27/Sep/2025

1) Τι είναι η ουρολοίμωξη;

Η ουρολοίμωξη (UTI – Urinary Tract Infection) είναι μία από τις πιο συχνές βακτηριακές λοιμώξεις που επηρεάζουν το ουροποιητικό σύστημα: ουρήθρα, ουροδόχο κύστη, ουρητήρες και νεφρά. Προκαλείται όταν μικρόβια, κυρίως το Escherichia coli (E. coli), εισχωρήσουν στην ουρήθρα και πολλαπλασιαστούν.

Οι ουρολοιμώξεις μπορεί να είναι:

Κάτω ουροποιητικού (ουρηθρίτιδα, κυστίτιδα): αφορούν κυρίως ουρήθρα και ουροδόχο κύστη.
Άνω ουροποιητικού (πυελονεφρίτιδα): πιο σοβαρές, επηρεάζουν τους νεφρούς.

Στις γυναίκες είναι πιο συχνές λόγω της ανατομίας τους (μικρότερη ουρήθρα, γειτνίαση με τον πρωκτό). Ωστόσο μπορούν να εμφανιστούν και σε άνδρες, παιδιά και ηλικιωμένους, ιδιαίτερα σε άτομα με παράγοντες κινδύνου όπως σακχαρώδη διαβήτη ή χρήση καθετήρα.

Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι σημαντική, γιατί οι ουρολοιμώξεις μπορούν να εξελιχθούν και να προκαλέσουν επιπλοκές (π.χ. πυελονεφρίτιδα, σήψη).

2) Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με το ποιο τμήμα του ουροποιητικού έχει προσβληθεί (κάτω ή άνω ουροποιητικό). Η έγκαιρη αναγνώριση βοηθά στην αποφυγή επιπλοκών.

Τσούξιμο ή πόνος κατά την ούρηση: αίσθημα καύσου ή πόνου σε κάθε ούρηση.
Συχνουρία & επείγουσα ανάγκη για ούρηση: ακόμη και όταν η κύστη δεν είναι γεμάτη.
Θολά, αιματηρά ή δύσοσμα ούρα: αλλαγή χρώματος ή οσμής λόγω βακτηρίων.
Πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στην πλάτη: ειδικά αν η λοίμωξη ανεβαίνει προς τους νεφρούς.
Πυρετός, ρίγη και κακουχία: εμφανίζονται κυρίως σε πυελονεφρίτιδα.
Ναυτία ή έμετος: ένδειξη πιο σοβαρής λοίμωξης.

Σε παιδιά και ηλικιωμένους τα συμπτώματα μπορεί να είναι άτυπα, όπως ευερεθιστότητα, σύγχυση ή μόνο πυρετός χωρίς εμφανή δυσουρία.

3) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η ουρολοίμωξη προκαλείται συνήθως από βακτήρια που μεταφέρονται από το έντερο προς την ουρήθρα. Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε μύκητες (Candida spp.) ή ιούς. Η κατανόηση των αιτιών βοηθά στην πρόληψη και στην έγκαιρη διάγνωση.

Κύρια αίτια

Βακτήρια E. coli: υπεύθυνο για πάνω από το 80% των περιπτώσεων.
Άλλα μικρόβια: Klebsiella, Proteus, Enterococcus και άλλα.
Μύκητες: κυρίως Candida σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Συχνότεροι παράγοντες κινδύνου

Γυναικείο φύλο: μικρότερη ουρήθρα, γειτνίαση με πρωκτό.
Σεξουαλική δραστηριότητα: ιδιαίτερα αν δεν ακολουθείται ούρηση μετά την επαφή.
Ορμονικές αλλαγές: εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση μειώνουν την τοπική άμυνα.
Χρήση καθετήρα: ευνοεί τη δημιουργία βιοφίλμ μικροβίων.
Κακή υγιεινή: λανθασμένος τρόπος σκουπίσματος, χρήση σκληρών σαπουνιών.
Σακχαρώδης διαβήτης: αυξάνει την ευπάθεια στις λοιμώξεις.
Ανατομικές ανωμαλίες ουροποιητικού: στενώσεις, λίθοι, παλινδρόμηση ούρων.
Ανοσοκαταστολή: κορτικοστεροειδή, μεταμοσχευμένοι, HIV.

Όσο περισσότεροι παράγοντες κινδύνου συνυπάρχουν, τόσο αυξάνει η πιθανότητα εμφάνισης και υποτροπής ουρολοίμωξης.

4) Διάγνωση

Η διάγνωση της ουρολοίμωξης βασίζεται στον συνδυασμό συμπτωμάτων και εργαστηριακών εξετάσεων. Η έγκαιρη επιβεβαίωση είναι σημαντική για να δοθεί η σωστή θεραπεία και να προληφθούν επιπλοκές.

Κύριες εργαστηριακές εξετάσεις

Γενική ούρων: ανιχνεύει λευκά αιμοσφαίρια (πυουρία), ερυθρά αιμοσφαίρια, νιτρώδη, βακτήρια.
Καλλιέργεια ούρων: προσδιορίζει το υπεύθυνο μικρόβιο και επιτρέπει το αντιβιόγραμμα (αντοχή στα αντιβιοτικά).
Δοκιμή κυστεΐνης ή χημικές δοκιμασίες: ταχείες μέθοδοι για νιτρώδη και λευκοκυτταρική εστεράση.

Συμπληρωματικός έλεγχος σε υποτροπές ή επιπλοκές

Υπέρηχος νεφρών και κύστης: εντοπίζει λίθους, υπολείμματα ούρων, ανατομικές ανωμαλίες.
Αιματολογικός έλεγχος: γενική αίματος, κρεατινίνη για εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας, CRP.
Κυστεοσκόπηση ή ακτινολογικός έλεγχος: μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. αιματουρία, υποτροπές).

Η σωστή συλλογή δείγματος (μέσο ρεύμα ούρων, αποστειρωμένο δοχείο) είναι καθοριστική για την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

5) Θεραπεία

Η θεραπεία της ουρολοίμωξης στοχεύει στην εξάλειψη του μικροβίου, την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη υποτροπών. Επιλέγεται από τον γιατρό με βάση τον τύπο της λοίμωξης, το ιστορικό του ασθενούς και το αποτέλεσμα του αντιβιογράμματος.

Αντιβιοτική αγωγή

Εμπειρική αγωγή: ήπια αντιβιοτικά για απλή κυστίτιδα (π.χ. νιτροφουραντοΐνη, φθοριοκινολόνες όπου ενδείκνυνται).
Στοχευμένη αγωγή: μετά την καλλιέργεια ούρων και το αντιβιόγραμμα προσαρμόζεται το αντιβιοτικό.
Διάρκεια: συνήθως 3–7 ημέρες για απλές λοιμώξεις· πιο μακρές για πυελονεφρίτιδα ή άνδρες.

Συμπληρωματικά μέτρα

Καλή ενυδάτωση: αυξάνει τη διούρηση και βοηθά στην απομάκρυνση μικροβίων.
Αναλγητικά/αντιπυρετικά: για την ανακούφιση πόνου ή πυρετού.
Αποφυγή καφεΐνης, αλκοόλ, καυστικών τροφών: μειώνουν τον ερεθισμό της κύστης.
Ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή: συμβάλλει στη μείωση υποτροπών.

Πρόληψη υποτροπών

Προφυλακτική αντιβίωση: σε ειδικές περιπτώσεις, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.
Συμπληρώματα D-mannose ή cranberry: ενδέχεται να μειώνουν την προσκόλληση βακτηρίων στην κύστη.
Αντιμετώπιση ορμονικών αλλαγών: τοπική οιστρογονική κρέμα σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες κατόπιν ιατρικής σύστασης.

Η αυτοδιάγνωση και η τυχαία χρήση αντιβιοτικών χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε αντοχή μικροβίων και επιπλοκές. Πάντα συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε θεραπεία.

6) Πρόληψη

Η πρόληψη της ουρολοίμωξης βασίζεται σε καθημερινές συνήθειες υγιεινής, σωστή ενυδάτωση και έγκαιρη αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου. Τα παρακάτω μέτρα μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης ή υποτροπής.

Καθημερινές συνήθειες

Επαρκής ενυδάτωση: πίνετε 1,5–2 λίτρα νερό την ημέρα για καλύτερη απομάκρυνση βακτηρίων.
Σωστή υγιεινή της περιοχής: καθαρισμός με ήπια σαπούνια, σκουπίσιμο από μπροστά προς τα πίσω.
Ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή: μειώνει την είσοδο μικροβίων στην ουρήθρα.
Αποφυγή καθυστέρησης στην ούρηση: αδειάζετε την κύστη συχνά, όχι με μεγάλες καθυστερήσεις.

Διατροφή & συμπληρώματα

Cranberry & D-mannose: ενδέχεται να μειώνουν την προσκόλληση βακτηρίων στα τοιχώματα της κύστης (σε συνεννόηση με τον γιατρό).
Ισορροπημένη διατροφή: επαρκής πρόσληψη βιταμίνης C και φυτικών ινών για ενίσχυση ανοσοποιητικού.

Ιατρικές παρεμβάσεις

Τακτικός έλεγχος: ειδικά αν έχετε ιστορικό επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων.
Αντιμετώπιση υποκείμενων παθήσεων: π.χ. ρύθμιση σακχαρώδη διαβήτη, θεραπεία λίθων ουροποιητικού.
Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: χρήση τοπικής οιστρογονικής κρέμας κατόπιν ιατρικής σύστασης.

Η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική σε άτομα με επανειλημμένες ουρολοιμώξεις. Η ενημέρωση και η συνεργασία με τον γιατρό συμβάλλουν στην αποφυγή επιπλοκών και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

7) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πώς καταλαβαίνω ότι έχω ουρολοίμωξη;

Τα πιο συχνά σημάδια είναι τσούξιμο κατά την ούρηση, συχνουρία, πόνος χαμηλά στην κοιλιά και δύσοσμα ή θολά ούρα. Αν υπάρχει πυρετός ή πόνος στη μέση μπορεί να είναι πιο σοβαρή λοίμωξη (πυελονεφρίτιδα).

Χρειάζεται πάντα αντιβίωση για την ουρολοίμωξη;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, ώστε να εξαλειφθεί το μικρόβιο και να αποφευχθούν επιπλοκές. Μικρές λοιμώξεις μπορεί να υποχωρήσουν με καλή ενυδάτωση, αλλά ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται φάρμακο και ποιο.

Μπορεί η ουρολοίμωξη να περάσει από μόνη της;

Κάποιες ήπιες λοιμώξεις ίσως βελτιωθούν με πολλά υγρά, αλλά αν επιμένουν τα συμπτώματα ή υπάρχει πυρετός, χρειάζεται άμεσα ιατρική εκτίμηση και πιθανώς αντιβιοτικά.

Τι πρέπει να κάνω για να μην επανέρχεται η ουρολοίμωξη;

Πίνετε πολλά υγρά, ουρείτε μετά τη σεξουαλική επαφή, κρατήστε σωστή υγιεινή της περιοχής, ρυθμίστε τυχόν υποκείμενα νοσήματα (π.χ. διαβήτη) και συζητήστε με τον γιατρό για προληπτικά μέτρα ή συμπληρώματα (cranberry, D-mannose).

Ποιες είναι οι επιπλοκές αν δεν θεραπευτεί η ουρολοίμωξη;

Η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στους νεφρούς (πυελονεφρίτιδα), να προκαλέσει νεφρική βλάβη ή ακόμη και σήψη. Η έγκαιρη θεραπεία μειώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Υπάρχει ουρολοίμωξη στην εγκυμοσύνη; Είναι επικίνδυνη;

Ναι, η εγκυμοσύνη αυξάνει την πιθανότητα ουρολοίμωξης λόγω ορμονικών αλλαγών. Η λοίμωξη πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα γιατί μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό ή επιπλοκές για τη μητέρα και το έμβρυο.

Ποια είναι η σωστή συλλογή δείγματος για καλλιέργεια ούρων;

Χρησιμοποιείτε αποστειρωμένο δοχείο, πλένετε καλά την περιοχή, απορρίπτετε το πρώτο ρεύμα ούρων και συλλέγετε το μέσο ρεύμα. Μεταφέρετε το δείγμα στο εργαστήριο το συντομότερο δυνατό.

Υπάρχουν φυσικοί τρόποι ανακούφισης των συμπτωμάτων;

Η καλή ενυδάτωση, η κατανάλωση αφεψημάτων (π.χ. τσάι με ήπια διουρητική δράση), η αποφυγή καφεΐνης και η χρήση θερμοφόρας χαμηλά στην κοιλιά μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση, αλλά δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία.

📌 Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας εκτελούμε αξιόπιστα εξετάσεις για ουρολοιμώξεις

📅 Κλείστε Ραντεβού
📋 Κατάλογος Εξετάσεων

Τηλ.: +30-22310-66841 | Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

8) Βιβλιογραφία & Πηγές

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Sep/2025

Φιλικός Οδηγός για την Κολπική Μυκητίαση (Candida spp)

1) Τι είναι η Κολπική Μυκητίαση;

Η κολπική μυκητίαση ή κολπική καντιντίαση είναι μια συχνή λοίμωξη που προκαλείται κυρίως από τον μύκητα Candida albicans. Αν και μικρές ποσότητες Candida υπάρχουν φυσιολογικά στον κόλπο, σε ισορροπία με τα υπόλοιπα βακτήρια, όταν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί, ο μύκητας πολλαπλασιάζεται και προκαλεί συμπτώματα.

Πρόκειται για ένα πολύ συχνό πρόβλημα υγείας στις γυναίκες, με στοιχεία που δείχνουν ότι περίπου το 75% των γυναικών θα παρουσιάσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο στη ζωή τους. Επίσης, το 5–8% θα εμφανίσουν υποτροπιάζουσα μορφή (≥4 επεισόδια ανά έτος).

Η κολπική μυκητίαση δεν θεωρείται σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ωστόσο η σεξουαλική επαφή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα ή να συμβάλει στη μεταφορά του μύκητα από τον έναν σύντροφο στον άλλον.

📊 Τύποι

Απλή (οξεία) – μεμονωμένα επεισόδια, ήπια έως μέτρια συμπτώματα.
Υποτροπιάζουσα – ≥4 επεισόδια μέσα σε 12 μήνες.
Πολύπλοκη – πιο σοβαρά ή ανθεκτικά περιστατικά, συνήθως σε ανοσοκαταστολή, εγκυμοσύνη ή διαβήτη.

🔎 Σημαντικό: Η παρουσία Candida στον κόλπο δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη. Μπορεί να υπάρχει αποικισμός χωρίς συμπτώματα. Η διάγνωση κολπικής μυκητίασης γίνεται μόνο όταν συνυπάρχουν συμπτώματα και εργαστηριακή επιβεβαίωση.

2) Συμπτώματα

Η κολπική μυκητίαση μπορεί να προκαλέσει ποικιλία συμπτωμάτων, που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η ένταση και η διάρκεια τους εξαρτώνται από τη σοβαρότητα της λοίμωξης και τυχόν υποτροπές.

🌸 Τα πιο συχνά συμπτώματα

Έντονος κνησμός και ερυθρότητα στην περιοχή του κόλπου και των χειλέων.
Λευκά, παχύρρευστα υγρά με υφή «τυριού» (χωρίς έντονη οσμή).
Αίσθηση καψίματος ή πόνου κατά την ούρηση.
Δυσφορία ή πόνος στη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία).
Οίδημα ή πρήξιμο στα χείλη του αιδοίου.

⚠️ Πότε τα συμπτώματα είναι πιο έντονα

Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται πριν την περίοδο, σε περιόδους στρες, μετά από λήψη αντιβιοτικών ή σε εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών.

🧩 Διαφορές από άλλες λοιμώξεις

Βακτηριακή κολπίτιδα: υγρά πιο γκριζωπά με έντονη οσμή «ψαριού».
Τριχομονάδες: αφρώδη, κιτρινοπράσινα υγρά με έντονο ερεθισμό.
Κολπική μυκητίαση: λευκά, άοσμα και παχύρρευστα υγρά.

ℹ️ Συμβουλή: Αν και τα συμπτώματα είναι χαρακτηριστικά, δεν αρκούν από μόνα τους για διάγνωση. Απαιτείται πάντα κλινική εξέταση και εργαστηριακός έλεγχος για να αποφευχθεί λανθασμένη θεραπεία.

3) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η κολπική μυκητίαση εμφανίζεται όταν διαταράσσεται η ισορροπία της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας, με αποτέλεσμα την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida spp. Η φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου περιέχει κυρίως γαλακτοβάκιλλους που διατηρούν το pH όξινο (4–4,5) και προστατεύουν από λοιμώξεις. Όταν οι μηχανισμοί αυτοί διαταραχθούν, η Candida μπορεί να πολλαπλασιαστεί και να προκαλέσει συμπτώματα.

📌 Συνηθισμένα αίτια

💊 Αντιβιοτικά – καταστρέφουν τους φυσιολογικούς γαλακτοβάκιλλους.
🤰 Ορμονικές αλλαγές – εγκυμοσύνη, αντισυλληπτικά χάπια, εμμηνόπαυση.
🍩 Διατροφή πλούσια σε ζάχαρη – αυξάνει τη διαθεσιμότητα θρεπτικών για τον μύκητα.
🩺 Σακχαρώδης διαβήτης – ειδικά αν δεν είναι καλά ρυθμισμένος.
👗 Στενά ή συνθετικά ρούχα – αυξάνουν την υγρασία και τη θερμότητα.
🧴 Προϊόντα υγιεινής – π.χ. αρωματικά σαπούνια ή αποσμητικά που διαταράσσουν το pH.
🩸 Ανοσοκαταστολή – HIV, λήψη κορτικοστεροειδών ή χημειοθεραπεία.

⚠️ Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπών

Επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών.
Χρόνιες ασθένειες (διαβήτης, αυτοάνοσα).
Υψηλά επίπεδα στρες και ανεπαρκής ύπνος.
Χρόνια χρήση ορμονικών σκευασμάτων.

✅ Χρήσιμη Συμβουλή: Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, η προσεκτική χρήση αντιβιοτικών και η επιλογή βαμβακερών ρούχων αποτελούν βασικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ή υποτροπής κολπικής μυκητίασης.

4) Διάγνωση

Η διάγνωση της κολπικής μυκητίασης δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα, καθώς αυτά μπορεί να μοιάζουν με άλλες κολπικές λοιμώξεις (π.χ. βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες). Απαιτείται εργαστηριακός έλεγχος για επιβεβαίωση.

🔬 Μέθοδοι διάγνωσης

Κλινική εξέταση – ο γυναικολόγος εκτιμά τον ερεθισμό, το οίδημα και τα χαρακτηριστικά υγρά.
Μικροσκοπική εξέταση – σε δείγμα κολπικού υγρού με KOH (υδροξείδιο καλίου) φαίνονται τα χαρακτηριστικά υφάδια της Candida.
Καλλιέργεια κολπικού υγρού – ταυτοποιεί το είδος Candida και ελέγχει την ευαισθησία σε αντιμυκητιασικά.
Έλεγχος pH κόλπου – σε Candida συνήθως παραμένει φυσιολογικό (4–4,5), σε αντίθεση με βακτηριακή κολπίτιδα όπου ανεβαίνει.
Μοριακές μέθοδοι (PCR) – πιο γρήγορες και ακριβείς, χρήσιμες σε υποτροπές ή ανθεκτικά στελέχη.

🧪 Διαφορική διάγνωση

Βακτηριακή κολπίτιδα – γκριζωπά υγρά με οσμή «ψαριού».
Τριχομονάδες – κιτρινοπράσινα, αφρώδη υγρά με έντονο ερεθισμό.
Κολπική μυκητίαση – λευκά, παχύρρευστα, άοσμα υγρά.

🔎 Σημαντικό: Η επιβεβαίωση με καλλιέργεια είναι ιδιαίτερα σημαντική στις υποτροπές, γιατί διαφορετικά είδη Candida (π.χ. C. glabrata, C. krusei) έχουν διαφορετική αντοχή σε φάρμακα.

5) Θεραπεία

Η θεραπεία της κολπικής μυκητίασης εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, τη συχνότητα των επεισοδίων και την παρουσία υποκείμενων παραγόντων (π.χ. διαβήτης, εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή). Στόχος είναι η εξάλειψη των συμπτωμάτων, η επαναφορά της κολπικής χλωρίδας και η πρόληψη υποτροπών.

💊 Τοπική θεραπεία

Κολπικά υπόθετα ή κρέμες με κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη, εκοναζόλη.
Διάρκεια 3–7 ημέρες, ανάλογα με το σχήμα.
Κατάλληλη για εγκυμοσύνη (μόνο με οδηγία γυναικολόγου).

💊 Συστηματική θεραπεία

Φλουκοναζόλη 150 mg από το στόμα, εφάπαξ δόση (μόνο με ιατρική συνταγή).
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις: προληπτικό σχήμα (π.χ. 1 δόση/εβδομάδα για 6 μήνες).
Εναλλακτικά: ιτρακοναζόλη ή βοριχωναζόλη σε ανθεκτικά στελέχη.

🧘 Συμπληρωματικά μέτρα

Ρύθμιση σακχάρου σε γυναίκες με διαβήτη.
Περιορισμός ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών.
Χρήση προβιοτικών για αποκατάσταση φυσιολογικής χλωρίδας.
Αποφυγή άσκοπων αντιβιοτικών.

🤰 Θεραπεία στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη αποφεύγονται τα χάπια. Προτιμώνται τοπικά υπόθετα ή κρέμες με αντιμυκητιασικά, πάντα με οδηγία γυναικολόγου.

⚠️ Προσοχή: Η αυτοθεραπεία χωρίς διάγνωση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Σε λάθος χρήση, η Candida αναπτύσσει αντοχή στα φάρμακα, γεγονός που κάνει την αντιμετώπιση πιο δύσκολη.

6) Πρόληψη

Η πρόληψη της κολπικής μυκητίασης στηρίζεται στην προστασία της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας και στη μείωση των παραγόντων που ευνοούν την ανάπτυξη της Candida spp. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και οι απλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις υποτροπές.

✅ Καθημερινές συνήθειες

Επιλογή βαμβακερών εσωρούχων και αποφυγή στενών, συνθετικών ρούχων.
Συχνή αλλαγή εσωρούχων, ιδιαίτερα μετά από άσκηση ή εφίδρωση.
Προσεκτικό στέγνωμα της περιοχής μετά το μπάνιο.
Αποφυγή αρωματικών σαπουνιών, κολπικών αποσμητικών ή douching (πλύσεις).

🥗 Διατροφή & τρόπος ζωής

Περιορισμός ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών που τρέφουν τον μύκητα.
Κατανάλωση προβιοτικών (γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες, κεφίρ, προβιοτικά σκευάσματα).
Διατήρηση υγιούς βάρους και τακτική άσκηση.
Επαρκής ύπνος και μείωση του στρες, που επηρεάζει την άμυνα του οργανισμού.

💊 Φαρμακευτική πρόληψη

Σε γυναίκες με υποτροπιάζουσα κολπική μυκητίαση (≥4 επεισόδια/έτος), ο γιατρός μπορεί να συστήσει προληπτική αγωγή με χαμηλές δόσεις αντιμυκητιασικών (π.χ. φλουκοναζόλη 1 φορά/εβδομάδα για 6 μήνες).

💡 Extra Tip: Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος και η εξατομικευμένη πρόληψη (π.χ. έλεγχος σακχάρου, συμβουλές διατροφής) μειώνουν σημαντικά τις πιθανότητες επανεμφάνισης της λοίμωξης.

7) Επιπλοκές & Υποτροπές

Στις περισσότερες γυναίκες, η κολπική μυκητίαση είναι μια ήπια λοίμωξη που αντιμετωπίζεται εύκολα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές ή συχνές υποτροπές που απαιτούν πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

⚠️ Επιπλοκές

Επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής.
Δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις λόγω ερεθισμού και ξυσίματος.
Αυξημένος κίνδυνος για ανθεκτικά στελέχη Candida σε αλόγιστη χρήση αντιμυκητιασικών.
Κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού ή επιπλοκών αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.

🔄 Υποτροπιάζουσα Κολπική Μυκητίαση

Ως υποτροπιάζουσα μορφή ορίζεται η εμφάνιση ≥4 επεισοδίων μέσα σε 12 μήνες. Συνήθως σχετίζεται με:

Ανεπαρκή ή λανθασμένη θεραπεία.
Υποκείμενες καταστάσεις όπως σακχαρώδης διαβήτης ή ανοσοκαταστολή.
Ορμονικές αλλαγές (π.χ. εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση, αντισυλληπτικά).
Επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών.

🩺 Αντιμετώπιση υποτροπών

Πλήρης καλλιέργεια κολπικού υγρού για ταυτοποίηση του είδους Candida.
Εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή (π.χ. φλουκοναζόλη συντήρησης).
Συμπληρωματικά μέτρα: προβιοτικά, διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη, καλή υγιεινή.

❗ Σημαντικό: Αν τα συμπτώματα υποτροπιάζουν συχνά, είναι απαραίτητη η ιατρική εκτίμηση για αποκλεισμό άλλων αιτιών (π.χ. ΣΜΝ, βακτηριακή κολπίτιδα, δερματολογικά νοσήματα).

8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Είναι η κολπική μυκητίαση σεξουαλικά μεταδιδόμενη;

Όχι. Η κολπική μυκητίαση προκαλείται από την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida που ζει φυσιολογικά στον κόλπο. Ωστόσο, η σεξουαλική επαφή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα ή σπάνια να μεταφέρει τον μύκητα στον σύντροφο.

Πρέπει να θεραπεύεται και ο σύντροφος;

Συνήθως όχι, εκτός αν εμφανίζει συμπτώματα (ερυθρότητα, κνησμό, φλεγμονή στο πέος). Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει θεραπεία και στους δύο.

Τι γίνεται στην εγκυμοσύνη;

Η κολπική μυκητίαση είναι πολύ συχνή στην εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών. Η θεραπεία βασίζεται σε τοπικά σκευάσματα (υπόθετα, κρέμες), ενώ τα χάπια αποφεύγονται. Πάντα με οδηγία γυναικολόγου.

Πώς μπορώ να προλάβω τις υποτροπές;

Με σωστή υγιεινή, χρήση βαμβακερών ρούχων, περιορισμό ζάχαρης στη διατροφή, προβιοτικά και αποφυγή άσκοπων αντιβιοτικών. Σε σοβαρές περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να δώσει αγωγή συντήρησης.

Είναι επικίνδυνη η κολπική μυκητίαση;

Στις περισσότερες γυναίκες είναι μια ήπια λοίμωξη. Ωστόσο, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να προκαλέσει υποτροπές ή δευτερογενείς λοιμώξεις. Σπάνια, σε ανοσοκαταστολή, μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρές καταστάσεις.

Μπορεί να εμφανιστεί χωρίς σεξουαλική επαφή;

Ναι. Οι περισσότερες λοιμώξεις οφείλονται σε υπερανάπτυξη του ίδιου μικροοργανισμού του κόλπου και όχι σε εξωτερική μετάδοση.

9) Βιβλιογραφία & Πηγές

ΕΟΔΥ – Μυκητιάσεις: https://eody.gov.gr
CDC – Vaginal Candidiasis: https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/genital/index.html
Mayo Clinic – Yeast infection (vaginal): https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection
WHO – Sexually transmitted infections (STIs) fact sheet: https://www.who.int
Sobel JD. Vulvovaginal candidosis. Lancet. 2007;369(9577):1961–71. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60917-9
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187. CDC Guidelines PDF
Βιβλιοθήκη Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ – Μυκητιάσεις (Candida): https://www.med.uoa.gr
DermNet NZ – Vulvovaginal candidiasis: https://dermnetnz.org/topics/vulvovaginal-candidiasis

🔬 Στο μικροβιολογικό μας εργαστήριο στη Λαμία πραγματοποιούμε αξιόπιστες εξετάσεις για Candida spp και λοιπές κολπικές λοιμώξεις

📅 Κλείστε Ραντεβού

📑 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

☎ Τηλέφωνο: +30-22310-66841
🕒 Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή, 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Sep/2025

Φιλικός Οδηγός για την Candida spp 🦠

1) Τι είναι η Candida spp;

Η Candida spp είναι μια ομάδα μυκήτων (ζυμομυκήτων) που ανήκουν στη φυσιολογική μικροχλωρίδα του ανθρώπινου σώματος. Ζουν κυρίως στο στόμα, στο γαστρεντερικό σωλήνα, στον κόλπο και στο δέρμα χωρίς να προκαλούν πρόβλημα, εκτός αν διαταραχθεί η ισορροπία με τα υπόλοιπα μικρόβια.

Ο πιο συχνός εκπρόσωπος είναι η Candida albicans, ωστόσο υπάρχουν και άλλα είδη (π.χ. Candida glabrata, Candida tropicalis, Candida parapsilosis, Candida krusei) που μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη. Αυτές οι λοιμώξεις ονομάζονται καντιντιάσεις.

Η καντιντίαση μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες μορφές:

Επιφανειακή λοίμωξη – στο στόμα (στοματική μυκητίαση), στον κόλπο, στο δέρμα ή στα νύχια.
Βλεννογόνια λοίμωξη – π.χ. κολπική καντιντίαση με έντονο κνησμό και λευκά υγρά.
Συστηματική καντιντίαση – σπάνια αλλά σοβαρή, εμφανίζεται κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

🔎 Σημαντικό: Δεν είναι κάθε ανίχνευση Candida σε καλλιέργεια παθολογική. Συχνά πρόκειται για απλό αποικισμό χωρίς κλινική σημασία. Η διάγνωση καντιντίασης βασίζεται πάντα σε συνδυασμό συμπτωμάτων + εργαστηριακών ευρημάτων.

2) Συμπτώματα & Εκδηλώσεις

Η λοίμωξη από Candida spp μπορεί να εμφανιστεί με ποικιλία συμπτωμάτων, ανάλογα με το σημείο του σώματος που προσβάλλεται. Τα πιο συχνά είναι:

🌸 Κολπική καντιντίαση

Έντονος κνησμός και ερυθρότητα στην περιοχή.
Λευκά, παχύρρευστα υγρά («τυροειδή»).
Πόνος ή κάψιμο κατά τη σεξουαλική επαφή ή την ούρηση.

👄 Στοματική καντιντίαση (oral thrush)

Λευκές πλάκες στη γλώσσα, τα ούλα ή τον ουρανίσκο.
Πόνος ή αίσθηση καψίματος στο στόμα.
Δυσκολία στην κατάποση.

🦶 Δερματικές λοιμώξεις

Ερυθρές, υγρές περιοχές με έντονο κνησμό.
Συχνά εμφανίζονται σε πτυχές δέρματος (βουβωνική χώρα, μασχάλες, κάτω από μαστούς).
Δευτερογενείς μολύνσεις αν δεν αντιμετωπιστούν.

💅 Ονυχομυκητίαση (Candida στα νύχια)

Πάχυνση και κιτρίνισμα νυχιών.
Εύθραυστα ή παραμορφωμένα νύχια.
Συχνότερη σε άτομα που εργάζονται σε υγρά περιβάλλοντα.

⚠️ Συστηματική καντιντίαση

Η πιο σοβαρή μορφή, που μπορεί να προσβάλλει αίμα, νεφρά, ήπαρ ή εγκέφαλο. Συμπτώματα:

Επίμονος πυρετός που δεν ανταποκρίνεται σε αντιβιοτικά.
Ρίγη, έντονη κακουχία.
Σημεία σήψης σε βαριές περιπτώσεις.

ℹ️ Συμβουλή: Τα συμπτώματα της Candida μπορεί να μιμούνται άλλες καταστάσεις (π.χ. βακτηριακή κολπίτιδα, στοματίτιδα). Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση από γιατρό ή μικροβιολόγο είναι απαραίτητη πριν την έναρξη οποιασδήποτε θεραπείας.

3) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

💊 Αντιβιοτικά
🍩 Υψηλή κατανάλωση ζάχαρης
🤰 Ορμονικές αλλαγές
🩺 Ανοσοκαταστολή
🔥 Υγρασία & θερμότητα στο δέρμα

✅ Πρόληψη: Καλή υγιεινή, βαμβακερά ρούχα και σωστή διατροφή μειώνουν τον κίνδυνο.

4) Διάγνωση

Η διάγνωση της λοίμωξης από Candida spp απαιτεί συνδυασμό κλινικής εικόνας και εργαστηριακών εξετάσεων. Δεν αρκεί μόνο η παρουσία του μύκητα, καθώς πολλές φορές πρόκειται για φυσιολογικό αποικισμό χωρίς παθολογική σημασία.

🔬 Κύριες μέθοδοι διάγνωσης

Μικροσκοπική εξέταση – Γρήγορη εκτίμηση σε δείγμα εκκρίσεων (κολπικών, στοματοφαρυγγικών, δερματικών). Αναδεικνύει χαρακτηριστικά υφάδια και ψευδοϋφάδια της Candida.
Καλλιέργεια σε ειδικά θρεπτικά υλικά – Αποτελεί τον πιο αξιόπιστο τρόπο ταυτοποίησης του είδους Candida και καθορισμού της ευαισθησίας σε αντιμυκητιασικά.
Αιματολογικές εξετάσεις – Χρήσιμες σε σοβαρές λοιμώξεις. Η καλλιέργεια αίματος μπορεί να ανιχνεύσει συστηματική καντιντίαση.
Μοριακές τεχνικές (PCR) – Αυξάνουν την ταχύτητα και την ακρίβεια, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή.
Ορολογικές δοκιμές – Ανίχνευση αντιγόνων ή αντισωμάτων Candida σε περιπτώσεις επεμβατικής λοίμωξης.

🧪 Πότε χρειάζεται διάγνωση;

Η διάγνωση είναι απαραίτητη όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επαναλαμβανόμενα ή δεν υποχωρούν με απλή αγωγή. Επίσης, σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, HIV, καρκίνο ή σε εγκυμοσύνη η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη.

🔎 Σημαντικό: Η απλή παρουσία Candida σε μια καλλιέργεια δεν ισοδυναμεί με λοίμωξη. Μόνο όταν συνυπάρχουν κλινικά συμπτώματα και εργαστηριακή επιβεβαίωση μιλάμε για καντιντίαση που χρειάζεται θεραπεία.

5) Θεραπεία

Η θεραπευτική προσέγγιση της λοίμωξης από Candida spp εξαρτάται από το σημείο εντόπισης, τη βαρύτητα και τον αριθμό υποτροπών. Η αγωγή μπορεί να είναι τοπική ή συστηματική, πάντα με ιατρική καθοδήγηση.

🌸 Κολπική καντιντίαση

Τοπικές κολπικές κρέμες ή υπόθετα (κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη).
Εφάπαξ δόση φλουκοναζόλης από το στόμα σε απλές περιπτώσεις.
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις: μακροχρόνια προληπτική θεραπεία.

👄 Στοματική μυκητίαση

Στοματικά διαλύματα με νυστατίνη ή μικοναζόλη (χρήση αρκετές φορές την ημέρα).
Φλουκοναζόλη ή ιτρακοναζόλη από το στόμα σε σοβαρές περιπτώσεις.

🦶 Δερματικές και ονυχαίες λοιμώξεις

Τοπικές αντιμυκητιασικές κρέμες (κλοτριμαζόλη, κετοκοναζόλη, τερβιναφίνη).
Καλή υγιεινή: διατήρηση ξηρού και καθαρού δέρματος.
Στις ονυχομυκητιάσεις συχνά απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία από το στόμα (ιτρακοναζόλη, τερβιναφίνη).

💉 Συστηματική καντιντίαση

Ενδοφλέβια αντιμυκητιασικά: εχινοκανδίνες (καζποφουγκίνη, ανιδουλαφουγκίνη), φλουκοναζόλη, αμφοτερικίνη Β.
Η αγωγή γίνεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον και συνοδεύεται από εντατική παρακολούθηση.

🧘 Συμπληρωματικά μέτρα

Διακοπή/προσαρμογή αντιβιοτικών όταν είναι δυνατόν.
Ρύθμιση σακχάρου σε ασθενείς με διαβήτη.
Διατροφή πλούσια σε προβιοτικά και περιορισμός ζάχαρης.

⚠️ Σημαντικό: Η χρήση αντιμυκητιασικών πρέπει να γίνεται πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Η αλόγιστη λήψη μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτικά στελέχη Candida, τα οποία είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

6) Απαραίτητες Εξετάσεις Αίματος

🩸 Γενική Αίματος
🧪 CRP & ΤΚΕ
🧬 Καλλιέργεια αίματος
💉 Έλεγχος ηπατικής & νεφρικής λειτουργίας
🔬 Ανοσολογικές δοκιμές (π.χ. CD4)

🔎 Συμπέρασμα: Οι εξετάσεις αίματος αποκαλύπτουν την κατάσταση του οργανισμού και τις επιπλοκές της θεραπείας.

7) Πρόληψη

Η πρόληψη της λοίμωξης από Candida spp στηρίζεται κυρίως στην ενίσχυση της φυσικής άμυνας του οργανισμού και στη μείωση παραγόντων που ευνοούν την υπερανάπτυξη του μύκητα. Μερικά πρακτικά βήματα περιλαμβάνουν:

🩺 Αποφυγή άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών – τα αντιβιοτικά καταστρέφουν τη φυσιολογική χλωρίδα και αφήνουν χώρο στην Candida να αναπτυχθεί.
🥗 Ισορροπημένη διατροφή – περιορισμός ζάχαρης, λευκών αλεύρων και επεξεργασμένων τροφών. Ενίσχυση με προβιοτικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.
👗 Επιλογή σωστών ρούχων – προτιμήστε βαμβακερά εσώρουχα και αποφύγετε τα στενά, συνθετικά υφάσματα που προκαλούν εφίδρωση και υγρασία.
💧 Καλή υγιεινή – προσεκτικό πλύσιμο και στέγνωμα σε περιοχές με υγρασία (βουβωνική χώρα, μασχάλες, δάχτυλα ποδιών).
🤰 Ιδιαίτερη προσοχή στην εγκυμοσύνη – οι ορμονικές αλλαγές αυξάνουν την πιθανότητα κολπικής καντιντίασης. Ο τακτικός προγεννητικός έλεγχος βοηθά στην πρόληψη.
🏃 Ενίσχυση ανοσοποιητικού – τακτική άσκηση, επαρκής ύπνος και μείωση στρες συμβάλλουν στην καλύτερη άμυνα.

💡 Extra Tip: Η τακτική κατανάλωση προβιοτικών (γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες ή συμπληρώματα) μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ισορροπίας της μικροχλωρίδας και να μειώσει τις υποτροπές της καντιντίασης.

8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Είναι η Candida σεξουαλικά μεταδιδόμενη;

Η Candida δεν κατατάσσεται στα κλασικά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως τα χλαμύδια ή η γονόρροια. Ωστόσο, η σεξουαλική επαφή μπορεί να ευνοήσει τη μεταφορά του μύκητα από τον έναν σύντροφο στον άλλον, ειδικά αν υπάρχει ήδη λοίμωξη ή ερεθισμός. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρξουν επεισόδια καντιντίασης μετά από σεξουαλική επαφή, αλλά ο κύριος μηχανισμός εμφάνισης είναι η υπερανάπτυξη του ίδιου μικροβίου που ήδη ζει φυσιολογικά στο σώμα μας. Η καλή υγιεινή και η χρήση προφυλακτικού μειώνουν τον κίνδυνο.

Πρέπει να θεραπεύεται και ο/η σύντροφος;

Η θεραπεία του συντρόφου δεν είναι πάντα απαραίτητη. Συνήθως, ο γιατρός συνιστά αγωγή μόνο εάν υπάρχουν συμπτώματα, όπως κνησμός, ερυθρότητα ή ερεθισμός στο πέος ή στον κόλπο. Αν ο/η σύντροφος δεν έχει ενοχλήσεις, τότε συχνά αρκεί η παρακολούθηση. Στις περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων στον ίδιο σύντροφο, μπορεί να δοθεί προληπτική θεραπεία ώστε να σπάσει ο κύκλος της λοίμωξης. Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.

Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω τις υποτροπές;

Οι υποτροπιάζουσες λοιμώξεις από Candida είναι αρκετά συχνές, ειδικά στις γυναίκες. Για να μειωθεί ο κίνδυνος, προτείνονται πρακτικά μέτρα: διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη και επεξεργασμένα τρόφιμα, χρήση βαμβακερών εσωρούχων, αποφυγή στενών ρούχων, σωστή υγιεινή στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και περιορισμός της άσκοπης λήψης αντιβιοτικών. Επίσης, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού με ύπνο, άσκηση και προβιοτικά συμπληρώματα μπορεί να βοηθήσει. Σε συχνές υποτροπές, ο γιατρός μπορεί να προτείνει μακροχρόνια αγωγή με αντιμυκητιασικά.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω και να επισκεφθώ γιατρό;

Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, παρατεταμένα ή επανεμφανίζονται συχνά (πάνω από 3–4 φορές τον χρόνο), χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ανοσοκαταστολή ή σε εγκυμοσύνη, καθώς η λοίμωξη μπορεί να είναι πιο σοβαρή ή να χρειάζεται διαφορετική αγωγή. Επιπλέον, αν εμφανιστεί πυρετός, ρίγη ή γενικευμένη κακουχία, θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα συστηματικής καντιντίασης, που αποτελεί επείγουσα κατάσταση.

Υπάρχουν φυσικές ή εναλλακτικές μέθοδοι αντιμετώπισης;

Ορισμένοι άνθρωποι δοκιμάζουν εναλλακτικές μεθόδους όπως προβιοτικά (π.χ. Lactobacillus), διατροφή με περιορισμό ζάχαρης, σκόρδο ή αιθέρια έλαια. Αν και κάποιες μελέτες δείχνουν μικρό όφελος, οι φυσικές μέθοδοι δεν πρέπει να αντικαθιστούν την ιατρική θεραπεία, ειδικά σε σοβαρές ή συχνές λοιμώξεις. Μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, σε συνεννόηση με τον γιατρό, στο πλαίσιο μιας πιο ολιστικής προσέγγισης που περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, σωστή υγιεινή και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

8) Βιβλιογραφία & Πηγές

Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) – https://eody.gov.gr
Mayo Clinic – Candidiasis: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/candidiasis
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Candida infections: https://www.cdc.gov/fungal/candida-infections/index.html
World Health Organization (WHO) – Fungal infections: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/fungal-diseases
Pfaller MA, Diekema DJ. Epidemiology of invasive candidiasis: a persistent public health problem. Clin Microbiol Rev. 2007;20(1):133–163. https://doi.org/10.1128/CMR.00029-06
Sobel JD. Vulvovaginal candidosis. Lancet. 2007;369(9577):1961–1971. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60917-9
Achkar JM, Fries BC. Candida infections of the genitourinary tract. Clin Microbiol Rev. 2010;23(2):253–273. https://doi.org/10.1128/CMR.00076-09

🔬 Στο μικροβιολογικό μας εργαστήριο στη Λαμία πραγματοποιούμε αξιόπιστες εξετάσεις για Candida spp και λοιπά παθογόνα

📅 Κλείστε Ραντεβού

📑 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

☎ Τηλέφωνο: +30-22310-66841
🕒 Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή, 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

26/Sep/2025

Κρύσταλλοι στα ούρα: Φιλικός οδηγός για ασθενείς

Τι σημαίνουν τα ευρήματα μικροσκοπικής εξέτασης, πότε χρειάζεται επανέλεγχος και πώς προλαμβάνονται.

1) Τι είναι οι κρύσταλλοι στα ούρα;

Οι κρύσταλλοι στα ούρα είναι μικροσκοπικές στερεές δομές που σχηματίζονται από
άλατα ή οργανικές ενώσεις (π.χ. ασβέστιο, ουρικό οξύ, οξαλικά). Ανιχνεύονται με τη
μικροσκοπική εξέταση ιζήματος στα ούρα.

🔬 Σκεφτείτε τους σαν «μικρούς κόκκους άλατος» που, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες
(π.χ. αφυδάτωση, αλλαγές pH, διατροφή, φάρμακα), γίνονται ορατοί στο μικροσκόπιο.

ℹ️ Σημαντικό να γνωρίζουμε ότι:

Δεν είναι πάντα παθολογικοί – σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν τυχαίο, παροδικό εύρημα.
Συχνά σχετίζονται με το pH των ούρων (όξινα ή αλκαλικά ούρα ευνοούν διαφορετικούς τύπους).
Μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι για σχηματισμό λίθων (πέτρες στα νεφρά) αν εμφανίζονται συχνά ή σε μεγάλες ποσότητες.
Ορισμένοι τύποι, όπως η κυστίνη, θεωρούνται πάντα παθολογικοί και χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

💡 Με απλά λόγια: οι κρύσταλλοι είναι μικρές ενδείξεις για το τι συμβαίνει στο ουροποιητικό σύστημα.
Μερικές φορές είναι αθώοι, άλλες φορές δείχνουν ότι χρειάζεται προσοχή ή αλλαγές στον τρόπο ζωής.

2) Γιατί εμφανίζονται;

Οι κρύσταλλοι στα ούρα σχηματίζονται όταν ορισμένες ουσίες
υπερκορεστούν στο δείγμα ούρων και δεν διαλύονται πλήρως.
Το περιβάλλον (π.χ. το pH, η θερμοκρασία, η συγκέντρωση ουσιών)
καθορίζει ποιοι κρύσταλλοι θα δημιουργηθούν.

🔎 Οι πιο συχνοί λόγοι εμφάνισης είναι:

Αφυδάτωση – όταν δεν πίνουμε αρκετά υγρά, τα ούρα γίνονται πιο «συμπυκνωμένα» και διευκολύνουν τον σχηματισμό κρυστάλλων.
Διατροφή – τροφές πλούσιες σε οξαλικά (π.χ. σπανάκι, ξηροί καρποί) ή σε πουρίνες (κόκκινο κρέας, θαλασσινά) αυξάνουν τον κίνδυνο.
pH ούρων –
- Όξινο pH → ουρικό οξύ, οξαλικά, κυστίνη
- Αλκαλικό pH → φωσφορικά, στρουβίτης
Φάρμακα και συμπληρώματα – ορισμένα αντιβιοτικά, αντιιικά ή υψηλές δόσεις βιταμίνης C μπορεί να οδηγήσουν σε φαρμακευτικούς κρυστάλλους.
Ουρολοιμώξεις – βακτήρια που διασπούν την ουρία (π.χ. Proteus) ανεβάζουν το pH και οδηγούν σε σχηματισμό στρουβίτη.
Μεταβολικές ή κληρονομικές παθήσεις – όπως η ουρική διάθεση και η κυστινουρία.

⚠️ Σημαντικό: Η παρουσία κρυστάλλων δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει λίθος.
Ο γιατρός αξιολογεί τα αποτελέσματα μαζί με το ιστορικό, τα συμπτώματα και άλλες εξετάσεις.

Αφυδάτωση

Διατροφή

Ουρολοιμώξεις

Φάρμακα

3) Πότε γίνεται η εξέταση & πώς προετοιμάζομαι;

Η μικροσκοπική εξέταση ιζήματος ούρων που ανιχνεύει κρυστάλλους
γίνεται συνήθως όταν υπάρχει υποψία ουρολιθίασης, συμπτώματα λοίμωξης
ή στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου. Η σωστή προετοιμασία του δείγματος
είναι απαραίτητη για να μην αλλοιωθούν τα αποτελέσματα.

📌 Οδηγίες για σωστή συλλογή δείγματος:

Χρόνος λήψης: Πρωινά ούρα (είναι πιο συμπυκνωμένα και αξιόπιστα).
Τρόπος συλλογής: Μέσο ρεύμα σε αποστειρωμένο δοχείο. Αποφύγετε την αρχή και το τέλος της ούρησης.
Χρόνος παράδοσης: Το δείγμα πρέπει να φτάσει στο εργαστήριο μέσα σε 1–2 ώρες.
Υγρά: Την προηγούμενη ημέρα αποφύγετε έντονη αφυδάτωση ή υπερβολικά πολλά υγρά.
Φάρμακα & συμπληρώματα: Ενημερώστε τον γιατρό/εργαστήριο αν παίρνετε
βιταμίνη C, αντιβιοτικά ή άλλα σκευάσματα που μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
Έμμηνος ρύση: Αν είναι δυνατόν, αποφύγετε τη λήψη δείγματος κατά την περίοδο, γιατί μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.

⚠️ Συχνό λάθος: Αν το δείγμα μείνει πολλές ώρες σε θερμοκρασία δωματίου,
μπορεί να σχηματιστούν τεχνητοί κρύσταλλοι και να δώσουν παραπλανητικό αποτέλεσμα.
Φροντίστε το δείγμα να εξεταστεί άμεσα.

Πρωινά ούρα

Μέσο ρεύμα

Δείγμα εντός 2 ωρών

4) Συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι κρύσταλλοι στα ούρα
δεν προκαλούν άμεσα συμπτώματα και ανιχνεύονται τυχαία σε προληπτικό έλεγχο.
Ωστόσο, ανάλογα με τον τύπο κρυστάλλων ή τη συνύπαρξη άλλων καταστάσεων
μπορεί να εμφανιστούν ενοχλήσεις που αξίζουν προσοχή.

📌 Πιθανά συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν:

Πόνος στη μέση ή στα πλευρά – χαρακτηριστικός του κωλικού νεφρού λόγω πέτρας.
Αιματουρία – ορατό ή μικροσκοπικό αίμα στα ούρα.
Συμπτώματα ουρολοίμωξης – κάψιμο στην ούρηση, συχνουρία, δυσοσμία.
Θολά ή έντονα χρωματισμένα ούρα.
Ναυτία ή εμετός – ειδικά σε κολικό νεφρού.
Καμία ενόχληση – συχνά οι κρύσταλλοι αποτελούν τυχαίο εύρημα χωρίς συμπτώματα.

✅ Αν και οι περισσότεροι κρύσταλλοι είναι «αθώοι», η παρουσία συμπτωμάτων όπως
πόνος, αιματουρία ή πυρετός πρέπει να αξιολογείται άμεσα από γιατρό,
καθώς μπορεί να υποδηλώνει λιθίαση ή λοίμωξη ουροποιητικού.

Κωλικός νεφρού

Αιματουρία

Ουρολοίμωξη

5) Τύποι κρυστάλλων & τι σημαίνουν

Κάθε τύπος κρυστάλλων στα ούρα έχει διαφορετική μορφή, αιτία και σημασία.
Μερικοί είναι συχνά αθώοι, ενώ άλλοι αποτελούν σαφές σημάδι παθολογίας που χρειάζεται διερεύνηση.
Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τους πιο σημαντικούς τύπους.

Τύπος κρυστάλλων	Περιγραφή/Εικόνα	Συνθήκες που τους ευνοούν	Κλινική σημασία
Οξαλικό ασβέστιο (διένυδρο/μονοένυδρο)	Σχήμα «φακέλου» ή «οβάλ/ντάμπελ»	Ευρεία κλίμακα pH, οξαλικά στη δίαιτα, αφυδάτωση	Συχνό εύρημα· σχετίζεται με λιθίαση όταν συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου.
Ουρικό οξύ	Ρόμβοι με αιχμές, κίτρινο-καφέ	Όξινα ούρα, υπερουριχαιμία, υψηλή ζωική πρωτεΐνη	Κίνδυνος ουρικού λίθου· εξετάστε ουρικό ορό/ούρων.
Στρουβίτης (μαγνησιο-αμμώνιο-φωσφορικό)	«Φέρετρα» / ορθογώνιοι πρίσματα	Αλκαλικά ούρα, ουρεόλυτικες λοιμώξεις (Proteus κ.ά.)	Σχετίζεται με λιθίαση από λοίμωξη· απαιτείται αντιμετώπιση λοίμωξης.
Φωσφορικό ασβέστιο	Ακανόνιστες πλάκες / άμορφα φωσφορικά	Αλκαλικό pH, υποφωσφατασία (σπάνια)	Συχνά παροδικό· εκτίμηση μαζί με pH & κλινική εικόνα.
Κυστίνη	Έξιγωνοι, άχρωμοι	Όξινα ούρα, κυστινουρία (κληρονομική)	Πάντα παθολογικό εύρημα· χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
Νατριούχο ουρικό / αμμώνιο	Βελόνες / σφαιρίδια	Όξινα ούρα, αφυδάτωση	Συνήθως καλοήθες· εκτίμηση υδάτωσης / δίαιτας.
Φαρμακευτικοί κρύσταλλοι	Διάφορα σχήματα	Ορισμένα αντιβιοτικά / αντιιικά / συμπληρώματα	Συσχέτιση με λήψη φαρμάκου· ενημερώστε τον ιατρό.

📱 Σύρετε οριζόντια στον πίνακα για να δείτε όλες τις στήλες σε κινητό.

✅ Key Takeaways:

Οι πιο συχνοί κρύσταλλοι είναι οξαλικού ασβεστίου και ουρικού οξέος – συνήθως σχετίζονται με διατροφή & αφυδάτωση.
Οι στρουβίτες σχετίζονται με ουρολοιμώξεις και απαιτούν θεραπεία της λοίμωξης.
Η κυστίνη είναι πάντα παθολογικό εύρημα και δείχνει γενετική διαταραχή (κυστινουρία).
Οι φαρμακευτικοί κρύσταλλοι συνδέονται με συγκεκριμένα φάρμακα/συμπληρώματα – ενημερώστε τον γιατρό σας.

Οξαλικά

Ουρικό οξύ

Στρουβίτης

Κυστίνη

6) Παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα (ψευδώς θετικά/αρνητικά)

Οι κρύσταλλοι στα ούρα δεν δείχνουν πάντα την πραγματική κατάσταση του οργανισμού.
Μερικές φορές εμφανίζονται τεχνητά (ψευδώς θετικά) ή «χάνονται» (ψευδώς αρνητικά)
εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να λαμβάνεται σωστά το δείγμα και να εξετάζεται έγκαιρα.

📌 Παράγοντες που μπορεί να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα:

Καθυστερημένη ανάλυση δείγματος – όσο μένουν τα ούρα εκτός ψυγείου, τόσο αυξάνει η πιθανότητα να σχηματιστούν κρύσταλλοι τεχνητά.
Θερμοκρασία – αποθήκευση σε ψυχρό ή πολύ ζεστό περιβάλλον αλλάζει τη διαλυτότητα των αλάτων.
Μεταβολές pH – βακτήρια που αναπτύσσονται στο δείγμα μπορούν να ανεβάσουν το pH και να δημιουργήσουν στρουβίτες.
Υψηλές δόσεις βιταμίνης C – μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένους κρυστάλλους οξαλικού.
Φαρμακευτικοί παράγοντες – ορισμένα αντιβιοτικά, αντιιικά ή διουρητικά μπορεί να σχηματίσουν κρυστάλλους που συγχέονται με παθολογικά.

⚠️ Συμβουλή: Παραδώστε το δείγμα στο εργαστήριο μέσα σε 1–2 ώρες.
Αν αυτό δεν είναι δυνατό, φυλάξτε το προσωρινά στο ψυγείο για να μειώσετε τις αλλοιώσεις.

Δείγμα ούρων

Θερμοκρασία

Βιταμίνη C

Φάρμακα

7) Πότε να επικοινωνήσω με γιατρό;

Αν και οι κρύσταλλοι στα ούρα μπορεί να είναι ένα τυχαίο εύρημα,
υπάρχουν καταστάσεις όπου απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Η έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό μπορεί να αποτρέψει επιπλοκές όπως
λιθίαση ή ουρολοιμώξεις.

🚩 Αναζητήστε ιατρική βοήθεια αν εμφανιστούν:

Έντονος πόνος στη μέση, στα πλευρά ή στην κοιλιά (πιθανός κωλικός νεφρού).
Αιματουρία – ορατό αίμα στα ούρα ή μικροσκοπική αιματουρία που επαναλαμβάνεται.
Πυρετός και ρίγος μαζί με δυσουρία, που δείχνουν πιθανή λοίμωξη του ουροποιητικού.
Υποτροπιάζουσα παρουσία κρυστάλλων σε συνεχόμενες εξετάσεις.
Κύηση – κάθε εύρημα κρυστάλλων σε έγκυο χρειάζεται αξιολόγηση.
Παιδιά με συμπτώματα πόνου ή λοίμωξης, λόγω αυξημένου κινδύνου επιπλοκών.

⚠️ Μην αμελείτε: Η εμφάνιση κυστίνης στα ούρα
είναι πάντα παθολογική και πρέπει να διερευνάται με ειδικές εξετάσεις.

Πόνος στη μέση

Αιματουρία

Πυρετός & ρίγος

Εγκυμοσύνη

8) Πρακτικά βήματα, θεραπευτική προσέγγιση & πρόληψη

Οι κρύσταλλοι στα ούρα δεν σημαίνουν πάντα ασθένεια, αλλά αποτελούν
χρήσιμο «καμπανάκι» για αλλαγές στον τρόπο ζωής και
πιθανή πρόληψη προβλημάτων όπως οι πέτρες στα νεφρά.

✅ Απλά βήματα που μπορούν να βοηθήσουν:

Καλή ενυδάτωση – στοχεύστε σε 2–2,5 λίτρα υγρών/ημέρα (εκτός αν ο γιατρός έχει περιορίσει τα υγρά). Ο πιο πρακτικός δείκτης είναι τα ανοιχτόχρωμα ούρα.
Ισορροπημένη διατροφή – μειώστε το αλάτι και τις ζωικές πρωτεΐνες, περιορίστε τροφές με πολλά οξαλικά (σπανάκι, ξηροί καρποί) και αποφύγετε υπερβολική βιταμίνη C.
Έλεγχος pH – σε υποτροπιάζουσες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει παρακολούθηση του pH ούρων για προσαρμογές στη δίαιτα ή στη φαρμακευτική αγωγή.
Αντιμετώπιση ουρολοιμώξεων – οι κρύσταλλοι στρουβίτη συνδέονται με λοιμώξεις· η έγκαιρη θεραπεία τους προλαμβάνει τη δημιουργία λίθων.
Συστηματικός έλεγχος – αιματολογικός και ουρολογικός έλεγχος (ουρικό οξύ, ασβέστιο, κιτρικά) αν εμφανίζονται επαναλαμβανόμενοι κρύσταλλοι.
Φαρμακευτική αγωγή – σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. υπερουριχαιμία, κυστινουρία) χορηγούνται φάρμακα μετά από ιατρική εκτίμηση.

⚠️ Μην εφαρμόζετε δραστικές δίαιτες ή υπερβολές χωρίς
ιατρική καθοδήγηση. Κάθε τύπος κρυστάλλων έχει διαφορετική αιτία και
μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση.

Ενυδάτωση

Διατροφή

Έλεγχος pH

Πρόληψη λίθων

9) Παιδιά & εγκυμοσύνη

Η παρουσία κρυστάλλων στα ούρα έχει ιδιαίτερη σημασία όταν αφορά
παιδιά ή εγκύους. Σε αυτές τις ομάδες χρειάζεται
προσεκτικότερη αξιολόγηση, καθώς οι ανάγκες και οι κίνδυνοι είναι διαφορετικοί.

👶 Παιδιά

Συχνά εμφανίζονται οξαλικά ή ουρικά κρύσταλλα λόγω
αφυδάτωσης (π.χ. σε ζέστη ή όταν δεν πίνουν αρκετό νερό).
Συνήθως πρόκειται για παροδικό εύρημα, αλλά όταν συνοδεύεται από
συμπτώματα (π.χ. πόνο, αιματουρία) απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Η έγκαιρη διόρθωση της ενυδάτωσης και μια ισορροπημένη δίαιτα
συχνά λύνουν το πρόβλημα.
Σπάνια, μπορεί να κρύβεται κληρονομική διαταραχή όπως κυστινουρία.

🤰 Εγκυμοσύνη

Η παρουσία κρυστάλλων μπορεί να συνδέεται με αφυδάτωση ή αλλαγές
στο pH των ούρων λόγω ορμονών.
Αυξάνει η πιθανότητα ουρολοιμώξεων, που με τη σειρά τους μπορεί
να οδηγήσουν σε σχηματισμό κρυστάλλων (π.χ. στρουβίτης).
Κρυστίνοι κρύσταλλοι ή συχνά ευρήματα χρειάζονται
ειδικό νεφρολογικό/ουρολογικό έλεγχο.
Η σωστή ενυδάτωση και η παρακολούθηση από τον γυναικολόγο μειώνουν
τον κίνδυνο επιπλοκών.

⚠️ Συμβουλή: Σε παιδιά και εγκύους, ακόμα και αν δεν υπάρχουν
συμπτώματα, καλό είναι οι κρύσταλλοι να αξιολογούνται από ειδικό γιατρό,
ώστε να αποκλειστούν υποκείμενα νοσήματα ή κίνδυνος επιπλοκών.

Παιδιά

Εγκυμοσύνη

Ουρολοιμώξεις

10) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Είναι επικίνδυνο αν βρεθούν κρύσταλλοι στα ούρα μου;

Όχι πάντα. Σε πολλούς ανθρώπους εμφανίζονται παροδικά λόγω
αφυδάτωσης ή διατροφής. Ωστόσο, η σημασία τους εξαρτάται από τον
τύπο κρυστάλλων. Για παράδειγμα, η κυστίνη θεωρείται
πάντα παθολογικό εύρημα και χρειάζεται διερεύνηση, ενώ οι κρύσταλλοι
ουρικού οξέος συχνά συνδέονται με διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες.

Πρέπει να κάνω ειδική δίαιτα;

Όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Γενικά βοηθά η επαρκής πρόσληψη υγρών
και η ισορροπημένη διατροφή. Ανάλογα με τον τύπο κρυστάλλων:

Περιορίστε οξαλικά (σπανάκι, ξηροί καρποί) για οξαλικούς κρυστάλλους.
Μειώστε πουρίνες (κόκκινο κρέας, θαλασσινά) για ουρικό οξύ.
Αποφύγετε υπερβολική βιταμίνη C.
Ρυθμίστε την πρόσληψη αλατιού και διατηρήστε φυσιολογικό βάρος.

Πώς μπορώ να προλάβω πέτρες στα νεφρά;

Η πιο αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης είναι η καλή ενυδάτωση.
Επιπλέον βοηθούν:

Δίαιτα πλούσια σε φρούτα & λαχανικά.
Έγκαιρη αντιμετώπιση ουρολοιμώξεων.
Τακτικός έλεγχος pH ούρων σε ευάλωτους ασθενείς.
Περιορισμός υπερβολικών ζωικών πρωτεϊνών.

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος;

Αν οι κρύσταλλοι εμφανιστούν τυχαία χωρίς συμπτώματα,
αρκεί συνήθως ένας επανέλεγχος με σωστή προετοιμασία (πρωινά ούρα, μέσο ρεύμα).
Αν όμως υπάρχουν συμπτώματα (π.χ. πόνος, αιματουρία) ή
ευρήματα όπως κυστίνη, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Μπορεί να οφείλονται σε φάρμακα;

Ναι. Ορισμένα φάρμακα (π.χ. συγκεκριμένα αντιβιοτικά,
αντιιικά ή συμπληρώματα βιταμινών)
μπορεί να σχηματίσουν κρυστάλλους. Ενημερώστε τον γιατρό σας για όλα
τα σκευάσματα που λαμβάνετε.

Ποιες είναι οι «κόκκινες σημαίες»;

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό αν εμφανίσετε:

Έντονο πόνο στη μέση/κοιλιά.
Αίμα στα ούρα.
Πυρετό, ρίγος ή συμπτώματα λοίμωξης.
Είστε έγκυος ή παιδί με συμπτώματα.

🔬 Εξετάσεις Ούρων – Κρύσταλλοι

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας εκτελούμε αξιόπιστα και με ακρίβεια
τη Μικροσκοπική Εξέταση Ούρων για ανίχνευση κρυστάλλων, με άμεση παράδοση αποτελεσμάτων.

📅 Κλείστε Ραντεβού

📋 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

📞 Τηλέφωνο: +30 22310 66841
🕒 Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή, 07:00 – 13:30

12) Βιβλιογραφία & Πηγές

✓	Mayo Clinic – Urine crystals: Definition & causes
✓	MedlinePlus – Urinalysis
✓	StatPearls – Crystalluria
✓	PubMed – Crystalluria: diagnostic implications and clinical correlations
✓	National Kidney Foundation – Kidney stones & crystals
✓	ΕΟΔΥ – Ουρολοιμώξεις & διαγνωστική προσέγγιση

Σημείωση: Οι παραπάνω πηγές παρέχονται για ενημερωτικούς σκοπούς.
Για εξατομικευμένες οδηγίες, απευθυνθείτε στον θεράποντα ιατρό σας.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

26/Sep/2025

1) Τι είναι το Strep test;

Το Strep test είναι εξέταση για ανίχνευση του Στρεπτόκοκκου ομάδας Α (GAS) στον φάρυγγα, κύριο υπεύθυνο για τη στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα. Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι:

Rapid Antigen Detection Test (RADT) – Γρήγορο τεστ αντιγόνου, αποτέλεσμα σε 10–15 λεπτά.
Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος – Χρυσό πρότυπο, μεγαλύτερη ευαισθησία, αποτέλεσμα συνήθως σε 24–48 ώρες.

Με μια ματιά: Το γρήγορο τεστ είναι ιδανικό για άμεση απόφαση· η καλλιέργεια επιβεβαιώνει αρνητικά RADT όταν τα συμπτώματα είναι τυπικά ή απαιτείται υψηλή ακρίβεια.

2) Πότε χρειάζεται

Το Strep test (γρήγορο αντιγόνο ή/και καλλιέργεια) ζητείται όταν η κλινική εικόνα είναι συμβατή με στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα (GAS) και όχι με ιογενή λοίμωξη.

🔎 Ενδείξεις που αυξάνουν την πιθανότητα GAS

Οξύς πονόλαιμος με πυρετό >38°C.
Ερυθρές/διογκωμένες αμυγδαλές ± πυώδεις πλάκες.
Ευαισθησία τραχηλικών λεμφαδένων (πρόσθιοι).
Απουσία βήχα και έντονου ρινίτιδας/βράχυνσης φωνής.
Εξάνθημα τύπου οστρακιάς (“γυαλόχαρτο”), κεφαλαλγία, ναυτία/έμετοι (κυρίως σε παιδιά).

📋 Κριτήρια Centor/McIsaac (γρήγορος οδηγός)

+1: Πυρετός >38°C
+1: Απουσία βήχα
+1: Διογκωμένοι/ευαίσθητοι πρόσθιοι τραχηλικοί λεμφαδένες
+1: Αμυγδαλικές εκκρίσεις/οίδημα
Ηλικία: +1 (3–14 ετών), 0 (15–44), −1 (≥45)

0–1 βαθμοί: συνήθως δεν χρειάζεται Strep test
2–3 βαθμοί: RADT (γρήγορο τεστ)· σε παιδιά αρνητικό RADT → σκεφτόμαστε καλλιέργεια
≥4 βαθμοί: υψηλή πιθανότητα· RADT ± καλλιέργεια ανά κρίση ιατρού

🚫 Όταν συνήθως δεν χρειάζεται Strep test (τυπικά ιογενής εικόνα)

Έντονη ρινίτιδα/καταρροή, βήχας, βράχνιασμα, επιπεφυκίτιδα.
Στοματικά έλκη/έλκη στα ούλα ή διάχυτη ιογενής εικόνα.
Ασυμπτωματικές επαφές/αδέλφια (χωρίς συμπτώματα δεν εξετάζονται προληπτικά).

⭐ Ειδικές περιπτώσεις

Παιδιά & έφηβοι: Σε τυπική εικόνα με αρνητικό RADT, συχνά γίνεται καλλιέργεια επιβεβαίωσης.
Ενήλικες: Επιβεβαίωση με καλλιέργεια εφόσον η υποψία παραμένει υψηλή παρά αρνητικό RADT.
Μετά από πρόσφατη αντιβίωση: πιθανό ψευδώς αρνητικό· ο ιατρός κρίνει καλλιέργεια/επανάληψη.
Υποτροπιάζοντα επεισόδια/οικογενειακές εξάρσεις: αξιολόγηση για φορέα (carrier) κατά περίπτωση.
Εγκυμοσύνη: η λήψη είναι ασφαλής· η θεραπεία καθορίζεται από τον θεράποντα.

⚠️ Ζητήστε άμεσα ιατρική εκτίμηση

Δυσκολία στην κατάποση/σιελόρροια, τρισμός, έντονη μονόπλευρη αλγαισθησία (υποψία παρααμυγδαλικού αποστήματος).
Εξάνθημα τύπου οστρακιάς με υψηλό πυρετό.
Επιδείνωση ή πυρετός που επιμένει >48 ώρες.

💡 Η απόφαση για Strep test λαμβάνεται από τον/την ιατρό με βάση την κλινική εικόνα και τα παραπάνω κριτήρια. Μην ξεκινάτε αντιβίωση χωρίς ιατρική σύσταση.

3) Προετοιμασία πριν τη λήψη

Η σωστή προετοιμασία βοηθά να πάρουμε καθαρό δείγμα από τον φάρυγγα και να αποφύγουμε ψευδώς αποτελέσματα.

✅ Τι να κάνετε 30–60′ πριν τη λήψη

Μην καταναλώνετε φαγητό/ποτό (ιδίως γάλα, χυμούς, καφέ).
Αποφύγετε στοματικά διαλύματα, σπρέι/αποσμητικά λαιμού και καραμέλες.
Βουρτσίστε δόντια ήπια (όχι έντονα) για να μην υπάρξει αιμορραγία ούλων.
Προτιμήστε να έρθετε λίγο νωρίτερα αν έχετε έντονο αντανακλαστικό εμέτου ώστε να χαλαρώσετε.

🚫 Αποφύγετε

Μάσημα τσίχλας, καραμέλες με αντισηπτικά/τοπικά αναισθητικά.
Γαργάρες με χαμομήλι/αλάτι/αντισηπτικά λίγο πριν τη λήψη.
Να αγγίζετε τη γλώσσα/παρειές με τη μπατονέτα (θα το φροντίσει ο/η μικροβιολόγος).

💊 Φάρμακα & αντιβιοτικά

Ενημερώστε μας για κάθε αντιβίωση που ξεκινήσατε τις τελευταίες ημέρες (η πρώιμη λήψη μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό).
Μην διακόπτετε φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία.
Αν έχετε πάρει ήδη αντιβίωση, ο γιατρός μπορεί να προτείνει καλλιέργεια ή/και επανάληψη του τεστ.
Αντιπυρετικά (π.χ. παρακεταμόλη) δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα.

ℹ️ Χρήσιμες λεπτομέρειες

Το τεστ είναι πιο αξιόπιστο τις πρώτες 2–3 ημέρες συμπτωμάτων.
Για παιδιά: εξηγήστε ότι η λήψη κρατά λίγα δευτερόλεπτα και μπορεί να “γαργαλήσει”.
Αν έχετε έντονο βήχα/σταγονίδια, προτιμήστε μάσκα κατά την αναμονή.

💡 Ελάτε με τον ΑΜΚΑ/παραπεμπτικό (αν υπάρχει) και ενημερώστε για αλλεργίες/χρονολογίες έναρξης φαρμάκων.

4) Πώς γίνεται η λήψη δείγματος

Με ανοιχτό στόμα και χρήση γλωσσοπίεστρου, ο/η μικροβιολόγος επιχρίζει τις αμυγδαλές και το οπίσθιο φαρυγγικό τοίχωμα.
Αποφεύγεται επαφή με γλώσσα/παρειές για να μην επιμολυνθεί το δείγμα.
Το δείγμα προχωρά σε RADT ή/και σε καλλιέργεια ανάλογα με το κλινικό σενάριο.

Χρήσιμη συμβουλή: Η λήψη είναι γρήγορη· μπορεί να προκαλέσει στιγμιαίο αίσθημα “γαργαλητού”.

5) Ερμηνεία αποτελεσμάτων

✅ Θετικό

Υποδηλώνει στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα όταν τα συμπτώματα ταιριάζουν.
Ο γιατρός αξιολογεί έναρξη αντιβιοτικής αγωγής και οδηγίες απομόνωσης.

❗ Αρνητικό

Πιθανή ιογενής φαρυγγίτιδα.
Αν η κλινική υποψία παραμένει υψηλή, μπορεί να ζητηθεί καλλιέργεια για επιβεβαίωση.

ℹ️ Φορέας (carrier): Μερικοί έχουν θετική καλλιέργεια χωρίς συμπτώματα. Συνήθως δεν χρειάζονται θεραπεία εκτός ειδικών περιπτώσεων (επιδημίες, υποτροπές στην οικογένεια κ.λπ.).

6) Συχνά λάθη & ψευδώς αποτελέσματα

Το Strep test (RADT/καλλιέργεια) επηρεάζεται από προ-αναλυτικούς και τεχνικούς παράγοντες. Δείτε τι μπορεί να «θολώσει» την εικόνα και πώς το αποφεύγουμε.

ℹ️ Ψευδώς αρνητικό

Πρόσφατη αντιβίωση (τελευταίες ημέρες) ↓ βακτηριακό φορτίο.
Ανεπαρκές/λάθος επίχρισμα (δεν επιχρίστηκαν αμυγδαλικοί στύλοι & οπίσθιος φάρυγγας, επαφή με γλώσσα/μάγουλο).
Γαργάρες/στοματικά διαλύματα/σπρέι λίγο πριν τη λήψη.
Καθυστέρηση μεταφοράς ή λάθος μέσο μεταφοράς για καλλιέργεια.
Πολύ πρώιμη/πολύ όψιμη λήψη σε σχέση με την έναρξη συμπτωμάτων (μικρό φορτίο).
Περιορισμένη ευαισθησία RADT — αρνητικό με υψηλή κλινική υποψία ⇒ καλλιέργεια.

❗ Ψευδώς θετικό ή λανθασμένη ερμηνεία

Φορέας GAS (carrier): θετικό τεστ αλλά ιογενής φαρυγγίτιδα/χωρίς συμπτώματα.
Ανάγνωση RADT εκτός χρόνου (π.χ. αργοπορημένη ανάγνωση → αμυδρή γραμμή).
Επιμόλυνση δείγματος/χώρου ή κακή αποθήκευση αντιδραστηρίων.
Σπάνια διασταυρούμενες αντιδράσεις — τα σύγχρονα RADT είναι πολύ ειδικά, οπότε τα πραγματικά ψευδώς θετικά είναι ασυνήθιστα.

⚙️ Τεχνικά & προ-αναλυτικά λάθη

Μη τήρηση οδηγιών: φαγητό/ποτό/διαλύματα 30–60′ πριν.
Λάθος στυλεός ή ληγμένο κιτ / λάθος θερμοκρασία αποθήκευσης.
Μη επαρκής πίεση στους αμυγδαλικούς στύλους κατά το επίχρισμα.
Καθυστερημένη επεξεργασία δείγματος ή μη χρήση κατάλληλου μέσου (π.χ. Amies) για καλλιέργεια.
Λανθασμένη σήμανση δείγματος/ασθενούς.

📌 Πότε προτιμάμε καλλιέργεια (επιπλέον ή αντί RADT)

Αρνητικό RADT αλλά Centor/McIsaac ≥3 (ιδίως σε παιδιά/εφήβους).
Πρόσφατη αντιβίωση ή υποτροπιάζοντα επεισόδια/οικογενειακή έξαρση.
Ανάγκη επιβεβαίωσης πριν από δημόσια υγεία/σχολικές οδηγίες.

✅ Γρήγορο checklist (πριν/κατά τη λήψη)

Όχι φαγητό/ποτό/στοματικά διαλύματα για 30–60′ πριν.
Ενημερώστε για αντιβίωση που πήρατε πρόσφατα.
Ανοίξτε καλά το στόμα, πείτε “Α”, σταθερό κεφάλι· μην ακουμπάτε τη μπατονέτα με γλώσσα/παρειές.
Αν το RADT είναι αρνητικό αλλά τα συμπτώματα «δείχνουν» GAS, ρωτήστε για καλλιέργεια.

7) Θεραπευτική καθοδήγηση & συμβουλές

Η αντιμετώπιση είναι ιατρική απόφαση. Μην ξεκινάτε αντιβίωση χωρίς συνταγή.
Μετά την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης, η μεταδοτικότητα μειώνεται μετά ~24 ώρες.
Υγρά, ανάπαυση, παρακεταμόλη για πυρετό/πόνο (εκτός αν ο γιατρός σας υποδείξει κάτι άλλο).
Ολοκληρώστε όλη τη θεραπεία για να αποφευχθούν επιπλοκές/υποτροπές.

8) Παιδιά, σχολείο & μεταδοτικότητα

Ο Στρεπτόκοκκος ομάδας Α (GAS) μεταδίδεται με σταγονίδια (βήχας/φτέρνισμα) και επαφή με μολυσμένα αντικείμενα. Η σωστή αντιμετώπιση μειώνει γρήγορα τη μεταδοτικότητα.

🚸 Πότε το παιδί μένει στο σπίτι

Μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες από την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης.
Όσο υπάρχει πυρετός ή έντονος πονόλαιμος/κακουχία.
Όταν αναμένουμε αποτέλεσμα και τα συμπτώματα είναι έντονα (πυρετός, ερυθρές αμυγδαλές με πλάκες, ευαισθησία λεμφαδένων).
Όταν υπάρχει εξάνθημα τύπου οστρακιάς (τραχιά “γυαλόχαρτο” επιφάνεια).

✅ Πότε επιστρέφουμε σε σχολείο/παιδικό σταθμό

Μετά από ≥24 ώρες κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής και όταν το παιδί είναι απύρετο και σε καλή γενική κατάσταση.
Μπορεί να καταπίνει υγρά/στερεά χωρίς έντονο πόνο και να συμμετέχει σε δραστηριότητες.
Φορέας χωρίς συμπτώματα: συνήθως δεν απαιτείται αποχή· ακολουθείται η οδηγία του θεράποντος.

🧼 Υγιεινή στο σπίτι (μειώνει τη μεταδοτικότητα)

Συχνό πλύσιμο χεριών (20″ με σαπούνι) και κάλυψη βήχα/φτερνίσματος.
Μη μοιράζεστε ποτήρια, καλαμάκια, μαχαιροπίρουνα, πετσέτες.
Αλλαγή οδοντόβουρτσας μετά από 24–48 ώρες αντιβίωσης. Πλύσιμο μπιμπερό/παγουριών καλά.
Καθημερινό καθάρισμα “υψηλής αφής” επιφανειών (πόμολα, τηλεκοντρόλ, θρανία) και καλός αερισμός.
Πλύσιμο λευκών ειδών/σεντονιών σε υψηλή θερμοκρασία όπου είναι εφικτό.

👨‍👩‍👧‍👦 Αδέλφια, συμμαθητές & ενημέρωση σχολείου

Δεν χρειάζεται εξέταση σε ασυμπτωματικά αδέλφια προληπτικά· εξετάζονται αν εμφανίσουν συμπτώματα.
Ενημερώστε τον/την εκπαιδευτικό/νοσηλευτή του σχολείου για την επιβεβαιωμένη διάγνωση.
Σε επαναλαμβανόμενα κρούσματα στην τάξη, ακολουθούμε τις οδηγίες του παιδιάτρου/Δημόσιας Υγείας.

🏃 Αθλητισμός & δραστηριότητες

Επιστροφή σε ομαδικά αθλήματα μετά τις πρώτες 24 ώρες θεραπείας, εφόσον το παιδί είναι απύρετο και νιώθει καλά.
Αποφεύγουμε κοινή χρήση παγουριών/επιστομίων.

⚠️ Επικοινωνήστε άμεσα με τον παιδίατρο αν εμφανιστούν:

Πυρετός που επιμένει >48 ώρες μετά την έναρξη αντιβίωσης ή επιδείνωση πονόλαιμου.
Δυσκολία στην κατάποση, σιελόρροια, τρισμός (υποψία παρααμυγδαλικού αποστήματος).
Εξάνθημα τύπου οστρακιάς που εξαπλώνεται ή έντονη κακουχία.
Οίδημα/πόνος αρθρώσεων ή ούρα με σκούρο χρώμα (σπάνιες μετα-στρεπτοκοκκικές επιπλοκές).

💬 Οι κανονισμοί επιστροφής μπορεί να διαφέρουν ανά σχολείο/δομή. Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας.

9) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Πονάει ή είναι επικίνδυνο το Strep test;

Η λήψη διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα. Μπορεί να νιώσετε γαργαλητό ή τάση για βήχα/ναυτία, αλλά είναι ασφαλής διαδικασία.

Χρειάζεται νηστεία ή ειδική προετοιμασία;

Νηστεία δεν χρειάζεται. Αποφύγετε φαγητό/ποτό/στοματικά διαλύματα για ~30′ πριν και ενημερώστε για τυχόν πρόσφατα αντιβιοτικά.

Πόσο αξιόπιστο είναι το γρήγορο τεστ (RADT);

Έχει υψηλή ειδικότητα (όταν βγει θετικό είναι αξιόπιστο) και καλή αλλά όχι τέλεια ευαισθησία. Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό αλλά η κλινική εικόνα “φωνάζει” στρεπτόκοκκο, συστήνεται καλλιέργεια.

Σε ποιον χρειάζεται καλλιέργεια όταν το RADT είναι αρνητικό;

Συνήθως σε παιδιά/εφήβους με τυπική εικόνα ή όταν ο γιατρός κρίνει υψηλή πιθανότητα GAS. Στους ενήλικες δεν απαιτείται πάντα επιβεβαίωση, εκτός αν υπάρχει ισχυρή υποψία.

Τι γίνεται αν έχω ήδη ξεκινήσει αντιβίωση;

Τα αντιβιοτικά μπορούν να δώσουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Πείτε μας πότε ξεκίνησαν· ο γιατρός μπορεί να προτείνει καλλιέργεια ή επανάληψη σε μεταγενέστερο χρόνο εφόσον χρειάζεται.

Πότε μπορώ να επιστρέψω σε σχολείο/δουλειά;

Μετά την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης, η μεταδοτικότητα μειώνεται σημαντικά σε ~24 ώρες. Επιστροφή εφόσον είστε απύρετοι και νιώθετε καλά.

Μπορώ να θεραπευτώ χωρίς αντιβίωση;

Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα χρειάζεται αντιβιοτική αγωγή με ιατρική συνταγή. Μειώνει τη διάρκεια συμπτωμάτων, τη μεταδοτικότητα και τον κίνδυνο επιπλοκών.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί;

Παρααμυγδαλικό απόστημα, μέση ωτίτιδα/ιγμορίτιδα, οστρακιά, οξύς ρευματικός πυρετός, μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα. Η σωστή θεραπεία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.

Τι σημαίνει “φορέας” στρεπτόκοκκου;

Κάποιος μπορεί να έχει θετική καλλιέργεια χωρίς συμπτώματα. Συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, εκτός από ειδικές περιστάσεις (επιδημικές εξάρσεις, υποτροπές στην οικογένεια, ιστορικό ρευματικού πυρετού κ.ά.).

Μπορώ να κάνω Strep test στο σπίτι;

Υπάρχουν self-tests στην αγορά, αλλά η σωστή λήψη και η ιατρική ερμηνεία είναι κρίσιμες. Το εργαστήριο προσφέρει αξιόπιστο αποτέλεσμα και καθοδήγηση θεραπείας.

Είμαι έγκυος. Μπορώ να κάνω Strep test;

Ναι, η λήψη είναι ασφαλής. Η επιλογή αντιβίωσης γίνεται από τον γιατρό σας με βάση την κύηση και το ιστορικό σας.

Πρακτικά μέτρα στο σπίτι για να μην κολλήσουν οι υπόλοιποι;

Συχνό πλύσιμο χεριών, ατομικά ποτήρια/μαχαιροπίρουνα, κάλυψη βήχα/φτερνίσματος, αερισμός χώρων. Αλλαγή οδοντόβουρτσας μετά από 24–48 ώρες θεραπείας.

Χρειάζεστε Strep test; Είμαστε εδώ για γρήγορη & αξιόπιστη διάγνωση.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Τηλέφωνο: +30-22310-66841
Ώρες: 07:00–13:30

Newer Posts

Older Posts