σε όργανα (νεφρά, εγκέφαλος, πλακούντας). Σε σοβαρή ανεπάρκεια, όπως στο νεογνικό
purpura fulminans, οι θρόμβοι εμφανίζονται εκτεταμένα αμέσως μετά τη γέννηση.

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι ανεπάρκειας Πρωτεΐνης C:

Τύπος Ι (ποσοτική ανεπάρκεια): Χαμηλή συγκέντρωση και δραστικότητα της Πρωτεΐνης C.
Τύπος ΙΙ (ποιοτική ανεπάρκεια): Φυσιολογική συγκέντρωση αλλά μειωμένη δραστικότητα λόγω δυσλειτουργικού μορίου.

Συχνότερες κληρονομικές μεταλλάξεις στο γονίδιο PROC ευθύνονται για οικογενειακές μορφές ανεπάρκειας Πρωτεΐνης C.
Ο έλεγχος συνιστάται όταν υπάρχει:

Ιστορικό επαναλαμβανόμενων φλεβικών θρομβώσεων σε νεαρή ηλικία.
Οικογενειακό ιστορικό ανεπάρκειας Πρωτεΐνης C ή Πρωτεΐνης S.
Υποτροπιάζουσες αποβολές στην κύηση ή επιπλοκές όπως προεκλαμψία/ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης.
Προγραμματισμένη λήψη ορμονικής αντισύλληψης ή θεραπείας υποκατάστασης.

Επιπλέον, η Πρωτεΐνη C έχει αντιφλεγμονώδεις και κυτταροπροστατευτικές ιδιότητες,
οι οποίες διερευνώνται σε καταστάσεις όπως η σήψη και το σύνδρομο πολυοργανικής ανεπάρκειας.

Η σωστή αξιολόγηση της Πρωτεΐνης C μαζί με άλλους δείκτες πήξης επιτρέπει εξατομικευμένη πρόληψη και θεραπεία,
μειώνοντας τον κίνδυνο θρομβωτικών επεισοδίων και βελτιώνοντας την υγεία του ασθενούς.

3) Γιατί ζητείται η εξέταση Πρωτεΐνης C;

Η μέτρηση της Πρωτεΐνης C είναι βασικό εργαλείο στη διερεύνηση θρομβοφιλίας και άλλων
διαταραχών πήξης. Δεν πρόκειται για τεστ ρουτίνας, αλλά γίνεται στοχευμένα όταν υπάρχει κλινική υποψία ή ιδιαίτερος κίνδυνος.

Σύμφωνα με διεθνείς και ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες, ο έλεγχος Πρωτεΐνης C συνιστάται στις εξής περιπτώσεις:

Ανεξήγητη ή πρώιμη φλεβική θρόμβωση (π.χ. εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση – DVT, πνευμονική εμβολή) σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Επαναλαμβανόμενα επεισόδια θρόμβωσης σε οποιαδήποτε ηλικία.
Οικογενειακό ιστορικό ανεπάρκειας Πρωτεΐνης C, Πρωτεΐνης S ή Αντιθρομβίνης ΙΙΙ.
Υποτροπιάζουσες αποβολές ή επιπλοκές κύησης (π.χ. προεκλαμψία, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης) που συνδέονται με θρομβοφιλία.
Προγραμματισμένη ορμονική αντισύλληψη ή θεραπεία υποκατάστασης ορμονών, ειδικά σε γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης.
Παρακολούθηση ηπατικής λειτουργίας σε χρόνιες ηπατοπάθειες, καθώς το ήπαρ παράγει την Πρωτεΐνη C.
Σήψη ή σοβαρές λοιμώξεις, όπου η κατανάλωση Πρωτεΐνης C μπορεί να οδηγήσει σε συνδυασμένη πήξη–αιμορραγία.

Η εξέταση συνήθως γίνεται με αιμοληψία από φλέβα. Η μέτρηση μπορεί να είναι ποσοτική (δραστικότητα/συγκέντρωση)
ή να συνδυάζεται με άλλους δείκτες όπως Πρωτεΐνη S, Αντιθρομβίνη ΙΙΙ και D-Dimers για πλήρη εκτίμηση του κινδύνου.

Ο σωστός χρόνος δειγματοληψίας είναι σημαντικός: οι τιμές αλλοιώνονται κατά την οξεία φάση θρόμβωσης ή υπό αγωγή με
αντιπηκτικά. Γι’ αυτό ο γιατρός συχνά προγραμματίζει το τεστ με συγκεκριμένα κριτήρια, π.χ. 2–3 εβδομάδες
μετά το τέλος της θεραπείας ή όταν ο ασθενής είναι κλινικά σταθερός.

4) Προετοιμασία πριν την εξέταση

Η εξέταση Πρωτεΐνης C είναι απλή αιμοληψία, αλλά η σωστή προετοιμασία αυξάνει την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Δεν απαιτείται πάντα νηστεία, όμως υπάρχουν συγκεκριμένες συστάσεις που καλό είναι να ακολουθήσετε.

Φάρμακα: Ενημερώστε τον μικροβιολόγο για όλα τα φάρμακα που παίρνετε. Αντιπηκτικά όπως βαρφαρίνη/κουμαρινικά,
ορμονικά αντισυλληπτικά, κορτικοστεροειδή και αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα. Συχνά η εξέταση προγραμματίζεται
μετά τη διακοπή ή αλλαγή της αγωγής κατόπιν ιατρικής οδηγίας.
Χρονισμός: Αποφύγετε να κάνετε το τεστ σε οξεία φάση θρόμβωσης, σήψης ή άμεσα μετά από χειρουργείο.
Οι τιμές μπορεί να είναι ψευδώς χαμηλές. Ιδανικά γίνεται 2–3 εβδομάδες μετά την αποδρομή του συμβάματος ή την διακοπή αντιπηκτικών.
Διατροφή: Δεν απαιτείται αυστηρή νηστεία, αλλά είναι καλό να αποφύγετε βαριά γεύματα, αλκοόλ και υπερβολική βιταμίνη Κ
την προηγούμενη μέρα για σταθερότερες τιμές.
Άσκηση & στρες: Μην κάνετε έντονη γυμναστική και προσπαθήστε να είστε ήρεμοι πριν την αιμοληψία,
καθώς το έντονο στρες μπορεί να επηρεάσει δείκτες πήξης.
Ειδικές καταστάσεις: Ενημερώστε το εργαστήριο εάν είστε έγκυος, σε λοχεία ή έχετε χρόνια ηπατική νόσο,
ώστε να γίνει σωστή εκτίμηση και αν χρειαστεί αναβολή ή ειδική μέτρηση.

Η τήρηση αυτών των οδηγιών βοηθά στη μείωση ψευδώς παθολογικών αποτελεσμάτων και διευκολύνει την
σωστή ερμηνεία από τον γιατρό σας.

5) Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Η ερμηνεία της εξέτασης Πρωτεΐνης C γίνεται πάντα από γιατρό, σε συνδυασμό με το ιστορικό σας,
τα φάρμακα που λαμβάνετε και άλλες εξετάσεις πήξης (π.χ. Πρωτεΐνη S, Αντιθρομβίνη ΙΙΙ, D-Dimers).

Τα αποτελέσματα δίνονται συνήθως σε % δραστικότητας ή μονάδες/ml, ανάλογα με τη μέθοδο του εργαστηρίου.
Τα φυσιολογικά επίπεδα στους ενήλικες κυμαίνονται συνήθως από 70–140% δραστικότητας.

Εύρημα	Πιθανή Ερμηνεία	Παραδείγματα/Σχόλια
Φυσιολογικά επίπεδα	Κανονική αντιπηκτική λειτουργία	Δεν υπάρχει ένδειξη για συγγενή ή επίκτητη ανεπάρκεια
Χαμηλά επίπεδα	Ανεπάρκεια Πρωτεΐνης C (κληρονομική ή επίκτητη)	– Κληρονομικές μεταλλάξεις (PROC gene) – Ηπατική νόσος, σήψη, κατανάλωση κατά DIC – Λήψη κουμαρινικών αντιπηκτικών – Νεογνικό purpura fulminans (σε σοβαρή ανεπάρκεια)
Υψηλά επίπεδα	Σπάνιο εύρημα – συνήθως δεν έχει κλινική σημασία	– Οξεία φάση ή εργαστηριακές διακυμάνσεις – Αυξημένη λήψη βιταμίνης Κ – Σε ορισμένες φλεγμονώδεις καταστάσεις

Αν βρεθεί ανεπάρκεια Πρωτεΐνης C, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επιβεβαιωτική μέτρηση σε σταθερή κατάσταση,
γενετικό έλεγχο (PROC gene) ή συνδυασμό με άλλες εξετάσεις θρομβοφιλίας. Η διάγνωση είναι σημαντική για την επιλογή
της κατάλληλης προληπτικής ή θεραπευτικής αγωγής.

6) Παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα

Τα επίπεδα της Πρωτεΐνης C μπορούν να μεταβληθούν από διάφορους παράγοντες υγείας,
φάρμακα και φυσιολογικές καταστάσεις. Η γνώση αυτών των παραγόντων είναι απαραίτητη για την ορθή ερμηνεία του αποτελέσματος.

Φαρμακευτική αγωγή: Αντιπηκτικά κουμαρινικού τύπου (βαρφαρίνη), ορμονικά αντισυλληπτικά,
κορτικοστεροειδή και ορισμένα αντιβιοτικά μειώνουν τη δραστικότητα της Πρωτεΐνης C.
Ηπατική νόσος: Το ήπαρ παράγει την Πρωτεΐνη C. Σε κίρρωση, ηπατίτιδα ή άλλη ηπατική ανεπάρκεια τα επίπεδα πέφτουν.
Οξεία φάση/Σήψη: Σε σοβαρές λοιμώξεις ή σηπτικό σοκ η Πρωτεΐνη C καταναλώνεται, οδηγώντας σε χαμηλές τιμές (π.χ. DIC).
Εγκυμοσύνη: Φυσιολογικά παρατηρούνται ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα. Απαιτείται προσεκτική εκτίμηση από γιατρό.
Ηλικία: Στα νεογνά οι τιμές είναι φυσιολογικά χαμηλότερες (20–50%) και αυξάνονται προοδευτικά ως την ενήλικη ζωή.
Μεγάλη απώλεια αίματος ή χειρουργείο: Μπορεί να μειώσει προσωρινά τα επίπεδα λόγω κατανάλωσης και αραίωσης.
Αυξημένη ή μειωμένη πρόσληψη βιταμίνης Κ: Η Πρωτεΐνη C είναι βιταμίνης Κ–εξαρτώμενη.
Πολύ πλούσιες ή πολύ φτωχές δίαιτες σε βιταμίνη Κ μπορούν να μεταβάλουν τις τιμές.
Φλεγμονώδεις καταστάσεις / ορμονικές θεραπείες: Μπορεί να προκαλέσουν εργαστηριακές διακυμάνσεις.

Ενημερώνετε πάντα τον μικροβιολόγο για την κατάστασή σας και τα φάρμακα που λαμβάνετε, ώστε να προγραμματίζεται η εξέταση
σε κατάλληλη χρονική στιγμή και να αποφεύγονται ψευδώς παθολογικές τιμές.

7) Σχέση με άλλες εξετάσεις (π.χ. Πρωτεΐνη S, D-Dimers)

Η Πρωτεΐνη C δεν αξιολογείται μεμονωμένα. Ο συνδυασμένος έλεγχος με Πρωτεΐνη S,
Αντιθρομβίνη ΙΙΙ, D-Dimers και έλεγχο για παράγοντα V Leiden ή
μετάλλαξη προθρομβίνης G20210A δίνει ολοκληρωμένη εικόνα της θρομβοφιλίας.
Ειδικά σε ασθενείς με ιστορικό θρόμβωσης ή οικογενειακή προδιάθεση, ο έλεγχος πρέπει να είναι πλήρης ώστε να καθοδηγεί την πρόληψη.

Πρωτεΐνη S: Συν-παράγοντας της Πρωτεΐνης C. Η έλλειψή της επιδεινώνει τον κίνδυνο θρόμβωσης.
Αντιθρομβίνη ΙΙΙ: Αναστέλλει τη θρομβίνη και άλλους παράγοντες πήξης. Η έλλειψη αυξάνει τον κίνδυνο DVT/PE.
D-Dimers: Προϊόν αποδόμησης ινώδους. Αύξηση σημαίνει ενεργή ινωδόλυση/θρόμβωση.
Γενετικός έλεγχος: Παράγοντας V Leiden, μετάλλαξη προθρομβίνης, MTHFR κ.ά. για πλήρη χαρτογράφηση θρομβοφιλίας.

Εξέταση	Ρόλος	Παθολογικά Ευρήματα – Τι δείχνουν	Πότε ζητείται μαζί με Πρωτεΐνη C
Πρωτεΐνη C	Αδρανοποίηση παραγόντων Vα και VIIIα – φυσικό αντιπηκτικό	Χαμηλή → αυξημένος κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης	Πρώιμη ή ανεξήγητη θρόμβωση, οικογενειακό ιστορικό
Πρωτεΐνη S	Συν-παράγοντας Πρωτεΐνης C	Έλλειψη → επιτείνει τον κίνδυνο θρόμβωσης	Ταυτόχρονη διερεύνηση κληρονομικής θρομβοφιλίας
Αντιθρομβίνη ΙΙΙ	Αναστέλλει τη θρομβίνη & παράγοντες IXa, Xa	Έλλειψη → υψηλός κίνδυνος DVT/PE	Σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη θρόμβωση σε νεαρή ηλικία
D-Dimers	Δείκτης ενεργής ινωδόλυσης	Αύξηση → ενεργός/πρόσφατη θρόμβωση ή DIC	Υποψία οξείας θρόμβωσης, παρακολούθηση θεραπείας
Γενετικός έλεγχος (Factor V Leiden, Prothrombin G20210A)	Εντοπισμός κληρονομικών μεταλλάξεων που αυξάνουν τον κίνδυνο πήξης	Φορέας → αυξημένος κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης	Συνολικός έλεγχος θρομβοφιλίας, ειδικά πριν από εγκυμοσύνη ή αντισύλληψη

Ο συνδυασμός αυτών των εξετάσεων επιτρέπει στον γιατρό να διακρίνει αν πρόκειται για κληρονομική ή επίκτητη θρομβοφιλία,
να καθορίσει την ανάγκη για προφυλακτική αγωγή και να σχεδιάσει εξατομικευμένη παρακολούθηση, ειδικά σε ευπαθείς ομάδες όπως
έγκυες γυναίκες ή ασθενείς με χρόνιες νόσους.

8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση Πρωτεΐνης C;

Όχι απαραίτητα. Η Πρωτεΐνη C δεν απαιτεί αυστηρή νηστεία. Ωστόσο, καλό είναι να έχετε αποφύγει βαριά γεύματα και αλκοόλ
τις προηγούμενες ώρες, ώστε να εξασφαλιστεί σταθερή κατάσταση του οργανισμού.

Μπορεί η εγκυμοσύνη να επηρεάσει τα επίπεδα;

Ναι. Στην εγκυμοσύνη παρατηρούνται φυσιολογικά χαμηλότερα επίπεδα Πρωτεΐνης C. Η εκτίμηση γίνεται με προσοχή
και συχνά συνδυάζεται με άλλες εξετάσεις θρομβοφιλίας για προληπτικούς λόγους.

Ποιες καταστάσεις μπορούν να μειώσουν την Πρωτεΐνη C;

Ηπατική ανεπάρκεια, οξεία σήψη, χρήση κουμαρινικών αντιπηκτικών, συγγενής ανεπάρκεια, μεγάλα χειρουργεία ή απώλεια αίματος
μπορούν να προκαλέσουν χαμηλές τιμές.

Τι σημαίνει αν έχω χαμηλή Πρωτεΐνη C;

Αυξημένος κίνδυνος για θρομβώσεις. Ο γιατρός θα εκτιμήσει αν πρόκειται για συγγενή ή επίκτητη ανεπάρκεια και
πιθανόν να ζητήσει πρόσθετες εξετάσεις ή προληπτική αγωγή.

Επηρεάζουν τα φάρμακα τα αποτελέσματα;

Ναι. Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη), κορτικοστεροειδή, ορμονικά αντισυλληπτικά και ορισμένα αντιβιοτικά
μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα. Ενημερώστε πάντα τον μικροβιολόγο σας.

Πόσο διαρκεί η εξέταση και πότε παίρνω αποτελέσματα;

Η αιμοληψία διαρκεί λίγα λεπτά. Τα αποτελέσματα είναι συνήθως διαθέσιμα την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα,
ανάλογα με το εργαστήριο.

Χρειάζεται να επαναλάβω την εξέταση;

Συχνά ναι. Ειδικά αν η αρχική μέτρηση έγινε σε οξεία νόσο, εγκυμοσύνη ή υπό αγωγή με αντιπηκτικά,
συνιστάται επανάληψη σε σταθερότερη κατάσταση για ακριβέστερη εκτίμηση.

Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει τα επίπεδα Πρωτεΐνης C;

Έμμεσα, ναι. Η Πρωτεΐνη C είναι βιταμινο-Κ εξαρτώμενη. Δίαιτες πολύ φτωχές ή πολύ πλούσιες σε βιταμίνη Κ
μπορεί να επηρεάσουν ελαφρά τα επίπεδα. Συζητήστε το με τον γιατρό σας πριν κάνετε μεγάλες αλλαγές.

9) Βιβλιογραφία / Πηγές

Οι παραπάνω πηγές επιλέχθηκαν ώστε να παρέχουν έγκυρη και ενημερωμένη πληροφόρηση τόσο για επαγγελματίες υγείας όσο και για ασθενείς.

🧪 Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας πραγματοποιούμε αξιόπιστα την εξέταση Πρωτεΐνης C
και όλες τις σχετικές εξετάσεις πήξης ✔️

📅 Κλείστε Ραντεβού

📋 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

☎️ Τηλέφωνο: +30 22310 66841
🕒 Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Sep/2025

1) Τι είναι η Θρόμβωση;

Η θρόμβωση είναι η παθολογική δημιουργία θρόμβου αίματος (πήγματος) μέσα σε αγγείο, χωρίς να υπάρχει τραυματισμός. Ο θρόμβος μπορεί να περιορίσει ή να εμποδίσει τη ροή του αίματος και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές ανάλογα με το σημείο που σχηματίζεται.

Οι θρόμβοι σχηματίζονται όταν διαταράσσεται η ισορροπία ανάμεσα στην πήξη και την αντιπηκτική δράση του αίματος. Μπορεί να εμφανιστούν σε φλέβες, αρτηρίες ή ακόμα και στην καρδιά.

Η θρόμβωση δεν είναι απλώς ένα τοπικό πρόβλημα· μπορεί να προκαλέσει εμβολικά επεισόδια (π.χ. πνευμονική εμβολή) όταν ο θρόμβος αποκοπεί και μετακινηθεί σε άλλο σημείο.

Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπισή της είναι ζωτικής σημασίας, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε αναπηρία ή ακόμη και σε θάνατο αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.

2) Τύποι Θρόμβωσης

Η θρόμβωση δεν είναι ίδια σε όλα τα αγγεία. Ο τύπος της καθορίζει τα συμπτώματα, τις επιπλοκές και τη θεραπεία. Οι βασικοί τύποι είναι:

Α) Φλεβική Θρόμβωση

Βαθιά φλεβική θρόμβωση (DVT): Σχηματισμός θρόμβου στις βαθιές φλέβες, κυρίως των κάτω άκρων. Προκαλεί πόνο, οίδημα, θερμότητα στο πόδι.
Θρόμβωση πυελικών/σπλαγχνικών φλεβών: Μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργείο, εγκυμοσύνη ή λοιμώξεις.

Β) Αρτηριακή Θρόμβωση

Αθηρωματική θρόμβωση: Θρόμβος πάνω σε αθηρωματική πλάκα οδηγεί σε έμφραγμα μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Αρτηριακή απόφραξη άκρων: Προκαλεί αιφνίδιο πόνο, ωχρότητα, ψυχρότητα και απώλεια λειτουργίας.

Γ) Θρομβοεμβολικά Επεισόδια

Όταν ένας θρόμβος αποκοπεί και μεταφερθεί σε άλλο σημείο μέσω της κυκλοφορίας, προκαλεί εμβολή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πνευμονική εμβολή που αποτελεί επιπλοκή της DVT.

Δ) Ειδικές Καταστάσεις

Θρόμβωση εγκεφαλικών φλεβών (CVT)
Θρόμβωση σε κεντρικές γραμμές ή καθετήρες
Θρόμβωση στην καρδιά (π.χ. κολπική μαρμαρυγή → εμβολικά εγκεφαλικά)

Η σωστή διάκριση του τύπου θρόμβωσης είναι κρίσιμη για να επιλεγεί η κατάλληλη διαγνωστική μέθοδος και θεραπευτική αγωγή.

3) Συμπτώματα Θρόμβωσης

Η θρόμβωση μπορεί να εκδηλωθεί διαφορετικά ανάλογα με το αγγείο που έχει προσβληθεί (φλέβα, αρτηρία, πνεύμονας, εγκέφαλος). Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων σώζει ζωές.

Α) Φλεβική Θρόμβωση (π.χ. DVT κάτω άκρων)

Οίδημα (πρήξιμο) σε πόδι ή χέρι, συνήθως μονόπλευρο.
Πόνος ή αίσθημα βάρους στο άκρο, που επιδεινώνεται με τη βάδιση.
Θερμότητα και ερυθρότητα του δέρματος πάνω από τη φλέβα.
Επιφανειακές φλέβες πιο εμφανείς ή επώδυνες στην αφή.

Β) Πνευμονική Εμβολή (αποκόλληση θρόμβου)

Αιφνίδια δύσπνοια ή ταχύπνοια.
Θωρακικός πόνος που επιδεινώνεται με την αναπνοή.
Αίσθημα ταχυκαρδίας, ζάλης ή λιποθυμίας.
Βήχας, μερικές φορές με αιμόφυρτα πτύελα.

Γ) Αρτηριακή Θρόμβωση (π.χ. έμφραγμα, εγκεφαλικό)

Αιφνίδιος, έντονος πόνος σε άκρο με ωχρότητα και ψυχρότητα.
Απώλεια αισθητικότητας ή κινητικότητας.
Συμπτώματα εγκεφαλικού: αιφνίδια αδυναμία σε χέρι/πόδι, διαταραχή ομιλίας, πτώση γωνίας στόματος, θολή όραση.

Δ) Γενικά Συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν

Ανεξήγητο πρήξιμο ή πόνος μετά από ακινησία (π.χ. ταξίδι, νοσηλεία).
Αιφνίδια δύσπνοια ή πόνος στο στήθος.
Οποιαδήποτε αιφνίδια νευρολογικά συμπτώματα.

Η παρουσία ενός ή περισσότερων από αυτά τα σημεία απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση. Η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες επιπλοκές.

4) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η θρόμβωση δεν εμφανίζεται τυχαία. Συχνά υπάρχει συνδυασμός παραγόντων που αυξάνουν την προδιάθεση του αίματος να πήζει πιο εύκολα ή καθυστερούν τη ροή του.

Α) Παροδικοί Παράγοντες

Παρατεταμένη ακινησία (νοσηλεία, γύψος, μακρινά ταξίδια).
Μεγάλη χειρουργική επέμβαση ή τραυματισμός.
Εγκυμοσύνη και λοχεία.
Αφυδάτωση ή σοβαρή λοίμωξη.

Β) Επίκτητοι Χρόνιοι Παράγοντες

Κακοήθειες (ορισμένοι καρκίνοι αυξάνουν τον κίνδυνο).
Παχυσαρκία, κάπνισμα, καθιστικός τρόπος ζωής.
Ορμονική θεραπεία ή αντισυλληπτικά δισκία.
Σύνδρομο αντιφωσφολιπιδίων (αυτοάνοσο).

Γ) Κληρονομικές Θρομβοφιλίες

Μετάλλαξη παράγοντα V Leiden.
Μετάλλαξη προθρομβίνης (G20210A).
Έλλειψη αντιθρομβίνης, πρωτεΐνης C ή S.

Δ) Παράγοντες από φάρμακα/ιατρικές παρεμβάσεις

Χημειοθεραπεία ή ορισμένα ανοσοκατασταλτικά.
Καθετήρες, κεντρικές γραμμές, βηματοδότες.

Όσο περισσότεροι παράγοντες κινδύνου συνυπάρχουν, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα θρόμβωσης. Η αναγνώριση τους βοηθά στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση.

6) Θεραπεία Θρόμβωσης & Αιματολογικές Εξετάσεις Παρακολούθησης

Η θεραπεία της θρόμβωσης στοχεύει στην αποτροπή αύξησης του θρόμβου, στην πρόληψη εμβολής και στην αποφυγή υποτροπής. Περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, υποστηρικτικά μέτρα και διερεύνηση υποκείμενης αιτίας.

Α) Αντιπηκτική Αγωγή

Ηπαρίνη (ενέσιμη): Χορηγείται στην αρχή για γρήγορη δράση.
DOACs (νέα από του στόματος αντιπηκτικά): απιξαμπάνη, ριβαροξαμπάνη, νταμπιγκατράνη, μειώνουν την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση INR.
Ανταγωνιστές βιταμίνης Κ (π.χ. βαρφαρίνη): Παραδοσιακή θεραπεία με ανάγκη για συχνό έλεγχο INR.
Η διάρκεια εξαρτάται από το αίτιο και το αν είναι πρώτη ή υποτροπιάζουσα θρόμβωση.

Β) Θρομβόλυση & Επεμβατικές Τεχνικές

Σε εκτεταμένες ή απειλητικές για τη ζωή θρομβώσεις (π.χ. μαζική πνευμονική εμβολή).
Καθετηριακή θρομβόλυση ή μηχανική αφαίρεση θρόμβου.

Γ) Υποστηρικτικά Μέτρα

Ελαστικές κάλτσες συμπίεσης για μείωση οιδήματος και πρόληψη μεταθρομβωτικού συνδρόμου.
Αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας.

Δ) Αιματολογικές Εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για διάγνωση & παρακολούθηση

D-Dimers: αρχική διαλογή – υψηλές τιμές αυξάνουν την υποψία θρόμβωσης. Επίσης χρησιμοποιείται για να αξιολογηθεί πότε διακόπτεται η αγωγή.
Γενική αίματος: παρακολούθηση αιμοπεταλίων (κίνδυνος ηπαρίνης–HIT) και αιματοκρίτη.
PT/INR, aPTT: για έλεγχο αντιπηκτικής δράσης (βαρφαρίνη/ηπαρίνη).
Έλεγχος θρομβοφιλίας: Παράγοντας V Leiden, μετάλλαξη προθρομβίνης, επίπεδα πρωτεΐνης C, S, αντιθρομβίνης ΙΙΙ, αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα.
Έλεγχος κακοήθειας: εξετάσεις αίματος, απεικονιστικός έλεγχος αν υποψιαζόμαστε νεοπλασία ως αιτία.

Ε) Παρακολούθηση & Επαναξιολόγηση

Η διάρκεια και η ένταση της θεραπείας επανεξετάζεται σε τακτά διαστήματα. Ο γιατρός επαναλαμβάνει εργαστηριακές εξετάσεις για να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια (π.χ. αιμορραγίες, θρομβοπενία).

Η εξατομίκευση είναι κρίσιμη: ανάλογα με την ηλικία, το είδος θρόμβωσης, την ύπαρξη θρομβοφιλίας ή καρκίνου, επιλέγεται διαφορετική διάρκεια αγωγής και διαφορετικά φάρμακα.

7) Πρόληψη Θρόμβωσης

Η πρόληψη της θρόμβωσης βασίζεται στον εντοπισμό των παραγόντων κινδύνου και στην εφαρμογή μέτρων που μειώνουν την πιθανότητα σχηματισμού θρόμβων. Όσο πιο έγκαιρα εφαρμόζονται, τόσο καλύτερα προστατεύουν τον ασθενή.

Α) Γενικά Προληπτικά Μέτρα για Όλους

Συχνή κινητοποίηση: αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας σε ταξίδια ή στο γραφείο.
Καλή ενυδάτωση: επαρκής πρόσληψη υγρών, ιδιαίτερα σε ταξίδια ή καύσωνα.
Διατήρηση υγιούς βάρους και ισορροπημένη διατροφή.
Αποφυγή καπνίσματος.

Β) Πρόληψη σε Νοσηλευόμενους ή Υψηλού Κινδύνου Ασθενείς

Χρήση προφυλακτικής αντιπηκτικής αγωγής σύμφωνα με οδηγίες γιατρού.
Φορέστε ελαστικές κάλτσες συμπίεσης ή συσκευές μηχανικής πρόληψης (π.χ. πνευματικές συσκευές).
Έγκαιρη κινητοποίηση μετά από χειρουργείο ή τραυματισμό.

Γ) Ειδικές Κατηγορίες

Εγκυμοσύνη/λοχεία: Τακτικός έλεγχος και προληπτική αγωγή σε γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης ή θρομβοφιλίας.
Ασθενείς με κληρονομική θρομβοφιλία: Συζήτηση με αιματολόγο για εξατομικευμένο πλάνο πρόληψης.
Ασθενείς με καρκίνο: Προφυλακτική αγωγή όταν συντρέχουν συνθήκες υψηλού κινδύνου.

Δ) Έλεγχος & Εκπαίδευση

Ενημερωθείτε για τα συμπτώματα θρόμβωσης (οίδημα, πόνος στο πόδι, δύσπνοια). Αναφέρετε άμεσα στον γιατρό σας τυχόν ύποπτα συμπτώματα. Η γνώση βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση.

Η σωστή πρόληψη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο πρώτης ή υποτροπιάζουσας θρόμβωσης έως και 60–80% ανάλογα με την κατάσταση. Συζητήστε με τον γιατρό σας για να καθορίσετε ποια μέτρα είναι κατάλληλα για εσάς.

8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Θρόμβωση

Τι είναι ακριβώς η θρόμβωση;

Η θρόμβωση είναι η παθολογική δημιουργία θρόμβου αίματος μέσα σε αγγείο, χωρίς τραυματισμό. Ο θρόμβος μπορεί να περιορίσει ή να εμποδίσει τη ροή του αίματος και να προκαλέσει επιπλοκές όπως πνευμονική εμβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα θρόμβωσης;

Πρήξιμο, πόνος, θερμότητα και ερυθρότητα στο άκρο (DVT), αιφνίδια δύσπνοια και πόνος στο στήθος (πνευμονική εμβολή), αιφνίδια αδυναμία/μιλά/όραση (αρτηριακή θρόμβωση/εγκεφαλικό). Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κρίσιμη.

Ποιος κινδυνεύει περισσότερο;

Άτομα με παρατεταμένη ακινησία, πρόσφατο χειρουργείο ή τραυματισμό, εγκυμοσύνη, χρήση αντισυλληπτικών, καρκίνο, παχυσαρκία, κάπνισμα ή κληρονομική θρομβοφιλία έχουν αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης.

Πώς διαγιγνώσκεται η θρόμβωση;

Με συνδυασμό κλινικής εξέτασης, αιματολογικών εξετάσεων (D-Dimers, πηκτικότητα, έλεγχος θρομβοφιλίας) και απεικονιστικών εξετάσεων όπως υπερηχογράφημα Doppler, CT πνευμονικής αγγειογραφίας ή MRI.

Ποιες εξετάσεις αίματος χρειάζονται;

D-Dimers για επιβεβαίωση ή αποκλεισμό, γενική αίματος για έλεγχο αιμοπεταλίων, PT/INR, aPTT για έλεγχο πήξης, και έλεγχος θρομβοφιλίας (παράγοντας V Leiden, προθρομβίνη, πρωτεΐνες C/S, αντιθρομβίνη, αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα) σε υποτροπιάζουσες θρομβώσεις.

Πώς αντιμετωπίζεται η θρόμβωση;

Με αντιπηκτικά φάρμακα (ηπαρίνη, DOACs, βαρφαρίνη), σε βαριά περιστατικά με θρομβόλυση ή μηχανική αφαίρεση του θρόμβου, και με αντιμετώπιση υποκείμενων παραγόντων. Χρήση ελαστικών καλτσών για πρόληψη υποτροπών.

Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

Συνήθως 3–6 μήνες για πρώτη θρόμβωση, αλλά μπορεί να είναι εφ’ όρου ζωής σε υποτροπιάζουσες ή μόνιμους παράγοντες κινδύνου (π.χ. κληρονομική θρομβοφιλία, καρκίνος). Ο γιατρός αποφασίζει ανά περίπτωση.

Πώς μπορώ να προλάβω τη θρόμβωση;

Συχνή κινητοποίηση, επαρκής ενυδάτωση, διατήρηση υγιούς βάρους, διακοπή καπνίσματος, χρήση αντιπηκτικής προφύλαξης και ελαστικών καλτσών όπου ενδείκνυται, συζήτηση με τον γιατρό για ορμονική θεραπεία.

Είναι η θρόμβωση κληρονομική;

Η ίδια η θρόμβωση όχι, αλλά υπάρχουν κληρονομικές θρομβοφιλίες (π.χ. παράγοντας V Leiden, μετάλλαξη προθρομβίνης) που αυξάνουν την προδιάθεση. Ο έλεγχος γίνεται με ειδικές εξετάσεις αίματος.

Μπορώ να ταξιδεύω αν έχω ιστορικό θρόμβωσης;

Ναι, αλλά χρειάζεται προσοχή: συχνή κίνηση/διατάσεις, ελαστικές κάλτσες συμπίεσης, επαρκή υγρά και, αν συστήσει ο γιατρός, προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή πριν το ταξίδι.

Τι πρέπει να κάνω αν υποψιάζομαι θρόμβωση;

Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια – μην περιμένετε να υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

📌 Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας εκτελούμε αξιόπιστα αιματολογικές εξετάσεις όπως D-Dimers, παράγοντες πήξης και έλεγχο θρομβοφιλίας

📅 Κλείστε Ραντεβού
📋 Κατάλογος Εξετάσεων

Τηλ.: +30-22310-66841 | Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

9) Βιβλιογραφία & Πηγές

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Sep/2025

D-Dimers: Κλινική Χρήση, Μονάδες FEU/DDU & Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι

Τελευταία ενημέρωση: Ιανουάριος 2026

Σύνοψη (κλινικό πλαίσιο)

Η εξέταση D-Dimer χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη κυρίως για τον
αποκλεισμό φλεβικής θρομβοεμβολής (DVT / πνευμονική εμβολή)
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση προ-δοκιμαστική πιθανότητα.
Η ορθή ερμηνεία απαιτεί σαφή διάκριση μονάδων (FEU έναντι DDU)
και εφαρμογή δομημένων διαγνωστικών αλγορίθμων.

Εισαγωγή – Τι είναι τα D-Dimers;
Παθοφυσιολογία & Παραγωγή
Κλινική Σημασία
Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι (Wells, YEARS, PEGeD, ADJUST-PE)
Μονάδες Μέτρησης (FEU vs DDU)
Τιμές Αναφοράς & Ερμηνεία
Παγίδες: Ψευδώς θετικά & αρνητικά
D-Dimers στην Εγκυμοσύνη
D-Dimers και COVID-19
D-Dimers και ΔΕΠ (DIC)
Ρόλος στη Θεραπεία & Παρακολούθηση
Πρακτικές Συμβουλές για Ιατρούς & Ασθενείς
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Βιβλιογραφία

1) Εισαγωγή – Τι είναι τα D-Dimers;

Τα D-Dimers (D-διμερή) είναι θραύσματα πρωτεϊνών που προκύπτουν από την
αποδόμηση του σταθεροποιημένου ινώδους μετά τον σχηματισμό θρόμβου
(fibrin degradation products).

Η εξέταση χρησιμοποιείται κυρίως για να αποκλείσει φλεβική θρομβοεμβολή (VTE),
όπως εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) και πνευμονική εμβολή (PE),
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα σε αυτό το πλαίσιο έχει υψηλή αρνητική προγνωστική αξία.

Συνοπτικά: Τα D-Dimers δείχνουν ενεργοποίηση πήξης και ινωδόλυσης.
Είναι πολύ ευαίσθητα, αλλά όχι ειδικά – αυξάνονται σε πολλές παθολογικές και φυσιολογικές καταστάσεις.

2) Παθοφυσιολογία & Παραγωγή

Η αιμόσταση περιλαμβάνει τρία στάδια: πήξη, σταθεροποίηση (cross-linking μέσω XIII)
και ινωδόλυση. Τα D-Dimers εμφανίζονται μόνο μετά τον σχηματισμό
σταθεροποιημένου θρόμβου και την αποδόμησή του.

Παράδειγμα: Μετά από θρόμβο, η ινωδόλυση απελευθερώνει D-Dimers στο αίμα·
όσο μεγαλύτερη η ενεργοποίηση, τόσο υψηλότερα τα επίπεδα.

2.1 Μοριακή Δομή

Το D-Dimer αποτελείται από δύο τμήματα «D» που παραμένουν ενωμένα μετά το cross-linking,
αποδεικνύοντας προηγηθείσα σταθεροποίηση ινώδους.

2.2 Χρόνος Ημιζωής

Ημιζωή περίπου 8 ώρες → αποτυπώνει πρόσφατη ενεργοποίηση πήξης/ινωδόλυσης.

Κλινική σημασία: Καθυστερημένη αιμοληψία μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

2.3 Μηχανισμοί Αύξησης

Θρομβοεμβολή (DVT, PE)
Φλεγμονή / λοίμωξη
Νεοπλασίες
Κύηση
Σήψη ή ΔΕΠ (DIC)

3) Κλινική Σημασία

Η μέτρηση των D-Dimers αποτελεί βασικό εργαλείο στη
διαγνωστική στρατηγική της φλεβικής θρομβοεμβολής (VTE).
Ο ρόλος τους είναι κυρίως να αποκλείσουν την ύπαρξη θρόμβωσης
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.

Κλινικό μαργαριτάρι:
Αρνητικό D-Dimer σε ασθενή χαμηλής/μέτριας πιθανότητας VTE
αρκεί για ασφαλή αποκλεισμό χωρίς απεικονιστικό έλεγχο.

3.1 Ευαισθησία και Ειδικότητα

Τα D-Dimers εμφανίζουν πολύ υψηλή ευαισθησία (>95%)
αλλά χαμηλή ειδικότητα.
Έτσι, ένα αρνητικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο,
ενώ ένα θετικό δεν επιβεβαιώνει από μόνο του θρόμβωση,
καθώς μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, φλεγμονή, νεοπλασία, κύηση ή ηλικία.

3.2 Χρήσεις στην Κλινική Πράξη

Αποκλεισμός VTE: σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα DVT ή PE.
ΔΕΠ (DIC): δείκτης αυξημένης ινωδόλυσης και ενεργοποίησης πήξης.
COVID-19: προγνωστικός δείκτης βαρύτητας.
Καρκίνος: συχνά αυξημένα λόγω παρανεοπλασματικής υπερπηκτικότητας.
Μετά από VTE: εκτίμηση κινδύνου υποτροπής μετά διακοπή αγωγής.

3.3 Πλεονεκτήματα

Υψηλή αρνητική προγνωστική αξία.
Μη επεμβατική, γρήγορη και οικονομική εξέταση.
Ευρεία διαθεσιμότητα στα εργαστήρια.

3.4 Περιορισμοί

Χαμηλή ειδικότητα.
Δεν εντοπίζουν τη θέση του θρόμβου.
Δεν ενδείκνυνται σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE.

Συμβουλή:
Η αξία των D-Dimers μεγιστοποιείται μόνο εντός
δομημένων διαγνωστικών αλγορίθμων
(Wells, YEARS, PEGeD).

4) Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι (Wells, YEARS, PEGeD, ADJUST-PE)

Η ερμηνεία των D-Dimers δεν πρέπει να γίνεται απομονωμένα.
Η χρήση τους σε συνδυασμό με κλινικούς αλγορίθμους
επιτρέπει ασφαλή αποκλεισμό VTE και περιορίζει τις άσκοπες απεικονίσεις.

4.1 Wells Score

Το πιο διαδεδομένο εργαλείο για εκτίμηση πιθανότητας DVT ή PE,
βασισμένο σε κλινικά σημεία και παράγοντες κινδύνου.

Ερμηνεία: Υψηλή πιθανότητα → άμεση απεικόνιση ·
Χαμηλή/μέτρια → έλεγχος D-Dimers.

4.2 YEARS

Βασίζεται σε 3 ερωτήματα (σημεία DVT, αιμόπτυση, πιθανότερη διάγνωση PE).
Αν δεν ισχύει κανένα, εφαρμόζεται cut-off 1000 μg/L FEU,
αλλιώς 500 μg/L FEU.

4.3 PEGeD

Χαμηλή πιθανότητα: <1000 μg/L FEU.
Ενδιάμεση: <500 μg/L FEU.
Υψηλή: απευθείας απεικόνιση.

4.4 ADJUST-PE (Age-adjusted)

Cut-off (μg/L FEU) = Ηλικία × 10
Παράδειγμα: 70 ετών → 700 μg/L FEU

Κρίσιμο:
Πάντα έλεγχος μονάδων μέτρησης (FEU vs DDU)
πριν την ερμηνεία.

5) Μονάδες Μέτρησης (FEU vs DDU)

Τα εργαστήρια χρησιμοποιούν δύο διαφορετικές μονάδες για την αναφορά των
D-Dimers: Fibrinogen Equivalent Units (FEU)
και D-Dimer Units (DDU). Η διάκριση είναι κρίσιμη για τη
σωστή ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

5.1 FEU (Fibrinogen Equivalent Units)

Η μέτρηση σε FEU βασίζεται στο μοριακό βάρος του ινωδογόνου.
Είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μονάδα διεθνώς
και αυτή στην οποία βασίζονται οι περισσότεροι διαγνωστικοί αλγόριθμοι
(Wells, YEARS, ADJUST-PE, PEGeD).

5.2 DDU (D-Dimer Units)

Η μέτρηση σε DDU βασίζεται στο μοριακό βάρος του ίδιου του D-Dimer.
Οι τιμές εμφανίζονται περίπου στο μισό σε σύγκριση με τις FEU.

5.3 Σχέση FEU και DDU

Μετατροπή:
1 FEU ≈ 2 DDU
Παράδειγμα: 500 μg/L FEU ≈ 250 μg/L DDU

5.4 Κλινική Σημασία

Τα περισσότερα καθιερωμένα cut-offs ορίζονται σε FEU.
Σε αναφορά σε DDU απαιτείται συνειδητή μετατροπή.
Η σύγχυση μονάδων αποτελεί συχνό και επικίνδυνο σφάλμα.

ΠΡΟΣΟΧΗ:
Πάντα έλεγξε τη μονάδα μέτρησης πριν συγκρίνεις με cut-off.
Τα όρια FEU και DDU δεν είναι ανταλλάξιμα.

6) Τιμές Αναφοράς & Ερμηνεία

Οι τιμές των D-Dimers εξαρτώνται από τη μέθοδο, τον αναλυτή και τη μονάδα
μέτρησης. Στην κλινική πράξη χρησιμοποιούνται cut-offs
για να χαρακτηριστεί ένα αποτέλεσμα ως αρνητικό ή θετικό.

6.1 Κλασικό cut-off

Το καθιερωμένο όριο είναι 500 μg/L FEU (0.5 mg/L).
Κάτω από αυτό, σε ασθενείς χαμηλής ή μέτριας πιθανότητας,
η VTE αποκλείεται με υψηλή ασφάλεια.

Παράδειγμα:
Χαμηλή πιθανότητα PE + D-Dimers 420 μg/L FEU → δεν απαιτείται CTPA.

6.2 Ηλικιακά προσαρμοσμένο cut-off

Cut-off (μg/L FEU) = Ηλικία × 10
Παράδειγμα: 72 ετών → 720 μg/L FEU

6.3 YEARS & PEGeD

YEARS: 0 κριτ. → 1000 μg/L FEU · ≥1 κριτ. → 500 μg/L FEU
PEGeD: χαμηλή πιθανότητα → 1000 μg/L · ενδιάμεση → 500 μg/L

6.4 Τιμές στην Κύηση

Τρίμηνο	Ενδεικτικό εύρος (μg/L FEU)
Α’	έως ~750
Β’	έως ~1000
Γ’	έως ~1500+

Δεν υπάρχει παγκοσμίως αποδεκτό «φυσιολογικό» όριο στην κύηση.
Προτίμησε pregnancy-adapted YEARS.

6.5 Παράγοντες που Επηρεάζουν τις Τιμές

Ηλικία
Λοίμωξη, φλεγμονή, κακοήθεια
Κύηση, έντονη άσκηση
Μέθοδος & pre-analytical παράγοντες

Συμπέρασμα:
Οι «φυσιολογικές» τιμές είναι σχετικές.
Σημασία έχει το κατάλληλο cut-off στο σωστό κλινικό πλαίσιο.

7) Παγίδες: Ψευδώς Θετικά & Ψευδώς Αρνητικά

7.1 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Θετικά

Λοιμώξεις & σήψη: γενικευμένη ενεργοποίηση του πηκτικού μηχανισμού.
Φλεγμονώδη νοσήματα: π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ.
Κακοήθειες: παρανεοπλασματική υπερπηκτικότητα.
Πρόσφατο χειρουργείο ή τραύμα: ιδιαίτερα ορθοπεδικό.
Κύηση & λοχεία: φυσιολογική υπερπηκτική κατάσταση.
Ηλικία: συχνή αύξηση χωρίς παρουσία VTE.
Ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια: μειωμένος καθαρισμός FDPs.
Καρδιακή ανεπάρκεια ή οξύ έμφραγμα: δευτερογενής ενεργοποίηση πήξης.
Έντονη άσκηση: παροδική αύξηση.

7.2 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Αρνητικά

Πρώιμη δειγματοληψία: πριν την άνοδο των D-Dimers.
Όψιμη δειγματοληψία: ημέρες μετά το επεισόδιο.
Μικροί ή τοπικοί θρόμβοι: χαμηλή παραγωγή FDPs.
Έναρξη αντιπηκτικής αγωγής: πριν την αιμοληψία.
Τεχνικά σφάλματα: κακή αιμοληψία, αιμόλυση, καθυστέρηση ανάλυσης.

Προσοχή:
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE,
ένα «αρνητικό» D-Dimer δεν αποκλείει θρόμβωση.
Απαιτείται άμεσος απεικονιστικός έλεγχος (CTPA, Doppler).

7.3 Πώς να Αποφεύγονται οι Παγίδες

Πρώτα εκτίμηση κλινικής πιθανότητας (Wells, YEARS, PEGeD).
Έλεγχος μονάδων μέτρησης (FEU vs DDU).
Συνεκτίμηση ηλικίας, κύησης και συννοσηροτήτων.
Χρήση D-Dimers μόνο ως εργαλείο αποκλεισμού, όχι επιβεβαίωσης.

Συμβουλή:
Τα D-Dimers είναι ιδανικά για αποκλεισμό VTE.
Η σωστή χρήση τους μειώνει περιττές απεικονίσεις και επικίνδυνες παραλείψεις.

8) D-Dimers στην Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη αποτελεί φυσιολογικά υπερπηκτική κατάσταση.
Παρατηρείται προοδευτική αύξηση των D-Dimers σε όλα τα τρίμηνα,
χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα παθολογία.

8.1 Φυσιολογική Αύξηση

Τρίμηνο	Ενδεικτικά επίπεδα (μg/L FEU)
Α’	έως ~750
Β’	έως ~1000
Γ’	έως ~1500+

Δεν υπάρχει καθολικό «φυσιολογικό» όριο στην κύηση.
Οι τιμές εξαρτώνται από μέθοδο και πληθυσμό.

8.2 Pregnancy-adapted YEARS

Λογική:
• 0 κριτήρια YEARS → cut-off 1000 μg/L FEU
• ≥1 κριτήριο → cut-off 500 μg/L FEU

8.3 Κλινική Πρακτική

Πρώτη επιλογή: υπερηχογράφημα κάτω άκρων αν υπάρχουν συμπτώματα DVT.
Εφαρμογή pregnancy-adapted YEARS πριν ακτινοβολία.
CTPA μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο.

Συμπέρασμα:
Στην εγκυμοσύνη, τα D-Dimers ερμηνεύονται
μόνο σε συνδυασμό με ειδικούς αλγορίθμους.

9) D-Dimers και COVID-19

Στη λοίμωξη COVID-19, τα D-Dimers απέκτησαν ρόλο
προγνωστικού δείκτη βαρύτητας.

9.1 Κλινική Σημασία

Υψηλές τιμές → αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών και θνητότητας.
Η δυναμική αύξηση είναι σημαντικότερη από μία μεμονωμένη τιμή.
Χρήση για καθοδήγηση αντιπηκτικής προφύλαξης σε βαριά νόσο.

Σημείωση:
Αυξημένα D-Dimers σε COVID-19 δεν ισοδυναμούν με PE.
Η απόφαση για CTPA βασίζεται στην κλινική εικόνα.

Συμπέρασμα:
Στην COVID-19 τα D-Dimers έχουν κυρίως προγνωστική αξία.

10) D-Dimers και ΔΕΠ (DIC)

Η Διασπαρμένη Ενδαγγειακή Πήξη (ΔΕΠ) χαρακτηρίζεται από
ανεξέλεγκτη ενεργοποίηση πήξης και δευτερογενή ινωδόλυση.
Τα D-Dimers είναι έντονα αυξημένα.

10.1 Τυπική Εργαστηριακή Εικόνα

Πολύ υψηλά D-Dimers.
Θρομβοπενία.
Παράταση PT/INR (± aPTT).
Χαμηλό ινωδογόνο (overt DIC).

10.2 Αντιμετώπιση

Θεραπεία υποκείμενης αιτίας.
Υποστηρικτική αγωγή (πλάσμα, αιμοπετάλια, ινωδογόνο).
Εξατομικευμένη χρήση αντιπηκτικών σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Προσοχή:
Η ΔΕΠ είναι επείγουσα και απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση.

11) Ρόλος στη Θεραπεία & Παρακολούθηση

11.1 Μετά από VTE & αντιπηκτική αγωγή

Τα D-Dimers μπορούν να χρησιμοποιηθούν επικουρικά στην εκτίμηση
κινδύνου υποτροπής μετά τη διακοπή αντιπηκτικής αγωγής,
πάντα σε συνδυασμό με το κλινικό προφίλ και τους παράγοντες κινδύνου.
Δεν αποτελούν εργαλείο ρύθμισης δόσης.

11.2 Παρακολούθηση δυναμικής μεταβολής

Η τάση (trend) των D-Dimers έχει μεγαλύτερη αξία από μία μεμονωμένη μέτρηση.
Αύξηση ή επιμονή σε υψηλές τιμές μπορεί να υποδηλώνει συνεχιζόμενη
ενεργοποίηση πήξης ή επιπλοκή, ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο.

11.3 ΔΕΠ & σοβαρές λοιμώξεις

Η δυναμική πτώση των D-Dimers μετά τον έλεγχο της υποκείμενης αιτίας
(π.χ. αντιμετώπιση σήψης) αποτελεί ευνοϊκό προγνωστικό σημείο.
Η πορεία αξιολογείται πάντα σε συνδυασμό με
PLT, PT/INR, ινωδογόνο και τη συνολική κλινική εικόνα.

11.4 COVID-19

Σε νοσηλευόμενους ασθενείς, τα D-Dimers χρησιμοποιήθηκαν ως
δείκτης βαρύτητας και ως κριτήριο για την ένταση
προφύλαξης ή θεραπευτικής αντιπηκτικής αγωγής,
πάντα συμπληρωματικά με την κλινική αξιολόγηση
και τις ισχύουσες οδηγίες.

12) Πρακτικές Συμβουλές για Ιατρούς & Ασθενείς

12.1 Για Ιατρούς

Εφάρμοσε Wells / YEARS / PEGeD πριν ζητήσεις D-Dimers.
Επιβεβαίωσε πάντα μονάδα μέτρησης (FEU vs DDU) και μέθοδο του εργαστηρίου.
Χρησιμοποίησε age-adjusted cut-off σε ασθενείς ≥50 ετών, όπου ενδείκνυται.
Στην κύηση, προτίμησε pregnancy-adapted YEARS και υπερηχογραφική προσέγγιση.
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE, προχώρησε άμεσα σε απεικόνιση — τα D-Dimers δεν προσθέτουν αξία.
Τεκμηρίωσε χρονισμό συμπτωμάτων, φάρμακα (ιδίως αντιπηκτικά) και συννοσηρότητες.
Εξήγησε στον ασθενή ότι ένα «θετικό» αποτέλεσμα δεν ισοδυναμεί με διάγνωση θρόμβωσης.

12.2 Για Ασθενείς

Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία· δεν απαιτείται νηστεία.
Υψηλή τιμή D-Dimers δεν σημαίνει απαραίτητα θρόμβωση· ο ιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται απεικόνιση.
Αν έχεις λάβει αντιπηκτικό πριν την αιμοληψία, ενημέρωσε τον ιατρό — μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Στην εγκυμοσύνη, οι τιμές συχνά αυξάνονται φυσιολογικά· μην ανησυχείς χωρίς αξιολόγηση από ειδικό.
Ακολούθησε οδηγίες για περαιτέρω έλεγχο (π.χ. υπερηχογράφημα κάτω άκρων, CTPA) μόνο εφόσον συσταθούν.

12.3 Προ-αναλυτικά & Ποιότητα

Σωστή δειγματοληψία σε κιτρικό νάτριο 3.2% (λόγος 9:1) και έγκαιρη φυγοκέντρηση.
Αποφυγή αιμόλυσης/λιπαιμίας· τεκμηρίωση TAT (time-to-analysis).
Χρήση validated cut-offs ανά μέθοδο και αναλυτή.
Συμμετοχή σε εξωτερικούς ποιοτικούς ελέγχους (EQA) για σύγκριση απόδοσης.

Τι να θυμάστε

Τα D-Dimers είναι εργαλείο αποκλεισμού VTE σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα.
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα, προχώρησε απευθείας σε απεικόνιση.
Πάντα έλεγξε μονάδα (FEU/DDU) και εφάρμοσε age-adjusted όπου ενδείκνυται.

13) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι ακριβώς μετρά η εξέταση D-Dimers;

Μετρά προϊόντα αποδόμησης του σταθεροποιημένου ινώδους (cross-linked fibrin) μετά την ινωδόλυση.

Ποια τιμή θεωρείται «αρνητική»;

Συνήθως 500 μg/L FEU, με age-adjusted cut-off (ηλικία×10 μg/L FEU) σε ≥50 ετών.

Χρησιμεύουν για επιβεβαίωση θρόμβωσης;

Όχι· είναι ιδανικά για αποκλεισμό VTE σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα, όχι για επιβεβαίωση.

Μπορεί να υπάρχει VTE με «αρνητικά» D-Dimers;

Σπάνια, π.χ. σε πολύ πρώιμη/όψιμη λήψη, μικρούς θρόμβους ή μετά από έναρξη αντιπηκτικών.

Τι σημαίνει πολύ υψηλή τιμή (π.χ. >2000 μg/L FEU);

Δείχνει εκτεταμένη ενεργοποίηση πήξης/ινωδόλυσης και απαιτεί κλινική συσχέτιση.

Πότε δεν πρέπει να ζητούνται D-Dimers;

Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE, όπου ενδείκνυται άμεση απεικόνιση.

Ρυθμίζουν ή καθοδηγούν τη δόση αντιπηκτικών;

Όχι· δεν αποτελούν εργαλείο ρύθμισης δόσης.

Πόσο διαρκεί η αύξηση μετά από θρόμβο;

Μπορεί να παραμείνουν αυξημένα για ημέρες–εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος/δραστηριότητα.

Τι διαφορά έχουν FEU και DDU;

Δύο κλίμακες της ίδιας μέτρησης· οι τιμές DDU είναι περίπου στο μισό των FEU.

14) Βιβλιογραφία

Righini M. et al. Age-adjusted D-dimer cut-off levels to rule out pulmonary embolism. JAMA.
PubMed

van der Hulle T. et al. YEARS algorithm for suspected pulmonary embolism. Lancet.
PubMed

Kearon C. et al. Diagnosis of pulmonary embolism with D-dimer (PEGeD). Ann Intern Med.
PubMed

van der Pol L.M. et al. Pregnancy-adapted YEARS algorithm. NEJM.
PubMed

Levi M. et al. Diagnosis and management of DIC. Br J Haematol.
PubMed

Μικροβιολογικό Λαμίας – Κατάλογος Εξετάσεων
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

08/Jun/2025

D-Dimer (D-διμερή): Τι είναι, πότε ζητείται και πώς ερμηνεύεται

Τι να θυμάστε

Τα D-διμερή δείχνουν ενεργοποίηση πήξης & ινωδόλυσης.
Έχουν πολύ υψηλή ευαισθησία αλλά χαμηλή ειδικότητα.
Χρησιμοποιούνται κυρίως για αποκλεισμό θρόμβωσης.

🔬 Τι είναι τα D-διμερή;

Τα D-διμερή (D-Dimers) είναι πρωτεϊνικά θραύσματα που σχηματίζονται κατά τη διάσπαση του σταθεροποιημένου ινώδους, δηλαδή ενός θρόμβου αίματος. Αποτελούν βιοδείκτη της ενεργοποίησης του μηχανισμού πήξης και ινωδόλυσης.

📌 Με απλά λόγια:
Όταν ο οργανισμός σχηματίζει και διασπά έναν θρόμβο, παράγονται D-διμερή στο αίμα.

⚙️ Πήξη – Ινώδες – Ινωδόλυση

Ο φυσιολογικός μηχανισμός θρόμβωσης και διάλυσης του θρόμβου περιλαμβάνει:

🩹 Τραυματισμό αγγείου ➝ ενεργοποίηση αιμοπεταλίων
⚙️ Ενεργοποίηση παράγοντα πήξης ➝ σχηματισμός ινώδους
🔄 Έναρξη ινωδόλυσης ➝ αποικοδόμηση ινώδους ➝ D-διμερή

📉 Άρα, υψηλά D-διμερή σημαίνουν αυξημένο σχηματισμό και λύση θρόμβων.

📈 Πότε ζητείται η εξέταση D-Dimer;

🫁 Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ)
🦵 Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT)
❤️ Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο
🦠 COVID-19
🧪 Καρκίνος
🤰 Εγκυμοσύνη με ύποπτη θρομβοφιλία
🧓 Ηλικιωμένοι με αιφνίδια δύσπνοια/θωρακικό άλγος
💉 Παρακολούθηση αντιπηκτικής αγωγής

🧪 Πώς γίνεται η εξέταση;

Με αιμοληψία από φλεβικό αίμα
Δεν απαιτεί νηστεία
Χρόνος αποτελέσματος: 1–3 ώρες
Συχνά συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο

📊 Φυσιολογικές τιμές D-Dimer

Μέθοδος	Μονάδα	Φυσιολογική τιμή
ELISA	ng/mL FEU	< 500
Latex	μg/mL	< 0.5

📌 Σε ηλικιωμένους: age-adjusted D-Dimer = ηλικία × 10 (άνω των 50 ετών).

📌 Τι σημαίνει αυξημένο D-Dimer;

Η αύξηση υποδηλώνει ενεργοποίηση του μηχανισμού πήξης, αλλά δεν είναι ειδική:

Κατάσταση	D-Dimer
Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ)	↑↑↑
Φλεβική Θρόμβωση (DVT)	↑↑
Καρκίνος	↑
COVID-19 σοβαρή	↑↑↑
Μετά από χειρουργείο/τραύμα	↑
Ηπατική νόσος	↑
Εγκυμοσύνη (3ο τρίμηνο)	↑
Καρδιακή ανεπάρκεια	↑
Σήψη	↑↑↑
Εγκεφαλικό επεισόδιο	↑

🧠 Ευαισθησία και Ειδικότητα

Παράμετρος	D-Dimer
✅ Ευαισθησία	Πολύ υψηλή (>95%)
❌ Ειδικότητα	Χαμηλή – πολλά ψευδώς θετικά
Χρήση	Ιδανικό για αποκλεισμό φλεβικής θρόμβωσης

📌 Αν το D-Dimer είναι αρνητικό σε ασθενή χαμηλού κινδύνου, μπορεί να αποκλειστεί η ΠΕ (Πνευμονική εμβολή) ή ΔΕΠ (διάχυτη ενδαγγειακή πήξη) χωρίς άλλες εξετάσεις.

🔍 Τι προκαλεί ψευδώς θετικό D-Dimer;

Μεγάλη ηλικία
Εγκυμοσύνη
Φλεγμονή / λοίμωξη
Κακοήθειες
Πρόσφατο χειρουργείο
Ηπατική νόσος
Ρευματολογικές καταστάσεις
Για πλήρη ερμηνεία αποτελέσματος
Για πρακτική, βήμα-βήμα ερμηνεία του D-Dimer σε ασθενείς
(πότε ένα αρνητικό αποκλείει θρόμβωση, πότε ένα αυξημένο χρειάζεται απεικόνιση,
ηλικιακά όρια, κύηση, COVID-19),
δείτε τον πλήρη οδηγό D-Dimer για ασθενείς
.

🧑‍⚕️ Ερμηνεία σε Κλινικό Πλαίσιο

Σε ασθενή με δύσπνοια και ταχύπνοια, αυξημένο D-Dimer ➝ CT αγγειογραφία για ΠΕ
Σε ασθενή με πόνο στη γάμπα, D-Dimer υψηλό ➝ triplex κάτω άκρων
Σε COVID-19 ➝ Δείκτης βαρύτητας και κινδύνου για θρόμβωση

👩‍🍼👶🧓 Ειδικοί πληθυσμοί & καταστάσεις

👩‍🍼 D-Dimer στην Εγκυμοσύνη

Το D-Dimer φυσιολογικά αυξάνεται κατά την κύηση, ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο.

📌 Δεν χρησιμοποιείται μόνο του για διάγνωση ΠΕ/DVT σε έγκυο.

🧒 D-Dimer σε Παιδιά

Χρήσιμο για αποκλεισμό φλεβικής θρόμβωσης σε παιδιά με καθετήρες
Πρέπει να συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο λόγω χαμηλής ειδικότητας

🧓 D-Dimer σε Ηλικιωμένους

Συχνά αυξημένο λόγω φυσιολογικής φλεγμονώδους αντίδρασης
Χρήση age-adjusted τιμών (π.χ. 70 ετών ➝ όριο 700 ng/mL)

💊 D-Dimer και Αντιπηκτικά

Χρησιμοποιείται για παρακολούθηση ανταπόκρισης
Μετά τη διακοπή αγωγής, παραμένει υψηλό ➝ πιθανή υποτροπή θρόμβωσης

🧬 D-Dimer και Καρκίνος

Αυξημένο σε πολλούς τύπους καρκίνου
Ενδέχεται να σχετίζεται με χειρότερη πρόγνωση
Δεν χρησιμοποιείται για διάγνωση καρκίνου, αλλά ως βοηθητικός δείκτης

🧠 D-Dimer σε COVID-19

Υψηλά επίπεδα D-Dimer σχετίζονται με:
- Βαρύτερη νόσηση
- Αυξημένο κίνδυνο πνευμονικής εμβολής
- Κακή πρόγνωση

📌 Χρησιμοποιείται για:

Ένδειξη νοσηλείας
Απόφαση χορήγησης αντιπηκτικών

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι το D-Dimer με απλά λόγια;

Είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται όταν διαλύεται ένας θρόμβος στο αίμα.

Πότε είναι επικίνδυνο ένα υψηλό D-Dimer;

Όταν συνοδεύεται από συμπτώματα όπως δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή πόνος στα κάτω άκρα.

Μπορεί να είναι υψηλό χωρίς σοβαρή πάθηση;

Ναι. Μπορεί να αυξηθεί σε εγκυμοσύνη, λοιμώξεις, φλεγμονές, καρκίνο και σε ηλικιωμένους.

Πώς μειώνεται το D-Dimer;

Δεν υπάρχει άμεσο φάρμακο· μειώνεται όταν αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία που το προκαλεί.

Είναι προληπτική εξέταση;

Όχι. Χρησιμοποιείται διαγνωστικά και όχι για προληπτικό έλεγχο.

Είναι το D-Dimer καρκινικός δείκτης;

Όχι. Μπορεί να αυξάνεται σε καρκίνο, αλλά δεν είναι ειδικός καρκινικός δείκτης.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Βιβλιογραφία

Righini M, et al. Age-adjusted D-dimer cut-off levels to rule out pulmonary embolism.
JAMA, 2014.
PubMed

Konstantinides SV, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism.
Eur Heart J, 2020.
PubMed

van der Pol LM, et al. Pregnancy-adapted YEARS algorithm for diagnosis of pulmonary embolism.
NEJM, 2019.
PubMed

Thachil J, et al. ISTH guidance on coagulopathy in COVID-19.
J Thromb Haemost, 2020.
PubMed

Palareti G, Cosmi B. D-dimer testing in diagnosis and risk assessment of VTE.
Intern Emerg Med, 2010.
PubMed

Μικροβιολογικό Λαμίας. Εξετάσεις Αίματος & Ερμηνεία Αποτελεσμάτων
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/