D-Dimer (D-διμερή): Τι είναι, πότε ζητείται και πώς ερμηνεύεται

🔬 Τι είναι τα D-διμερή;

Τα D-διμερή (D-Dimers) είναι πρωτεϊνικά θραύσματα που σχηματίζονται κατά τη διάσπαση του σταθεροποιημένου ινώδους, δηλαδή ενός θρόμβου αίματος. Αποτελούν βιοδείκτη της ενεργοποίησης του μηχανισμού πήξης και ινωδόλυσης.

📌 Με απλά λόγια:
Όταν ο οργανισμός σχηματίζει και διασπά έναν θρόμβο, παράγονται D-διμερή στο αίμα.

⚙️ Πήξη – Ινώδες – Ινωδόλυση

Ο φυσιολογικός μηχανισμός θρόμβωσης και διάλυσης του θρόμβου περιλαμβάνει:

1. 🩹 Τραυματισμό αγγείου ➝ ενεργοποίηση αιμοπεταλίων
2. ⚙️ Ενεργοποίηση παράγοντα πήξης ➝ σχηματισμός ινώδους
3. 🔄 Έναρξη ινωδόλυσης ➝ αποικοδόμηση ινώδους ➝ D-διμερή

📉 Άρα, υψηλά D-διμερή σημαίνουν αυξημένο σχηματισμό και λύση θρόμβων.

📈 Πότε ζητείται η εξέταση D-Dimer;

• 🫁 Πνευμονική Εμβολή (ΠΕ)
• 🦵 Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT)
• ❤️ Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο
• 🦠 COVID-19
• 🧪 Καρκίνος
• 🤰 Εγκυμοσύνη με ύποπτη θρομβοφιλία
• 🧓 Ηλικιωμένοι με αιφνίδια δύσπνοια/θωρακικό άλγος
• 💉 Παρακολούθηση αντιπηκτικής αγωγής

🧪 Πώς γίνεται η εξέταση;

• Με αιμοληψία από φλεβικό αίμα
• Δεν απαιτεί νηστεία
• Χρόνος αποτελέσματος: 1–3 ώρες
• Συχνά συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο

📊 Φυσιολογικές τιμές D-Dimer

📌 Σε ηλικιωμένους: age-adjusted D-Dimer = ηλικία × 10 (άνω των 50 ετών).

📌 Τι σημαίνει αυξημένο D-Dimer;

Η αύξηση υποδηλώνει ενεργοποίηση του μηχανισμού πήξης, αλλά δεν είναι ειδική:

🧠 Ευαισθησία και Ειδικότητα

📌 Αν το D-Dimer είναι αρνητικό σε ασθενή χαμηλού κινδύνου, μπορεί να αποκλειστεί η ΠΕ (Πνευμονική εμβολή) ή ΔΕΠ (διάχυτη ενδαγγειακή πήξη) χωρίς άλλες εξετάσεις.

🔍 Τι προκαλεί ψευδώς θετικό D-Dimer;

• Μεγάλη ηλικία
• Εγκυμοσύνη
• Φλεγμονή / λοίμωξη
• Κακοήθειες
• Πρόσφατο χειρουργείο
• Ηπατική νόσος
• Ρευματολογικές καταστάσεις
  Για πλήρη ερμηνεία αποτελέσματος

  Για πρακτική, βήμα-βήμα ερμηνεία του D-Dimer σε ασθενείς
  (πότε ένα αρνητικό αποκλείει θρόμβωση, πότε ένα αυξημένο χρειάζεται απεικόνιση,
  ηλικιακά όρια, κύηση, COVID-19),
  δείτε τον πλήρη οδηγό D-Dimer για ασθενείς
  .

🧑‍⚕️ Ερμηνεία σε Κλινικό Πλαίσιο

• Σε ασθενή με δύσπνοια και ταχύπνοια, αυξημένο D-Dimer ➝ CT αγγειογραφία για ΠΕ
• Σε ασθενή με πόνο στη γάμπα, D-Dimer υψηλό ➝ triplex κάτω άκρων
• Σε COVID-19 ➝ Δείκτης βαρύτητας και κινδύνου για θρόμβωση

👩‍🍼👶🧓 Ειδικοί πληθυσμοί & καταστάσεις

👩‍🍼 D-Dimer στην Εγκυμοσύνη

Το D-Dimer φυσιολογικά αυξάνεται κατά την κύηση, ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο.

📌 Δεν χρησιμοποιείται μόνο του για διάγνωση ΠΕ/DVT σε έγκυο.

🧒 D-Dimer σε Παιδιά

• Χρήσιμο για αποκλεισμό φλεβικής θρόμβωσης σε παιδιά με καθετήρες
• Πρέπει να συνδυάζεται με απεικονιστικό έλεγχο λόγω χαμηλής ειδικότητας

🧓 D-Dimer σε Ηλικιωμένους

• Συχνά αυξημένο λόγω φυσιολογικής φλεγμονώδους αντίδρασης
• Χρήση age-adjusted τιμών (π.χ. 70 ετών ➝ όριο 700 ng/mL)

💊 D-Dimer και Αντιπηκτικά

• Χρησιμοποιείται για παρακολούθηση ανταπόκρισης
• Μετά τη διακοπή αγωγής, παραμένει υψηλό ➝ πιθανή υποτροπή θρόμβωσης

🧬 D-Dimer και Καρκίνος

• Αυξημένο σε πολλούς τύπους καρκίνου
• Ενδέχεται να σχετίζεται με χειρότερη πρόγνωση
• Δεν χρησιμοποιείται για διάγνωση καρκίνου, αλλά ως βοηθητικός δείκτης

🧠 D-Dimer σε COVID-19

• Υψηλά επίπεδα D-Dimer σχετίζονται με:
  • Βαρύτερη νόσηση
  • Αυξημένο κίνδυνο πνευμονικής εμβολής
  • Κακή πρόγνωση

📌 Χρησιμοποιείται για:

• Ένδειξη νοσηλείας
• Απόφαση χορήγησης αντιπηκτικών

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Βιβλιογραφία