04/Sep/2025

D-Dimers: Κλινική Χρήση, Μονάδες FEU/DDU & Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι

Τελευταία ενημέρωση: Ιανουάριος 2026

Σύνοψη (κλινικό πλαίσιο)

Η εξέταση D-Dimer χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη κυρίως για τον
αποκλεισμό φλεβικής θρομβοεμβολής (DVT / πνευμονική εμβολή)
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση προ-δοκιμαστική πιθανότητα.
Η ορθή ερμηνεία απαιτεί σαφή διάκριση μονάδων (FEU έναντι DDU)
και εφαρμογή δομημένων διαγνωστικών αλγορίθμων.

Εισαγωγή – Τι είναι τα D-Dimers;
Παθοφυσιολογία & Παραγωγή
Κλινική Σημασία
Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι (Wells, YEARS, PEGeD, ADJUST-PE)
Μονάδες Μέτρησης (FEU vs DDU)
Τιμές Αναφοράς & Ερμηνεία
Παγίδες: Ψευδώς θετικά & αρνητικά
D-Dimers στην Εγκυμοσύνη
D-Dimers και COVID-19
D-Dimers και ΔΕΠ (DIC)
Ρόλος στη Θεραπεία & Παρακολούθηση
Πρακτικές Συμβουλές για Ιατρούς & Ασθενείς
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Βιβλιογραφία

1) Εισαγωγή – Τι είναι τα D-Dimers;

Τα D-Dimers (D-διμερή) είναι θραύσματα πρωτεϊνών που προκύπτουν από την
αποδόμηση του σταθεροποιημένου ινώδους μετά τον σχηματισμό θρόμβου
(fibrin degradation products).

Η εξέταση χρησιμοποιείται κυρίως για να αποκλείσει φλεβική θρομβοεμβολή (VTE),
όπως εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) και πνευμονική εμβολή (PE),
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα σε αυτό το πλαίσιο έχει υψηλή αρνητική προγνωστική αξία.

Συνοπτικά: Τα D-Dimers δείχνουν ενεργοποίηση πήξης και ινωδόλυσης.
Είναι πολύ ευαίσθητα, αλλά όχι ειδικά – αυξάνονται σε πολλές παθολογικές και φυσιολογικές καταστάσεις.

2) Παθοφυσιολογία & Παραγωγή

Η αιμόσταση περιλαμβάνει τρία στάδια: πήξη, σταθεροποίηση (cross-linking μέσω XIII)
και ινωδόλυση. Τα D-Dimers εμφανίζονται μόνο μετά τον σχηματισμό
σταθεροποιημένου θρόμβου και την αποδόμησή του.

Παράδειγμα: Μετά από θρόμβο, η ινωδόλυση απελευθερώνει D-Dimers στο αίμα·
όσο μεγαλύτερη η ενεργοποίηση, τόσο υψηλότερα τα επίπεδα.

2.1 Μοριακή Δομή

Το D-Dimer αποτελείται από δύο τμήματα «D» που παραμένουν ενωμένα μετά το cross-linking,
αποδεικνύοντας προηγηθείσα σταθεροποίηση ινώδους.

2.2 Χρόνος Ημιζωής

Ημιζωή περίπου 8 ώρες → αποτυπώνει πρόσφατη ενεργοποίηση πήξης/ινωδόλυσης.

Κλινική σημασία: Καθυστερημένη αιμοληψία μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

2.3 Μηχανισμοί Αύξησης

Θρομβοεμβολή (DVT, PE)
Φλεγμονή / λοίμωξη
Νεοπλασίες
Κύηση
Σήψη ή ΔΕΠ (DIC)

3) Κλινική Σημασία

Η μέτρηση των D-Dimers αποτελεί βασικό εργαλείο στη
διαγνωστική στρατηγική της φλεβικής θρομβοεμβολής (VTE).
Ο ρόλος τους είναι κυρίως να αποκλείσουν την ύπαρξη θρόμβωσης
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.

Κλινικό μαργαριτάρι:
Αρνητικό D-Dimer σε ασθενή χαμηλής/μέτριας πιθανότητας VTE
αρκεί για ασφαλή αποκλεισμό χωρίς απεικονιστικό έλεγχο.

3.1 Ευαισθησία και Ειδικότητα

Τα D-Dimers εμφανίζουν πολύ υψηλή ευαισθησία (>95%)
αλλά χαμηλή ειδικότητα.
Έτσι, ένα αρνητικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο,
ενώ ένα θετικό δεν επιβεβαιώνει από μόνο του θρόμβωση,
καθώς μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, φλεγμονή, νεοπλασία, κύηση ή ηλικία.

3.2 Χρήσεις στην Κλινική Πράξη

Αποκλεισμός VTE: σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα DVT ή PE.
ΔΕΠ (DIC): δείκτης αυξημένης ινωδόλυσης και ενεργοποίησης πήξης.
COVID-19: προγνωστικός δείκτης βαρύτητας.
Καρκίνος: συχνά αυξημένα λόγω παρανεοπλασματικής υπερπηκτικότητας.
Μετά από VTE: εκτίμηση κινδύνου υποτροπής μετά διακοπή αγωγής.

3.3 Πλεονεκτήματα

Υψηλή αρνητική προγνωστική αξία.
Μη επεμβατική, γρήγορη και οικονομική εξέταση.
Ευρεία διαθεσιμότητα στα εργαστήρια.

3.4 Περιορισμοί

Χαμηλή ειδικότητα.
Δεν εντοπίζουν τη θέση του θρόμβου.
Δεν ενδείκνυνται σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE.

Συμβουλή:
Η αξία των D-Dimers μεγιστοποιείται μόνο εντός
δομημένων διαγνωστικών αλγορίθμων
(Wells, YEARS, PEGeD).

4) Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι (Wells, YEARS, PEGeD, ADJUST-PE)

Η ερμηνεία των D-Dimers δεν πρέπει να γίνεται απομονωμένα.
Η χρήση τους σε συνδυασμό με κλινικούς αλγορίθμους
επιτρέπει ασφαλή αποκλεισμό VTE και περιορίζει τις άσκοπες απεικονίσεις.

4.1 Wells Score

Το πιο διαδεδομένο εργαλείο για εκτίμηση πιθανότητας DVT ή PE,
βασισμένο σε κλινικά σημεία και παράγοντες κινδύνου.

Ερμηνεία: Υψηλή πιθανότητα → άμεση απεικόνιση ·
Χαμηλή/μέτρια → έλεγχος D-Dimers.

4.2 YEARS

Βασίζεται σε 3 ερωτήματα (σημεία DVT, αιμόπτυση, πιθανότερη διάγνωση PE).
Αν δεν ισχύει κανένα, εφαρμόζεται cut-off 1000 μg/L FEU,
αλλιώς 500 μg/L FEU.

4.3 PEGeD

Χαμηλή πιθανότητα: <1000 μg/L FEU.
Ενδιάμεση: <500 μg/L FEU.
Υψηλή: απευθείας απεικόνιση.

4.4 ADJUST-PE (Age-adjusted)

Cut-off (μg/L FEU) = Ηλικία × 10
Παράδειγμα: 70 ετών → 700 μg/L FEU

Κρίσιμο:
Πάντα έλεγχος μονάδων μέτρησης (FEU vs DDU)
πριν την ερμηνεία.

5) Μονάδες Μέτρησης (FEU vs DDU)

Τα εργαστήρια χρησιμοποιούν δύο διαφορετικές μονάδες για την αναφορά των
D-Dimers: Fibrinogen Equivalent Units (FEU)
και D-Dimer Units (DDU). Η διάκριση είναι κρίσιμη για τη
σωστή ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

5.1 FEU (Fibrinogen Equivalent Units)

Η μέτρηση σε FEU βασίζεται στο μοριακό βάρος του ινωδογόνου.
Είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μονάδα διεθνώς
και αυτή στην οποία βασίζονται οι περισσότεροι διαγνωστικοί αλγόριθμοι
(Wells, YEARS, ADJUST-PE, PEGeD).

5.2 DDU (D-Dimer Units)

Η μέτρηση σε DDU βασίζεται στο μοριακό βάρος του ίδιου του D-Dimer.
Οι τιμές εμφανίζονται περίπου στο μισό σε σύγκριση με τις FEU.

5.3 Σχέση FEU και DDU

Μετατροπή:
1 FEU ≈ 2 DDU
Παράδειγμα: 500 μg/L FEU ≈ 250 μg/L DDU

5.4 Κλινική Σημασία

Τα περισσότερα καθιερωμένα cut-offs ορίζονται σε FEU.
Σε αναφορά σε DDU απαιτείται συνειδητή μετατροπή.
Η σύγχυση μονάδων αποτελεί συχνό και επικίνδυνο σφάλμα.

ΠΡΟΣΟΧΗ:
Πάντα έλεγξε τη μονάδα μέτρησης πριν συγκρίνεις με cut-off.
Τα όρια FEU και DDU δεν είναι ανταλλάξιμα.

6) Τιμές Αναφοράς & Ερμηνεία

Οι τιμές των D-Dimers εξαρτώνται από τη μέθοδο, τον αναλυτή και τη μονάδα
μέτρησης. Στην κλινική πράξη χρησιμοποιούνται cut-offs
για να χαρακτηριστεί ένα αποτέλεσμα ως αρνητικό ή θετικό.

6.1 Κλασικό cut-off

Το καθιερωμένο όριο είναι 500 μg/L FEU (0.5 mg/L).
Κάτω από αυτό, σε ασθενείς χαμηλής ή μέτριας πιθανότητας,
η VTE αποκλείεται με υψηλή ασφάλεια.

Παράδειγμα:
Χαμηλή πιθανότητα PE + D-Dimers 420 μg/L FEU → δεν απαιτείται CTPA.

6.2 Ηλικιακά προσαρμοσμένο cut-off

Cut-off (μg/L FEU) = Ηλικία × 10
Παράδειγμα: 72 ετών → 720 μg/L FEU

6.3 YEARS & PEGeD

YEARS: 0 κριτ. → 1000 μg/L FEU · ≥1 κριτ. → 500 μg/L FEU
PEGeD: χαμηλή πιθανότητα → 1000 μg/L · ενδιάμεση → 500 μg/L

6.4 Τιμές στην Κύηση

Τρίμηνο	Ενδεικτικό εύρος (μg/L FEU)
Α’	έως ~750
Β’	έως ~1000
Γ’	έως ~1500+

Δεν υπάρχει παγκοσμίως αποδεκτό «φυσιολογικό» όριο στην κύηση.
Προτίμησε pregnancy-adapted YEARS.

6.5 Παράγοντες που Επηρεάζουν τις Τιμές

Ηλικία
Λοίμωξη, φλεγμονή, κακοήθεια
Κύηση, έντονη άσκηση
Μέθοδος & pre-analytical παράγοντες

Συμπέρασμα:
Οι «φυσιολογικές» τιμές είναι σχετικές.
Σημασία έχει το κατάλληλο cut-off στο σωστό κλινικό πλαίσιο.

7) Παγίδες: Ψευδώς Θετικά & Ψευδώς Αρνητικά

7.1 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Θετικά

Λοιμώξεις & σήψη: γενικευμένη ενεργοποίηση του πηκτικού μηχανισμού.
Φλεγμονώδη νοσήματα: π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ.
Κακοήθειες: παρανεοπλασματική υπερπηκτικότητα.
Πρόσφατο χειρουργείο ή τραύμα: ιδιαίτερα ορθοπεδικό.
Κύηση & λοχεία: φυσιολογική υπερπηκτική κατάσταση.
Ηλικία: συχνή αύξηση χωρίς παρουσία VTE.
Ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια: μειωμένος καθαρισμός FDPs.
Καρδιακή ανεπάρκεια ή οξύ έμφραγμα: δευτερογενής ενεργοποίηση πήξης.
Έντονη άσκηση: παροδική αύξηση.

7.2 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Αρνητικά

Πρώιμη δειγματοληψία: πριν την άνοδο των D-Dimers.
Όψιμη δειγματοληψία: ημέρες μετά το επεισόδιο.
Μικροί ή τοπικοί θρόμβοι: χαμηλή παραγωγή FDPs.
Έναρξη αντιπηκτικής αγωγής: πριν την αιμοληψία.
Τεχνικά σφάλματα: κακή αιμοληψία, αιμόλυση, καθυστέρηση ανάλυσης.

Προσοχή:
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE,
ένα «αρνητικό» D-Dimer δεν αποκλείει θρόμβωση.
Απαιτείται άμεσος απεικονιστικός έλεγχος (CTPA, Doppler).

7.3 Πώς να Αποφεύγονται οι Παγίδες

Πρώτα εκτίμηση κλινικής πιθανότητας (Wells, YEARS, PEGeD).
Έλεγχος μονάδων μέτρησης (FEU vs DDU).
Συνεκτίμηση ηλικίας, κύησης και συννοσηροτήτων.
Χρήση D-Dimers μόνο ως εργαλείο αποκλεισμού, όχι επιβεβαίωσης.

Συμβουλή:
Τα D-Dimers είναι ιδανικά για αποκλεισμό VTE.
Η σωστή χρήση τους μειώνει περιττές απεικονίσεις και επικίνδυνες παραλείψεις.

8) D-Dimers στην Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη αποτελεί φυσιολογικά υπερπηκτική κατάσταση.
Παρατηρείται προοδευτική αύξηση των D-Dimers σε όλα τα τρίμηνα,
χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα παθολογία.

8.1 Φυσιολογική Αύξηση

Τρίμηνο	Ενδεικτικά επίπεδα (μg/L FEU)
Α’	έως ~750
Β’	έως ~1000
Γ’	έως ~1500+

Δεν υπάρχει καθολικό «φυσιολογικό» όριο στην κύηση.
Οι τιμές εξαρτώνται από μέθοδο και πληθυσμό.

8.2 Pregnancy-adapted YEARS

Λογική:
• 0 κριτήρια YEARS → cut-off 1000 μg/L FEU
• ≥1 κριτήριο → cut-off 500 μg/L FEU

8.3 Κλινική Πρακτική

Πρώτη επιλογή: υπερηχογράφημα κάτω άκρων αν υπάρχουν συμπτώματα DVT.
Εφαρμογή pregnancy-adapted YEARS πριν ακτινοβολία.
CTPA μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο.

Συμπέρασμα:
Στην εγκυμοσύνη, τα D-Dimers ερμηνεύονται
μόνο σε συνδυασμό με ειδικούς αλγορίθμους.

9) D-Dimers και COVID-19

Στη λοίμωξη COVID-19, τα D-Dimers απέκτησαν ρόλο
προγνωστικού δείκτη βαρύτητας.

9.1 Κλινική Σημασία

Υψηλές τιμές → αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών και θνητότητας.
Η δυναμική αύξηση είναι σημαντικότερη από μία μεμονωμένη τιμή.
Χρήση για καθοδήγηση αντιπηκτικής προφύλαξης σε βαριά νόσο.

Σημείωση:
Αυξημένα D-Dimers σε COVID-19 δεν ισοδυναμούν με PE.
Η απόφαση για CTPA βασίζεται στην κλινική εικόνα.

Συμπέρασμα:
Στην COVID-19 τα D-Dimers έχουν κυρίως προγνωστική αξία.

10) D-Dimers και ΔΕΠ (DIC)

Η Διασπαρμένη Ενδαγγειακή Πήξη (ΔΕΠ) χαρακτηρίζεται από
ανεξέλεγκτη ενεργοποίηση πήξης και δευτερογενή ινωδόλυση.
Τα D-Dimers είναι έντονα αυξημένα.

10.1 Τυπική Εργαστηριακή Εικόνα

Πολύ υψηλά D-Dimers.
Θρομβοπενία.
Παράταση PT/INR (± aPTT).
Χαμηλό ινωδογόνο (overt DIC).

10.2 Αντιμετώπιση

Θεραπεία υποκείμενης αιτίας.
Υποστηρικτική αγωγή (πλάσμα, αιμοπετάλια, ινωδογόνο).
Εξατομικευμένη χρήση αντιπηκτικών σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Προσοχή:
Η ΔΕΠ είναι επείγουσα και απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση.

11) Ρόλος στη Θεραπεία & Παρακολούθηση

11.1 Μετά από VTE & αντιπηκτική αγωγή

Τα D-Dimers μπορούν να χρησιμοποιηθούν επικουρικά στην εκτίμηση
κινδύνου υποτροπής μετά τη διακοπή αντιπηκτικής αγωγής,
πάντα σε συνδυασμό με το κλινικό προφίλ και τους παράγοντες κινδύνου.
Δεν αποτελούν εργαλείο ρύθμισης δόσης.

11.2 Παρακολούθηση δυναμικής μεταβολής

Η τάση (trend) των D-Dimers έχει μεγαλύτερη αξία από μία μεμονωμένη μέτρηση.
Αύξηση ή επιμονή σε υψηλές τιμές μπορεί να υποδηλώνει συνεχιζόμενη
ενεργοποίηση πήξης ή επιπλοκή, ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο.

11.3 ΔΕΠ & σοβαρές λοιμώξεις

Η δυναμική πτώση των D-Dimers μετά τον έλεγχο της υποκείμενης αιτίας
(π.χ. αντιμετώπιση σήψης) αποτελεί ευνοϊκό προγνωστικό σημείο.
Η πορεία αξιολογείται πάντα σε συνδυασμό με
PLT, PT/INR, ινωδογόνο και τη συνολική κλινική εικόνα.

11.4 COVID-19

Σε νοσηλευόμενους ασθενείς, τα D-Dimers χρησιμοποιήθηκαν ως
δείκτης βαρύτητας και ως κριτήριο για την ένταση
προφύλαξης ή θεραπευτικής αντιπηκτικής αγωγής,
πάντα συμπληρωματικά με την κλινική αξιολόγηση
και τις ισχύουσες οδηγίες.

12) Πρακτικές Συμβουλές για Ιατρούς & Ασθενείς

12.1 Για Ιατρούς

Εφάρμοσε Wells / YEARS / PEGeD πριν ζητήσεις D-Dimers.
Επιβεβαίωσε πάντα μονάδα μέτρησης (FEU vs DDU) και μέθοδο του εργαστηρίου.
Χρησιμοποίησε age-adjusted cut-off σε ασθενείς ≥50 ετών, όπου ενδείκνυται.
Στην κύηση, προτίμησε pregnancy-adapted YEARS και υπερηχογραφική προσέγγιση.
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE, προχώρησε άμεσα σε απεικόνιση — τα D-Dimers δεν προσθέτουν αξία.
Τεκμηρίωσε χρονισμό συμπτωμάτων, φάρμακα (ιδίως αντιπηκτικά) και συννοσηρότητες.
Εξήγησε στον ασθενή ότι ένα «θετικό» αποτέλεσμα δεν ισοδυναμεί με διάγνωση θρόμβωσης.

12.2 Για Ασθενείς

Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία· δεν απαιτείται νηστεία.
Υψηλή τιμή D-Dimers δεν σημαίνει απαραίτητα θρόμβωση· ο ιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται απεικόνιση.
Αν έχεις λάβει αντιπηκτικό πριν την αιμοληψία, ενημέρωσε τον ιατρό — μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Στην εγκυμοσύνη, οι τιμές συχνά αυξάνονται φυσιολογικά· μην ανησυχείς χωρίς αξιολόγηση από ειδικό.
Ακολούθησε οδηγίες για περαιτέρω έλεγχο (π.χ. υπερηχογράφημα κάτω άκρων, CTPA) μόνο εφόσον συσταθούν.

12.3 Προ-αναλυτικά & Ποιότητα

Σωστή δειγματοληψία σε κιτρικό νάτριο 3.2% (λόγος 9:1) και έγκαιρη φυγοκέντρηση.
Αποφυγή αιμόλυσης/λιπαιμίας· τεκμηρίωση TAT (time-to-analysis).
Χρήση validated cut-offs ανά μέθοδο και αναλυτή.
Συμμετοχή σε εξωτερικούς ποιοτικούς ελέγχους (EQA) για σύγκριση απόδοσης.

Τι να θυμάστε

Τα D-Dimers είναι εργαλείο αποκλεισμού VTE σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα.
Σε υψηλή κλινική πιθανότητα, προχώρησε απευθείας σε απεικόνιση.
Πάντα έλεγξε μονάδα (FEU/DDU) και εφάρμοσε age-adjusted όπου ενδείκνυται.

13) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι ακριβώς μετρά η εξέταση D-Dimers;

Μετρά προϊόντα αποδόμησης του σταθεροποιημένου ινώδους (cross-linked fibrin) μετά την ινωδόλυση.

Ποια τιμή θεωρείται «αρνητική»;

Συνήθως 500 μg/L FEU, με age-adjusted cut-off (ηλικία×10 μg/L FEU) σε ≥50 ετών.

Χρησιμεύουν για επιβεβαίωση θρόμβωσης;

Όχι· είναι ιδανικά για αποκλεισμό VTE σε χαμηλή/ενδιάμεση πιθανότητα, όχι για επιβεβαίωση.

Μπορεί να υπάρχει VTE με «αρνητικά» D-Dimers;

Σπάνια, π.χ. σε πολύ πρώιμη/όψιμη λήψη, μικρούς θρόμβους ή μετά από έναρξη αντιπηκτικών.

Τι σημαίνει πολύ υψηλή τιμή (π.χ. >2000 μg/L FEU);

Δείχνει εκτεταμένη ενεργοποίηση πήξης/ινωδόλυσης και απαιτεί κλινική συσχέτιση.

Πότε δεν πρέπει να ζητούνται D-Dimers;

Σε υψηλή κλινική πιθανότητα VTE, όπου ενδείκνυται άμεση απεικόνιση.

Ρυθμίζουν ή καθοδηγούν τη δόση αντιπηκτικών;

Όχι· δεν αποτελούν εργαλείο ρύθμισης δόσης.

Πόσο διαρκεί η αύξηση μετά από θρόμβο;

Μπορεί να παραμείνουν αυξημένα για ημέρες–εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος/δραστηριότητα.

Τι διαφορά έχουν FEU και DDU;

Δύο κλίμακες της ίδιας μέτρησης· οι τιμές DDU είναι περίπου στο μισό των FEU.

14) Βιβλιογραφία

Righini M. et al. Age-adjusted D-dimer cut-off levels to rule out pulmonary embolism. JAMA.
PubMed

van der Hulle T. et al. YEARS algorithm for suspected pulmonary embolism. Lancet.
PubMed

Kearon C. et al. Diagnosis of pulmonary embolism with D-dimer (PEGeD). Ann Intern Med.
PubMed

van der Pol L.M. et al. Pregnancy-adapted YEARS algorithm. NEJM.
PubMed

Levi M. et al. Diagnosis and management of DIC. Br J Haematol.
PubMed

Μικροβιολογικό Λαμίας – Κατάλογος Εξετάσεων
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Sep/2025

D-Dimer: Εξέταση για Θρόμβωση – Οδηγός για Ασθενείς

Τελευταία ενημέρωση:1 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη επισκόπηση

Το D-Dimer είναι αιματολογική εξέταση που χρησιμοποιείται κυρίως για τον
αποκλεισμό θρόμβωσης σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.
Η σωστή ερμηνεία βασίζεται στο κλινικό πλαίσιο και όχι μόνο στην τιμή.

1

Τι είναι το D-Dimer

Το D-Dimer είναι προϊόν αποδόμησης του σταθεροποιημένου ινώδους,
δηλαδή ενός θρόμβου που έχει ήδη σχηματιστεί και αρχίζει να διαλύεται από τον οργανισμό.

Όταν ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί πήξης και στη συνέχεια ινωδόλυσης,
απελευθερώνονται μόρια D-Dimer στο αίμα.
Γι’ αυτό η αύξησή του αποτελεί έμμεσο δείκτη πρόσφατης ή ενεργής θρόμβωσης,
χωρίς όμως να προσδιορίζει το σημείο ή το μέγεθος του θρόμβου.

2

Γιατί γίνεται η εξέταση

Η εξέταση D-Dimer ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία θρομβοεμβολικής νόσου,
στο πλαίσιο κλινικής εκτίμησης από ιατρό.

Υποψία εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης (DVT) με πόνο, οίδημα ή ερυθρότητα στο πόδι.
Υποψία πνευμονικής εμβολής με αιφνίδια δύσπνοια, θωρακικό άλγος ή ταχυκαρδία.
Διερεύνηση ανεξήγητης δύσπνοιας σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις
(π.χ. NT-proBNP,
Τροπονίνη).
Σπανιότερα, παρακολούθηση καταστάσεων διαταραχής της πήξης, πάντα με ιατρική καθοδήγηση.

3

Πώς γίνεται & χρειάζεται προετοιμασία

Δείγμα: Λήψη φλεβικού αίματος από το χέρι.
Νηστεία: Δεν απαιτείται· η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Φάρμακα: Συνήθως δεν χρειάζεται διακοπή, εκτός αν ο ιατρός δώσει διαφορετική οδηγία.
Χρόνος αποτελέσματος: Τα αποτελέσματα είναι συνήθως διαθέσιμα την ίδια ημέρα.

Σημαντικό

Η εξέταση D-Dimer δεν επηρεάζεται από το φαγητό, αλλά η ερμηνεία της
εξαρτάται από το κλινικό πλαίσιο στο οποίο ζητείται.

4

Πόσο αξιόπιστο είναι & τι δείχνει

Το D-Dimer έχει πολύ υψηλή αρνητική προγνωστική αξία.
Αυτό σημαίνει ότι, όταν η τιμή είναι χαμηλή,
μπορεί να αποκλειστεί με ασφάλεια η θρόμβωση
σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα.

Αντίθετα, ένα υψηλό D-Dimer δεν επιβεβαιώνει από μόνο του
την ύπαρξη θρόμβωσης. Η τιμή μπορεί να αυξηθεί και σε πολλές άλλες καταστάσεις,
όπως φλεγμονή, λοίμωξη, τραύμα ή μετά από χειρουργική επέμβαση.

Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία γίνεται πάντα συνδυαστικά με τα συμπτώματα,
την κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται,
με απεικονιστικό έλεγχο
(π.χ. υπερηχογράφημα φλεβών ή αξονική τομογραφία πνευμόνων).

5

Τιμές, μονάδες & ερμηνεία

Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες μονάδες για το D-Dimer είναι
ng/mL FEU ή μg/L FEU
(FEU = Fibrinogen Equivalent Units).
Σε πολλά εργαστήρια, ως ενδεικτικό αρνητικό όριο
χρησιμοποιείται τιμή <500 ng/mL FEU
(ή <0,5 mg/L FEU).

Τα ακριβή όρια διαφέρουν ανά μέθοδο και εργαστήριο,
γι’ αυτό η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα με βάση
το αποτέλεσμα που αναγράφεται στο δικό σας παραπεμπτικό.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τιμή D-Dimer (FEU)	Ερμηνεία (ενδεικτική)	Κλινικό σχόλιο
< 500 ng/mL (0,5 mg/L)	Αρνητικό	Σε χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα, συχνά αποκλείει DVT / πνευμονική εμβολή
500–2000 ng/mL	Οριακή–μέτρια αύξηση	Απαιτείται κλινική εκτίμηση και, κατά περίπτωση, απεικονιστικός έλεγχος
> 2000 ng/mL	Σημαντική αύξηση	Αυξημένη πιθανότητα θρόμβωσης ή άλλης σοβαρής υποκείμενης κατάστασης

Σημείωση: Οι τιμές είναι ενδεικτικές.
Ακολουθείτε πάντα τα όρια και τις οδηγίες του εργαστηρίου σας.

6

Υψηλό D-Dimer – Συχνές αιτίες

Ένα υψηλό D-Dimer δεν σημαίνει πάντα θρόμβωση.
Η τιμή μπορεί να αυξηθεί σε πολλές καταστάσεις όπου
ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί πήξης ή φλεγμονής.

Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) ή πνευμονική εμβολή.
Μετεγχειρητική περίοδος, πρόσφατο τραύμα, νοσηλεία ή παρατεταμένη κατάκλιση.
Κύηση (φυσιολογική αύξηση) και προχωρημένη ηλικία.
Λοιμώξεις και φλεγμονώδεις καταστάσεις
(π.χ. σοβαρή λοίμωξη ή σήψη – δείτε και
CRP,
ΤΚΕ).
Κακοήθειες και ηπατική νόσος.

Τι να θυμάστε

Το D-Dimer είναι δείκτης διεργασίας και όχι διάγνωση.
Η αιτία της αύξησης προσδιορίζεται μόνο με κλινική αξιολόγηση.

7

Χαμηλό / φυσιολογικό D-Dimer – Τι σημαίνει

Σε ασθενείς με χαμηλή ή ενδιάμεση κλινική πιθανότητα για
εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή,
ένα αρνητικό D-Dimer
(σύμφωνα με το όριο του εργαστηρίου)
συνήθως επαρκεί για τον αποκλεισμό θρόμβωσης
χωρίς ανάγκη περαιτέρω απεικονιστικού ελέγχου.

Αντίθετα, όταν η κλινική πιθανότητα είναι υψηλή,
η θρόμβωση δεν αποκλείεται μόνο με ένα χαμηλό D-Dimer.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ιατρός μπορεί να προχωρήσει
σε απεικονιστική διερεύνηση
(π.χ. υπερηχογράφημα φλεβών ή αξονική τομογραφία),
ακόμη και αν η τιμή είναι εντός φυσιολογικών ορίων.

Κλινικό σημείο

Το D-Dimer χρησιμοποιείται για αποκλεισμό θρόμβωσης
και όχι για επιβεβαίωση. Η τελική απόφαση βασίζεται
πάντα στο συνολικό κλινικό πλαίσιο.

8

Ηλικιακά προσαρμοσμένο όριο (>50 ετών)

Σε άτομα άνω των 50 ετών, τα επίπεδα D-Dimer τείνουν
να αυξάνονται φυσιολογικά με την ηλικία.
Για τον λόγο αυτό, σε επιλεγμένα κλινικά σενάρια,
χρησιμοποιείται ηλικιακά προσαρμοσμένο αρνητικό όριο,
όταν οι μονάδες είναι FEU.

Ο συχνότερα χρησιμοποιούμενος κανόνας είναι:

Ηλικία × 10 ng/mL FEU

Για παράδειγμα, σε άτομο 70 ετών,
το προσαρμοσμένο όριο αντιστοιχεί περίπου σε
700 ng/mL FEU.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να μειώσει τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα
στους ηλικιωμένους, όμως εφαρμόζεται μόνο από ιατρό
και πάντα σε συνδυασμό με την κλινική εκτίμηση.

9

Κύηση & μετεγχειρητική περίοδος

Κατά την κύηση και ιδίως στο τρίτο τρίμηνο,
καθώς και αμέσως μετά τον τοκετό,
οι τιμές του D-Dimer είναι συχνά αυξημένες
χωρίς να υπάρχει απαραίτητα θρόμβωση.
Αυτό οφείλεται στις φυσιολογικές αλλαγές της πήξης που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη.

Παρόμοια εικόνα παρατηρείται μετά από χειρουργική επέμβαση,
τραυματισμό ή παρατεταμένη ακινητοποίηση,
όπου η ενεργοποίηση της πήξης και της ινωδόλυσης οδηγεί
σε παροδική αύξηση του D-Dimer.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διάγνωση θρόμβωσης
δεν βασίζεται αποκλειστικά στο D-Dimer,
αλλά κυρίως στην κλινική εκτίμηση
και, όταν υπάρχει υποψία, στην απεικονιστική διερεύνηση.

Κλινικό σημείο

Στην κύηση και στη μετεγχειρητική περίοδο,
το D-Dimer έχει χαμηλότερη ειδικότητα.
Η ερμηνεία του γίνεται πάντα από ιατρό,
σε συνδυασμό με το συνολικό κλινικό σενάριο.

10

D-Dimer & COVID-19

Σε λοίμωξη από COVID-19,
το D-Dimer συχνά εμφανίζεται αυξημένο
λόγω της έντονης φλεγμονώδους αντίδρασης
και των διαταραχών της πήξης
που μπορεί να συνοδεύουν τη νόσο.

Μια αυξημένη τιμή δεν σημαίνει αυτόματα
ότι υπάρχει θρόμβωση,
αλλά αποτελεί δείκτη αυξημένου κινδύνου
και συχνά οδηγεί σε στενότερη κλινική παρακολούθηση,
ιδίως σε νοσηλευόμενους ασθενείς.

Η αξιολόγηση γίνεται πάντα σε συνδυασμό
με την κλινική εικόνα και άλλες εξετάσεις,
όπως η CRP
και η Γενική Αίματος.

11

Πνευμονική Εμβολή & Εν τω Βάθει Θρόμβωση

Το D-Dimer χρησιμοποιείται ως εργαλείο διαλογής (rule-out)
και όχι ως διαγνωστική εξέταση από μόνο του.
Όταν υπάρχει υψηλή κλινική υποψία για
πνευμονική εμβολή (PE) ή
εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT),
ο ιατρός μπορεί να προχωρήσει απευθείας σε
απεικονιστικό έλεγχο,
ανεξάρτητα από την τιμή του D-Dimer.

Οι συχνότερες εξετάσεις επιβεβαίωσης περιλαμβάνουν
την αξονική αγγειογραφία πνευμόνων (CTPA)
για την πνευμονική εμβολή και το
υπερηχογράφημα φλεβών για την εν τω βάθει θρόμβωση.

Σε ασθενείς με δύσπνοια ή θωρακικό άλγος,
συχνά συνεκτιμώνται και άλλοι δείκτες,
όπως η Τροπονίνη
και το NT-proBNP,
ώστε να αξιολογηθεί και η καρδιακή συμμετοχή.

Τι να θυμάστε

Σε υψηλή κλινική υποψία θρόμβωσης,
το D-Dimer δεν καθυστερεί την απεικόνιση.
Η διάγνωση βασίζεται πρωτίστως στην κλινική εικόνα.

12

Πότε να μιλήσω άμεσα με γιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό ή αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια
αν εμφανίσετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα:

Αιφνίδια δύσπνοια, έντονο θωρακικό άλγος,
αιμόπτυση, ταχυκαρδία ή λιποθυμικό επεισόδιο.
Οίδημα και πόνος σε μία γάμπα,
με αίσθημα θερμότητας ή ερυθρότητα της περιοχής.
Πρόσφατο χειρουργείο ή παρατεταμένη ακινησία,
σε συνδυασμό με συμπτώματα συμβατά με θρόμβωση.

Σημαντικό

Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν
επείγουσα κατάσταση.
Μην καθυστερείτε την ιατρική εκτίμηση.

13

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση D-Dimer;

Όχι, η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας χωρίς νηστεία.

Έχω D-Dimer 700 ng/mL και είμαι 70 ετών· είναι ανησυχητικό;

Με ηλικιακά προσαρμοσμένο όριο (ηλικία×10 ng/mL FEU) η τιμή μπορεί να θεωρηθεί αρνητική, εφόσον η κλινική πιθανότητα είναι χαμηλή.

Μπορεί το D-Dimer να είναι αυξημένο χωρίς θρόμβωση;

Ναι, μπορεί να αυξηθεί σε κύηση, μετεγχειρητική περίοδο, λοιμώξεις, φλεγμονές, προχωρημένη ηλικία ή κακοήθειες.

Ένα αρνητικό D-Dimer αποκλείει πάντα την πνευμονική εμβολή;

Όχι, σε υψηλή κλινική υποψία απαιτείται απεικονιστικός έλεγχος ακόμη και με αρνητικό αποτέλεσμα.

Πόσο γρήγορα αλλάζει το D-Dimer στο αίμα;

Το D-Dimer μπορεί να αυξηθεί γρήγορα μετά από ενεργοποίηση της πήξης και να παραμείνει αυξημένο για ημέρες ή εβδομάδες.

Μπορεί η αντιπηκτική αγωγή να επηρεάσει το αποτέλεσμα;

Ναι, η έναρξη αντιπηκτικής αγωγής μπορεί να μειώσει σταδιακά τα επίπεδα D-Dimer.

Το D-Dimer χρησιμοποιείται για παρακολούθηση θεραπείας;

Όχι συνήθως· δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη ρύθμισης ή αποτελεσματικότητας της αντιπηκτικής αγωγής.

Υπάρχει διαφορά μεταξύ FEU και DDU;

Ναι, πρόκειται για διαφορετικές μονάδες μέτρησης, με τις τιμές DDU να είναι περίπου στο μισό των FEU.

Ένα πολύ υψηλό D-Dimer σημαίνει πάντα σοβαρό πρόβλημα;

Όχι απαραίτητα, αλλά απαιτεί πάντοτε άμεση ιατρική αξιολόγηση και συσχέτιση με την κλινική εικόνα.

Μπορεί να ζητηθεί D-Dimer χωρίς συμπτώματα;

Συνήθως όχι, καθώς η εξέταση έχει αξία κυρίως όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.

14

Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

Το D-Dimer χρησιμοποιείται κυρίως για τον
αποκλεισμό θρόμβωσης σε ασθενείς
χαμηλής ή ενδιάμεσης κλινικής πιθανότητας.
Ένα υψηλό αποτέλεσμα δεν σημαίνει πάντα θρόμβωση και
απαιτεί κλινική εκτίμηση και συχνά
απεικονιστικό έλεγχο.
Παράγοντες όπως ηλικία, κύηση,
πρόσφατο χειρουργείο και
λοιμώξεις μπορούν να αυξήσουν την τιμή.
Σε συμπτώματα όπως δύσπνοια ή πόνος στο στήθος,
συνεκτιμώνται συχνά και δείκτες όπως
Τροπονίνη
και
NT-proBNP.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά
την ιατρική συμβουλή. Η διάγνωση και η θεραπεία
καθορίζονται από τον/την θεράποντα ιατρό.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

15

Βιβλιογραφία

Adam SS, Key NS, Greenberg CS.
D-dimer antigen: current concepts and future prospects.
Blood.https://ashpublications.org/blood/article/113/13/2878/25990

Righini M, Van Es J, Den Exter PL, et al.
Age-adjusted D-dimer cutoff levels to rule out pulmonary embolism.
N Engl J Med.https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1310846

Kearon C, de Wit K, Parpia S, et al.
Diagnosis of pulmonary embolism with d-dimer adjusted to clinical probability.
N Engl J Med.https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1909159

Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C, et al.
2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism.
Eur Heart J.https://academic.oup.com/eurheartj/article/41/4/543/5556136

Διαθέσιμες εξετάσεις στο εργαστήριό μας.
Κατάλογος αιματολογικών και βιοχημικών εξετάσεων.https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Sep/2025

🧪 CPK (CK): Τι είναι, Φυσιολογικές Τιμές, Αυξημένη & Ερμηνεία

Πλήρης ιατρικός οδηγός για την εξέταση CPK (Κρεατινική Κινάση): πότε μετριέται,
τι σημαίνουν οι τιμές και πώς ερμηνεύονται σωστά.

🟡 Σε 1 λεπτό – τι να θυμάστε

CPK (CK) = ένζυμο που αυξάνεται όταν υπάρχει μυϊκή βλάβη.
Υψηλές τιμές σχετίζονται με άσκηση, τραύμα, μυοπάθειες, ραβδομυόλυση.
Η CK-MB αφορά κυρίως την καρδιά, αλλά σήμερα προτιμάται η τροπονίνη
σε υποψία οξέος εμφράγματος.
Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα με βάση το ιστορικό και τα συμπτώματα.

📑 Πίνακας Περιεχομένων

1️⃣ Τι είναι η CPK (CK);
2️⃣ Ιδιότητες & Μορφές του Ενζύμου
3️⃣ Γιατί μετράμε την CPK;
4️⃣ Διαδικασία Εξέτασης & Προετοιμασία
5️⃣ Φυσιολογικές Τιμές Αναφοράς
6️⃣ Αυξημένα Επίπεδα CPK
7️⃣ Μειωμένα Επίπεδα CPK
8️⃣ Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εξέταση
9️⃣ Σχέση με Άλλες Εξετάσεις (Troponin, LDH)
🔟 CPK στην Κλινική Πράξη
1️⃣1️⃣ CPK και Διατροφή
1️⃣2️⃣ CPK σε Ειδικές Καταστάσεις (Αθλητές, Έγκυες, Παιδιά)
1️⃣3️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία

1) Τι είναι η CPK (CK) – Κρεατινική Φωσφοκινάση;

Η CPK, γνωστή και ως CK (Creatine Kinase), είναι ένζυμο του
ενεργειακού μεταβολισμού που συμμετέχει στη μεταφορά φωσφορικής ομάδας
μεταξύ φωσφοκρεατίνης και κρεατίνης, συμβάλλοντας στην ταχεία αναγέννηση
ATP.
Το ένζυμο αυτό εντοπίζεται κυρίως στους σκελετικούς μύες, το
μυοκάρδιο και τον εγκέφαλο.
Η εργαστηριακή μέτρησή του στο αίμα χρησιμοποιείται ως
δείκτης μυϊκής βλάβης ή αυξημένης κυτταρικής καταστροφής.

ℹ️ Γρήγορη Εικόνα

Συνώνυμα: CK, CPK, Κρεατινική Κινάση, Κρεατινική Φωσφοκινάση.
Ρόλος: Ταχεία παροχή ενέργειας (ATP) σε ιστούς με υψηλές απαιτήσεις.
Κύριες πηγές: Σκελετικοί μύες, καρδιά, εγκέφαλος.
Τι δείχνει αύξηση; Συνήθως μυϊκή βλάβη (έντονη άσκηση, τραύμα, μυοσίτιδα,
ραβδομυόλυση, φάρμακα κ.ά.).
Ισοένζυμα (αναλυτικά στο §2): CK-MM (μύες), CK-MB (καρδιά), CK-BB (εγκέφαλος/σπλάχνα).
Καρδιολογία σήμερα: Για έμφραγμα προτιμάται η τροπονίνη,
ενώ η CK-MB έχει επικουρικό ρόλο σε ειδικά σενάρια.

🔑 Βασικά σημεία

Η CK μετράται στον ορό ως συνολική CK και, όταν απαιτείται,
αναλύεται σε ισοένζυμα.
Η CK-MB σχετίζεται περισσότερο με καρδιακή βλάβη,
αλλά δεν είναι τόσο ειδική όσο η τροπονίνη.
Έντονη άσκηση, ενδομυϊκές ενέσεις,
αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν
παροδική αύξηση.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε κλινικό πλαίσιο και συχνά απαιτεί
επαναληπτική μέτρηση.

❓ CK ή CPK; Είναι το ίδιο;

Ναι. Οι όροι CK (Creatine Kinase) και CPK
(Creatine Phosphokinase) αναφέρονται στο ίδιο ένζυμο·
η ονομασία CK αποτελεί τη σύγχρονη διεθνή τυποποίηση.

Pro tip:
Αν διαπιστωθεί αυξημένη τιμή χωρίς συμπτώματα,
συνιστάται επανάληψη της εξέτασης μετά από
3–7 ημέρες αποφυγής έντονης άσκησης και ενδομυϊκών ενέσεων
πριν εξαχθούν συμπεράσματα.

2) Ιδιότητες & Μορφές του Ενζύμου (Isoenzymes της CK)

Η Κρεατινική Κινάση (CK) δεν κυκλοφορεί στο αίμα ως ένα ενιαίο ένζυμο·
σχηματίζει τρεις βασικούς ισοενζυμικούς τύπους (isoenzymes), οι οποίοι
προέρχονται από διαφορετικούς ιστούς. Η ανάλυση των ισοενζύμων βοηθά στη
διαφορική διάγνωση ανάμεσα σε μυϊκή, καρδιακή ή εγκεφαλική βλάβη.

🧬 Τα τρία βασικά Isoenzymes της CK

CK-MM (Muscle type): Σκελετικοί μύες, κύρια μορφή στο αίμα.
CK-MB (Hybrid, καρδιακό): Μυοκάρδιο, χρήσιμο σε διάγνωση εμφράγματος.
CK-BB (Brain type): Εγκέφαλος, σπλάχνα – σπάνια μετρήσιμο στον ορό.

Isoenzyme	Κύριος Ιστός	Κλινική Χρήση
CK-MM	Σκελετικός μυς	Διάγνωση μυϊκής βλάβης, μυοσίτιδας, ραβδομυόλυσης
CK-MB	Μυοκάρδιο (καρδιά)	Παλαιότερα σε έμφραγμα, σήμερα επικουρικά μαζί με τροπονίνη
CK-BB	Εγκέφαλος, σπλάχνα	Σπάνια χρησιμοποιείται – σε νευρολογικά/ογκολογικά πλαίσια

📊 CK-MB Index

Ο CK-MB Index = (CK-MB / Συνολική CK) × 100.

Τιμές >6% υποδηλώνουν πιθανή καρδιακή προέλευση αύξησης.
Χρήσιμο σε περιπτώσεις όπου η συνολική CK είναι πολύ αυξημένη λόγω σκελετικής βλάβης.

⏱️ Χρονική πορεία CK-MB μετά από έμφραγμα

Εμφανίζεται αυξημένη σε 3–6 ώρες μετά την ισχαιμία.
Κορυφώνεται σε 18–24 ώρες.
Επανέρχεται στα φυσιολογικά σε 2–3 ημέρες.
Σε αντίθεση, οι τροπονίνες παραμένουν αυξημένες για 7–10 ημέρες.

Pro tip: Αν η CK-MB είναι αυξημένη, αλλά το ποσοστό της (index) είναι χαμηλό (<6%),
πιθανότερη είναι η σκελετική και όχι η καρδιακή προέλευση.

3) Γιατί μετράμε την CPK;

Η μέτρηση της CPK αποτελεί ένα από τα παλαιότερα και πιο χρήσιμα
εργαστηριακά εργαλεία για την ανίχνευση μυϊκής ή καρδιακής βλάβης.
Παρότι η τροπονίνη έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την CPK-MB στην καρδιολογία,
η συνολική CK και τα ισοένζυμα παραμένουν σημαντικά σε πολλά κλινικά πλαίσια.

🧾 Κύριοι λόγοι μέτρησης CPK

Καρδιολογία: Έμφραγμα μυοκαρδίου, μυοκαρδίτιδα, παρακολούθηση καρδιοπαθών.
Νευρολογία: Μυοπάθειες, μυϊκή δυστροφία, επιληπτικές κρίσεις με μυϊκή βλάβη.
Ρευματολογία: Πολυμυοσίτιδα, δερματομυοσίτιδα.
Τραύματα & Άσκηση: Ραβδομυόλυση, κακώσεις, παρατεταμένη έντονη άσκηση.
Φάρμακα & Τοξίνες: Στατίνες, κοκαΐνη, αλκοόλ, αναισθητικά.
Κλινική παρακολούθηση: Επανέλεγχος σε νοσηλευόμενους με υψηλό κίνδυνο μυϊκής βλάβης (π.χ. ΜΕΘ).

🔍 Διαγνωστική αξία

Η μέτρηση της CK δίνει πολύτιμες πληροφορίες, αλλά χρειάζεται πάντα ερμηνεία
με βάση το ιστορικό και συσχετισμό με άλλες εξετάσεις (π.χ. τροπονίνη, LDH, AST).

Η ξαφνική αύξηση σε συνδυασμό με πόνο στο στήθος μπορεί να υποδηλώνει οξύ έμφραγμα.
Η παρατεταμένη πολύ υψηλή τιμή (>10.000 U/L) συχνά σημαίνει ραβδομυόλυση.
Η ήπια–μέτρια αύξηση μπορεί να οφείλεται σε φάρμακα, άσκηση, μικρή μυϊκή κάκωση.
Η μείωση δεν έχει συνήθως κλινική σημασία, εκτός σπάνιων περιπτώσεων (π.χ. μυϊκή ατροφία).

✅ Πότε να σκεφτώ έλεγχο CK;

Μυϊκός πόνος ή αδυναμία με άγνωστη αιτία.
Μετά από επιληπτική κρίση ή τραυματισμό.
Ασθενείς που λαμβάνουν στατίνες με μυαλγίες.
Ενδείξεις ραβδομυόλυσης (σκούρα ούρα, οξεία νεφρική βλάβη).
Παρακολούθηση μυοκαρδιακής βλάβης όταν δεν είναι διαθέσιμη η τροπονίνη.

❓ Η CK μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της για διάγνωση εμφράγματος;

Όχι. Σήμερα η τροπονίνη θεωρείται πολύ πιο ειδική και ευαίσθητη.
Η CK-MB μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά ή σε νοσοκομεία όπου δεν υπάρχει ταχεία τροπονίνη.

Pro tip: Μια μεμονωμένη μέτρηση CK δεν αρκεί.
Χρειάζονται σειριακές μετρήσεις ανά 6–8 ώρες για σωστή εκτίμηση σε επείγοντα περιστατικά.

4) Διαδικασία Εξέτασης & Προετοιμασία

Η εξέταση της CK πραγματοποιείται με αιμοληψία φλεβικού αίματος
και αποτελεί μια απλή, σύντομη και ανώδυνη διαδικασία.
Το δείγμα αναλύεται σε αυτόματους βιοχημικούς αναλυτές
με εξειδικευμένα ενζυμικά αντιδραστήρια,
εξασφαλίζοντας αξιόπιστα αποτελέσματα.

🩸 Διαδικασία βήμα-βήμα

Ο ασθενής κάθεται άνετα σε ειδικό χώρο αιμοληψίας.
Γίνεται σχολαστική αντισηψία στο σημείο παρακέντησης.
Τοποθετείται βελόνα σε περιφερική φλέβα (συνήθως στον βραχίονα).
Συλλέγεται το αίμα σε σωληνάριο ορού.
Το δείγμα μεταφέρεται άμεσα στο εργαστήριο για ανάλυση.

📌 Οδηγίες προς τον ασθενή

Δεν απαιτείται νηστεία, εκτός αν η εξέταση συνδυάζεται με άλλες βιοχημικές μετρήσεις.
Αποφύγετε έντονη σωματική άσκηση για 24–48 ώρες πριν την αιμοληψία.
Αποφύγετε αλκοόλ την προηγούμενη ημέρα.
Ενημερώστε τον γιατρό για φαρμακευτική αγωγή
(π.χ. στατίνες, κορτικοστεροειδή, αναισθητικά).
Μετά από ενδομυϊκές ενέσεις, συνιστάται αναβολή της εξέτασης.

⚠️ Προαναλυτικοί Παράγοντες

Ορισμένοι παράγοντες πριν ή κατά τη λήψη του δείγματος
μπορούν να επηρεάσουν τη μέτρηση και να οδηγήσουν σε
παροδικά αυξημένες τιμές.

Σωματική άσκηση: Ακόμη και μέτρια δραστηριότητα μπορεί να αυξήσει την τιμή.
Ενέσεις ή τραυματισμοί: Προκαλούν απελευθέρωση ενζύμου από τους μύες.
Αλκοόλ: Οξεία κατανάλωση σχετίζεται με αύξηση της CK.
Αιμόλυση δείγματος: Λανθασμένη λήψη ή μεταφορά αλλοιώνει το αποτέλεσμα.
Φάρμακα: Στατίνες, αναισθητικά, ψυχοφάρμακα και άλλα.

❓ Πόσο διαρκεί η ανάλυση;

Συνήθως τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγες ώρες.
Σε επείγοντα περιστατικά, η CK μπορεί να δοθεί
εντός 30–60 λεπτών.

Pro tip:
Σε οριακά αυξημένες τιμές χωρίς συμπτώματα,
συνιστάται επανάληψη της εξέτασης
μετά από 2–3 ημέρες ανάπαυσης
πριν ληφθούν κλινικές αποφάσεις.

5) Φυσιολογικές Τιμές Αναφοράς

Οι φυσιολογικές τιμές της CK διαφέρουν ανάλογα με
ηλικία, φύλο, αλλά και το επίπεδο σωματικής δραστηριότητας.
Συνήθως εκφράζονται σε U/L (μονάδες ανά λίτρο).
Σημαντικό: κάθε εργαστήριο μπορεί να έχει διαφορετικά όρια αναφοράς
ανάλογα με τη μέθοδο μέτρησης.

Ομάδα	Τιμή Αναφοράς (U/L)	Σχόλια
Νεογνά	≤ 500	Υψηλότερες τιμές φυσιολογικά λόγω μυϊκής ανάπτυξης.
Παιδιά	60 – 300	Μειώνονται σταδιακά με την ηλικία.
Ενήλικες άνδρες	40 – 190	Υψηλότερες τιμές λόγω μυϊκής μάζας.
Ενήλικες γυναίκες	30 – 170	Λιγότερο μυϊκή μάζα → χαμηλότερες τιμές.
Ηλικιωμένοι	Συχνά χαμηλότερες	Λόγω μυϊκής ατροφίας (σαρκοπενία).
Αθλητές	Έως 1000+ (παροδικά)	Μετά από έντονη άσκηση, μπορεί να αυξηθεί σημαντικά.

ℹ️ Σημαντικές Παρατηρήσεις

Οι τιμές αναφοράς εξαρτώνται από τη μέθοδο ανάλυσης και τον αναλυτή.
Μία τιμή ελαφρώς εκτός ορίων δεν σημαίνει απαραίτητα παθολογία.
Η δυναμική μεταβολή (αύξηση/πτώση σε επαναληπτικές μετρήσεις) έχει μεγαλύτερη διαγνωστική αξία.

❓ Γιατί οι άνδρες έχουν υψηλότερες τιμές;

Οι άνδρες έχουν συνήθως μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, γεγονός που οδηγεί σε
υψηλότερες συγκεντρώσεις CK στο αίμα.

Pro tip: Σε αθλητές, οι τιμές πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή,
καθώς μια παροδική αύξηση μπορεί να είναι φυσιολογική μετά από προπόνηση.

6) Αυξημένα Επίπεδα CPK

Η αύξηση της CK στον ορό αποτελεί ένδειξη
βλάβης μυϊκών κυττάρων.
Το μέγεθος της ανόδου μπορεί να κυμαίνεται από
ήπια έως εξαιρετικά υψηλά επίπεδα,
ανάλογα με την αιτία και την έκταση της βλάβης.
Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
το ιστορικό, την κλινική εικόνα
και άλλες εργαστηριακές παραμέτρους.

📌 Συχνότερες αιτίες αυξημένων τιμών

Μυϊκή κάκωση (τραύματα, κατάγματα, εγκαύματα).
Ραβδομυόλυση (μαζική καταστροφή μυών, συχνά >10.000 U/L).
Φλεγμονώδεις μυοπάθειες (π.χ. πολυμυοσίτιδα, δερματομυοσίτιδα).
Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (κυρίως μέσω CK-MB).
Νευρολογικά επεισόδια (επιληπτικές κρίσεις, παρατεταμένη ακινησία).
Φαρμακευτικοί και τοξικοί παράγοντες
(στατίνες, αναισθητικά, αλκοόλ, κοκαΐνη).
Έντονη ή παρατεταμένη άσκηση.

Επίπεδο (U/L)	Κλινική Ερμηνεία
200 – 500	Ήπια αύξηση – συχνά σχετίζεται με άσκηση, μικροτραυματισμούς ή φαρμακευτική αγωγή.
500 – 5.000	Μέτρια αύξηση – μυοσίτιδες, τραύματα, επιληπτικές κρίσεις.
> 5.000	Σοβαρή μυϊκή βλάβη ή ραβδομυόλυση – αυξημένος κίνδυνος νεφρικής επιπλοκής.
> 10.000	Επείγουσα κατάσταση – απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

✅ Τι πρέπει να αξιολογηθεί σε ασθενή με αυξημένες τιμές

Πρόσφατη σωματική καταπόνηση ή τραυματισμός.
Λήψη φαρμάκων (ιδίως στατίνες).
Παρουσία μυαλγιών, μυϊκής αδυναμίας ή πυρετού.
Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας (ουρία, κρεατινίνη).
Συνεκτίμηση με τροπονίνη, LDH, AST.

❓ Τι σημαίνουν πολύ υψηλές τιμές (>10.000);

Τιμές άνω των 10.000 U/L είναι τυπικές για
ραβδομυόλυση,
μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε
οξεία νεφρική ανεπάρκεια
αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Pro tip:
Σε τιμές >5.000 U/L συνιστάται στενή παρακολούθηση,
έλεγχος νεφρικής λειτουργίας
και συχνά ενυδάτωση
για πρόληψη επιπλοκών.

7) Μειωμένα Επίπεδα CPK

Σε αντίθεση με την αύξηση, τα χαμηλά επίπεδα CK είναι λιγότερο
συχνά και σπάνια έχουν σημαντική κλινική αξία. Ωστόσο, μπορούν να παρατηρηθούν
σε ορισμένες καταστάσεις που σχετίζονται με μειωμένη μυϊκή μάζα
ή ανεπάρκεια παραγωγής ενζύμου.

📌 Πιθανές αιτίες μειωμένης CK

Μυϊκή ατροφία (γήρανση, σαρκοπενία, καθήλωση στο κρεβάτι).
Χρόνιες παθήσεις ήπατος (π.χ. κίρρωση, ηπατική ανεπάρκεια).
Ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλα χρόνια νοσήματα με μυϊκή εξασθένηση.
Εγκυμοσύνη (φυσιολογική ελάττωση λόγω αιμοαραίωσης).
Υποθυρεοειδισμός (μπορεί να σχετίζεται με χαμηλή CK).
Γενετικές διαταραχές σπάνιες, με ανεπάρκεια παραγωγής CK.

Κατάσταση	Σχόλιο
Ηλικιωμένοι	Χαμηλότερη CK λόγω απώλειας μυϊκής μάζας (σαρκοπενία).
Χρόνια ηπατική νόσος	Μειωμένη παραγωγή ενζύμου.
Εγκυμοσύνη	Φυσιολογικά χαμηλότερη λόγω αιμοαραίωσης.

❓ Έχουν σημασία τα χαμηλά επίπεδα CK;

Συνήθως όχι. Σπάνια σχετίζονται με σοβαρή παθολογία.
Η αξιολόγηση γίνεται μόνο σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα
και άλλες εξετάσεις.

Pro tip: Επαναλαμβανόμενα χαμηλές τιμές CK σε ηλικιωμένους
ασθενείς συνήθως αντανακλούν μειωμένη μυϊκή μάζα και όχι νόσο.

8) Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εξέταση

Τα επίπεδα της CK μπορούν να επηρεαστούν από διάφορους
προαναλυτικούς και βιολογικούς παράγοντες.
Η γνώση τους είναι σημαντική ώστε να αποφεύγονται ψευδώς αυξημένα ή ψευδώς χαμηλά αποτελέσματα.

📌 Κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την CK

Σωματική άσκηση: Έντονη ή ακόμη και μέτρια άσκηση ανεβάζει προσωρινά την CK.
Τραυματισμοί & Ενέσεις: Κακώσεις ή ενδομυϊκές ενέσεις προκαλούν αύξηση.
Φάρμακα: Στατίνες, κορτικοστεροειδή, αναισθητικά, κοκαΐνη.
Αλκοόλ: Οξεία κατανάλωση ανεβάζει τα επίπεδα.
Ηλικία & φύλο: Οι άνδρες και τα νεότερα άτομα έχουν υψηλότερες τιμές.
Καθυστέρηση ανάλυσης: Αιμόλυση δείγματος ή ακατάλληλη φύλαξη αλλοιώνουν τις τιμές.

Παράγοντας	Επίδραση στην CK	Σχόλια
Έντονη άσκηση	Αύξηση (μερικές φορές >1000 U/L)	Επιστρέφει στο φυσιολογικό σε 2–3 ημέρες.
Στατίνες	Αύξηση	Μπορεί να σχετίζεται με μυαλγίες & μυοπάθεια.
Αλκοόλ	Αύξηση	Ιδιαίτερα σε οξεία κατανάλωση.
Ενδομυϊκές ενέσεις	Αύξηση	Προτείνεται αποφυγή πριν την αιμοληψία.
Ηλικία	Μείωση με τα χρόνια	Λόγω απώλειας μυϊκής μάζας (σαρκοπενία).

❓ Μπορεί η άσκηση να “παραπλανήσει” τα αποτελέσματα;

Ναι. Ακόμη και μία προπόνηση με βάρη ή ποδόσφαιρο μπορεί να ανεβάσει την CK σε
επίπεδα που μοιάζουν με παθολογική αύξηση.
Για αυτό συνιστάται αποφυγή άσκησης 48 ώρες πριν την εξέταση.

Pro tip: Αν η CK είναι αυξημένη χωρίς συμπτώματα, ο γιατρός
συχνά ζητά επαναληπτική μέτρηση μετά από ανάπαυση και αποφυγή άσκησης,
ώστε να αποκλειστεί ψευδώς θετική αύξηση.

9) Σχέση με Άλλες Εξετάσεις

Η CK αξιολογείται συχνά σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις, καθώς
δεν είναι απόλυτα ειδική για τον τύπο της βλάβης. Οι πιο σημαντικές
συσχετίσεις είναι με την τροπονίνη, την LDH και τις
τρανσαμινάσες (AST/ALT).

📌 Γιατί χρειάζονται συνδυασμοί εξετάσεων;

Η CK δείχνει ότι υπάρχει μυϊκή βλάβη, αλλά όχι πάντα από ποιον ιστό.
Η τροπονίνη είναι ειδική για το μυοκάρδιο.
Η LDH και οι τρανσαμινάσες δίνουν επιπλέον στοιχεία για τη βαρύτητα και την έκταση.

Εξέταση	Ρόλος	Πλεονεκτήματα	Μειονεκτήματα
CK	Δείκτης μυϊκής βλάβης	Ευαίσθητη σε πολλές καταστάσεις	Όχι ειδική για ιστό
CK-MB	Παλαιός δείκτης εμφράγματος	Αναγνωρίζει καρδιακή συμμετοχή	Λιγότερο ειδική από την τροπονίνη
Τροπονίνη (cTnI, cTnT)	Δείκτης μυοκαρδιακής βλάβης	Πολύ ειδική & ευαίσθητη	Μπορεί να παραμείνει υψηλή για μέρες
LDH	Μη ειδικός δείκτης κυτταρικής βλάβης	Δείχνει την έκταση της βλάβης	Πολύ μη ειδική
AST (SGOT)	Συμμετοχή μυών & ήπατος	Μαζί με CK βοηθά στη διαφοροδιάγνωση	Όχι ειδική

❓ CK ή τροπονίνη; Ποια είναι καλύτερη για έμφραγμα;

Σήμερα η τροπονίνη είναι ο πιο αξιόπιστος δείκτης εμφράγματος.
Η CK-MB μπορεί να δώσει συμπληρωματικές πληροφορίες, ιδίως όταν η τροπονίνη δεν είναι διαθέσιμη
ή σε επαναλαμβανόμενα εμφράγματα.

Pro tip: Ο συνδυασμός CK + τροπονίνη + AST μπορεί να βοηθήσει
στη διαφορική διάγνωση μεταξύ καρδιακής και σκελετικής μυϊκής βλάβης.

10) CPK στην Κλινική Πράξη

Η μέτρηση της CK χρησιμοποιείται σε διάφορους τομείς της
ιατρικής πρακτικής. Παρά την υποχώρηση του ρόλου της στην
καρδιολογία έναντι της τροπονίνης, εξακολουθεί να έχει αξία σε πολλές
κλινικές καταστάσεις.

❤️ Καρδιολογία

Έμφραγμα μυοκαρδίου: Η CK-MB χρησιμοποιείται επικουρικά με την τροπονίνη.
Μυοκαρδίτιδα: Αυξημένη CK με συμπτώματα θωρακικού πόνου και αρρυθμίες.
Παρακολούθηση θεραπείας: Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια πόνου στο στήθος.

🧠 Νευρολογία

Μυοπάθειες & Μυϊκή δυστροφία: Πολύ υψηλές τιμές CK.
Επιληπτικές κρίσεις: Παροδική αύξηση λόγω μυϊκών σπασμών.
Νευρομυϊκές παθήσεις: Η CK συμβάλλει στη διάγνωση και παρακολούθηση.

⚡ Ραβδομυόλυση

Η ραβδομυόλυση είναι μία σοβαρή κατάσταση με
μαζική καταστροφή μυών. Η CK μπορεί να ξεπεράσει τις
10.000 U/L.
Συχνές αιτίες: τραύματα, crush syndrome, φάρμακα (στατίνες), τοξίνες, υπερθερμία.

🚨 Κλινική σημασία: Ο ασθενής με ραβδομυόλυση κινδυνεύει από
οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Απαιτείται άμεση ενυδάτωση
και στενή παρακολούθηση.

🏋️ Αθλητές

Η CK συχνά αυξάνεται μετά από έντονη προπόνηση ή αγώνες.
Χρησιμοποιείται σε αθλητική ιατρική για παρακολούθηση της κόπωσης και της αποκατάστασης.
Η πολύ υψηλή CK σε αθλητές μπορεί να υποδηλώνει υπερπροπόνηση ή τραυματισμό.

✅ Περίληψη Κλινικής Χρήσης

Επικουρικά στην καρδιολογία (με τροπονίνη).
Διάγνωση & παρακολούθηση μυοπαθειών.
Ανίχνευση ραβδομυόλυσης (νεφρικός κίνδυνος).
Έλεγχος επίδρασης φαρμάκων (στατίνες).
Παρακολούθηση αθλητών σε σχέση με κόπωση και αποκατάσταση.

❓ Μπορεί η CK να προβλέψει τραυματισμούς σε αθλητές;

Όχι απόλυτα. Η CK δείχνει μυϊκή καταπόνηση, αλλά δεν μπορεί μόνη της να
προβλέψει τραυματισμούς. Χρησιμοποιείται ως εργαλείο παρακολούθησης
σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα και άλλους δείκτες.

Pro tip: Στην καθημερινή πράξη, η CK είναι πιο χρήσιμη
στην νευρολογία και στη διάγνωση ραβδομυόλυσης,
ενώ στην καρδιολογία έχει δευτερεύοντα ρόλο έναντι της τροπονίνης.

11) CPK και Διατροφή

Αν και η διατροφή δεν επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα CK, παίζει
σημαντικό ρόλο στην υγεία των μυών και στην πρόληψη
μυϊκής βλάβης. Ορισμένα θρεπτικά συστατικά μπορούν να
υποστηρίξουν τη μυϊκή λειτουργία και να βοηθήσουν στη διατήρηση
φυσιολογικών επιπέδων CK.

🥗 Θρεπτικά στοιχεία που βοηθούν τους μύες

Πρωτεΐνες: Κρέας, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά, όσπρια → υποστήριξη μυϊκής αναγέννησης.
Μαγνήσιο: Καρύδια, σπανάκι, δημητριακά ολικής άλεσης → απαραίτητο για μυϊκή λειτουργία.
Κάλιο: Μπανάνες, πατάτες, ντομάτες → πρόληψη μυϊκών κραμπών.
Βιταμίνη D: Ήλιος, λιπαρά ψάρια, εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά → μυϊκή ενδυνάμωση.
Αντιοξειδωτικά (βιταμίνη C, Ε): Φρούτα, λαχανικά → μείωση οξειδωτικού στρες στους μύες.
Ω-3 λιπαρά: Σολομός, λιναρόσπορος → αντιφλεγμονώδη δράση.

Τροφή	Κύριο Συστατικό	Οφέλη για Μύες / CK
Ψάρια (σολομός, σαρδέλες)	Ω-3 λιπαρά	Αντιφλεγμονώδη δράση, προστασία μυών
Αυγά	Πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας	Μυϊκή αποκατάσταση
Μπανάνες	Κάλιο	Πρόληψη μυϊκών κραμπών
Σπανάκι	Μαγνήσιο	Ομαλή μυϊκή σύσπαση
Εσπεριδοειδή	Βιταμίνη C	Αντιοξειδωτική προστασία

✅ Συμβουλές για διατροφή σε αυξημένη CK

Περιορίστε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Προτιμήστε ισορροπημένη διατροφή με έμφαση σε πρωτεΐνη & φρούτα/λαχανικά.
Ενυδατωθείτε επαρκώς – το νερό προστατεύει και τα νεφρά.
Αποφύγετε υπερβολικά επεξεργασμένα τρόφιμα που επιβαρύνουν τον οργανισμό.

❓ Υπάρχει “δίαιτα για χαμηλή CK”;

Όχι συγκεκριμένη. Η CK ανεβαίνει κυρίως από μυϊκή βλάβη
ή φάρμακα, όχι από τροφή.
Μια ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή βοηθά στην πρόληψη
και στη γενικότερη μυϊκή υγεία.

Pro tip: Αν έχετε υψηλή CK λόγω στατινών,
ο γιατρός μπορεί να συστήσει τροφές πλούσιες σε CoQ10
(π.χ. λιπαρά ψάρια, κρέας, ξηροί καρποί) ή ακόμη και συμπληρώματα.

12) CPK σε Ειδικές Καταστάσεις

Τα επίπεδα της CK μπορεί να διαφέρουν σημαντικά σε ειδικές ομάδες
πληθυσμού, όπως οι αθλητές, οι έγκυες γυναίκες
και τα παιδιά. Η σωστή ερμηνεία απαιτεί προσαρμογή στο εκάστοτε πλαίσιο.

🏋️ Αθλητές

Η CK μπορεί να αυξηθεί παροδικά έως και 1000–2000 U/L μετά από προπόνηση.
Σε επαγγελματίες αθλητές, οι τιμές μπορεί να παραμένουν χρόνια υψηλές χωρίς παθολογία.
Χρήσιμη για την παρακολούθηση κόπωσης, υπερπροπόνησης και κινδύνου τραυματισμού.

🤰 Εγκυμοσύνη

Τα επίπεδα CK είναι συνήθως ελαφρώς χαμηλότερα λόγω αιμοαραίωσης.
Αυξημένη CK σε εγκύους μπορεί να υποδηλώνει προεκλαμψία ή εκλαμψία.
Μετά τον τοκετό, οι τιμές μπορεί να αυξηθούν προσωρινά λόγω μυϊκής καταπόνησης.

🧒 Παιδιά

Φυσιολογικά έχουν υψηλότερες τιμές CK σε σχέση με ενήλικες.
Πολύ αυξημένες τιμές μπορεί να είναι δείκτης μυϊκής δυστροφίας (π.χ. Duchenne).
Σε τραυματισμούς ή έντονο παιχνίδι, η CK μπορεί να ανέβει παροδικά χωρίς παθολογία.

✅ Τι να θυμάμαι

Η CK δεν ερμηνεύεται μεμονωμένα αλλά σε σχέση με την κλινική εικόνα.
Σε αθλητές → πιθανή φυσιολογική αύξηση.
Σε εγκυμοσύνη → προσοχή σε παθολογική αύξηση (προεκλαμψία).
Σε παιδιά → σκεφτόμαστε γενετικές μυοπάθειες όταν η αύξηση είναι σταθερή & υψηλή.

❓ Μπορεί η CK να χρησιμοποιηθεί ως screening σε παιδιά για μυϊκές παθήσεις;

Ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, στη μυϊκή δυστροφία Duchenne,
η CK είναι συχνά πολύ υψηλή από μικρή ηλικία. Ωστόσο, απαιτούνται πάντα
γενετικός έλεγχος και εξειδικευμένη αξιολόγηση.

Pro tip: Στις ειδικές καταστάσεις, η CK έχει διαφορετικά όρια ερμηνείας.
Μην συγκρίνετε απευθείας έναν αθλητή με έναν ηλικιωμένο ή μια έγκυο γυναίκα.

13) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Παρακάτω συγκεντρώνουμε μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν οι ασθενείς
σχετικά με την CK/CPK και τις απαντήσεις τους.

❓ Τι είναι η CK/CPK και τι δείχνει;

Η CK (ή CPK) είναι ένζυμο που βρίσκεται σε μύες, καρδιά και εγκέφαλο.
Στο αίμα αυξάνεται όταν υπάρχει μυϊκή βλάβη, όπως μετά από
έμφραγμα, τραύμα, έντονη άσκηση ή ραβδομυόλυση.

❓ Ποια είναι η διαφορά CK και CK-MB;

Η CK είναι το σύνολο του ενζύμου.
Η CK-MB είναι το ισοένζυμο που βρίσκεται κυρίως στην καρδιά.
Αυξημένη CK-MB υποδηλώνει πιθανή καρδιακή βλάβη, ενώ η συνολική CK μπορεί να αυξηθεί από
μύες, εγκέφαλο ή καρδιά.

❓ Πότε πρέπει να ανησυχήσω για υψηλή CK;

Πολύ υψηλές τιμές (>5000 U/L) μπορεί να σημαίνουν ραβδομυόλυση
και κίνδυνο νεφρικής βλάβης.
Σε ήπια αύξηση, μπορεί να οφείλεται σε άσκηση ή φάρμακα.
Η αξιολόγηση γίνεται πάντα από γιατρό με βάση τα συμπτώματα και το ιστορικό.

❓ Μπορούν οι στατίνες να ανεβάσουν την CK;

Ναι. Οι στατίνες μπορεί να προκαλέσουν μυαλγίες και αύξηση CK.
Συνήθως είναι ήπια, αλλά αν η τιμή αυξηθεί πολύ ή υπάρχουν έντονα συμπτώματα,
ο γιατρός μπορεί να διακόψει ή να αλλάξει το φάρμακο.

❓ Χρειάζεται νηστεία πριν την εξέταση;

Όχι, η CK δεν απαιτεί νηστεία.
Συνιστάται όμως αποφυγή άσκησης, αλκοόλ και ενέσεων πριν την εξέταση,
γιατί μπορεί να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα.

❓ Η χαμηλή CK είναι παθολογική;

Συνήθως όχι. Χαμηλές τιμές σχετίζονται με χαμηλή μυϊκή μάζα
ή ηπατική νόσο. Σπάνια υποδηλώνουν σοβαρή πάθηση.

❓ Η CK επηρεάζει την καρδιά άμεσα;

Όχι. Η CK δεν προκαλεί καρδιακά προβλήματα· απλώς αποτελεί δείκτη
που δείχνει εάν υπάρχει βλάβη στο μυοκάρδιο.

❓ Μπορώ να μειώσω την CK με δίαιτα ή άσκηση;

Η CK δεν μειώνεται με δίαιτα.
Αν είναι αυξημένη λόγω άσκησης, η ξεκούραση την επαναφέρει.
Αν είναι αυξημένη λόγω φαρμάκων ή παθήσεων, χρειάζεται ιατρική παρέμβαση.

PubMed – Creatine kinase-MB and myocardial infarction

Κλείστε εύκολα εξέταση CPK (CK) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

04/Sep/2025

CPK (Κρεατινική Φωσφοκινάση): Εξέταση Αίματος για Μύες & Καρδιά – Οδηγός για Ασθενείς 💪❤️

Η CPK (ή CK) είναι ένζυμο που δείχνει υγεία μυών και καρδιάς. Μάθετε τι είναι, ποια τα φυσιολογικά όρια, τι σημαίνει υψηλή CPK και πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι η CPK;
2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση;
3️⃣ Πώς γίνεται & χρειάζεται προετοιμασία;
4️⃣ Φυσιολογικές τιμές CPK
5️⃣ Υψηλή CPK – Συχνές αιτίες
6️⃣ CPK και Φάρμακα
7️⃣ Χαμηλή CPK – Έχει σημασία;
8️⃣ CPK και άσκηση / αθλητές
9️⃣ CPK και Καρδιά – Σύγκριση με Τροπονίνη
🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1️⃣1️⃣ 📌 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

1️⃣ Τι είναι η CPK;

Η CPK (Creatine Phosphokinase), γνωστή και ως CK, είναι ένα ένζυμο που υπάρχει σε μύες, καρδιά και εγκέφαλο.
Όταν οι ιστοί αυτοί τραυματιστούν ή καταπονηθούν, η CPK απελευθερώνεται στο αίμα.
Γι’ αυτό, οι μετρήσεις της δείχνουν μυϊκή βλάβη, καρδιακή προσβολή ή άλλες παθήσεις.

2️⃣ Γιατί γίνεται η εξέταση;

Για διάγνωση μυϊκής βλάβης (τραυματισμοί, φλεγμονές).
Για έλεγχο καρδιακών επεισοδίων (παλαιότερα για έμφραγμα, σήμερα κυρίως τροπονίνη).
Για παρακολούθηση σε μυοπάθειες ή νευρομυϊκά νοσήματα.
Για έλεγχο επιδράσεων από φάρμακα (π.χ. στατίνες).

3️⃣ Πώς γίνεται & χρειάζεται προετοιμασία;

Δείγμα: Φλεβικό αίμα.
Νηστεία: Συνήθως δεν απαιτείται, εκτός αν ζητηθούν και άλλες εξετάσεις μαζί.
Χρόνος: Το αποτέλεσμα είναι έτοιμο μέσα σε λίγες ώρες.

4️⃣ Φυσιολογικές τιμές CPK

Οι φυσιολογικές τιμές διαφέρουν ανάλογα με ηλικία, φύλο και εργαστήριο. Ενδεικτικά:

Ομάδα	CPK (U/L)
Άνδρες	60 – 400
Γυναίκες	40 – 150

5️⃣ Υψηλή CPK – Συχνές αιτίες

Μυϊκή καταπόνηση (έντονη άσκηση, τραύμα).
Μυοσίτιδα ή άλλες φλεγμονές μυών.
Έμφραγμα μυοκαρδίου (παλαιότερη χρήση, σήμερα τροπονίνη είναι πιο αξιόπιστη).
Νεφρική ανεπάρκεια.
Φάρμακα (στατίνες, αντιψυχωσικά).
Επιληπτικές κρίσεις ή σπασμοί.

6️⃣ CPK και Φάρμακα

Η CPK μπορεί να επηρεαστεί από ορισμένα φάρμακα. Τα πιο γνωστά είναι οι στατίνες, που χρησιμοποιούνται για τη μείωση της χοληστερίνης.
Σε κάποιους ασθενείς μπορεί να προκαλέσουν μυϊκό πόνο ή αδυναμία, συνοδευόμενα από αύξηση της CPK στο αίμα.
Άλλα φάρμακα που μπορεί να αυξήσουν την CPK είναι τα αντιψυχωσικά, τα κορτικοστεροειδή και ορισμένα αντιϊκά.
Εάν παρατηρηθεί αύξηση CPK μετά την έναρξη νέας αγωγής, είναι σημαντικό να ενημερωθεί άμεσα ο/η γιατρός ώστε να εκτιμήσει αν χρειάζεται τροποποίηση της θεραπείας.

7️⃣ Χαμηλή CPK – Έχει σημασία;

Σπάνια έχει διαγνωστική αξία. Μπορεί να παρατηρηθεί σε μειωμένη μυϊκή μάζα ή σε ηλικιωμένους.
Συνήθως δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας από μόνο του.

8️⃣ CPK και άσκηση / αθλητές

Μετά από έντονη άσκηση, η CPK μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, χωρίς να σημαίνει πάθηση.
Γι’ αυτό, συνιστάται οι αθλητές να αποφεύγουν την αιμοληψία λίγες ώρες μετά την προπόνηση για πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα.

9️⃣ CPK και Καρδιά – Σύγκριση με Τροπονίνη

CPK-MB: Υποκατηγορία που αυξάνεται στην καρδιακή βλάβη.
Τροπονίνη: Σήμερα ο πιο αξιόπιστος δείκτης για έμφραγμα.
Η CPK έχει χαμηλότερη ειδικότητα και χρησιμοποιείται λιγότερο σε σχέση με την τροπονίνη.

🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Έχω CPK 600 U/L. Τι σημαίνει;
👉 Είναι αυξημένη. Μπορεί να σχετίζεται με άσκηση, φάρμακα ή μυϊκή φλεγμονή. Χρειάζεται εκτίμηση από γιατρό.

❓ Μπορεί η CPK να δείξει καρδιακή προσβολή;
👉 Ναι, ειδικά το κλάσμα CPK-MB, αλλά σήμερα η τροπονίνη είναι πιο αξιόπιστη.

❓ Χρειάζεται νηστεία για CPK;
👉 Όχι, εκτός αν ζητηθούν και άλλες εξετάσεις μαζί.

1️⃣1️⃣ 📌 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

Η CPK δείχνει βλάβη σε μύες, καρδιά ή εγκέφαλο.
Η αύξηση μπορεί να οφείλεται σε άσκηση, τραύμα, φάρμακα ή παθήσεις.
Σήμερα για καρδιά χρησιμοποιείται περισσότερο η τροπονίνη.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα από γιατρό με βάση το ιστορικό και τα συμπτώματα.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Για ακριβή διάγνωση, συμβουλευτείτε τον/την γιατρό σας.

🔎 Θέλετε να ελέγξετε την υγεία μυών & καρδιάς;

Η εξέταση CPK μπορεί να συνδυαστεί με Τροπονίνη,
CRP και Γενική Αίματος για πληρέστερη εικόνα.

👉 Δείτε περισσότερα εδώ

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Τροπονίνη-οδηγός-για-ασθενείς-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

03/Sep/2025

Τροπονίνη: Εξέταση Αίματος για την Καρδιά – Οδηγός για Ασθενείς

Τελευταία ενημέρωση: 5 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη περίληψη:
Η τροπονίνη είναι ο πιο αξιόπιστος δείκτης καρδιακής βλάβης.
Χρησιμοποιείται κυρίως για διάγνωση εμφράγματος και ερμηνεύεται πάντα
μαζί με συμπτώματα, ΗΚΓ και επαναληπτικές μετρήσεις.

1

Τι είναι η τροπονίνη

Η τροπονίνη είναι μια εξειδικευμένη πρωτεΐνη του καρδιακού μυός.
Απελευθερώνεται στο αίμα όταν τα καρδιακά κύτταρα υφίστανται
βλάβη ή νέκρωση, γεγονός που την καθιστά
τον πιο αξιόπιστο και ειδικό βιοδείκτη καρδιακής βλάβης.

Στην καθημερινή κλινική πράξη, η τροπονίνη χρησιμοποιείται κυρίως για τη
διάγνωση ή τον αποκλεισμό οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου,
ιδίως σε ασθενείς που προσέρχονται με
πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή άτυπα συμπτώματα.

Κλινική σημείωση:
Η τροπονίνη δείχνει ότι υπάρχει καρδιακή βλάβη,
αλλά δεν απαντά από μόνη της στο «γιατί».
Η ερμηνεία απαιτεί πάντα συσχέτιση με
συμπτώματα, ΗΚΓ και τη μεταβολή των τιμών στον χρόνο.

2

Γιατί μετράμε τροπονίνη

Η μέτρηση της τροπονίνης γίνεται όταν υπάρχει
υποψία καρδιακής βλάβης και βοηθά τον γιατρό
να λάβει άμεσες και κρίσιμες διαγνωστικές αποφάσεις.

Διάγνωση ή αποκλεισμός οξέος εμφράγματος μυοκαρδίου.
Διερεύνηση πόνου στο στήθος ή αιφνίδιας δύσπνοιας.
Αξιολόγηση ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια ή αρρυθμίες.
Έλεγχο σε υποψία μυοκαρδίτιδας ή άλλης φλεγμονώδους βλάβης της καρδιάς.

Η τροπονίνη δεν αποτελεί προληπτική εξέταση ρουτίνας.
Χρησιμοποιείται στοχευμένα σε
συγκεκριμένα κλινικά σενάρια επείγοντος
ή για παρακολούθηση γνωστών καρδιολογικών ασθενών.

Συχνό κλινικό λάθος:
Η παραγγελία τροπονίνης χωρίς σαφή κλινική ένδειξη
μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα
και περιττό άγχος.
Η αξία της εξέτασης προκύπτει όταν
συνδυάζεται με συμπτώματα και ΗΚΓ.

3

Πώς γίνεται η εξέταση

Η εξέταση τροπονίνης είναι απλή, γρήγορη και χρησιμοποιείται συχνά
σε επείγουσες καταστάσεις, όπου απαιτείται άμεση διαγνωστική καθοδήγηση.

Δείγμα: φλεβικό αίμα.
Νηστεία: δεν απαιτείται.
Χρόνος αποτελέσματος: στα ΤΕΠ συνήθως μέσα σε λίγες ώρες.
Επαναληπτικός έλεγχος: μπορεί να γίνει μετά από 3–6 ώρες
για να εκτιμηθεί αν οι τιμές αυξάνονται ή μειώνονται.

Η δυναμική μεταβολή της τροπονίνης (άνοδος ή πτώση στον χρόνο)
είναι συχνά πιο σημαντική από μία μεμονωμένη τιμή
και μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη διάγνωση.

Κλινική σημείωση:
Μια αρχικά φυσιολογική τροπονίνη
δεν αποκλείει έμφραγμα στα πρώτα στάδια.
Για τον λόγο αυτό, η επαναληπτική μέτρηση
αποτελεί βασικό μέρος του διαγνωστικού αλγορίθμου.

4

Φυσιολογικές τιμές τροπονίνης

Τα φυσιολογικά όρια της τροπονίνης εξαρτώνται από
τον τύπο τροπονίνης (I ή T) και τη
μέθοδο ανάλυσης που χρησιμοποιεί κάθε εργαστήριο.
Για τον λόγο αυτό, οι τιμές αναφοράς μπορεί να διαφέρουν.
Ενδεικτικά:

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Μορφή Τροπονίνης	Φυσιολογικά Όρια	Σχόλιο
Troponin I	< 0.04 ng/mL	Συνήθως αρνητική για οξύ έμφραγμα
Troponin T	< 0.01 ng/mL	Συνήθως αρνητική για οξύ έμφραγμα

Σημείωση: Η ερμηνεία πρέπει να βασίζεται
πάντα στο επίσημο report του εργαστηρίου
και όχι σε γενικά όρια από το διαδίκτυο.

Τι να θυμάστε:
Το 99ο εκατοστημόριο του πληθυσμού αναφοράς
αποτελεί το διαγνωστικό όριο για έμφραγμα.
Μια τιμή πάνω από το όριο αποκτά νόημα
μόνο όταν συνοδεύεται από άνοδο ή πτώση
και συμβατή κλινική εικόνα.

5

Υψηλή τροπονίνη – συχνές αιτίες

Η αυξημένη τροπονίνη δεν σημαίνει πάντα έμφραγμα.
Υποδηλώνει όμως ότι υπάρχει
βλάβη ή καταπόνηση του μυοκαρδίου
και απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.

Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (η συχνότερη και πιο κρίσιμη αιτία).
Μυοκαρδίτιδα ή άλλη φλεγμονώδης νόσος της καρδιάς.
Καρδιακή ανεπάρκεια, οξεία ή χρόνια.
Αρρυθμίες ή σοβαρή υπέρταση.
Νεφρική ανεπάρκεια (μειωμένη κάθαρση τροπονίνης).
Μεγάλη χειρουργική επέμβαση, σήψη ή βαριά λοίμωξη.

Η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
συμπτώματα, ΗΚΓ και συμπληρωματικές εξετάσεις.

Κλινική σημείωση:
Ήπια αλλά επίμονη αύξηση τροπονίνης
χωρίς δυναμική μεταβολή συχνά υποδηλώνει
χρόνια ή μη ισχαιμική αιτία.
Αντίθετα, η ταχεία άνοδος ή πτώση
είναι πιο συμβατή με οξύ ισχαιμικό επεισόδιο.

6

Τροπονίνη υψηλής ευαισθησίας (hs-cTn)

Η τροπονίνη υψηλής ευαισθησίας (hs-cTn) ανιχνεύει
πολύ χαμηλά επίπεδα καρδιακής τροπονίνης,
επιτρέποντας ταχύτερη και ακριβέστερη διάγνωση
οξέος εμφράγματος, ακόμη και σε
ήπιες ή πρώιμες βλάβες του μυοκαρδίου.

Στην κλινική πράξη, η hs-cTn συμβάλλει:

Στον έγκαιρο αποκλεισμό εμφράγματος μέσα στις πρώτες ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Στην καλύτερη εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε σταθερούς καρδιοπαθείς.
Στην πρόγνωση ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια.

Η αυξημένη ευαισθησία της εξέτασης απαιτεί
προσεκτική ερμηνεία,
πάντα σε συνδυασμό με
συμπτώματα, ΗΚΓ και τη μεταβολή των τιμών στον χρόνο.

Τι να θυμάστε:
Με την hs-cTn μπορεί να ανιχνευθούν
μικρές, μη ισχαιμικές αυξήσεις
(π.χ. σε χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια ή νεφρική νόσο).
Η δυναμική άνοδος ή πτώση των τιμών
είναι το στοιχείο που διαφοροποιεί
ένα οξύ ισχαιμικό επεισόδιο
από χρόνια ή σταθερή κατάσταση.

7

hs-cTn αλγόριθμοι (0–1 ώρα & 0–3 ώρες)

Οι αλγόριθμοι hs-cTn χρησιμοποιούνται στα Τμήματα Επειγόντων
για ταχεία διάγνωση ή αποκλεισμό οξέος εμφράγματος.
Βασίζονται όχι μόνο στην αρχική τιμή,
αλλά κυρίως στη δυναμική μεταβολή (rise / fall) της τροπονίνης
σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Κεντρική αρχή:
μία μεμονωμένη τιμή δεν αρκεί.
Η μεταβολή στο χρόνο είναι συχνά πιο σημαντική από το απόλυτο νούμερο.

Αλγόριθμος hs-cTn 0–1 ώρα

Ο αλγόριθμος 0–1h εφαρμόζεται όταν υπάρχει
διαθέσιμη τροπονίνη υψηλής ευαισθησίας
και επιτρέπει απόφαση μέσα σε ~1 ώρα.

0 ώρα: αρχική μέτρηση με την προσέλευση.
1 ώρα: δεύτερη μέτρηση και σύγκριση.

Ανάλογα με την αρχική τιμή και τη μεταβολή,
ο ασθενής ταξινομείται σε:

Rule-out: πολύ χαμηλή τιμή και ελάχιστη μεταβολή → έμφραγμα πρακτικά αποκλείεται.
Rule-in: υψηλή αρχική τιμή ή σημαντική αύξηση → ισχυρή υποψία εμφράγματος.
Observation zone: ενδιάμεσες τιμές → απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση.

Αλγόριθμος hs-cTn 0–3 ώρες

Ο αλγόριθμος 0–3h χρησιμοποιείται ευρέως,
ιδίως όταν ο χρόνος έναρξης συμπτωμάτων είναι ασαφής
ή όταν τα αρχικά αποτελέσματα δεν είναι ξεκάθαρα.

0 ώρα: αρχική μέτρηση.
3 ώρες: επαναληπτική μέτρηση.

Σημαντική αύξηση ή πτώση μέσα στο τρίωρο
ενισχύει τη διάγνωση οξέος εμφράγματος,
ενώ σταθερές τιμές συνηγορούν υπέρ
μη ισχαιμικής αιτίας.

Συχνό κλινικό λάθος:
η ερμηνεία της hs-cTn χωρίς να λαμβάνεται υπόψη
το πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα.
Πολύ πρώιμη μέτρηση μπορεί να είναι φυσιολογική
παρά την ύπαρξη εμφράγματος.

Σε κάθε περίπτωση, οι αλγόριθμοι hs-cTn
δεν αντικαθιστούν την κλινική κρίση.
Η τελική απόφαση βασίζεται στον συνδυασμό
συμπτωμάτων, ΗΚΓ και επαναληπτικών μετρήσεων.

8

Συχνά κλινικά λάθη στην ερμηνεία της τροπονίνης

Παρά την υψηλή διαγνωστική αξία της,
η τροπονίνη μπορεί να οδηγήσει σε
λανθασμένα συμπεράσματα
όταν δεν ερμηνεύεται σωστά στο κλινικό πλαίσιο.

Ερμηνεία μίας μόνο τιμής:
η απουσία επαναληπτικής μέτρησης μπορεί να κρύψει
τη δυναμική μεταβολή (rise/fall).
Παράβλεψη του ΗΚΓ:
φυσιολογική ή οριακή τροπονίνη
δεν αποκλείει οξύ έμφραγμα
αν υπάρχουν ισχαιμικές αλλοιώσεις.
Αγνόηση της ώρας έναρξης συμπτωμάτων:
πολύ πρώιμη μέτρηση μπορεί να είναι φυσιολογική
πριν εμφανιστεί αύξηση.
Αυτόματη ταύτιση με έμφραγμα:
αυξημένη τροπονίνη
δεν σημαίνει πάντα οξύ στεφανιαίο σύνδρομο.

Η ασφαλής ερμηνεία απαιτεί πάντα
συνδυασμό κλινικής εικόνας, ΗΚΓ
και επαναληπτικών μετρήσεων.

9

Πότε ζητά ο γιατρός τροπονίνη

Η εξέταση τροπονίνης ζητείται όταν υπάρχουν
ενδείξεις ή υποψία καρδιακού προβλήματος
που απαιτεί άμεση και στοχευμένη διερεύνηση.

Πόνος στο στήθος συμβατός με στηθάγχη ή έμφραγμα.
Αιφνίδια δύσπνοια, λιποθυμία ή έντονη αδυναμία.
Παρακολούθηση ασθενών με γνωστή καρδιοπάθεια ή επιδείνωση συμπτωμάτων.

Η απόφαση για τη μέτρηση λαμβάνεται από τον γιατρό
με βάση την κλινική εικόνα,
το ιστορικό και τα αρχικά ευρήματα.

Κλινική σημείωση:
Η τροπονίνη έχει τη μεγαλύτερη διαγνωστική αξία
όταν ζητείται έγκαιρα και
επαναλαμβάνεται σύμφωνα με τα πρωτόκολλα,
ώστε να αξιολογηθεί η μεταβολή των τιμών στον χρόνο.

10

Διαφορά τροπονίνης από CK-MB και LDH

Η εξέταση αυτή έχει αντικαταστήσει παλαιότερους δείκτες,
καθώς είναι πιο ειδική και πιο αξιόπιστη
για την ανίχνευση καρδιακής βλάβης.

Τροπονίνη: ο πιο ειδικός δείκτης βλάβης μυοκαρδίου.
CK-MB: αυξάνεται και μειώνεται ταχύτερα· χρησιμοποιείται επικουρικά.
LDH: παλαιός, μη ειδικός δείκτης· σπάνια χρησιμοποιείται σήμερα.

Στη σύγχρονη κλινική πρακτική,
αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς
για τη διερεύνηση οξείας καρδιακής βλάβης.

11

Τι σημαίνει τροπονίνη 0.1, 0.3, 1.5 ή >10

Οι αριθμητικές τιμές βοηθούν στην εκτίμηση της
βαρύτητας της καρδιακής βλάβης,
αλλά δεν ερμηνεύονται ποτέ μεμονωμένα.
Η δυναμική μεταβολή των τιμών και η κλινική εικόνα
είναι καθοριστικές.

< 0.01–0.04 ng/mL: φυσιολογική ή οριακή τιμή, συνήθως χωρίς ένδειξη οξέος εμφράγματος.
0.05–0.4 ng/mL: ήπια αύξηση, πιθανή μη ισχαιμική αιτία (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, μυοκαρδίτιδα).
> 0.4–1.0 ng/mL: αυξημένη πιθανότητα οξέος εμφράγματος, απαιτεί άμεση διερεύνηση.
> 1.5 ng/mL: σοβαρή καρδιακή βλάβη, συχνά συμβατή με εκτεταμένο έμφραγμα.
> 10 ng/mL: μαζικό έμφραγμα ή πολλαπλή βλάβη μυοκαρδίου.

Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
ΗΚΓ, συμπτώματα και επαναληπτικές μετρήσεις.

Τι να θυμάστε:
Μία τιμή πάνω από το όριο αποκτά διαγνωστική σημασία
μόνο όταν συνοδεύεται από άνοδο ή πτώση στον χρόνο
και συμβατή κλινική εικόνα.

Άλλες εξετάσεις που αξιολογούνται μαζί

Για ολοκληρωμένη εικόνα καρδιακής λειτουργίας,
η τροπονίνη αξιολογείται συγκριτικά
και ποτέ μεμονωμένα,
σε συνδυασμό με άλλους εργαστηριακούς δείκτες.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εξέταση	Τι δείχνει	Χρόνος ανίχνευσης	Διάρκεια αύξησης	Κλινική χρήση
Τροπονίνη (I/T)	Βλάβη μυοκαρδίου	3–6 ώρες	5–14 ημέρες	Έμφραγμα, μυοκαρδίτιδα
CK-MB	Ένζυμο μυών	3–12 ώρες	24–72 ώρες	Επικουρικός δείκτης
BNP / NT-proBNP	Καρδιακή ανεπάρκεια	Οξεία & χρόνια βάση	Μεταβλητή	Δύσπνοια, πρόγνωση
CRP	Φλεγμονή	6–8 ώρες	Ημέρες	Λοίμωξη, μυοκαρδίτιδα

Σε ασθενείς με δύσπνοια ή υποψία καρδιακής ανεπάρκειας,
ιδιαίτερη αξία έχει και ο δείκτης NT-proBNP,
ο οποίος συμπληρώνει την ερμηνεία της τροπονίνης.

Σε ορισμένες καταστάσεις (π.χ. COVID-19 ή
σύνδρομο Takotsubo)
μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση τροπονίνης
χωρίς οξύ έμφραγμα.

Κλινική σημείωση:
Η παρουσία αυξημένης τροπονίνης
δεν ταυτίζεται αυτόματα με έμφραγμα.
Η διάγνωση βασίζεται στον
συνδυασμό εργαστηριακών, κλινικών και απεικονιστικών δεδομένων.

12

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Έχω τροπονίνη 0.2 ng/mL. Τι σημαίνει;

Πρόκειται για αυξημένη τιμή.
Μπορεί να υποδηλώνει καρδιακή βλάβη,
αλλά η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με
συμπτώματα, ΗΚΓ και τη συνολική κλινική εικόνα.

Η τροπονίνη αυξάνεται μόνο σε έμφραγμα;

Όχι.
Μπορεί να αυξηθεί και σε καταστάσεις όπως
μυοκαρδίτιδα, καρδιακή ανεπάρκεια ή νεφρική ανεπάρκεια,
χωρίς να υπάρχει οξύ έμφραγμα.

Πότε εμφανίζεται η αύξηση της τροπονίνης;

Συνήθως 3–6 ώρες μετά το καρδιακό επεισόδιο,
κορυφώνεται σε 12–24 ώρες
και μπορεί να παραμείνει αυξημένη για αρκετές ημέρες.

Πρέπει να κάνω τροπονίνη προληπτικά;

Όχι.
Η εξέταση δεν χρησιμοποιείται για προληπτικό έλεγχο ρουτίνας
και ζητείται μόνο όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη.

Μπορεί το άγχος ή το στρες να αυξήσει την τροπονίνη;

Το κοινό άγχος δεν αυξάνει την τροπονίνη.
Σε σπάνιες περιπτώσεις έντονου στρες (π.χ. σύνδρομο Takotsubo)
μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση, χωρίς οξύ έμφραγμα.

Μπορεί η έντονη άσκηση να επηρεάσει την τροπονίνη;

Μετά από πολύ έντονη ή παρατεταμένη άσκηση
μπορεί να εμφανιστεί παροδική, ήπια αύξηση.
Συνήθως υποχωρεί γρήγορα και δεν υποδηλώνει καρδιακή βλάβη,
εφόσον απουσιάζουν συμπτώματα και παθολογικό ΗΚΓ.

Επηρεάζεται η τροπονίνη από φάρμακα;

Τα περισσότερα κοινά φάρμακα δεν αυξάνουν άμεσα την τροπονίνη.
Ωστόσο, ορισμένες θεραπείες (π.χ. χημειοθεραπεία)
ή ουσίες όπως η κοκαΐνη μπορεί να προκαλέσουν καρδιακή βλάβη
και δευτερογενή αύξηση.

Τι κάνω αν η τροπονίνη είναι αυξημένη αλλά δεν έχω συμπτώματα;

Απαιτείται ιατρική εκτίμηση.
Συχνά χρειάζεται επαναληπτική μέτρηση και συσχέτιση
με ΗΚΓ και το ιατρικό ιστορικό,
ώστε να αποκλειστεί οξύ καρδιακό επεισόδιο
ή να αναζητηθεί μη ισχαιμική αιτία.

13

Σε 1 λεπτό – τι να θυμάστε

Η τροπονίνη αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη
καρδιακής βλάβης και χρησιμοποιείται κατεξοχήν
για τη διερεύνηση εμφράγματος.
Η hs-cTn επιτρέπει ταχύτερη διάγνωση,
ακόμη και σε πρώιμες ή ήπιες βλάβες.
Η ερμηνεία γίνεται αποκλειστικά από ιατρό,
σε συνδυασμό με συμπτώματα και ΗΚΓ.
Δεν χρησιμοποιείται ως προληπτική εξέταση ρουτίνας.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και
δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή.
Για διάγνωση και θεραπεία, απευθυνθείτε στον θεράποντα ιατρό.

14

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση τροπονίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

15

Βιβλιογραφία

1. Thygesen K, Alpert JS, Jaffe AS, et al.
Fourth Universal Definition of Myocardial Infarction (2018).

J Am Coll Cardiol. 2018;72(18):2231–2264.
https://doi.org/10.1016/j.jacc.2018.08.1038

2. Apple FS, Collinson PO.
Analytical characteristics of high-sensitivity cardiac troponin assays.

Clin Chem. 2012;58(1):54–61.
https://doi.org/10.1373/clinchem.2011.165795

3. Sandoval Y, Jaffe AS.
Using High-Sensitivity Cardiac Troponin for Acute Cardiac Care.

Clin Chem. 2019;65(10):1210–1212.
https://doi.org/10.1373/clinchem.2019.306811

4. Giannitsis E, Mueller C, Katus HA.
Cardiac troponin in the intensive care setting.

Eur Heart J. 2017;38(31):2344–2349.
https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx242

5. Hamm CW, Ravkilde J, Gerhardt W, et al.
The prognostic value of serum troponin T in unstable angina.

N Engl J Med. 1992;327(3):146–150.
https://doi.org/10.1056/NEJM199207163270303

6. European Society of Cardiology (ESC).
Guidelines for the management of acute coronary syndromes.

https://www.escardio.org/Guidelines

7. Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος διαθέσιμων εξετάσεων.

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Newer Posts

Older Posts

D-Dimers: Κλινική Χρήση, Μονάδες FEU/DDU & Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι

1) Εισαγωγή – Τι είναι τα D-Dimers;

2) Παθοφυσιολογία & Παραγωγή

2.1 Μοριακή Δομή

2.2 Χρόνος Ημιζωής

2.3 Μηχανισμοί Αύξησης

3) Κλινική Σημασία

3.1 Ευαισθησία και Ειδικότητα

3.2 Χρήσεις στην Κλινική Πράξη

3.3 Πλεονεκτήματα

3.4 Περιορισμοί

4) Διαγνωστικοί Αλγόριθμοι (Wells, YEARS, PEGeD, ADJUST-PE)

4.1 Wells Score

4.2 YEARS

4.3 PEGeD

4.4 ADJUST-PE (Age-adjusted)

5) Μονάδες Μέτρησης (FEU vs DDU)

5.1 FEU (Fibrinogen Equivalent Units)

5.2 DDU (D-Dimer Units)

5.3 Σχέση FEU και DDU

5.4 Κλινική Σημασία

6) Τιμές Αναφοράς & Ερμηνεία

6.1 Κλασικό cut-off

6.2 Ηλικιακά προσαρμοσμένο cut-off

6.3 YEARS & PEGeD

6.4 Τιμές στην Κύηση

6.5 Παράγοντες που Επηρεάζουν τις Τιμές

7) Παγίδες: Ψευδώς Θετικά & Ψευδώς Αρνητικά

7.1 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Θετικά

7.2 Καταστάσεις που οδηγούν σε Ψευδώς Αρνητικά

7.3 Πώς να Αποφεύγονται οι Παγίδες

8) D-Dimers στην Εγκυμοσύνη

8.1 Φυσιολογική Αύξηση

8.2 Pregnancy-adapted YEARS

8.3 Κλινική Πρακτική

9) D-Dimers και COVID-19

9.1 Κλινική Σημασία

10) D-Dimers και ΔΕΠ (DIC)

10.1 Τυπική Εργαστηριακή Εικόνα

10.2 Αντιμετώπιση

11) Ρόλος στη Θεραπεία & Παρακολούθηση

11.1 Μετά από VTE & αντιπηκτική αγωγή

11.2 Παρακολούθηση δυναμικής μεταβολής

11.3 ΔΕΠ & σοβαρές λοιμώξεις

11.4 COVID-19

12) Πρακτικές Συμβουλές για Ιατρούς & Ασθενείς

12.1 Για Ιατρούς

12.2 Για Ασθενείς

12.3 Προ-αναλυτικά & Ποιότητα

13) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

14) Βιβλιογραφία

D-Dimer: Εξέταση για Θρόμβωση – Οδηγός για Ασθενείς

1 Τι είναι το D-Dimer

2 Γιατί γίνεται η εξέταση

3 Πώς γίνεται & χρειάζεται προετοιμασία

4 Πόσο αξιόπιστο είναι & τι δείχνει

5 Τιμές, μονάδες & ερμηνεία

6 Υψηλό D-Dimer – Συχνές αιτίες

7 Χαμηλό / φυσιολογικό D-Dimer – Τι σημαίνει

8 Ηλικιακά προσαρμοσμένο όριο (>50 ετών)

9 Κύηση & μετεγχειρητική περίοδος

10 D-Dimer & COVID-19

11 Πνευμονική Εμβολή & Εν τω Βάθει Θρόμβωση

12 Πότε να μιλήσω άμεσα με γιατρό

13 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

14 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

15 Βιβλιογραφία

🧪 CPK (CK): Τι είναι, Φυσιολογικές Τιμές, Αυξημένη & Ερμηνεία

1) Τι είναι η CPK (CK) – Κρεατινική Φωσφοκινάση;

3) Γιατί μετράμε την CPK;

🔍 Διαγνωστική αξία

4) Διαδικασία Εξέτασης & Προετοιμασία

🩸 Διαδικασία βήμα-βήμα

⚠️ Προαναλυτικοί Παράγοντες

6) Αυξημένα Επίπεδα CPK

8) Παράγοντες που Επηρεάζουν την Εξέταση

9) Σχέση με Άλλες Εξετάσεις

10) CPK στην Κλινική Πράξη

❤️ Καρδιολογία

🧠 Νευρολογία

1

Τι είναι το D-Dimer

2

Γιατί γίνεται η εξέταση

3

Πώς γίνεται & χρειάζεται προετοιμασία

4

Πόσο αξιόπιστο είναι & τι δείχνει

5

Τιμές, μονάδες & ερμηνεία

6

Υψηλό D-Dimer – Συχνές αιτίες

7

Χαμηλό / φυσιολογικό D-Dimer – Τι σημαίνει

8

Ηλικιακά προσαρμοσμένο όριο (>50 ετών)

9

Κύηση & μετεγχειρητική περίοδος

10

D-Dimer & COVID-19

11

Πνευμονική Εμβολή & Εν τω Βάθει Θρόμβωση

12

Πότε να μιλήσω άμεσα με γιατρό

13

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

14

Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε

15

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η τροπονίνη

2

Γιατί μετράμε τροπονίνη

3

Πώς γίνεται η εξέταση

4

Φυσιολογικές τιμές τροπονίνης

5

Υψηλή τροπονίνη – συχνές αιτίες

6

Τροπονίνη υψηλής ευαισθησίας (hs-cTn)

7

hs-cTn αλγόριθμοι (0–1 ώρα & 0–3 ώρες)

8

Συχνά κλινικά λάθη στην ερμηνεία της τροπονίνης

9

Πότε ζητά ο γιατρός τροπονίνη

10

Διαφορά τροπονίνης από CK-MB και LDH

11

Τι σημαίνει τροπονίνη 0.1, 0.3, 1.5 ή >10

12

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

13

Σε 1 λεπτό – τι να θυμάστε

14

Κλείστε Ραντεβού

15

Βιβλιογραφία