VZV IgM – Εξέταση Αίματος για Πρόσφατη Λοίμωξη από Ανεμευλογιά & Έρπητα Ζωστήρα
Τελευταία ενημέρωση:
Σύντομη περίληψη:
Η εξέταση VZV IgM ανιχνεύει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη
από τον ιό Varicella-Zoster (ανεμευλογιά ή έρπητα ζωστήρα).
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν συμπτώματα ή υποψία πρόσφατης λοίμωξης ή επανενεργοποίησης του ιού.
1
Τι είναι η εξέταση VZV IgM
Η VZV IgM είναι εξέταση αίματος που ανιχνεύει αντισώματα IgM έναντι του Varicella-Zoster Virus (VZV).
Τα IgM παράγονται όταν ο οργανισμός έρχεται
σε πρόσφατη επαφή με τον ιό.
Δηλώνει:
πρόσφατη ανεμευλογιά
ή επανενεργοποίηση του ιού ως έρπητας ζωστήρας
Κλινικά σημαντικό:
Η VZV IgM δείχνει ενεργή ή πρόσφατη λοίμωξη.
Δεν δείχνει ανοσία.
2
Τι δείχνει το αποτέλεσμα VZV IgM
Η εξέταση VZV IgM απαντά στο ερώτημα: υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από VZV;
Θετικό VZV IgM
Σημαίνει:
πρόσφατη ανεμευλογιά ή
ενεργό έρπητα ζωστήρα
και δηλώνει ότι ο ιός είναι ανοσολογικά ενεργός.
Αρνητικό VZV IgM
Σημαίνει ότι:
δεν υπάρχει ενεργή λοίμωξη αυτή τη στιγμή
ή η εξέταση έγινε πολύ νωρίς
Μπορεί να είναι αρνητικό ενώ υπάρχει ζωστήρας;
Ναι.
Η VZV IgM δεν είναι απόλυτα αξιόπιστη στον ζωστήρα.
Η εξέταση εκλογής είναι PCR από φυσαλίδα.
Τι να θυμάστε:
Το VZV IgM δείχνει ενεργή ή πρόσφατη λοίμωξη.
Δεν χρησιμοποιείται για έλεγχο ανοσίας και
δεν αποκλείει ζωστήρα αν είναι αρνητικό.
3
Φυσιολογικές τιμές & όρια VZV IgM
Η εξέταση VZV IgM δίνεται ως αριθμητικό αποτέλεσμα ή ως θετικό / αρνητικό,
ανάλογα με τη μέθοδο (ELISA, CLIA).
Τα όρια διαφέρουν μεταξύ εργαστηρίων,
αλλά η κλινική ερμηνεία είναι κοινή.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
Αποτέλεσμα VZV IgM
Τι σημαίνει
Κλινική ερμηνεία
Αρνητικό
Δεν ανιχνεύονται IgM
Δεν υπάρχει ενεργή λοίμωξη ή είναι πολύ πρώιμη
Οριακό
Χαμηλά επίπεδα IgM
Ύποπτο – συνιστάται επανέλεγχος
Θετικό
Ανιχνεύονται IgM
Πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από VZV
Πώς φαίνεται στο χαρτί αποτελεσμάτων
VZV IgM = 0.3 → αρνητικό
VZV IgM = 0.9 → οριακό
VZV IgM = 2.4 → θετικό
Θετικό IgM χωρίς έντονα συμπτώματα
Σε ορισμένες περιπτώσεις,
ιδίως σε ανοσοκαταστολή,
το IgM μπορεί να είναι θετικό
πριν εμφανιστεί τυπικό εξάνθημα.
Αρνητικό IgM ενώ υπάρχουν συμπτώματα
Στις πρώτες 3–5 ημέρες της λοίμωξης
ή σε ζωστήρα,
το IgM μπορεί να είναι αρνητικό.
Σε αυτές τις περιπτώσεις,
η εξέταση εκλογής είναι PCR από φυσαλίδα.
4
Πότε συνιστάται η εξέταση VZV IgM
Η εξέταση VZV IgM ζητείται όταν υπάρχει κλινική υποψία πρόσφατης ή ενεργής λοίμωξης
από τον ιό Varicella-Zoster.
ύποπτο εξάνθημα ανεμευλογιάς
νευραλγικός πόνος με ή χωρίς φυσαλίδες (ύποπτος ζωστήρας)
λοίμωξη σε έγκυες
λοίμωξη σε ανοσοκαταστολή
άτυπες ή αμφίβολες περιπτώσεις
Σε τυπικό έρπητα ζωστήρα,
η διάγνωση είναι κυρίως κλινική ή με PCR.
5
VZV IgM και ενεργός λοίμωξη
Η VZV IgM παράγεται όταν ο οργανισμός έρχεται σε πρόσφατη επαφή με τον ιό Varicella-Zoster.
Αυξάνεται:
στην πρωτολοίμωξη (ανεμευλογιά)
και σε μέρος των περιπτώσεων επανενεργοποίησης ως έρπης ζωστήρας
Στον έρπητα ζωστήρα, η VZV IgM μπορεί να είναι θετική, χαμηλή ή και αρνητική,
ανάλογα με το στάδιο και την ανοσολογική απάντηση του ασθενούς.
Γι’ αυτό δεν αποτελεί από μόνη της αποδεικτική εξέταση ζωστήρα,
αλλά χρησιμοποιείται υποστηρικτικά,
ιδίως σε άτυπες ή αμφίβολες περιπτώσεις.
Σε κλινική υποψία ενεργού ζωστήρα,
η εξέταση εκλογής είναι το PCR από φυσαλίδα ή βλάβη,
με το VZV IgM να προσθέτει ορολογική υποστήριξη στη διάγνωση.
Η δυναμική της VZV IgM στον χρόνο είναι ιδιαίτερα σημαντική για την
ορθή ερμηνεία του αποτελέσματος.
Μετά την αρχική μόλυνση από τον ιό Varicella-Zoster,
τα αντισώματα IgM αρχίζουν να εμφανίζονται συνήθως
μέσα σε λίγες ημέρες έως 1–2 εβδομάδες
και παραμένουν ανιχνεύσιμα για περιορισμένο χρονικό διάστημα,
συχνά για μερικές εβδομάδες.
Στη συνέχεια μειώνονται και εξαφανίζονται,
ενώ τα IgG παραμένουν ως ένδειξη ανοσολογικής μνήμης.
Στην περίπτωση της ανεμευλογιάς,
το VZV IgM αποτελεί συχνά χρήσιμο δείκτη
όταν το εξάνθημα είναι άτυπο
ή όταν η κλινική εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη,
όπως σε ενήλικες ή σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.
Σε αυτές τις ομάδες, η νόσος μπορεί να είναι βαρύτερη
και η εργαστηριακή επιβεβαίωση αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Στον έρπητα ζωστήρα,
η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Η επανενεργοποίηση του ιού από τα νευρικά γάγγλια
δεν συνοδεύεται πάντα από έντονη παραγωγή IgM,
ιδίως σε ηλικιωμένους ή σε άτομα με χρόνια ανοσοκαταστολή.
Έτσι, ένα αρνητικό VZV IgM
δεν αποκλείει την ύπαρξη ζωστήρα,
ιδιαίτερα αν υπάρχουν τυπικά συμπτώματα,
όπως μονόπλευρος νευραλγικός πόνος
και φυσαλιδώδες εξάνθημα.
Σε περιπτώσεις όπου η κλινική εικόνα είναι άτυπη
ή το εξάνθημα δεν έχει ακόμη εμφανιστεί,
ο συνδυασμός VZV IgM με PCR από δερματική βλάβη ή επίχρισμα
προσφέρει πολύ μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια.
Το IgM προσθέτει πληροφορία για τη χρονικότητα της λοίμωξης,
ενώ το PCR επιβεβαιώνει την παρουσία του ίδιου του ιού.
Τέλος, η αξιολόγηση του VZV IgM
πρέπει πάντα να γίνεται στο πλαίσιο του κλινικού ιστορικού,
της ηλικίας, της ανοσολογικής κατάστασης
και της χρονικής στιγμής λήψης του δείγματος.
Μια απομονωμένη τιμή IgM,
χωρίς συσχέτιση με τα συμπτώματα,
μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα,
γι’ αυτό και η ιατρική ερμηνεία παραμένει απαραίτητη.
6
Διαφορά VZV IgM και VZV IgG
Η VZV IgM χρησιμοποιείται για τη διάγνωση ενεργής ή πρόσφατης λοίμωξης,
ενώ η VZV IgG δείχνει αν υπάρχει ανοσία μετά από παλαιά ανεμευλογιά,
έρπητα ζωστήρα ή εμβολιασμό.
Για αναλυτικό έλεγχο ανοσίας δείτε: VZV IgG – Εξέταση Ανοσίας.
Σε υποψία ενεργού έρπητα ζωστήρα,
ο ορολογικός έλεγχος με IgM μπορεί να βοηθήσει,
αλλά η επιβεβαίωση γίνεται κυρίως κλινικά ή με PCR.
Δείτε αναλυτικά: Έρπης Ζωστήρας (VZV).
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
VZV IgM
VZV IgG
Τι δείχνει
Ενεργή / πρόσφατη λοίμωξη
Παλαιά λοίμωξη ή ανοσία
Χρήση
Διάγνωση τρέχουσας λοίμωξης
Έλεγχος ανοσίας πριν από εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή εμβολιασμό
Παραμένει για πάντα;
Όχι
Ναι
7
Περιορισμοί της VZV IgM
Μπορεί να είναι αρνητική σε πρώιμο έρπητα ζωστήρα
Μπορεί να εμφανίσει ψευδώς θετικά
Δεν αντικαθιστά το PCR σε αμφίβολες ή άτυπες περιπτώσεις
Συχνό κλινικό λάθος:
Η σύγχυση του VZV IgM με το VZV IgG.
Το IgM αφορά διάγνωση ενεργής λοίμωξης,
ενώ το IgG αφορά ανοσία.
8
Συχνές ερωτήσεις
Τι δείχνει το VZV IgM;
Δείχνει αν υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από τον ιό της ανεμευλογιάς–ζωστήρα.
Θετικό VZV IgM σημαίνει έρπητα ζωστήρα;
Συχνά σχετίζεται με ενεργό ζωστήρα ή πρόσφατη ανεμευλογιά, αλλά επιβεβαιώνεται καλύτερα με PCR.
Αρνητικό VZV IgM αποκλείει τη λοίμωξη;
Όχι, μπορεί να είναι αρνητικό στα πρώτα στάδια ή σε ανοσοκαταστολή.
Πότε ανεβαίνει το VZV IgM;
Ανεβαίνει συνήθως μέσα στις πρώτες ημέρες έως εβδομάδες μετά τη μόλυνση από VZV.
Πόσο διαρκεί το VZV IgM στο αίμα;
Συνήθως παραμένει θετικό για λίγες εβδομάδες και μετά εξαφανίζεται.
VZV IgM ή PCR – ποιο είναι πιο αξιόπιστο;
Η PCR από φυσαλίδα είναι πιο αξιόπιστη για τη διάγνωση ενεργού ζωστήρα.
Μπορεί το VZV IgM να είναι ψευδώς θετικό;
Ναι, σπάνια μπορεί να υπάρξουν διασταυρούμενες αντιδράσεις με άλλα αντισώματα.
Χρειάζεται νηστεία για VZV IgM;
Όχι, η εξέταση γίνεται χωρίς νηστεία.
Πότε πρέπει να επαναληφθεί το VZV IgM;
Αν υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία και αρχικό αρνητικό αποτέλεσμα, συνιστάται επανέλεγχος σε 7–14 ημέρες.
Τι διαφορά έχει το VZV IgM από το VZV IgG;
Το IgM δείχνει πρόσφατη λοίμωξη, ενώ το IgG δείχνει παλαιά έκθεση ή ανοσία.
9
Κλείστε Ραντεβού
Ιατρική ερμηνεία αποτελεσμάτων.
Τα αποτελέσματα της εξέτασης VZV IgM
αξιολογούνται από ιατρό στο εργαστήριό μας,
με βάση τα συμπτώματα, το ιστορικό
και τη χρονική φάση της λοίμωξης.
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
VZV IgG – Εξέταση Αίματος για Ανοσία στον Έρπητα Ζωστήρα & Ανεμευλογιά
Τελευταία ενημέρωση:
Σύντομη περίληψη:
Η εξέταση VZV IgG δείχνει αν έχετε ανοσία έναντι του ιού της ανεμευλογιάς–ζωστήρα (VZV),
είτε από παλαιά λοίμωξη (ανεμευλογιά ή ζωστήρας)
είτε από εμβολιασμό.
Χρησιμοποιείται σε εγκυμοσύνη, υγειονομικούς, ανοσοκαταστολή
και πριν από εμβολιασμό Shingrix.
1
Τι είναι η εξέταση VZV IgG
Η VZV IgG είναι εξέταση αίματος που ανιχνεύει αντισώματα IgG έναντι του Varicella-Zoster Virus (VZV).
Δείχνει αν το ανοσοποιητικό σας έχει ήδη έρθει σε επαφή
με τον ιό μέσω:
ανεμευλογιάς
έρπητα ζωστήρα
ή εμβολιασμού
Αν είναι θετική, θεωρείστε ανοσοποιημένος
και δεν κινδυνεύετε από πρωτολοίμωξη.
Κλινικά σημαντικό:
Η VZV IgG δεν δείχνει αν έχετε τώρα έρπητα ζωστήρα ή ανεμευλογιά.
Δείχνει αν το ανοσοποιητικό σας έχει «μνήμη» απέναντι στον ιό
και αν είστε προστατευμένος από πρωτολοίμωξη.
2
Τι δείχνει το αποτέλεσμα VZV IgG
Η εξέταση VZV IgG απαντά σε μία βασική κλινική ερώτηση: έχει το σώμα σας ανοσία απέναντι στον ιό της ανεμευλογιάς–ζωστήρα;
Θετικό VZV IgG
Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, σημαίνει ότι:
Έχετε περάσει στο παρελθόν ανεμευλογιά ή έρπητα ζωστήρα, ή
Έχετε εμβολιαστεί έναντι του VZV
και επομένως έχετε ανοσία έναντι της πρωτολοίμωξης (ανεμευλογιά).
➡️ Δεν μπορείτε να ξανακολλήσετε ανεμευλογιά, αλλά ο ιός μπορεί να παραμείνει
σε λανθάνουσα μορφή και να επανενεργοποιηθεί ως έρπης ζωστήρας αργότερα στη ζωή.
Αρνητικό VZV IgG
Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, σημαίνει ότι:
Δεν έχετε έρθει ποτέ σε επαφή με τον VZV
Δεν έχετε αναπτύξει ανοσία
➡️ Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει κίνδυνος να εμφανίσετε ανεμευλογιά αν εκτεθείτε στον ιό και συστήνεται εμβολιασμός (ιδίως σε εγκύους, υγειονομικούς και ανοσοκαταστολή).
Μπορεί να δείξει ενεργό ζωστήρα;
Όχι.
Η VZV IgG δείχνει μόνο παλαιά έκθεση ή ανοσία.
Δεν διαγιγνώσκει ενεργή λοίμωξη.
Για ενεργό ζωστήρα χρησιμοποιούνται:
PCR από φυσαλίδα
ή VZV IgM σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Για την κλινική εικόνα και τη διάγνωση του έρπητα ζωστήρα,
δείτε τον αναλυτικό οδηγό:Έρπης Ζωστήρας (VZV)
3
Φυσιολογικές τιμές & όρια VZV IgG
Η εξέταση VZV IgG δίνεται συνήθως ως αριθμητικό αποτέλεσμα
(index, AU/mL ή IU/L) και ταξινομείται σε αρνητικό, οριακό ή θετικό.
Τα ακριβή όρια εξαρτώνται από το αντιδραστήριο και το εργαστήριο,
αλλά η κλινική ερμηνεία είναι κοινή.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
Αποτέλεσμα VZV IgG
Τι σημαίνει
Κλινική ερμηνεία
Αρνητικό
Δεν ανιχνεύονται αντισώματα
Δεν υπάρχει ανοσία – υπάρχει κίνδυνος ανεμευλογιάς
Οριακό
Χαμηλά επίπεδα αντισωμάτων
Αβέβαιο – συνιστάται επανέλεγχος
Θετικό
Υπάρχουν αντισώματα IgG
Υπάρχει ανοσία (από νόσηση ή εμβολιασμό)
Πώς φαίνεται στο χαρτί αποτελεσμάτων
Στις περισσότερες αναλύσεις θα δείτε κάτι όπως:
VZV IgG = 0.2 → αρνητικό
VZV IgG = 1.1 → οριακό
VZV IgG = 5.8 → θετικό
Ο αριθμός δείχνει την ένταση της ανοσολογικής μνήμης,
όχι το πόσο “πρόσφατη” είναι η λοίμωξη.
Υψηλό VZV IgG – υπάρχει πρόβλημα;
Όχι.
Ένα υψηλό VZV IgG σημαίνει απλώς ισχυρή ανοσία.
Δεν υποδηλώνει ενεργό λοίμωξη,
ούτε αυξημένο κίνδυνο ζωστήρα.
Χαμηλό ή οριακό VZV IgG
Σε άτομα με οριακό ή χαμηλό τίτλο:
Μπορεί να μην υπάρχει πλήρης προστασία
Συνιστάται επανέλεγχος ή εμβολιασμός, ιδίως πριν από εγκυμοσύνη ή ανοσοκαταστολή
4
Πότε συνιστάται η εξέταση VZV IgG
Η εξέταση VZV IgG ζητείται όταν χρειάζεται να
επιβεβαιωθεί αν ένα άτομο έχει ανοσία έναντι της ανεμευλογιάς–ζωστήρα.
Δεν χρησιμοποιείται για διάγνωση ενεργού ζωστήρα,
αλλά για προληπτικό και προεγχειρητικό έλεγχο.
Κύριες κλινικές ενδείξεις
Εγκυμοσύνη ή προγραμματισμός εγκυμοσύνης – για αποφυγή ανεμευλογιάς στο έμβρυο
Υγειονομικοί και εργαζόμενοι σε σχολεία/παιδικούς σταθμούς
Αν ένα άτομο εκτεθεί σε κάποιον με ανεμευλογιά ή ζωστήρα,
η VZV IgG χρησιμοποιείται για να φανεί
αν υπάρχει προϋπάρχουσα ανοσία.
Θετικό → δεν απαιτείται προφύλαξη
Αρνητικό → χρειάζεται εμβολιασμός ή VZIG ανάλογα με την περίπτωση
Πριν από ανοσοκατασταλτική θεραπεία
Σε άτομα που πρόκειται να λάβουν χημειοθεραπεία, βιολογικούς παράγοντες ή κορτικοστεροειδή,
ο έλεγχος VZV IgG είναι κρίσιμος για την πρόληψη βαριάς ανεμευλογιάς ή διάχυτου ζωστήρα.
5
VZV IgG και εμβολιασμός
Η VZV IgG χρησιμοποιείται συχνά για να τεκμηριώσει ανοσία πριν ή μετά από εμβολιασμό.
Πρακτικά, το ερώτημα είναι: «Έχω ανοσία ώστε να μην κινδυνεύω από ανεμευλογιά;»
Εμβόλιο ανεμευλογιάς (varicella)
Το εμβόλιο ανεμευλογιάς στοχεύει στην πρόληψη της πρωτολοίμωξης.
Σε άτομα με αρνητικό VZV IgG (δηλαδή χωρίς ανοσία),
ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης.
Shingrix (εμβόλιο για έρπητα ζωστήρα)
Το Shingrix δεν προορίζεται να «κάνει θετικό» το VZV IgG
με τρόπο που να χρησιμοποιείται ως διαγνωστικό κριτήριο.
Ο στόχος του είναι να ενισχύσει την κυτταρική ανοσία
και να μειώσει τον κίνδυνο ζωστήρα και μεθερπητικής νευραλγίας.
Χρειάζεται έλεγχος VZV IgG πριν το Shingrix;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ενηλίκων, ειδικά σε ηλικίες όπου ο VZV είναι πολύ συχνός, δεν απαιτείται υποχρεωτικά εργαστηριακή επιβεβαίωση ανοσίας πριν το Shingrix.
Ο έλεγχος μπορεί να ζητηθεί όταν το ιστορικό είναι ασαφές
(π.χ. άτομο που δεν γνωρίζει αν πέρασε ανεμευλογιά) ή πριν από
ανοσοκατασταλτική θεραπεία/μεταμόσχευση.
Τι να θυμάστε
Κλινική λογική:
Η VZV IgG είναι εξέταση ανοσίας.
Για ενεργό ζωστήρα, η πρώτη επιλογή είναι PCR από βλάβη (όχι το IgG).
6
Διαφορά VZV IgG και VZV IgM
Οι δύο εξετάσεις μετρούν διαφορετικά είδη αντισωμάτων
και έχουν τελείως διαφορετικό κλινικό ρόλο.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
Χαρακτηριστικό
VZV IgG
VZV IgM
Τι δείχνει
Παλαιά έκθεση ή ανοσία
Πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη
Πότε γίνεται θετικό
Εβδομάδες μετά την έκθεση και παραμένει θετικό για πάντα
Μπορεί να αυξηθεί, αλλά δεν είναι αξιόπιστο μόνο του
➡️ Για την επιβεβαίωση ενεργού έρπητα ζωστήρα,
η εξέταση εκλογής είναι PCR από τις φυσαλίδες,
όχι τα αντισώματα.
7
Περιορισμοί & κλινικές παγίδες της VZV IgG
Η VZV IgG είναι εξαιρετική για έλεγχο ανοσίας,
αλλά έχει συγκεκριμένους περιορισμούς που πρέπει να γνωρίζετε.
Δεν δείχνει ενεργό λοίμωξη
Η θετική IgG σημαίνει παλαιά έκθεση/ανοσία και όχι ενεργό ανεμευλογιά ή ζωστήρα.
Σε ύποπτο εξάνθημα, η επιβεβαίωση γίνεται κυρίως με PCR από βλάβη.
Τα όρια εξαρτώνται από το εργαστήριο
Διαφορετικές μέθοδοι (ELISA/CLIA) χρησιμοποιούν διαφορετικές μονάδες και cut-offs.
Πάντα ερμηνεία με βάση τα όρια αναφοράς του συγκεκριμένου αποτελέσματος.
Οριακό/ασθενώς θετικό αποτέλεσμα
Μπορεί να αντανακλά παλαιά λοίμωξη με χαμηλό τίτλο ή πρώιμη ορομετατροπή.
Συχνά προτείνεται επανάληψη σε 10–14 ημέρες αν υπάρχει κλινικός λόγος.
Ανοσοκαταστολή
Σε ανοσοκαταστολή, η ορολογική απάντηση μπορεί να είναι χαμηλότερη από το αναμενόμενο.
Σε υψηλή κλινική υποψία ενεργού νόσου, προτιμάται PCR αντί να «στηριχθούμε» στην IgG.
Μετά από εμβολιασμό
Μετά από εμβολιασμό ανεμευλογιάς, η IgG μπορεί να γίνει θετική.
Το Shingrix είναι ανασυνδυασμένο εμβόλιο για πρόληψη ζωστήρα και δεν χρησιμοποιείται για «διάγνωση» ούτε αξιολογείται μεμονωμένα με βάση IgG τίτλους.
8
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Αν η VZV IgG είναι θετική, χρειάζομαι εμβολιασμό;
Συνήθως όχι για ανεμευλογιά, αλλά ο εμβολιασμός με Shingrix για πρόληψη ζωστήρα μπορεί να συστηθεί ανάλογα με την ηλικία και τον κίνδυνο.
Μπορώ να κολλήσω ανεμευλογιά αν η IgG είναι θετική;
Όχι, η θετική IgG σημαίνει ανοσία έναντι της ανεμευλογιάς.
Μπορεί να εμφανιστεί ζωστήρας ενώ η IgG είναι θετική;
Ναι, ο ζωστήρας είναι επανενεργοποίηση του ιού και μπορεί να συμβεί ακόμη και με θετική IgG.
Είναι χρήσιμη στην εγκυμοσύνη;
Ναι, χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί αν υπάρχει ανοσία και να εκτιμηθεί ο κίνδυνος για το έμβρυο σε περίπτωση έκθεσης.
Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνεται;
Συνήθως δεν χρειάζεται επανάληψη αν έχει αποδειχθεί ανοσία, εκτός αν υπάρχει ειδικός κλινικός λόγος.
9
Κλείστε Ραντεβού
Ιατρική ερμηνεία αποτελεσμάτων.
Τα αποτελέσματα της εξέτασης VZV IgG αξιολογούνται από ιατρό
στο εργαστήριό μας με βάση το ιστορικό, τον εμβολιασμό και τον κλινικό κίνδυνο.
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστηριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Σύντομη περίληψη:
Η εξέταση HSV-1 IgM δείχνει αν υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από τον ιό του απλού έρπητα τύπου 1.
Είναι χρήσιμη όταν εμφανίζονται φρέσκες φουσκάλες, πόνος ή έλκη
και θέλουμε να ξεχωρίσουμε νέα μόλυνση από παλιά έκθεση.
1
Τι είναι το HSV-1 IgM
Το HSV-1 IgM είναι αντίσωμα που παράγει ο οργανισμός στις πρώτες εβδομάδες μετά τη μόλυνση από τον ιό HSV-1.
Σε αντίθεση με το HSV-1 IgG,
το IgM δεν παραμένει μόνιμα στον οργανισμό αλλά εμφανίζεται
μόνο σε πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη.
Αυτό σημαίνει ότι το HSV-1 IgM χρησιμοποιείται κυρίως
για να διερευνήσουμε αν τα συμπτώματα που εμφανίστηκαν είναι καινούργια μόλυνση ή επανενεργοποίηση του ιού,
και όχι παλαιά έκθεση.
2
Τι δείχνει η εξέταση
Η εξέταση HSV-1 IgM δείχνει αν ο οργανισμός σας αντιδρά αυτή τη στιγμή σε λοίμωξη από τον ιό του έρπητα τύπου 1.
Ένα θετικό HSV-1 IgM σημαίνει ότι υπάρχει πρόσφατη επαφή με τον ιό ή επανενεργοποίηση μιας παλαιότερης λοίμωξης,
συνήθως όταν υπάρχουν φρέσκα συμπτώματα
όπως φουσκάλες, πόνος ή έλκη στα χείλη ή στο στόμα.
Τι να θυμάστε:
Το HSV-1 IgM αφορά τι συμβαίνει τώρα.
Δεν δείχνει αν έχετε κολλήσει στο παρελθόν,
αλλά αν υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη.
3
Πότε γίνεται
Η εξέταση HSV-1 IgM γίνεται όταν υπάρχουν νέες φουσκάλες, πληγές στα χείλη ή στο στόμα,
πόνος, κάψιμο ή πυρετός
και θέλουμε να επιβεβαιώσουμε αν πρόκειται για πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από έρπη.
Χρησιμοποιείται κυρίως όταν τα συμπτώματα είναι φρέσκα (λίγων ημερών)
και δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για
πρώτη μόλυνση ή επανενεργοποίηση.
4
Φυσιολογικές τιμές
Στις περισσότερες μεθόδους μέτρησης ισχύουν τα εξής:
Αρνητικό: < 0.9 Οριακό: 0.9 – 1.1 Θετικό: > 1.1
Τα ακριβή όρια μπορεί να διαφέρουν
ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο ανάλυσης,
γι’ αυτό η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα
με βάση το συνολικό κλινικό πλαίσιο.
5
Τι σημαίνει θετικό HSV-1 IgM
Ένα θετικό HSV-1 IgM σημαίνει ότι υπάρχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη από τον ιό του έρπητα τύπου 1.
Δεν σημαίνει ότι θα έχετε μόνιμα συμπτώματα,
αλλά ότι ο ιός είναι αυτή τη στιγμή ενεργός,
συνήθως επειδή πρόκειται για
πρωτολοίμωξη ή για επανενεργοποίηση μιας παλαιότερης μόλυνσης.
Σε αυτό το στάδιο ο ιός μπορεί να προκαλεί
φουσκάλες, έλκη, πόνο ή κάψιμο,
και η μετάδοση σε άλλους είναι πιο πιθανή.
Κλινικά, ένα HSV-1 IgM θετικό έχει μεγαλύτερη αξία
όταν συνοδεύεται από φρέσκες βλάβες.
Χωρίς συμπτώματα, η ερμηνεία γίνεται πιο προσεκτικά
και συχνά απαιτείται επιβεβαίωση.
6
Τι σημαίνει αρνητικό
Ένα αρνητικό HSV-1 IgM σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένδειξη πρόσφατης λοίμωξης
από τον ιό HSV-1 τη στιγμή της εξέτασης.
Ωστόσο, αν τα συμπτώματα είναι πολύ φρέσκα (πρώτες ημέρες),
το IgM μπορεί να μην έχει ακόμη προλάβει να αυξηθεί.
Σε τέτοιες περιπτώσεις συστήνεται
επανάληψη ή επιβεβαίωση με PCR από τη βλάβη.
7
Ψευδώς θετικά
Το HSV-1 IgM μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να βγει ψευδώς θετικό,
ιδιαίτερα σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις ή σε επανενεργοποίηση παλαιάς λοίμωξης.
Γι’ αυτό ένα θετικό αποτέλεσμα
συχνά χρειάζεται επιβεβαίωση
με PCR από τη βλάβη
ή με επανάληψη των αντισωμάτων (IgM και IgG)
μετά από 1–2 εβδομάδες.
Ένας ακόμη σημαντικός περιορισμός είναι ότι τα αντισώματα IgM συχνά δεν μπορούν να ξεχωρίσουν με ακρίβεια
αν η λοίμωξη προέρχεται από HSV-1 ή HSV-2,
λόγω διασταυρούμενης αντίδρασης.
Αντίθετα, τα αντισώματα IgG
είναι πιο ειδικά και επιτρέπουν σαφέστερη τυποποίηση του ιού.
Συχνό κλινικό λάθος:
Ένα θετικό IgM χωρίς συμπτώματα
δεν αρκεί από μόνο του για διάγνωση.
Σε αμφίβολες περιπτώσεις
απαιτείται PCR ή επανέλεγχος αντισωμάτων.
8
Συμπτώματα
Τα πιο συχνά συμπτώματα ενεργού HSV-1 περιλαμβάνουν πόνο, κάψιμο, φουσκάλες και έλκη στα χείλη ή στο στόμα,
καθώς και πυρετό και κακουχία,
ιδίως στην πρώτη λοίμωξη.
Το HSV-1 IgM δείχνει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη,
ενώ το HSV-1 IgG
δείχνει παλαιότερη έκθεση στον ιό.
Στην πράξη, το IgM απαντά στο ερώτημα «κολλάω τώρα ή έχω ενεργό έρπη;»,
ενώ το IgG απαντά «έχω εκτεθεί ποτέ στον ιό;».
Αν, για παράδειγμα, το HSV-1 IgG είναι πολύ υψηλό
(π.χ. >1000–1600),
αυτό δείχνει ότι ο οργανισμός έχει αναπτύξει ισχυρή ανοσολογική μνήμη
από παλαιότερη λοίμωξη,
αλλά δεν σημαίνει ότι ο ιός είναι ενεργός τώρα —
γι’ αυτό σε τέτοιες περιπτώσεις
το IgM και το PCR είναι αυτά που έχουν κλινική αξία.
Σε περίπτωση πρωτολοίμωξης HSV-1 κατά την εγκυμοσύνη,
υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μετάδοσης στο έμβρυο ή στο νεογνό,
γι’ αυτό απαιτείται στενή ιατρική παρακολούθηση
και, αν χρειαστεί, αντιιική αγωγή.
Το HSV-1 IgM χρησιμοποιείται σε αυτό το πλαίσιο
για να διαπιστωθεί αν η μόλυνση είναι πρόσφατη ή παλαιότερη.
12
Παιδιά
Σε νεογνά και βρέφη,
η λοίμωξη από HSV-1 μπορεί να είναι σοβαρή ή ακόμη και απειλητική για τη ζωή,
γι’ αυτό οποιαδήποτε ύποπτη βλάβη
ή πυρετός απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
Σε αυτές τις ηλικίες,
η διάγνωση βασίζεται κυρίως σε PCR
και όχι μόνο σε αντισώματα.
13
Πότε χρειάζεται θεραπεία
Όταν υπάρχουν έντονα ή εκτεταμένα συμπτώματα
(πολλές φουσκάλες, έντονος πόνος, πυρετός),
χορηγούνται αντιιικά φάρμακα
όπως acyclovir, valacyclovir ή famciclovir.
Η έγκαιρη έναρξη θεραπείας μπορεί να μειώσει τη διάρκεια, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων
και τη μετάδοση του ιού σε άλλους.
14
Πότε επαναλαμβάνεται
Η εξέταση HSV-1 IgM επαναλαμβάνεται
σε 2–3 εβδομάδες
όταν το αρχικό αποτέλεσμα είναι οριακό ή αρνητικό
αλλά υπάρχουν συνεχιζόμενα ή πρόσφατα συμπτώματα.
Σε τέτοιες περιπτώσεις,
η αύξηση του IgM ή η εμφάνιση IgG
βοηθά να επιβεβαιωθεί η διάγνωση.
15
Συχνές Ερωτήσεις
Αν βγει θετικό HSV-1 IgM έχω σίγουρα ενεργό έρπη;
Συνήθως ναι, δείχνει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη, αλλά μπορεί να χρειαστεί επιβεβαίωση με PCR.
Μπορεί να είναι θετικό χωρίς συμπτώματα;
Ναι, ειδικά σε επανενεργοποίηση του ιού χωρίς εμφανείς βλάβες.
Μπορεί να είναι θετικό ενώ το IgG είναι αρνητικό;
Ναι, αυτό συμβαίνει σε πολύ πρόσφατη πρωτολοίμωξη πριν προλάβει να ανέβει το IgG.
Πόσο καιρό μένει θετικό το IgM;
Συνήθως για λίγες εβδομάδες και μετά εξαφανίζεται καθώς εμφανίζεται το IgG.
Μπορεί το IgM να βγει ψευδώς θετικό;
Ναι, γι’ αυτό σε αμφίβολες περιπτώσεις επιβεβαιώνεται με PCR ή επανάληψη αντισωμάτων.
Μπορεί το HSV-1 IgM να μείνει θετικό για μήνες;
Όχι, συνήθως πέφτει μέσα σε λίγες εβδομάδες καθώς ο οργανισμός περνά στη φάση IgG.
Αν το IgM είναι αρνητικό αλλά έχω φουσκάλες, τι κάνω;
Τότε προτιμάται PCR από τη βλάβη, γιατί μπορεί να είναι πολύ νωρίς για να έχει ανέβει το IgM.
16
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Κλείστε εύκολα εξέταση HSV-1 IgM ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
Σύντομη περίληψη:
Η εξέταση HSV-1 IgG δείχνει αν έχετε εκτεθεί στο παρελθόν στον ιό του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1).
Ένα θετικό IgG συνήθως σημαίνει παλιά λοίμωξη,
ενώ ένα αρνητικό IgG σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ανιχνεύσιμα αντισώματα ή ότι η μόλυνση είναι πολύ πρόσφατη.
1
Τι είναι η εξέταση HSV-1 IgG
Η HSV-1 IgG είναι εξέταση αίματος που ανιχνεύει αντισώματα IgG έναντι του ιού απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1).
Τα IgG είναι τα «αντισώματα μνήμης» που συνήθως εμφανίζονται μετά την πρωτολοίμωξη και παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αρνητικό HSV-1 IgG → χωρίς ανιχνεύσιμα IgG ή λοίμωξη πολύ πρόσφατη.
Για ενεργές βλάβες, πιο χρήσιμο είναι PCR από βλάβη (και όχι μόνο ορολογία).
2
Τι δείχνει ένα θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα
Η εξέταση HSV-1 IgG απαντά σε ένα συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα: «Έχω μολυνθεί ποτέ στο παρελθόν από τον ιό του επιχείλιου έρπη;»
και όχι αν υπάρχει ενεργό επεισόδιο τη δεδομένη στιγμή.
Θετικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει έρθει σε επαφή με τον HSV-1 στο παρελθόν
και έχει αναπτύξει ανοσολογική μνήμη. Αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν έχει υπάρξει έκθεση ή ότι η μόλυνση είναι τόσο πρόσφατη
ώστε δεν έχουν ακόμη σχηματιστεί αντισώματα.
Γι’ αυτό το HSV-1 IgG χρησιμοποιείται για έλεγχο παλαιάς μόλυνσης
(π.χ. πριν από εγκυμοσύνη, σε ζευγάρια ή σε ανοσοκαταστολή)
και όχι για να επιβεβαιώσει αν ένα τρέχον σπυράκι είναι έρπης.
Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται PCR από τη βλάβη.
3
Πώς ερμηνεύεται το αποτέλεσμα
Η εξέταση HSV-1 IgG δεν δείχνει αν υπάρχει ενεργός έρπης σήμερα,
αλλά αν ο οργανισμός έχει ήδη έρθει σε επαφή με τον ιό στο παρελθόν
και έχει αναπτύξει ανοσολογική μνήμη.
Θετικό HSV-1 IgG → Υπήρξε μόλυνση κάποια στιγμή στο παρελθόν. Αρνητικό HSV-1 IgG → Δεν υπάρχει προηγούμενη έκθεση ή η μόλυνση είναι πολύ πρόσφατη για να έχουν σχηματιστεί αντισώματα.
Στην πράξη, ένα θετικό IgG είναι εξαιρετικά συχνό:
περισσότερο από 70–80% των ενηλίκων έχουν αντισώματα έναντι HSV-1,
ακόμη κι αν δεν είχαν ποτέ εμφανή έρπη.
Αυτό συμβαίνει επειδή η αρχική μόλυνση συχνά περνά απαρατήρητη στην παιδική ηλικία.
Σημαντικό: Το επίπεδο του IgG (χαμηλό ή υψηλό) δεν δείχνει πόσο ενεργός είναι ο ιός,
ούτε αν πρόκειται να εμφανιστεί έρπης σύντομα.
4
HSV-1 IgG vs IgM
Τα δύο είδη αντισωμάτων εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς:
IgM είναι τα «πρώτα» αντισώματα που εμφανίζονται μετά από μια νέα μόλυνση.
Ανεβαίνουν γρήγορα και συνήθως εξαφανίζονται μέσα σε εβδομάδες.
IgG εμφανίζονται λίγο αργότερα,
αλλά στη συνέχεια παραμένουν εφ’ όρου ζωής
και αποτελούν το «ανοσολογικό αποτύπωμα» της μόλυνσης.
Γι’ αυτό:
Το HSV-1 IgG χρησιμοποιείται για να δείξει αν κάποιος έχει μολυνθεί στο παρελθόν,
ενώ το IgM (όταν είναι αξιόπιστο) αφορά κυρίως πρόσφατη λοίμωξη.
Στην καθημερινή κλινική πράξη,
το IgG είναι το βασικό τεστ αναφοράς για το αν κάποιος «κουβαλά» τον ιό,
ενώ το IgM έχει περιορισμένη χρησιμότητα και συχνά δίνει αμφίβολα αποτελέσματα.
5
Τι σημαίνει θετικό HSV-1 IgG
Ένα θετικό HSV-1 IgG σημαίνει ότι ο οργανισμός σας έχει έρθει
σε επαφή με τον ιό στο παρελθόν και έχει αναπτύξει ανοσολογική μνήμη.
Ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα μορφή στο νευρικό σύστημα
και μπορεί κατά διαστήματα να ενεργοποιείται.
Αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν επεισόδια επιχείλιου έρπη όταν πέφτει η άμυνα του οργανισμού
(στρες, πυρετός, ηλιακή ακτινοβολία, κόπωση).
Σημαντικό: Θετικό IgG δεν σημαίνει ότι υπάρχει ενεργή βλάβη ή ότι χρειάζεστε θεραπεία αυτή τη στιγμή.
Η θεραπεία δίνεται μόνο σε ενεργό επεισόδιο.
6
Τι σημαίνει αρνητικό HSV-1 IgG
Ένα αρνητικό HSV-1 IgG σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ανιχνεύσιμα
αντισώματα έναντι του HSV-1.
Αυτό υποδηλώνει είτε ότι δεν έχετε μολυνθεί ποτέ,
είτε ότι η μόλυνση είναι πολύ πρόσφατη
και το ανοσοποιητικό δεν έχει προλάβει να παράγει IgG.
Συνήθως τα IgG εμφανίζονται μέσα σε 2–4 εβδομάδες
από την αρχική μόλυνση.
Γι’ αυτό: Σε ύποπτη πρόσφατη επαφή ή πρώτα συμπτώματα,
συνιστάται επανάληψη της εξέτασης μετά από 3–4 εβδομάδες.
7
Έχω σπυράκι – βοηθά η εξέταση;
Όχι. Η εξέταση HSV-1 IgG δεν μπορεί να δείξει
αν ένα συγκεκριμένο σπυράκι ή πληγή είναι έρπης.
Απλώς δείχνει αν έχετε μολυνθεί στο παρελθόν.
Αν υπάρχει ενεργή βλάβη:
η σωστή εξέταση είναι PCR από επίχρισμα της πληγής,
που ανιχνεύει απευθείας τον ιό HSV-1 στο σημείο της βλάβης.
Η αιμοληψία για IgG μπορεί να είναι θετική
ακόμη και όταν το σπυράκι οφείλεται σε κάτι άλλο
(π.χ. άφθα, ερεθισμό ή βακτηριακή λοίμωξη).
8
Μπορώ να μεταδώσω τον ιό;
Ναι. Ο HSV-1 μπορεί να μεταδοθεί
ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ορατές πληγές,
λόγω της λεγόμενης ασυμπτωματικής αποβολής ιού.
Ωστόσο, ο κίνδυνος μετάδοσης είναι πολύ μεγαλύτερος
όταν υπάρχει ενεργός έρπης,
δηλαδή φυσαλίδες, υγρή βλάβη ή κρούστα στα χείλη.
Η αποφυγή φιλιών, στοματικής επαφής και κοινής χρήσης αντικειμένων
(ποτήρια, κραγιόν, ξυραφάκια)
κατά τη διάρκεια ενεργού επεισοδίου
μειώνει σημαντικά τη μετάδοση.
9
Ο ιός μένει για πάντα;
Ναι. Μετά την αρχική μόλυνση,
ο HSV-1 δεν αποβάλλεται από τον οργανισμό.
Παραμένει σε λανθάνουσα μορφή μέσα στα αισθητικά νεύρα
και μπορεί να επανενεργοποιείται περιοδικά.
Τα αντισώματα IgG που ανιχνεύουμε στο αίμα
δεν σκοτώνουν τον ιό,
αλλά τον κρατούν υπό έλεγχο,
μειώνοντας τη συχνότητα και τη βαρύτητα των επεισοδίων.
Γι’ αυτό: Θετικό HSV-1 IgG σημαίνει μόνιμη παρουσία του ιού,
όχι όμως συνεχή νόσο.
10
Πότε πρέπει να κάνω την εξέταση
Η εξέταση HSV-1 IgG ζητείται όταν θέλουμε να γνωρίζουμε
αν υπάρχει παλαιά μόλυνση από τον ιό.
Χρησιμοποιείται κυρίως:
• σε προγεννητικό έλεγχο ή πριν από εγκυμοσύνη
• σε διαγνωστικό έλεγχο ζευγαριών
• σε άτομα με ανοσοκαταστολή
• όταν υπάρχει ιστορικό ή υποψία παλαιών επεισοδίων έρπη
Δεν χρησιμοποιείται για να διαγνώσει
ένα τρέχον σπυράκι ή πληγή,
όπου απαιτείται PCR από τη βλάβη.
11
HSV-1 IgG και εγκυμοσύνη
Ένα θετικό HSV-1 IgG στην εγκυμοσύνη σημαίνει ότι η μητέρα
έχει μολυνθεί στο παρελθόν και διαθέτει ανοσολογική προστασία.
Αυτό είναι κλινικά σημαντικό, γιατί μειώνει δραστικά τον κίνδυνο
μετάδοσης του ιού στο έμβρυο ή στο νεογνό.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το μωρό υπάρχει
όταν η μητέρα μολυνθεί για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
(πρωτολοίμωξη),
κατάσταση στην οποία δεν έχουν ακόμη σχηματιστεί IgG.
Συμπέρασμα: Θετικό IgG στην εγκυμοσύνη είναι συνήθως καθησυχαστικό εύρημα.
12
Υπάρχουν παρενέργειες;
Η εξέταση HSV-1 IgG γίνεται με απλή αιμοληψία
και δεν έχει ειδικές παρενέργειες.
Όπως σε κάθε αιμοληψία, μπορεί σπάνια να εμφανιστεί
μικρό αιμάτωμα ή τοπική ενόχληση στο σημείο,
τα οποία υποχωρούν γρήγορα χωρίς επιπλοκές.
13
Πότε χρησιμοποιείται κλινικά
Η εξέταση HSV-1 IgG χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται να διαπιστωθεί
αν ένα άτομο έχει μολυνθεί στο παρελθόν από τον ιό.
Στην πράξη ζητείται συχνότερα:
• σε προληπτικό έλεγχο (screening)
• σε υπογονιμότητα και έλεγχο ζευγαριών
• σε εγκυμοσύνη ή προετοιμασία για εγκυμοσύνη
• σε άτομα με ανοσοκαταστολή (π.χ. χημειοθεραπεία, μεταμόσχευση, HIV)
Δεν χρησιμοποιείται για να τεκμηριώσει
ένα ενεργό επεισόδιο έρπη,
για το οποίο απαιτείται μοριακός έλεγχος (PCR) από τη βλάβη.
14
Ακρίβεια & όρια εξέτασης
Οι σύγχρονες ανοσολογικές μέθοδοι για το HSV-1 IgG
έχουν ευαισθησία και ειδικότητα που ξεπερνούν το 95%,
καθιστώντας την εξέταση αξιόπιστη για την ανίχνευση παλαιάς μόλυνσης.
Ωστόσο, όπως σε κάθε εργαστηριακή εξέταση,
μπορεί σπάνια να υπάρξουν:
• ψευδώς θετικά αποτελέσματα
• ψευδώς αρνητικά, κυρίως πολύ νωρίς μετά τη μόλυνση
Σε αμφίβολα ή οριακά αποτελέσματα,
συνιστάται επανάληψη της εξέτασης μετά από λίγες εβδομάδες
ή συνδυασμός με άλλες διαγνωστικές μεθόδους.
15
Συχνές Ερωτήσεις
Αν έχω IgG είμαι μεταδοτικός;
Ναι, αλλά ο κίνδυνος είναι μικρός χωρίς ενεργό έρπη.
Μπορεί να γίνει αρνητικό στο μέλλον;
Όχι, τα IgG παραμένουν εφ’ όρου ζωής.
Χρειάζεται θεραπεία αν είναι θετικό;
Όχι, θεραπεία δίνεται μόνο σε ενεργό έρπη.
Αν έχω θετικό IgG σημαίνει ότι θα βγάζω συχνά έρπη;
Όχι. Πολλοί άνθρωποι έχουν θετικό IgG χωρίς να εμφανίζουν ποτέ ή σχεδόν ποτέ επεισόδια.
Μπορεί ένα υψηλό IgG να σημαίνει πιο σοβαρή λοίμωξη;
Όχι. Η τιμή του IgG δεν σχετίζεται με τη βαρύτητα ή τη συχνότητα των επεισοδίων.
Μπορεί το IgG να χρησιμοποιηθεί για να δω αν κόλλησα πρόσφατα;
Όχι. Το IgG δείχνει μόνο παλαιά μόλυνση και όχι πότε ακριβώς έγινε.
Αν είμαι αρνητικός σε IgG σημαίνει ότι δεν κινδυνεύω;
Σημαίνει ότι δεν έχετε μολυνθεί μέχρι τώρα, αλλά μπορείτε να κολλήσετε στο μέλλον.
Χρειάζεται να ελέγχω το IgG ξανά και ξανά;
Όχι. Μόλις γίνει θετικό, παραμένει θετικό εφ’ όρου ζωής.
Μπορεί το IgG να γίνει θετικό χωρίς να έχω βγάλει ποτέ έρπη;
Ναι. Οι περισσότερες μολύνσεις HSV-1 περνούν χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Αν ο σύντροφός μου έχει IgG κι εγώ όχι, κινδυνεύω;
Ναι, υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης, κυρίως κατά τη διάρκεια ενεργού έρπη.
16
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Κλείστε εύκολα εξέταση HSV-1 IgG ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
Σύνοψη:
Ο eGFR (εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης) είναι ο βασικός δείκτης
για την αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας.
Εκφράζεται σε ml/min/1.73m² και ερμηνεύεται πάντα
σε συνδυασμό με την ηλικία, την κρεατινίνη και το ιατρικό ιστορικό.
1
Τι είναι ο eGFR
Ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης
αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη
για την εκτίμηση του πόσο καλά λειτουργούν οι νεφροί.
Αποτυπώνει την ικανότητά τους
να φιλτράρουν το αίμα
και αποτελεί τη βάση
για τη διάγνωση και τη σταδιοποίηση
της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Σε αντίθεση με την απλή τιμή της κρεατινίνης,
δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη μέτρηση.
Υπολογίζεται με μαθηματικό τρόπο,
λαμβάνοντας υπόψη
παράγοντες όπως η ηλικία και το φύλο,
ώστε να αποδίδεται
μια πιο ρεαλιστική εικόνα
της νεφρικής λειτουργίας.
Για τον λόγο αυτό,
χρησιμοποιείται διεθνώς
στην καθημερινή κλινική πράξη
ως ο κεντρικός δείκτης νεφρικής υγείας.
Τι να θυμάστε:
Η τιμή εκφράζεται σε ml/min/1.73m².
Όσο χαμηλότερη είναι,
τόσο πιο μειωμένη θεωρείται
η λειτουργία των νεφρών.
Ο δείκτης αυτός
δεν μετριέται απευθείας στο αίμα.
Προκύπτει από υπολογισμό
(σήμερα κυρίως με τον τύπο CKD-EPI)
και συνήθως αναγράφεται αυτόματα
μαζί με την κρεατινίνη
στα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος.
Έτσι,
ακόμη και μικρές μεταβολές
στην κρεατινίνη
μπορεί να οδηγήσουν
σε σημαντική αλλαγή της εκτίμησης,
ιδίως σε ηλικιωμένους
ή άτομα με χαμηλή μυϊκή μάζα.
Στην καθημερινή ιατρική πράξη,
ο δείκτης αυτός χρησιμοποιείται
για να απαντηθούν
κρίσιμα ερωτήματα:
αν υπάρχει ή όχι νεφρική νόσος,
σε ποιο στάδιο βρίσκεται
και αν αρκεί απλή παρακολούθηση
ή απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.
2
Γιατί είναι σημαντικός ο eGFR
Ο δείκτης αυτός θεωρείται ο πιο κρίσιμος
για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας,
καθώς επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση
νεφρικής νόσου,
ακόμη και όταν η κρεατινίνη
φαίνεται «φυσιολογική».
Με απλά λόγια,
μπορεί να αποκαλύψει πρόβλημα στους νεφρούς
πριν εμφανιστούν συμπτώματα
ή σαφείς εργαστηριακές ανωμαλίες.
καθοδηγεί τη δοσολογία φαρμάκων που αποβάλλονται από τους νεφρούς,
βοηθά στην απόφαση για απλή παρακολούθηση ή παραπομπή σε νεφρολόγο.
Συχνό κλινικό λάθος:
Η αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας
μόνο με βάση την κρεατινίνη.
Ένα άτομο μπορεί να έχει
«φυσιολογική» κρεατινίνη
αλλά παθολογικό eGFR,
ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Στην καθημερινή ιατρική πράξη,
ο δείκτης αυτός επηρεάζει άμεσα
θεραπευτικές αποφάσεις.
Πολλά φάρμακα
(όπως αντιβιοτικά,
αντιδιαβητικά ή σκιαγραφικά)
απαιτούν προσαρμογή δόσης
ή ακόμη και αποφυγή
όταν η νεφρική λειτουργία είναι μειωμένη.
Τέλος,
λειτουργεί και ως δείκτης πρόγνωσης.
Η σταθερή μείωση με τον χρόνο
σχετίζεται με αυξημένο
καρδιαγγειακό κίνδυνο,
ανάγκη για στενότερη παρακολούθηση
και, σε προχωρημένα στάδια,
με προετοιμασία για
εξειδικευμένη νεφρολογική φροντίδα.
3
Πώς υπολογίζεται ο eGFR
Ο δείκτης νεφρικής λειτουργίας
δεν αποτελεί εξέταση που μετριέται άμεσα.
Προκύπτει από μαθηματικό υπολογισμό
που βασίζεται κυρίως
στην κρεατινίνη ορού,
σε συνδυασμό με την ηλικία και το φύλο.
Με αυτόν τον τρόπο,
η απλή εργαστηριακή τιμή
«διορθώνεται»
και αποδίδεται πιο ρεαλιστικά
η πραγματική νεφρική λειτουργία.
Στη σύγχρονη κλινική πράξη
χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά
ο τύπος CKD-EPI,
ο οποίος έχει αποδειχθεί
πιο ακριβής από παλαιότερους υπολογισμούς,
ιδιαίτερα όταν η λειτουργία των νεφρών
είναι φυσιολογική
ή ήπια μειωμένη.
Για τον λόγο αυτό,
στις περισσότερες εξετάσεις αίματος
ο υπολογισμός γίνεται αυτόματα
και αναγράφεται στο αποτέλεσμα.
Τι περιλαμβάνει ο υπολογισμός:
Την τιμή της κρεατινίνης,
την ηλικία
και το φύλο.
Δεν λαμβάνει άμεσα υπόψη
το σωματικό βάρος
ή τη μυϊκή μάζα.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε
ότι ακόμη και μικρές μεταβολές
στην κρεατινίνη
μπορούν να προκαλέσουν
δυσανάλογα μεγάλες αλλαγές
στον eGFR,
ιδίως σε ηλικιωμένους
ή σε άτομα με χαμηλή μυϊκή μάζα.
Για τον λόγο αυτό,
η παρακολούθηση της τάσης
με την πάροδο του χρόνου
είναι συχνά πιο χρήσιμη
από μία μεμονωμένη μέτρηση.
Σε ειδικές καταστάσεις,
όπως σε άτομα με πολύ αυξημένη
ή πολύ μειωμένη μυϊκή μάζα,
στην εγκυμοσύνη
ή όταν τα αποτελέσματα
δεν συμβαδίζουν
με την κλινική εικόνα,
ο γιατρός μπορεί να ζητήσει
εναλλακτικούς δείκτες
ή πιο άμεσες μετρήσεις
της νεφρικής λειτουργίας.
4
Φυσιολογικές τιμές eGFR
Ο eGFR εκφράζεται σε ml/min/1.73m² και χρησιμοποιείται
για την αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας σε ενήλικες.
Οι «φυσιολογικές» τιμές δεν είναι απόλυτες
και πρέπει πάντα να ερμηνεύονται
σε συνδυασμό με την ηλικία και το ιατρικό ιστορικό.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
eGFR
Ερμηνεία
Κλινικό νόημα
≥90
Φυσιολογική νεφρική λειτουργία
Δεν υπάρχει ένδειξη ΧΝΝ, εκτός αν συνυπάρχουν άλλα ευρήματα
60–89
Ήπια μείωση
Συχνά φυσιολογική σε μεγαλύτερη ηλικία
<60
Παθολογικός
Υποδηλώνει χρόνια νεφρική νόσο αν επιμένει ≥3 μήνες
Τι να θυμάστε:
Ο eGFR θεωρείται παθολογικός μόνο όταν παραμένει κάτω από 60
για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 3 μηνών
ή όταν συνοδεύεται από άλλα σημεία νεφρικής βλάβης.
Ένας eGFR μεταξύ 60 και 89 ml/min/1.73m²
δεν σημαίνει απαραίτητα νόσο.
Σε πολλούς ηλικιωμένους αποτελεί αναμενόμενη φυσιολογική προσαρμογή.
Αντίθετα, σε νεότερα άτομα
η ίδια τιμή μπορεί να χρειάζεται
στενότερη παρακολούθηση ή διερεύνηση.
Για τον λόγο αυτό,
η ερμηνεία των φυσιολογικών τιμών eGFR
δεν γίνεται ποτέ απομονωμένα,
αλλά πάντα σε συνδυασμό
με την κλινική εικόνα
και άλλες εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας.
5
Σχέση eGFR και κρεατινίνης
Η κρεατινίνη και η εκτίμηση της σπειραματικής διήθησης
είναι άμεσα συνδεδεμένες,
αλλά δεν εκφράζουν το ίδιο πράγμα.
Η κρεατινίνη είναι μια μεμονωμένη εργαστηριακή τιμή στο αίμα,
ενώ ο υπολογιστικός δείκτης
μεταφράζει αυτή την τιμή
σε πραγματική εικόνα της νεφρικής λειτουργίας.
Με απλά λόγια,
η κρεατινίνη αποτελεί τη βάση,
αλλά το αποτέλεσμα της εκτίμησης
εξαρτάται από παράγοντες
όπως η ηλικία και το φύλο.
Έτσι, ο ίδιος αριθμός κρεατινίνης
μπορεί να αντιστοιχεί
σε πολύ διαφορετική λειτουργική κατάσταση
από άτομο σε άτομο.
Όταν υπάρχει υποψία μειωμένης νεφρικής λειτουργίας,
η εκτίμηση δεν βασίζεται ποτέ
σε μία μεμονωμένη τιμή.
Η συνολική εικόνα προκύπτει
από τον συνδυασμό
διαφορετικών εργαστηριακών δεικτών.
Στο πλαίσιο αυτό,
ο υπολογιστικός δείκτης
συμπληρώνεται συχνά
από τη μέτρηση κρεατινίνης αίματος και ούρων,,
η οποία βοηθά
στην καλύτερη κατανόηση
της πραγματικής νεφρικής λειτουργίας,
ιδίως όταν τα αποτελέσματα
χρειάζονται επιβεβαίωση
ή περαιτέρω διερεύνηση.
Κλινικό παράδειγμα:
Κρεατινίνη 1,0 mg/dL μπορεί να θεωρείται «φυσιολογική»,
αλλά σε ηλικιωμένο ασθενή
μπορεί να αντιστοιχεί
σε παθολογικό eGFR
και να υποδηλώνει αρχόμενη
χρόνια νεφρική νόσο.
Για τον λόγο αυτό,
η αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας
δεν πρέπει να βασίζεται
αποκλειστικά στην κρεατινίνη.
Η τιμή της επηρεάζεται έντονα
από τη μυϊκή μάζα,
τη διατροφή
και τη φυσική δραστηριότητα.
Στην καθημερινή πράξη,
ο δείκτης αυτός
είναι εκείνος που καθοδηγεί
τις περισσότερες ιατρικές αποφάσεις:
αν υπάρχει ή όχι
χρόνια νεφρική νόσος,
σε ποιο στάδιο βρίσκεται
και αν αρκεί απλή παρακολούθηση
ή απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
6
Στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ)
Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) σταδιοποιείται με βάση τον eGFR,
γιατί ο δείκτης αυτός αποτυπώνει με ακρίβεια
το επίπεδο λειτουργίας των νεφρών.
Η σταδιοποίηση είναι απαραίτητη,
καθώς καθοδηγεί τόσο την παρακολούθηση
όσο και τις θεραπευτικές αποφάσεις.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Στάδιο
eGFR (ml/min/1.73m²)
Κλινική ερμηνεία
1
≥90
Φυσιολογική λειτουργία με ενδείξεις νεφρικής βλάβης
2
60–89
Ήπια μείωση λειτουργίας
3a
45–59
Ήπια έως μέτρια μείωση
3b
30–44
Μέτρια έως σοβαρή μείωση
4
15–29
Σοβαρή μείωση νεφρικής λειτουργίας
5
<15
Τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια
Σημαντικό:
Για να τεθεί διάγνωση ΧΝΝ,
ο eGFR πρέπει να είναι μειωμένος
για τουλάχιστον 3 μήνες.
Μία μεμονωμένη χαμηλή τιμή
δεν αρκεί από μόνη της.
Στα πρώιμα στάδια (1–2),
η νόσος μπορεί να είναι ασυμπτωματική
και να ανιχνεύεται μόνο εργαστηριακά.
Στα ενδιάμεσα στάδια (3a–3b),
αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών
και απαιτείται στενότερη παρακολούθηση.
Στα προχωρημένα στάδια (4–5),
η φροντίδα γίνεται εξειδικευμένη
και μπορεί να απαιτείται
νεφρολογική παρακολούθηση.
Η γνώση του σταδίου ΧΝΝ
βοηθά τον ασθενή να κατανοήσει
τη σοβαρότητα της κατάστασης,
να προσαρμόσει τον τρόπο ζωής του
και να ακολουθήσει σωστά
τις ιατρικές οδηγίες.
7
eGFR και ηλικία
Με την πάροδο της ηλικίας,
η νεφρική λειτουργία
μειώνεται φυσιολογικά,
ακόμη και σε άτομα
χωρίς γνωστή νεφρική νόσο.
Η μεταβολή αυτή οφείλεται
σε σταδιακή απώλεια
της λειτουργικής μάζας των νεφρών
και αποτελεί μέρος
της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης.
Κατά μέσο όρο,
μετά την ηλικία των 40 ετών,
παρατηρείται μείωση
της σπειραματικής διήθησης
κατά περίπου 0,8–1 ml/min/1.73m² ανά έτος.
Η πτώση είναι συνήθως αργή,
σταθερή
και δεν συνοδεύεται από συμπτώματα.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Μια τιμή γύρω στο 65
μπορεί να θεωρείται αναμενόμενη
σε άτομο μεγαλύτερης ηλικίας,
ενώ η ίδια τιμή
σε νεαρό ενήλικα
χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Η ηλικιακή μείωση
δεν συνεπάγεται απαραίτητα
την ύπαρξη χρόνιας νεφρικής νόσου.
Η διάγνωση τίθεται
μόνο όταν η μείωση είναι επίμονη
και/ή συνοδεύεται
από άλλες ενδείξεις νεφρικής βλάβης,
όπως η λευκωματουρία.
Για τον λόγο αυτό,
η ερμηνεία των τιμών
πρέπει πάντα να γίνεται
σε συνάρτηση με την ηλικία
και το συνολικό ιατρικό ιστορικό.
Στην κλινική πράξη,
η παρακολούθηση της τάσης
του eGFR στον χρόνο
είναι συχνά πιο ουσιαστική
από μια μεμονωμένη μέτρηση.
8
Χαμηλός eGFR – τι σημαίνει
Όταν η νεφρική λειτουργία είναι μειωμένη,
οι νεφροί δεν φιλτράρουν το αίμα
τόσο αποτελεσματικά όσο θα έπρεπε.
Όσο χαμηλότερη είναι η τιμή,
τόσο μεγαλύτερη θεωρείται
η λειτουργική έκπτωση.
Μια τιμή κάτω από 60 ml/min/1.73m²
θεωρείται παθολογική
όταν επιμένει για τουλάχιστον 3 μήνες
και αποτελεί βασικό κριτήριο
για τη διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ).
Πιθανά αίτια:
Χρόνια νεφρική νόσος, αφυδάτωση,
οξεία νεφρική βλάβη,
απόφραξη του ουροποιητικού
ή φάρμακα που επηρεάζουν
τη νεφρική λειτουργία.
Δεν έχουν όλες οι χαμηλές μετρήσεις
την ίδια κλινική βαρύτητα.
Μια παροδική πτώση
(π.χ. λόγω αφυδάτωσης ή οξείας λοίμωξης)
μπορεί να είναι αναστρέψιμη.
Αντίθετα, η σταθερή μείωση
στον χρόνο απαιτεί
συστηματική διερεύνηση.
Στην πράξη,
η αντιμετώπιση δεν βασίζεται
μόνο στον αριθμό.
Λαμβάνονται υπόψη
η ταχύτητα μεταβολής,
οι συνυπάρχουσες παθήσεις
(όπως διαβήτης και υπέρταση)
και άλλα εργαστηριακά ευρήματα,
ιδίως η λευκωματουρία.
Σε αυτό το πλαίσιο,
η παρακολούθηση του eGFR
στον χρόνο έχει μεγαλύτερη αξία
από μια μεμονωμένη μέτρηση.
9
Υψηλός eGFR – πότε παρατηρείται
Ένας αυξημένος δείκτης νεφρικής λειτουργίας
συνήθως δεν αποτελεί ένδειξη προβλήματος
και στις περισσότερες περιπτώσεις
αντανακλά φυσιολογική ή αυξημένη σπειραματική διήθηση.
Σε αντίθεση με τις χαμηλές τιμές,
οι υψηλές μετρήσεις σπάνια προκαλούν ανησυχία.
Η αύξηση αυτή μπορεί να παρατηρείται
όταν οι νεφροί φιλτράρουν περισσότερο αίμα
από το συνηθισμένο,
φαινόμενο που ονομάζεται υπερδιήθηση.
Πρόκειται για κατάσταση που εμφανίζεται
σε συγκεκριμένα φυσιολογικά
ή μεταβολικά πλαίσια.
Πότε μπορεί να παρατηρηθεί:
Κατά την εγκυμοσύνη,
σε πρώιμα στάδια σακχαρώδους διαβήτη,
σε νεαρά άτομα με καλή νεφρική λειτουργία
ή σε άτομα με χαμηλή μυϊκή μάζα.
Στον πρώιμο διαβήτη,
η υπερδιήθηση θεωρείται πρώιμο προειδοποιητικό σημείο,
καθώς με την πάροδο του χρόνου
μπορεί να οδηγήσει
σε προοδευτική επιβάρυνση των νεφρών.
Για τον λόγο αυτό,
ένας αυξημένος eGFR σε διαβητικό ασθενή
πρέπει να αξιολογείται
σε συνδυασμό με τη λευκωματουρία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις,
όταν δεν συνυπάρχουν άλλα παθολογικά ευρήματα,
δεν απαιτείται ειδική θεραπεία.
Η κλινική σημασία έγκειται κυρίως
στη σωστή ερμηνεία
και στην παρακολούθηση της τάσης
στο πλαίσιο της συνολικής εικόνας του ασθενούς.
10
eGFR σε αθλητές & αυξημένη μυϊκή μάζα
Σε άτομα με αυξημένη μυϊκή μάζα,
όπως αθλητές και bodybuilders,
η ερμηνεία του eGFR απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Η αυξημένη παραγωγή κρεατινίνης από τους μύες
μπορεί να οδηγήσει σε τεχνητά χαμηλότερο eGFR,
χωρίς να υπάρχει πραγματική νεφρική νόσος.
Στις περιπτώσεις αυτές,
η κρεατινίνη δεν αντικατοπτρίζει με ακρίβεια
τη νεφρική λειτουργία,
καθώς επηρεάζεται έντονα
από τη μυϊκή μάζα,
την έντονη άσκηση
και τη χρήση συμπληρωμάτων.
Τι μπορεί να συμβεί:
Ένας αθλητής μπορεί να έχει
αυξημένη κρεατινίνη και χαμηλό eGFR,
ενώ στην πραγματικότητα
οι νεφροί του λειτουργούν φυσιολογικά.
Για τον λόγο αυτό,
σε αθλητές ή άτομα με μεγάλη μυϊκή μάζα,
η αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας
πρέπει να γίνεται με συνολική προσέγγιση.
Ο γιατρός μπορεί να λάβει υπόψη
το ιστορικό άσκησης,
τη διατροφή,
καθώς και εναλλακτικούς δείκτες
ή επαναληπτικές μετρήσεις σε συνθήκες ηρεμίας.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
μπορεί να ζητηθεί κάθαρση κρεατινίνης
ή άλλος πιο άμεσος τρόπος
εκτίμησης της νεφρικής λειτουργίας,
ώστε να αποφευχθούν
λανθασμένα συμπεράσματα.
11
eGFR σε ηλικιωμένους
Στους ηλικιωμένους, η ερμηνεία της νεφρικής λειτουργίας
απαιτεί ιδιαίτερα προσεκτική προσέγγιση.
Η φυσιολογική απώλεια μυϊκής μάζας με την ηλικία
μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη κρεατινίνη,
γεγονός που ενδέχεται να υπερεκτιμήσει τη λειτουργία των νεφρών
αν αξιολογηθεί μόνο αυτή η τιμή.
Ο υπολογιστικός δείκτης βοηθά να αποκαλυφθεί
αυτή η «κρυφή» μείωση.
Έτσι, ένας ηλικιωμένος μπορεί να έχει
φαινομενικά φυσιολογική κρεατινίνη,
αλλά πραγματική έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας
που συμβαδίζει με χρόνια νεφρική νόσο.
Κλινικό σημείο:
Στους ηλικιωμένους ασθενείς,
η παρακολούθηση της τάσης του eGFR
με την πάροδο του χρόνου
είναι συχνά πιο σημαντική
από μια μεμονωμένη μέτρηση.
Η παρουσία συνοδών νοσημάτων,
όπως υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης
και καρδιαγγειακή νόσος,
καθιστά τον δείκτη ακόμη πιο χρήσιμο,
καθώς επηρεάζει άμεσα
τη δοσολογία και την επιλογή φαρμάκων
που αποβάλλονται από τους νεφρούς.
Στην πράξη,
μια ήπια μείωση σε άτομα μεγάλης ηλικίας
δεν σημαίνει πάντα επιθετική αντιμετώπιση.
Στόχος είναι η ασφαλής παρακολούθηση,
η αποφυγή νεφροτοξικών παραγόντων
και η προσαρμογή της αγωγής,
ώστε να διατηρηθεί
η καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής.
12
eGFR στην εγκυμοσύνη
Κατά την εγκυμοσύνη, η νεφρική λειτουργία
υφίσταται φυσιολογικές προσαρμογές.
Η νεφρική αιματική ροή και η σπειραματική διήθηση
αυξάνονται, με αποτέλεσμα
ο δείκτης νεφρικής λειτουργίας
να εμφανίζεται συνήθως υψηλότερος
και η κρεατινίνη χαμηλότερη
σε σχέση με πριν την κύηση.
Οι αλλαγές αυτές θεωρούνται φυσιολογικές
και αντανακλούν τις αυξημένες ανάγκες
του οργανισμού της εγκύου.
Για τον λόγο αυτό,
τιμές που εκτός εγκυμοσύνης
θα θεωρούνταν αποδεκτές
μπορεί κατά την κύηση
να έχουν διαφορετική κλινική σημασία.
Σημαντικό:
Στην εγκυμοσύνη,
ακόμη και μικρή αύξηση της κρεατινίνης
ή πτώση του eGFR
μπορεί να είναι παθολογική
και απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ο δείκτης χρησιμοποιείται κυρίως
ως εργαλείο παρακολούθησης
και όχι ως αυτόνομο διαγνωστικό κριτήριο.
Η εκτίμηση γίνεται πάντα σε συνδυασμό
με την αρτηριακή πίεση,
τη γενική ούρων
και την παρουσία πρωτεϊνουρίας,
ιδίως όταν υπάρχει υποψία
προεκλαμψίας.
Σε γυναίκες με προϋπάρχουσα νεφρική νόσο,
ο υπολογισμός της σπειραματικής διήθησης
συμβάλλει στην ασφαλή παρακολούθηση της κύησης
και στον έγκαιρο εντοπισμό
πιθανής επιβάρυνσης της νεφρικής λειτουργίας,
ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα
για τη μητέρα και το έμβρυο.
13
Σχετικές εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας
Ο eGFR αποτελεί τον βασικό δείκτη εκτίμησης της νεφρικής λειτουργίας,
αλλά δεν αξιολογείται ποτέ μεμονωμένα.
Η σωστή ιατρική ερμηνεία απαιτεί
συνδυασμό με άλλες εξετάσεις αίματος και ούρων,
ώστε να προκύψει πλήρης εικόνα της νεφρικής υγείας.
Κρεατινίνη ορού:
Αποτελεί τη βάση για τον υπολογισμό του eGFR
και βοηθά στη σύγκριση με προηγούμενες μετρήσεις.
Ουρία:
Συμπληρωματικός δείκτης νεφρικής απέκκρισης,
χρήσιμος ιδιαίτερα σε αφυδάτωση ή οξεία νεφρική βλάβη.
Γενική ούρων:
Ανιχνεύει πρωτεΐνη, αίμα, κύλινδρους
ή άλλα ευρήματα που υποδηλώνουν νεφρική βλάβη.
Αλβουμίνη ούρων / Λευκωματουρία:
Πρώιμος και ιδιαίτερα σημαντικός δείκτης
βλάβης των σπειραμάτων,
κυρίως σε διαβήτη και υπέρταση.
Ηλεκτρολύτες (Νάτριο, Κάλιο, Φώσφορος):
Δείχνουν διαταραχές ισορροπίας υγρών
και μεταβολισμού που συνοδεύουν
τη νεφρική δυσλειτουργία.
Κλινική πρακτική:
Η διάγνωση και η σταδιοποίηση της ΧΝΝ
βασίζονται στον συνδυασμό eGFR + λευκωματουρίας,
και όχι σε έναν μεμονωμένο αριθμό.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
ιδιαίτερα όταν τα αποτελέσματα
δεν συμβαδίζουν με την κλινική εικόνα,
μπορεί να ζητηθούν
πιο εξειδικευμένες εξετάσεις,
όπως κάθαρση κρεατινίνης
ή απεικονιστικός έλεγχος των νεφρών.
14
Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση
Ο eGFR είναι ένας ιδιαίτερα χρήσιμος δείκτης,
αλλά δεν ερμηνεύεται ποτέ απομονωμένα.
Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες περιπτώσεις
όπου απαιτείται άμεση ή προγραμματισμένη ιατρική εκτίμηση,
ώστε να αποφευχθεί καθυστέρηση στη διάγνωση
ή στην κατάλληλη αντιμετώπιση.
eGFR <60 ml/min/1.73m²
που επιμένει για ≥3 μήνες.
Ταχεία πτώση του eGFR
σε διαδοχικές εξετάσεις.
Συνύπαρξη λευκωματουρίας,
αίματος στα ούρα
ή παθολογικής γενικής ούρων.
Συμπτώματα όπως οίδημα,
μειωμένη ποσότητα ούρων,
ανεξήγητη κόπωση
ή δύσπνοια.
Ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης
ή γνωστής νεφρικής νόσου.
Άμεση εκτίμηση:
Απότομη πτώση του eGFR,
συνδυασμός με έντονα συμπτώματα
ή σημαντική μεταβολή σε σύντομο χρονικό διάστημα
απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση
επιτρέπει τη διάκριση
μεταξύ παροδικών και μόνιμων αιτίων,
την προσαρμογή της αγωγής
και τη σωστή καθοδήγηση του ασθενούς.
Στόχος είναι η προστασία της νεφρικής λειτουργίας
και η αποφυγή επιπλοκών σε βάθος χρόνου.
15
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι πιο αξιόπιστος ο eGFR από την κρεατινίνη;
Ναι. Ο eGFR λαμβάνει υπόψη ηλικία και φύλο και αποδίδει πιο ρεαλιστικά
τη νεφρική λειτουργία σε σχέση με την κρεατινίνη μόνη της.
Πότε θεωρείται παθολογικός ο eGFR;
Όταν είναι μικρότερος από 60 ml/min/1.73m² και παραμένει χαμηλός
για τουλάχιστον 3 μήνες ή συνοδεύεται από άλλα ευρήματα νεφρικής βλάβης.
Μπορεί να βελτιωθεί ο eGFR;
Σε παροδικά αίτια όπως αφυδάτωση ή οξεία νόσος μπορεί να βελτιωθεί,
ενώ στη χρόνια νεφρική νόσο συνήθως επιδιώκεται σταθεροποίηση.
Επηρεάζει η διατροφή τον eGFR;
Έμμεσα ναι, καθώς επηρεάζει την κρεατινίνη και τη νεφρική επιβάρυνση,
αλλά ο eGFR δεν αλλάζει άμεσα από ένα γεύμα.
Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχεται ο eGFR;
Η συχνότητα εξαρτάται από το ιστορικό και το στάδιο ΧΝΝ·
σε υγιή άτομα αρκεί περιοδικός έλεγχος, ενώ σε ΧΝΝ απαιτείται τακτική παρακολούθηση.
Είναι φυσιολογικός ο eGFR να μειώνεται με την ηλικία;
Ναι, υπάρχει φυσιολογική μείωση με την ηλικία, όμως η επιμονή χαμηλών τιμών
χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
16
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων εξέτασης eGFR από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Ο δείκτης eGFR χρειάζεται σωστή ιατρική αξιολόγηση
σε συνδυασμό με την κρεατινίνη, τη γενική ούρων
και το ατομικό σας ιστορικό,
ώστε να δοθούν αξιόπιστες οδηγίες παρακολούθησης.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.
