Brufen (Ιβουπροφαίνη): Φιλικός Οδηγός Ασθενών – Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες

Το Brufen (ιβουπροφαίνη) είναι μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες (ΜΣΑΦ)
που χρησιμοποιείται για πόνο, φλεγμονή και πυρετό.
Αν και αποτελεσματικό, απαιτεί σωστή δοσολογία και προσοχή
σε στομάχι, νεφρά και καρδιά.
1
Τι είναι το Brufen
Το Brufen είναι η εμπορική ονομασία της
ιβουπροφαίνης, ενός από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα
μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ).
Χρησιμοποιείται για την ανακούφιση από τον πόνο,
τη μείωση της φλεγμονής και την αντιμετώπιση του πυρετού,
σε ενήλικες και παιδιά.
Η ιβουπροφαίνη ανήκει στην ίδια φαρμακολογική κατηγορία με άλλα γνωστά ΜΣΑΦ,
όμως ξεχωρίζει για την ισορροπία αποτελεσματικότητας και ανεκτικότητας
όταν λαμβάνεται σωστά και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Για τον λόγο αυτό, το Brufen αποτελεί συχνά
πρώτη επιλογή σε ήπιο έως μέτριο πόνο
και σε εμπύρετες καταστάσεις.
Παρότι διατίθεται χωρίς συνταγή σε χαμηλές δόσεις,
το Brufen δεν είναι ακίνδυνο φάρμακο.
Η αλόγιστη ή παρατεταμένη χρήση μπορεί να επηρεάσει
το στομάχι, τα νεφρά και το
καρδιαγγειακό σύστημα.
Στις επόμενες ενότητες θα δείτε
πότε ενδείκνυται,
πώς δρα στον οργανισμό,
πώς λαμβάνεται σωστά
και ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή,
ώστε να χρησιμοποιείται με ασφάλεια και μέγιστο όφελος.
2
Πώς δρα το Brufen στον οργανισμό
Το Brufen (ιβουπροφαίνη) δρα αναστέλλοντας τη λειτουργία
των ενζύμων κυκλοοξυγενάσης (COX-1 και COX-2),
τα οποία συμμετέχουν στην παραγωγή των προσταγλανδινών.
Οι προσταγλανδίνες είναι ουσίες που ευθύνονται για την εμφάνιση
πόνου, φλεγμονής και πυρετού.
Με τη μείωση των προσταγλανδινών:
- ελαττώνεται η αίσθηση του πόνου,
- υποχωρεί η φλεγμονώδης αντίδραση,
- μειώνεται η θερμοκρασία του σώματος σε εμπύρετες καταστάσεις.
Η αναστολή της COX-1 εξηγεί γιατί το Brufen μπορεί να προκαλέσει
γαστρεντερικές ενοχλήσεις,
ενώ η δράση στην COX-2 συνδέεται κυρίως με την
αναλγητική και αντιφλεγμονώδη αποτελεσματικότητα.
Η δράση του Brufen ξεκινά συνήθως μέσα σε
30–60 λεπτά μετά τη λήψη από το στόμα,
με διάρκεια που επιτρέπει χορήγηση
κάθε 6–8 ώρες,
ανάλογα με τη δόση και το κλινικό πρόβλημα.
3
Πότε χρησιμοποιείται – Ενδείξεις
Το Brufen χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση
ήπιου έως μέτριου πόνου,
τη μείωση της φλεγμονής
και τη ρύθμιση του πυρετού,
σε ενήλικες και παιδιά, όταν κρίνεται απαραίτητο.
Συγκεκριμένα, ενδείκνυται σε καταστάσεις όπως:
- Κεφαλαλγία και ημικρανία
- Οδονταλγία και μετεξακτική ευαισθησία
- Μυοσκελετικός πόνος (πλάτη, αυχένας, αρθρώσεις)
- Δυσμηνόρροια (πόνος περιόδου)
- Φλεγμονώδεις καταστάσεις μαλακών μορίων
- Πυρετός σε λοιμώξεις ή ιογενή νοσήματα
Το Brufen ανακουφίζει τα συμπτώματα,
αλλά δεν αντιμετωπίζει την υποκείμενη αιτία της νόσου.
Αν ο πόνος ή ο πυρετός επιμένουν,
απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.
Η επιλογή του Brufen θα πρέπει να βασίζεται
στη ένταση των συμπτωμάτων,
τη διάρκειά τους
και το ατομικό ιατρικό ιστορικό,
ιδιαίτερα σε άτομα με χρόνια νοσήματα.
4
Μορφές & περιεκτικότητες Brufen
Το Brufen διατίθεται σε διάφορες
φαρμακοτεχνικές μορφές και περιεκτικότητες,
ώστε να καλύπτει διαφορετικές ηλικίες και κλινικές ανάγκες.
Η επιλογή της κατάλληλης μορφής επηρεάζει τόσο
την ευκολία λήψης όσο και την
ασφάλεια της θεραπείας.
- Δισκία:
κυκλοφορούν συνήθως σε περιεκτικότητες
200 mg, 400 mg και 600 mg,
με τις χαμηλότερες δόσεις να ενδείκνυνται
για ήπιο πόνο ή περιστασιακή χρήση. - Πόσιμο εναιώρημα (σιρόπι):
χρησιμοποιείται κυρίως στην
παιδιατρική ηλικία,
επιτρέποντας ακριβή προσαρμογή της δόσης
με βάση το σωματικό βάρος. - Ενέσιμη μορφή:
προορίζεται για
νοσοκομειακή χρήση
και χορηγείται σε ειδικές περιπτώσεις,
όταν η από του στόματος λήψη δεν είναι εφικτή.
Η υψηλότερη περιεκτικότητα
δεν σημαίνει ισχυρότερο ή ασφαλέστερο αποτέλεσμα.
Στόχος είναι πάντα η
χαμηλότερη αποτελεσματική δόση
για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Πριν από την επιλογή μορφής ή δόσης,
είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη
η ηλικία,
το σωματικό βάρος
και τυχόν συνοδά νοσήματα
του ασθενούς.
5
Δοσολογία σε ενήλικες
Η δοσολογία του Brufen σε ενήλικες
εξαρτάται από την
ένταση του πόνου,
τη φλεγμονή
και τη γενική κατάσταση υγείας
του ασθενούς.
Στόχος είναι πάντα η
χαμηλότερη αποτελεσματική δόση
για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Συνήθως συνιστώνται:
- 400 mg κάθε 6–8 ώρες
για ήπιο έως μέτριο πόνο - 600 mg κάθε 6–8 ώρες
σε πιο έντονα συμπτώματα,
μόνο εφόσον είναι αναγκαίο
Η μέγιστη ημερήσια δόση
δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα
1.200 mg χωρίς ιατρική καθοδήγηση,
ενώ σε ειδικές περιπτώσεις,
κατόπιν σύστασης γιατρού,
μπορεί να φτάσει έως
2.400 mg ημερησίως.
Η υπέρβαση των συνιστώμενων δόσεων
δεν αυξάνει την αποτελεσματικότητα,
αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο
γαστρεντερικών, νεφρικών και καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Σε άτομα με
ιστορικό στομαχικών ενοχλήσεων,
υπέρταση,
νεφρική ή καρδιακή νόσο,
η δοσολογία πρέπει να είναι
ιδιαίτερα προσεκτική
και να γίνεται μόνο μετά από
ιατρική σύσταση.
6
Δοσολογία σε παιδιά
Η χορήγηση του Brufen σε παιδιά
πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή,
καθώς η δοσολογία βασίζεται κυρίως στο
σωματικό βάρος
και όχι μόνο στην ηλικία.
Η σωστή δοσομέτρηση είναι καθοριστική
για την αποτελεσματικότητα αλλά και την ασφάλεια.
Η συνήθης παιδιατρική δοσολογία είναι:
- 10 mg ιβουπροφαίνης ανά κιλό σωματικού βάρους
ανά δόση - Χορήγηση κάθε 6–8 ώρες,
εφόσον απαιτείται
Η μέγιστη ημερήσια δόση
δεν πρέπει να υπερβαίνει τα
30 mg/kg,
εκτός εάν υπάρχει ρητή ιατρική οδηγία.
Για τον λόγο αυτό,
η χρήση του πόσιμου εναιωρήματος
διευκολύνει την ακριβή προσαρμογή της δόσης.
Μην χρησιμοποιείτε κουτάλια κουζίνας για τη δοσομέτρηση.
Προτιμήστε πάντα τη
δοσομετρική σύριγγα ή το ειδικό δοσομετρικό κύπελλο
που συνοδεύει το σκεύασμα.
Σε βρέφη, σε παιδιά με
αφυδάτωση,
γαστρεντερικές διαταραχές
ή χρόνια νοσήματα,
η χορήγηση Brufen πρέπει να γίνεται
μόνο μετά από
σύσταση παιδιάτρου.
7
Πώς να το πάρετε σωστά
Η σωστή λήψη του Brufen
είναι καθοριστική για τη
μέγιστη αποτελεσματικότητα
και τη μείωση των ανεπιθύμητων ενεργειών.
Ακόμη και ένα ασφαλές φάρμακο μπορεί να προκαλέσει προβλήματα
όταν λαμβάνεται λανθασμένα.
- Λαμβάνεται κατά προτίμηση μετά το φαγητό,
ώστε να μειωθεί ο ερεθισμός του στομάχου. - Να καταπίνεται με
επαρκή ποσότητα νερού. - Τηρείτε σταθερά χρονικά διαστήματα
μεταξύ των δόσεων (συνήθως 6–8 ώρες). - Μην το συνδυάζετε με άλλα ΜΣΑΦ
(π.χ. δικλοφενάκη, ναπροξένη),
εκτός εάν υπάρχει ιατρική οδηγία.
Την ταυτόχρονη κατανάλωση
αλκοόλ,
καθώς αυξάνει τον κίνδυνο
γαστρεντερικού ερεθισμού ή αιμορραγίας.
Η χρήση του Brufen πρέπει να είναι
βραχυχρόνια.
Εάν ο πόνος ή ο πυρετός
δεν υποχωρούν μετά από λίγες ημέρες,
η συνέχιση της αγωγής χωρίς ιατρική εκτίμηση
δεν συνιστάται.
8
Πιθανές παρενέργειες
Όπως όλα τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα,
το Brufen μπορεί να προκαλέσει
ανεπιθύμητες ενέργειες,
ιδίως όταν λαμβάνεται σε
υψηλές δόσεις
ή για
παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Οι περισσότερες είναι ήπιες και παροδικές,
ωστόσο ορισμένες απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Οι συχνότερες παρενέργειες περιλαμβάνουν:
- Γαστρεντερικές ενοχλήσεις (πόνος στο στομάχι, καούρα, ναυτία)
- Κεφαλαλγία ή ζάλη
- Δυσπεψία ή αίσθημα βάρους
- Ήπια αύξηση της αρτηριακής πίεσης
Λιγότερο συχνά, αλλά πιο σοβαρά, μπορεί να εμφανιστούν:
- Γαστρεντερική αιμορραγία ή έλκος
- Νεφρική δυσλειτουργία, ιδιαίτερα σε αφυδάτωση
- Αλλεργικές αντιδράσεις (εξάνθημα, κνησμός, οίδημα)
- Καρδιαγγειακά συμβάματα σε άτομα υψηλού κινδύνου
Σε εμφάνιση
μαύρων κοπράνων,
αιματέμεσης,
έντονου κοιλιακού πόνου,
δύσπνοιας
ή
αιφνίδιου οιδήματος.
Ο κίνδυνος παρενεργειών μειώνεται σημαντικά
όταν το Brufen λαμβάνεται
στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση
και για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα,
σύμφωνα με τις οδηγίες.
9
Αντενδείξεις & προφυλάξεις
Το Brufen δεν είναι κατάλληλο για όλους.
Υπάρχουν καταστάσεις στις οποίες
η χρήση του αντενδείκνυται
ή απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή,
λόγω αυξημένου κινδύνου επιπλοκών.
Η χορήγηση Brufen δεν συνιστάται σε άτομα με:
- Ενεργό ή πρόσφατο έλκος στομάχου
ή ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας - Σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια
ή σημαντική μείωση της νεφρικής λειτουργίας - Σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια
ή ασταθή καρδιαγγειακή νόσο - Αλλεργία ή υπερευαισθησία
σε ιβουπροφαίνη ή άλλα ΜΣΑΦ
Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε:
- Άτομα με υπέρταση ή καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου
- Ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία
- Ηλικιωμένους, λόγω αυξημένης ευαισθησίας στις ανεπιθύμητες ενέργειες
- Ασθενείς που λαμβάνουν πολλαπλά φάρμακα
Σε άτομα με χρόνια νοσήματα,
η χρήση του Brufen πρέπει να γίνεται
μόνο κατόπιν ιατρικής αξιολόγησης,
ώστε να σταθμίζεται το όφελος έναντι του κινδύνου.
Η τήρηση των αντενδείξεων και προφυλάξεων
είναι καθοριστική για την
ασφαλή και υπεύθυνη χρήση
του φαρμάκου.
10
Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα
Το Brufen μπορεί να αλληλεπιδράσει
με άλλα φάρμακα,
με αποτέλεσμα να
αυξηθεί ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών
ή να
μειωθεί η αποτελεσματικότητα
της αγωγής.
Για τον λόγο αυτό,
είναι σημαντικό να ενημερώνετε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό
για όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το Brufen
συνδυάζεται με:
- Αντιπηκτικά
(π.χ. βαρφαρίνη),
καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος
αιμορραγίας - Αντιαιμοπεταλιακά
(π.χ. ασπιρίνη),
με αυξημένο κίνδυνο
γαστρεντερικής αιμορραγίας - Αντιυπερτασικά
(ACE-αναστολείς, διουρητικά),
καθώς μπορεί να μειωθεί
η αντιυπερτασική δράση - Κορτικοστεροειδή,
τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο
έλκους ή αιμορραγίας στομάχου
Επιπλέον, απαιτείται προσοχή σε συνδυασμό με:
- Άλλα ΜΣΑΦ,
καθώς αυξάνεται σημαντικά
ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών - Λίθιο,
καθώς μπορεί να αυξηθούν
τα επίπεδά του στο αίμα - Μεθοτρεξάτη,
με αυξημένο κίνδυνο τοξικότητας
Μην ξεκινάτε ή διακόπτετε άλλα φάρμακα
κατά τη διάρκεια λήψης Brufen
χωρίς προηγούμενη
ιατρική ή φαρμακευτική συμβουλή.
Η σωστή ενημέρωση και ο έλεγχος πιθανών αλληλεπιδράσεων
συμβάλλουν καθοριστικά
στην ασφαλή χρήση
του Brufen,
ιδίως σε άτομα που λαμβάνουν
πολλαπλές φαρμακευτικές αγωγές.
11
Brufen σε ειδικές ομάδες
Η χρήση του Brufen σε ορισμένες
ειδικές ομάδες πληθυσμού
απαιτεί αυξημένη προσοχή,
καθώς ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών
μπορεί να είναι μεγαλύτερος
σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Εγκυμοσύνη:
Η ιβουπροφαίνη δεν συνιστάται
κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης,
καθώς μπορεί να επηρεάσει
τη λειτουργία της καρδιάς του εμβρύου
και να προκαλέσει επιπλοκές στον τοκετό.
Κατά το πρώτο και δεύτερο τρίμηνο,
η χρήση πρέπει να γίνεται
μόνο εφόσον κρίνεται απολύτως απαραίτητη
και μετά από ιατρική συμβουλή.
Θηλασμός:
Μικρές ποσότητες ιβουπροφαίνης
περνούν στο μητρικό γάλα.
Συνήθως θεωρείται
σχετικά ασφαλής
κατά τον θηλασμό,
όταν λαμβάνεται
στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση
και για σύντομο χρονικό διάστημα.
Ηλικιωμένοι:
Στους ηλικιωμένους,
ο κίνδυνος
γαστρεντερικών, νεφρικών
και καρδιαγγειακών επιπλοκών
είναι αυξημένος.
Συνιστάται
χαμηλότερη αρχική δόση
και στενή παρακολούθηση,
ιδίως σε μακροχρόνια χρήση.
Σε εγκυμοσύνη,
θηλασμό
ή προχωρημένη ηλικία,
η λήψη Brufen
δεν θα πρέπει να γίνεται
χωρίς προηγούμενη
ιατρική καθοδήγηση.
12
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Μπορώ να παίρνω Brufen καθημερινά;
Η καθημερινή χρήση δεν συνιστάται χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Το Brufen προορίζεται κυρίως για
βραχυχρόνια αντιμετώπιση πόνου ή πυρετού.
Παρατεταμένη λήψη αυξάνει τον κίνδυνο
γαστρεντερικών, νεφρικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών.
Μπορώ να συνδυάσω Brufen με παρακεταμόλη;
Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει
εναλλαγή ή συνδυασμός με παρακεταμόλη,
καθώς δρουν με διαφορετικό μηχανισμό.
Ωστόσο, ο συνδυασμός πρέπει να γίνεται
με σαφές δοσολογικό πλάνο
και κατά προτίμηση μετά από
ιατρική ή φαρμακευτική οδηγία.
Μπορώ να πάρω Brufen με άδειο στομάχι;
Δεν συνιστάται.
Η λήψη με άδειο στομάχι
αυξάνει τον κίνδυνο
ερεθισμού και πόνου στο στομάχι.
Καλό είναι να λαμβάνεται
μετά το φαγητό
και με επαρκή ποσότητα νερού.
Πόσο γρήγορα δρα το Brufen;
Η δράση του Brufen
ξεκινά συνήθως μέσα σε
30–60 λεπτά μετά τη λήψη από το στόμα.
Η διάρκεια της δράσης επιτρέπει
χορήγηση κάθε
6–8 ώρες,
ανάλογα με τη δόση.
Μπορώ να πιω αλκοόλ όταν παίρνω Brufen;
Η ταυτόχρονη κατανάλωση αλκοόλ
δεν συνιστάται,
καθώς αυξάνει τον κίνδυνο
γαστρεντερικού ερεθισμού και αιμορραγίας.
Αν πρόκειται να καταναλώσετε αλκοόλ,
καλό είναι να αποφύγετε τη λήψη Brufen.
Είναι ασφαλές το Brufen για τα παιδιά;
Ναι, όταν χρησιμοποιείται
στη σωστή δοσολογία
και με βάση το
σωματικό βάρος.
Η δοσομέτρηση πρέπει να γίνεται
με δοσομετρική σύριγγα ή κύπελλο
και όχι με κουτάλια κουζίνας.
Σε βρέφη ή παιδιά με χρόνια προβλήματα,
απαιτείται σύσταση παιδιάτρου.
Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;
Αν ξεχάσετε μία δόση,
λάβετε την επόμενη
στην προγραμματισμένη ώρα.
Μην πάρετε
διπλή δόση
για να αναπληρώσετε την ξεχασμένη.
Πότε πρέπει να σταματήσω το Brufen και να δω γιατρό;
Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό
εάν εμφανιστούν
έντονος κοιλιακός πόνος,
μαύρα κόπρανα,
αιματέμεση,
δύσπνοια
ή εάν ο πόνος και ο πυρετός
επιμένουν πέραν λίγων ημερών.
Το Brufen είναι αποτελεσματικό και χρήσιμο φάρμακο,
όταν χρησιμοποιείται
σωστά, με μέτρο και ενημέρωση.
Σε αμφιβολία ή επιμονή συμπτωμάτων,
η ιατρική συμβουλή είναι πάντα η ασφαλέστερη επιλογή.
13
Κλείστε Ραντεβού
Για σωστή και ασφαλή χρήση φαρμάκων,
καθώς και για εργαστηριακό έλεγχο
όταν αυτός απαιτείται
(π.χ. νεφρική λειτουργία, γενικός έλεγχος),
η ιατρική καθοδήγηση είναι καθοριστική.
Στο Μικροβιολογικό μας Εργαστήριο
μπορείτε να ενημερωθείτε υπεύθυνα
και να προγραμματίσετε εύκολα
τις απαραίτητες εξετάσεις.
Κλείστε εύκολα εξέταση ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εργαστηριακών εξετάσεων:
14
Βιβλιογραφία
UpToDate
https://www.uptodate.com/contents/ibuprofen-drug-information
European Medicines Agency (EMA)
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/ibuprofen
Γαληνός – Φαρμακευτικός Οδηγός Ελλάδας
https://www.galinos.gr/web/drugs/main/drugs/ibuprofen
New England Journal of Medicine
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1514397
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
