LAMISIL (Τερβιναφίνη): Χρήσεις, Δόση, Παρενέργειες, Εξετάσεις & Συχνά Λάθη

Τελευταία ενημέρωση: 30 Ιανουαρίου 2026

1Τι είναι το Lamisil (τερβιναφίνη)

Το Lamisil είναι αντιμυκητιασικό φάρμακο με δραστική ουσία την τερβιναφίνη, ιδιαίτερα αποτελεσματικό έναντι των δερματοφυτών — των μυκήτων που ευθύνονται για τη μεγάλη πλειονότητα των μυκητιάσεων σε πόδια, δέρμα και νύχια.

Διατίθεται σε τοπικές μορφές (κρέμα, gel, σπρέι ή διάλυμα, ανά σκεύασμα) καθώς και σε δισκία από το στόμα. Η τοπική αγωγή προορίζεται κυρίως για επιφανειακές δερματοφυτίες, ενώ η συστηματική θεραπεία επιλέγεται σε ονυχομυκητίαση ή σε εκτεταμένες / ανθεκτικές λοιμώξεις, πάντα μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Η τερβιναφίνη δρα μυκητοκτόνα: αναστέλλει τη σύνθεση εργοστερόλης, οδηγώντας σε συσσώρευση τοξικών ενδιάμεσων ουσιών μέσα στο μυκητιακό κύτταρο και τελικά σε θάνατο του μύκητα. Αυτό εξηγεί γιατί θεωρείται θεραπεία πρώτης γραμμής για πολλές δερματοφυτικές λοιμώξεις.

Στα νύχια, ακόμη και όταν ο μύκητας εκριζωθεί πλήρως, το «καθαρό» αποτέλεσμα γίνεται ορατό μόνο καθώς αναπτύσσεται νέο υγιές νύχι. Γι’ αυτό η κλινική βελτίωση μπορεί να συνεχίζεται για εβδομάδες ή μήνες μετά την ολοκλήρωση της αγωγής — κάτι απολύτως αναμενόμενο.

2Πότε ενδείκνυται

Η τερβιναφίνη ενδείκνυται κυρίως για λοιμώξεις από δερματοφύτα, δηλαδή μύκητες που προσβάλλουν κερατινοποιημένους ιστούς (δέρμα, τρίχες, νύχια):

• Πόδι αθλητή (tinea pedis) – κνησμός, απολέπιση, μαλάκυνση ή ραγάδες μεταξύ δακτύλων.
• Μυκητίαση βουβωνικής χώρας (tinea cruris) – ερυθρές πλάκες με σαφή όρια και έντονο κνησμό.
• Μυκητίαση σώματος (tinea corporis) – χαρακτηριστικές κυκλικές ή «δακτυλιοειδείς» βλάβες.
• Ονυχομυκητίαση – πάχυνση, κιτρινωπή/λευκή δυσχρωμία, ευθρυπτότητα ή αποκόλληση νυχιού.

Στις δερματικές μυκητιάσεις, η τοπική θεραπεία επαρκεί συχνά. Αντίθετα, στην ονυχομυκητίαση η τοπική αγωγή μόνη της σπάνια είναι αρκετή, επειδή το φάρμακο δεν διεισδύει επαρκώς στο νύχι· σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται συστηματική αγωγή.

Σε κάθε υποψία ονυχομυκητίασης, η ορθή πρακτική είναι επιβεβαίωση πριν από παρατεταμένη θεραπεία (κλινική εκτίμηση και, όπου είναι εφικτό, μυκητολογικός έλεγχος). Πολλές αλλοιώσεις νυχιών δεν είναι μυκητιασικές — και η επιβεβαίωση αποτρέπει άσκοπη λήψη δισκίων.

3Τι δεν θεραπεύει

Το Lamisil δεν είναι «κρέμα για κάθε εξάνθημα». Διάφορες παθήσεις μιμούνται κλινικά τη μυκητίαση, αλλά δεν ανταποκρίνονται στην τερβιναφίνη:

• Έκζεμα / δερματίτιδα επαφής – απαιτούν αντιφλεγμονώδη αγωγή, όχι αντιμυκητιασικά.
• Ψωρίαση (και ψωρίαση νυχιών) – δεν υπάρχει όφελος από τερβιναφίνη.
• Βακτηριακές λοιμώξεις ή ερυθράσμα – χρειάζονται αντιβιοτική ή διαφορετική θεραπεία.
• Καντιντίαση σε ορισμένες εντοπίσεις – μπορεί να απαιτείται άλλο αντιμυκητιασικό φάσμα.

Ιδιαίτερα στα νύχια, αλλοιώσεις όπως τραυματισμός, χρόνια φλεγμονή ή ψωρίαση μπορεί να προκαλούν πάχυνση και δυσχρωμία χωρίς να υπάρχει μύκητας.

4Μορφές: κρέμα/σπρέι/gel και δισκία

Η τερβιναφίνη διατίθεται τόσο ως τοπική όσο και ως συστηματική θεραπεία. Η επιλογή μορφής βασίζεται σε εντόπιση, έκταση, βάθος προσβολής και ιστορικό υποτροπών.

• Τοπικές μορφές (κρέμα / gel / σπρέι): κατάλληλες για επιφανειακές δερματοφυτίες του δέρματος, όταν δεν υπάρχει συμμετοχή νυχιών.
• Δισκία τερβιναφίνης: χρησιμοποιούνται κυρίως σε ονυχομυκητίαση ή σε εκτεταμένες και ανθεκτικές λοιμώξεις, μετά από ιατρική εκτίμηση κινδύνου–οφέλους.

Στην καθημερινή πράξη, τα νύχια σπάνια καθαρίζουν μόνο με τοπική αγωγή, επειδή το φάρμακο δεν διεισδύει επαρκώς στην ονυχιαία πλάκα. Αν υπάρχει αλλοίωση νυχιού, απαιτείται αξιολόγηση πριν αποφασιστεί συστηματική θεραπεία.

5Πώς δρα

Η τερβιναφίνη αναστέλλει το ένζυμο squalene epoxidase, διακόπτοντας τη σύνθεση της εργοστερόλης, βασικού δομικού συστατικού της κυτταρικής μεμβράνης των μυκήτων. Αυτό οδηγεί σε συσσώρευση τοξικών ενδιάμεσων ουσιών (σκουαλένιο) και τελικά σε κυτταρικό θάνατο.

Σε αντίθεση με πολλά άλλα αντιμυκητιασικά που είναι μυκητοστατικά, η τερβιναφίνη είναι μυκητοκτόνος έναντι των δερματοφυτών, γεγονός που εξηγεί την υψηλή της αποτελεσματικότητα σε λοιμώξεις δέρματος και νυχιών.

Στα νύχια, ακόμη κι όταν ο μύκητας έχει εκριζωθεί πλήρως, το ορατό αποτέλεσμα εμφανίζεται μόνο καθώς αναπτύσσεται νέο υγιές νύχι. Γι’ αυτό η κλινική βελτίωση μπορεί να συνεχίζεται για εβδομάδες ή μήνες μετά το τέλος της αγωγής — φυσιολογικό και αναμενόμενο εύρημα.

6Πότε θα δω αποτέλεσμα

Ο χρόνος ανταπόκρισης εξαρτάται από την εντόπιση και το βάθος της λοίμωξης. Στην καθημερινή πράξη ισχύουν συνήθως τα εξής:

• Δέρμα (τοπική αγωγή): αισθητή μείωση κνησμού και ερυθρότητας μέσα σε λίγες ημέρες, με σαφή κλινική ύφεση σε περίπου 1–2 εβδομάδες.
• Πόδι αθλητή: απαιτείται συνέπεια στην εφαρμογή και σχολαστικό στέγνωμα, γιατί η υγρασία ευνοεί την επιμονή του μύκητα.
• Νύχια: το «οπτικό» αποτέλεσμα καθυστερεί. Τα νύχια χεριών μεγαλώνουν ταχύτερα από των ποδιών· η καθαρή ονυχιαία πλάκα εμφανίζεται σταδιακά καθώς αντικαθίσταται το προσβεβλημένο τμήμα.

Απουσία βελτίωσης μετά το αναμενόμενο χρονικό διάστημα θα πρέπει να οδηγεί σε επανεκτίμηση της διάγνωσης, της συμμόρφωσης στη θεραπεία και πιθανής επαναμόλυνσης.

7Πώς χρησιμοποιείται: δοσολογία και διάρκεια

Η δοσολογία και η διάρκεια εξαρτώνται από την εντόπιση της λοίμωξης και τη μορφή του φαρμάκου. Τα παρακάτω αποτελούν γενικές πρακτικές αρχές και όχι εξατομικευμένη ιατρική οδηγία:

• Τοπικό Lamisil: συνήθως 1 εφαρμογή ημερησίως (ή σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών και την κλινική εικόνα). Στις δερματοφυτίες δέρματος η διάρκεια είναι συνήθως 1–2 εβδομάδες.
• Δισκία τερβιναφίνης: χρησιμοποιούνται κυρίως σε ονυχομυκητίαση ή εκτεταμένες λοιμώξεις. Η αγωγή διαρκεί εβδομάδες (συχνά περισσότερο για νύχια ποδιών) και απαιτεί ιατρική αξιολόγηση ιστορικού, συγχορηγούμενων φαρμάκων και συμπτωμάτων.

Σε συχνές υποτροπές, το κρίσιμο σημείο δεν είναι απλώς η επανάληψη της αγωγής, αλλά η διόρθωση παραγόντων επαναμόλυνσης (παπούτσια, κάλτσες, υγρασία, κοινόχρηστο μπάνιο) και η επιβεβαίωση ότι πρόκειται πράγματι για μυκητίαση.

8Αν ξεχάσω δόση / αν σταματήσω νωρίς

Τοπική αγωγή: εφαρμόστε μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης εφαρμογής. Μην διπλασιάζετε ποσότητα «για αναπλήρωση».

Δισκία τερβιναφίνης: πάρτε τη δόση όταν το θυμηθείτε, εκτός αν είναι κοντά στην επόμενη. Η σταθερή καθημερινή λήψη είναι κρίσιμη, γιατί η πρόωρη διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο μη πλήρους εκρίζωσης και υποτροπής, ιδιαίτερα στην ονυχομυκητίαση.

Αν διακόψετε πρόωρα λόγω ανεπιθύμητων, επικοινωνήστε με τον ιατρό πριν επανεκκινήσετε μόνοι σας τη θεραπεία.

9Συχνές παρενέργειες

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες διαφέρουν ανάλογα με το αν η αγωγή είναι τοπική ή από του στόματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες και παροδικές:

• Τοπικές μορφές: ήπιος ερεθισμός, αίσθημα καύσου, ξηρότητα, απολέπιση ή ερυθρότητα στο σημείο εφαρμογής.
• Δισκία: γαστρεντερική ενόχληση, κεφαλαλγία, κόπωση ή εξάνθημα. Σε μικρό ποσοστό ασθενών εμφανίζονται διαταραχές γεύσης, συνήθως αναστρέψιμες μετά τη διακοπή.

Οι περισσότερες ανεπιθύμητες υποχωρούν αυτόματα ή μετά τη διακοπή και δεν απαιτούν ειδική αντιμετώπιση.

10Σοβαρές ανεπιθύμητες: πότε ζητώ βοήθεια

Σε συστηματική αγωγή με δισκία τερβιναφίνης, επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό αν παρουσιαστούν συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν ηπατική δυσλειτουργία ή σοβαρή αλλεργική αντίδραση:

• Ίκτερος (κιτρίνισμα δέρματος ή ματιών), σκούρα ούρα, πολύ ανοιχτά κόπρανα.
• Επίμονη ναυτία, ανορεξία, έντονη κόπωση, πόνος στο δεξί άνω τεταρτημόριο κοιλιάς.
• Γενικευμένο εξάνθημα, οίδημα προσώπου ή χειλιών, δύσπνοια ή άλλα σημεία αναφυλαξίας.

Οι αντιδράσεις αυτές είναι σπάνιες, αλλά κλινικά σημαντικές. Η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων είναι συνήθως πιο χρήσιμη από προληπτικές εξετάσεις χωρίς σαφή ένδειξη.

11Αντενδείξεις & προφυλάξεις

Η τοπική τερβιναφίνη έχει ελάχιστη συστηματική απορρόφηση. Αντίθετα, τα δισκία απαιτούν αυξημένη προσοχή σε άτομα με:

• Ιστορικό ηπατικής νόσου ή ύποπτα συμπτώματα από το ήπαρ.
• Πολυφαρμακία, λόγω αυξημένου κινδύνου αλληλεπιδράσεων.
• Ιστορικό σοβαρών δερματικών αντιδράσεων ή αλλεργίας στην τερβιναφίνη.

Αν πάσχετε από χρόνια νοσήματα, ενημερώστε τον ιατρό πριν από συστηματική αγωγή — ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παρατεταμένη θεραπεία ονυχομυκητίασης.

12Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα

Οι κλινικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις αφορούν κυρίως τη συστηματική τερβιναφίνη (δισκία). Πριν από την έναρξη, απαιτείται έλεγχος όλων των συγχορηγούμενων φαρμάκων, ιδιαίτερα σε άτομα με πολυφαρμακία.

• Ορισμένα αντικαταθλιπτικά και ψυχιατρικά σκευάσματα.
• Ορισμένα αντιαρρυθμικά ή άλλα καρδιολογικά φάρμακα.
• Φάρμακα με έντονο ηπατικό μεταβολισμό, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων αναλγητικών.

Πρακτικός κανόνας: μην ξεκινάτε δισκία τερβιναφίνης χωρίς ιατρική καθοδήγηση, ειδικά αν λαμβάνετε άλλα φάρμακα. Για τις τοπικές μορφές, οι αλληλεπιδράσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες.

13Αλκοόλ, οδήγηση και καθημερινότητα

Αλκοόλ: κατά τη λήψη δισκίων συνιστάται μέτρο, καθώς τόσο το αλκοόλ όσο και η τερβιναφίνη μεταβολίζονται στο ήπαρ. Σε ιστορικό ηπατικής νόσου ή εμφάνιση ύποπτων συμπτωμάτων απαιτείται άμεση ιατρική επικοινωνία.

Οδήγηση & εργασία: οι περισσότεροι ασθενείς δεν επηρεάζονται. Αν εμφανιστούν ζάλη ή γενική δυσφορία, αποφύγετε δραστηριότητες που απαιτούν αυξημένη συγκέντρωση μέχρι να υποχωρήσουν.

14Εγκυμοσύνη & θηλασμός

Σε εγκυμοσύνη και θηλασμό, η συστηματική τερβιναφίνη απαιτεί ιατρική αξιολόγηση πριν από χρήση. Οι τοπικές μορφές έχουν χαμηλότερη συστηματική απορρόφηση, ωστόσο συνιστάται καθοδήγηση όταν η εφαρμογή είναι εκτεταμένη ή παρατεταμένη.

15Παιδιά: τι ισχύει

Στα παιδιά, η σωστή διάγνωση είναι καθοριστική, γιατί πολλές δερματικές βλάβες (έκζεμα, δερματίτιδες, ιογενή εξανθήματα) μιμούνται μυκητίαση. Οι τοπικές μορφές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όμως τα δισκία τερβιναφίνης απαιτούν παιδιατρική ή δερματολογική καθοδήγηση.

Σε επίμονες, εκτεταμένες ή υποτροπιάζουσες βλάβες, προηγείται επιβεβαίωση (όπου είναι εφικτό) πριν από συστηματική αγωγή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο τριχωτό της κεφαλής και στα νύχια, όπου η κλινική εικόνα συχνά δεν αρκεί για ασφαλή διάγνωση.

16Ηλικιωμένοι / ήπαρ / νεφρά

Στους ηλικιωμένους, το κύριο ζήτημα είναι η πολυφαρμακία και οι συνυπάρχουσες παθήσεις. Για τα δισκία τερβιναφίνης απαιτείται εκτίμηση ηπατικής λειτουργίας, συνολικού ιστορικού, τρεχουσών θεραπειών και πιθανών αλληλεπιδράσεων.

Σε γνωστή ηπατική νόσο, τα δισκία χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή ή εναλλακτική προσέγγιση (ανά περίπτωση). Για τη νεφρική λειτουργία, η απόφαση είναι εξατομικευμένη με βάση τη βαρύτητα της δυσλειτουργίας και τη συνολική κλινική εικόνα.

Στην πράξη, η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί αντένδειξη· αυτό που μετρά είναι το λειτουργικό απόθεμα οργάνων και η ταυτόχρονη φαρμακευτική αγωγή.

17Εργαστηριακός έλεγχος (εξετάσεις αίματος)

Για τοπική αγωγή δεν απαιτούνται εξετάσεις ρουτίνας. Στη συστηματική θεραπεία με δισκία, ο έλεγχος καθορίζεται από τη διάρκεια αγωγής, το ατομικό ιστορικό, τα συμπτώματα και τις συνυπάρχουσες παθήσεις.

Εάν παρουσιαστούν κόπωση, ανορεξία, σκούρα ούρα ή ίκτερος, απαιτείται άμεση κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση, ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησε η αγωγή.

18

Αν δεν περνάει: τι μπορεί να φταίει

Όταν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση ή υπάρχει υποτροπή, συνήθως ισχύει ένα (ή περισσότερα) από τα παρακάτω:

• Λάθος διάγνωση (έκζεμα, ψωρίαση, βακτηριακή λοίμωξη, ερυθράσμα).
• Ανεπαρκής διάρκεια ή ασυνεπής εφαρμογή.
• Επαναμόλυνση από παπούτσια, κάλτσες, πετσέτες ή κοινόχρηστους χώρους.
• Ονυχομυκητίαση που αντιμετωπίστηκε μόνο τοπικά ενώ απαιτείται συστηματική αγωγή.
• Μη δερματοφυτικός μύκητας (π.χ. Candida), που χρειάζεται διαφορετικό αντιμυκητιασικό.

18a

Lamisil vs Ιτρακοναζόλη vs Φλουκοναζόλη – σύντομη κλινική σύγκριση

Δεν είναι όλα τα αντιμυκητιασικά ίδια. Η επιλογή καθορίζεται από τον τύπο μύκητα, την εντόπιση (δέρμα ή νύχι), το ιστορικό αποτυχίας και το προφίλ ασθενούς.

• Τερβιναφίνη (Lamisil): fungicidal δράση στα δερματόφυτα, γρήγορη συγκέντρωση στο νύχι. Πρώτη επιλογή για τις περισσότερες δερματοφυτικές ονυχομυκητιάσεις.
• Ιτρακοναζόλη: ευρύτερο φάσμα (δερματόφυτα + ορισμένα μη δερματοφυτικά). Χρήσιμη σε αποτυχία τερβιναφίνης ή σε επιβεβαιωμένο εναλλακτικό παθογόνο.
• Φλουκοναζόλη: λιγότερο ισχυρή στα δερματόφυτα· προτιμάται κυρίως σε Candida ή όταν άλλες επιλογές δεν είναι ανεκτές.

Τα αζολικά έχουν περισσότερες αλληλεπιδράσεις, ενώ η τερβιναφίνη απαιτεί κυρίως προσοχή στο ήπαρ. Η επιλογή είναι πάντα ισορροπία αποτελεσματικότητας–ασφάλειας.

18b

Συνδυαστική αγωγή: από του στόματος + τοπικό – πότε έχει νόημα

Ο συνδυασμός δεν είναι ρουτίνα, αλλά αυξάνει τα ποσοστά ίασης σε πιο «δύσκολες» περιπτώσεις.

• Προσβολή >50% της πλάκας.
• Συμμετοχή μήτρας νυχιού.
• Υποτροπιάζουσα ονυχομυκητίαση.
• Ανεπαρκής πρόοδος στις πρώτες 6–8 εβδομάδες.
• Παράλληλη μυκητίαση δέρματος.

Η συστηματική αγωγή δρα «από μέσα», ενώ η τοπική μειώνει το επιφανειακό φορτίο και τις εστίες επαναμόλυνσης.

18c

Χρονοδιάγραμμα επούλωσης νυχιού – γιατί χρειάζεται υπομονή

Η αγωγή εξαλείφει τον μύκητα — το νύχι χρειάζεται χρόνο να ανανεωθεί.

• Χέρια: ~2–3 mm/μήνα → 4–6 μήνες.
• Πόδια: ~1–1.5 mm/μήνα → 9–12 (έως 15) μήνες.

Το παλιό τμήμα πρέπει απλώς να «βγει» με την ανάπτυξη.

18d

Clinical pearls – συχνά λάθη γιατρών & ασθενών

• Συστηματική αγωγή χωρίς επιβεβαίωση.
• Διακοπή μόλις «φαίνεται καλύτερα».
• Μη ταυτόχρονη θεραπεία δέρματος.
• Καμία απολύμανση παπουτσιών/εργαλείων.
• Λάθος ερμηνεία αργής αισθητικής βελτίωσης.
• Υποεκτίμηση αλληλεπιδράσεων.

19Πρόληψη υποτροπής: πρακτικές οδηγίες

Η πρόληψη επαναμόλυνσης είναι εξίσου σημαντική με τη θεραπεία. Ακόμη και μετά επιτυχή αγωγή, ο μύκητας μπορεί να «επιστρέψει» αν παραμείνουν εστίες σε παπούτσια, δέρμα ή εργαλεία. Στόχος είναι να μειωθεί το μικροβιακό φορτίο και να διατηρηθεί ξηρό, αφιλόξενο περιβάλλον για τους μύκητες.

• Καλό στέγνωμα μετά το μπάνιο, ειδικά ανάμεσα στα δάχτυλα.
• Αλλαγή καλτσών καθημερινά (προτίμηση σε βαμβακερές ή τεχνικά υφάσματα που «αναπνέουν»).
• Εναλλαγή παπουτσιών και πλήρες στέγνωμα πριν ξαναφορεθούν· ιδανικά αφήστε τα 24 ώρες εκτός.
• Μην μοιράζεστε πετσέτες ή παντόφλες σε κοινόχρηστους χώρους.
• Σε ιστορικό υποτροπών, μπορεί να βοηθήσει προληπτική τοπική εφαρμογή 1–2 φορές/εβδομάδα σε περιόδους αυξημένης υγρασίας ή έντονου ιδρώτα.
• Για νύχια: κόψιμο ίσια (όχι πολύ κοντά) και απολύμανση εργαλείων μετά από κάθε χρήση.

Πρακτικά, βοηθά επίσης ο τακτικός καθαρισμός εσωτερικά των παπουτσιών (σπρέι ή σκόνη αντιμυκητιασική), το πλύσιμο καλτσών σε υψηλότερη θερμοκρασία και η άμεση αντιμετώπιση μικρών εστιών στο δέρμα πριν επεκταθούν στα νύχια.

20Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

21Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

22Βιβλιογραφία