Tavanic (Λεβοφλοξασίνη): Χρήση, Δόση, Παρενέργειες & Κίνδυνοι
Tavanic (Λεβοφλοξασίνη) – Πλήρης Οδηγός Ασθενούς
Τελευταία ενημέρωση:
Το Tavanic (λεβοφλοξασίνη) είναι αντιβιοτικό της κατηγορίας των φθοριοκινολονών.
Χορηγείται σε επιλεγμένες λοιμώξεις (αναπνευστικού, ουροποιητικού, δέρματος/μαλακών μορίων) όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη.
Λόγω πιθανών σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών, δεν είναι «πρώτη επιλογή» για ήπιες/απλές λοιμώξεις.
Ασθενείς που λαμβάνουν ή πρόκειται να λάβουν Tavanic (λεβοφλοξασίνη) και θέλουν
να κατανοήσουν πότε πραγματικά χρειάζεται, ποιοι κινδυνεύουν και
πότε απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.
Αν εμφανίσετε πόνο/πρήξιμο τένοντα, μούδιασμα/καύσο στα άκρα, έντονη ζάλη,
ταχυπαλμίες ή νέο δυνατό άγχος/αϋπνία, διακόψτε και επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό.
1
Τι είναι το Tavanic
Το Tavanic είναι η εμπορική ονομασία της λεβοφλοξασίνης,
ενός ισχυρού αντιβιοτικού της κατηγορίας των φθοριοκινολονών.
Δρα σκοτώνοντας τα βακτήρια μέσω αναστολής δύο κρίσιμων ενζύμων
(DNA-γυράση και τοποϊσομεράση IV),
τα οποία είναι απαραίτητα για την αντιγραφή και επιδιόρθωση του βακτηριακού DNA.
Έτσι εμποδίζεται ο πολλαπλασιασμός των μικροβίων και οδηγούνται σε καταστροφή.
Χάρη στην εξαιρετική ιστική του διείσδυση σε πνεύμονες, ουροποιητικό,
προστάτη, δέρμα και μαλακούς ιστούς, το Tavanic χρησιμοποιείται όταν απαιτείται
ευρέος φάσματος και «βαθιά» αντιβιοτική κάλυψη,
ιδίως σε σοβαρές ή επιπλεγμένες βακτηριακές λοιμώξεις.
Δεν αποτελεί φάρμακο ρουτίνας για ήπιες λοιμώξεις και χορηγείται
μόνο με σαφή ιατρική ένδειξη.
Η λεβοφλοξασίνη δεν είναι «απλό» αντιβιοτικό.
Αποτελεί φάρμακο υψηλής ισχύος που «κρατιέται»
για περιπτώσεις όπου τα πιο ήπια αντιβιοτικά δεν επαρκούν
ή υπάρχει κίνδυνος σοβαρής επιπλοκής.
2
Σε ποιους χορηγείται
Το Tavanic χορηγείται σε ασθενείς με
επιβεβαιωμένες ή έντονα πιθανολογούμενες βακτηριακές λοιμώξεις,
ιδίως όταν απαιτείται αντιβιοτικό με
υψηλή ιστική διείσδυση και ευρύ φάσμα δράσης.
Χρησιμοποιείται συχνά σε λοιμώξεις του
αναπνευστικού, του ουροποιητικού
και των μαλακών μορίων, ιδιαίτερα σε
βαριές ή επιπλεγμένες περιπτώσεις.
Όταν η λοίμωξη αφορά το ουροποιητικό,
η καλλιέργεια ούρων με αντιβιόγραμμα
είναι κρίσιμη για τη σωστή επιλογή θεραπείας,
καθώς επιβεβαιώνει το υπεύθυνο μικρόβιο και την ευαισθησία του στη λεβοφλοξασίνη.
Δεν ενδείκνυται για ιογενείς λοιμώξεις,
όπως το κοινό κρυολόγημα ή η γρίπη,
και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται
προληπτικά ή «για σιγουριά»,
καθώς η αλόγιστη χρήση αυξάνει
την αντοχή των μικροβίων
και τον κίνδυνο σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Συνήθως το Tavanic επιλέγεται όταν:
- υπάρχει ανθεκτικό μικρόβιο
- απέτυχαν πιο ήπια αντιβιοτικά
- η λοίμωξη είναι βαριά ή επιπλεγμένη
- η εντόπιση απαιτεί βαθιά ιστική διείσδυση (π.χ. πνεύμονες, προστάτης)
Η χρήση του Tavanic σε απλές ουρολοιμώξεις ή ήπιες βρογχίτιδες χωρίς ένδειξη,
ενώ υπάρχουν ασφαλέστερα αντιβιοτικά πρώτης γραμμής.
3
Πώς δρα στον οργανισμό
Η λεβοφλοξασίνη δρα μπλοκάροντας δύο κρίσιμα ένζυμα των βακτηρίων:
την DNA γυράση και την τοποϊσομεράση IV.
Αυτά τα ένζυμα είναι απαραίτητα για το «ξετύλιγμα» και την αντιγραφή του βακτηριακού DNA.
Όταν ανασταλούν, το μικρόβιο δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί και οδηγείται σε θάνατο.
Το Tavanic έχει εξαιρετική διείσδυση στους πνεύμονες, τα ούρα, τον προστάτη,
το δέρμα και τους μαλακούς ιστούς, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα αποτελεσματικό
σε βαριές ή εν τω βάθει λοιμώξεις.
Δρα σε πολλά Gram(–) και σε ορισμένα Gram(+) βακτήρια,
αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται στοχευμένα για να αποφεύγεται η ανάπτυξη αντοχής.
Επειδή η ισχυρή του δράση συνοδεύεται από υψηλότερο προφίλ κινδύνου
σε σχέση με πιο ήπια αντιβιοτικά, και πρέπει να «κρατιέται» για τις περιπτώσεις που πραγματικά το χρειάζονται.
4
Πότε αρχίζει να δρα
Το Tavanic αρχίζει να δρα από την πρώτη κιόλας δόση, καθώς η λεβοφλοξασίνη
απορροφάται γρήγορα και φτάνει σε θεραπευτικά επίπεδα στο αίμα και στους ιστούς
μέσα σε λίγες ώρες. Ωστόσο, η αισθητή κλινική βελτίωση
(πτώση πυρετού, μείωση πόνου, βελτίωση αναπνοής ή ουρολογικών συμπτωμάτων)
εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 24–72 ώρες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η λοίμωξη έχει εκριζωθεί.
Στο διάστημα αυτό απλώς μειώνεται το μικροβιακό φορτίο·
η πλήρης εξάλειψη απαιτεί την ολοκλήρωση όλου του σχήματος.
Η πρόωρη διακοπή ευνοεί την υποτροπή
και την ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών.
Αν μετά από 48–72 ώρες δεν υπάρχει σαφής βελτίωση
ή αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται (πυρετός, δύσπνοια, πόνος, αιματουρία),
απαιτείται άμεση ιατρική επανεκτίμηση
και ενδεχομένως αλλαγή αντιβιοτικού βάσει καλλιέργειας και αντιβιογράμματος.
Η γρήγορη ανακούφιση από τα συμπτώματα δεν σημαίνει «θεραπεία» —
σημαίνει ότι το αντιβιοτικό δουλεύει και πρέπει να συνεχιστεί σωστά.
5
Πόσο διαρκεί η θεραπεία
Η διάρκεια της θεραπείας με Tavanic εξαρτάται από:
τον τύπο της λοίμωξης, τη βαρύτητά της, την κλινική ανταπόκριση
και – όπου υπάρχει – τα αποτελέσματα καλλιέργειας και αντιβιογράμματος.
Η ολοκλήρωση όλου του σχήματος είναι κρίσιμη.
Η πρόωρη διακοπή «επειδή νιώσατε καλύτερα» αφήνει ζωντανά μικρόβια
που μπορούν να προκαλέσουν υποτροπή και να γίνουν ανθεκτικά
σε μελλοντικές θεραπείες.
Πότε χρειάζεται καλλιέργεια & αντιβιόγραμμα πριν ή κατά τη θεραπεία με Tavanic;
Η λεβοφλοξασίνη είναι ισχυρό αντιβιοτικό και η χρήση της πρέπει ιδανικά να βασίζεται σε
μικροβιολογική τεκμηρίωση. Σε πολλές περιπτώσεις, η καλλιέργεια και το αντιβιόγραμμα
βοηθούν να επιβεβαιωθεί ότι το μικρόβιο είναι πραγματικά ευαίσθητο στο φάρμακο.
- Όταν η λοίμωξη είναι σοβαρή ή επιπλεγμένη
- Όταν δεν υπάρχει βελτίωση μετά από 48–72 ώρες θεραπείας
- Σε υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις ή πνευμονίες
- Σε ασθενείς με νοσηλείες, καθετήρες ή προηγούμενη έκθεση σε πολλά αντιβιοτικά
- Όταν υπάρχει υποψία ανθεκτικού μικροβίου
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καλλιέργεια επιτρέπει στον ιατρό να
επιβεβαιώσει ή να αλλάξει έγκαιρα τη θεραπεία,
αποφεύγοντας άσκοπη έκθεση σε ισχυρά αντιβιοτικά.
Καλύτερα να ολοκληρωθεί σωστά μια θεραπεία 7–10 ημερών, παρά να διακοπεί πρόωρα και να χρειαστεί ισχυρότερο αντιβιοτικό αργότερα.
6
Δοσολογία & τρόπος λήψης
Η δόση του Tavanic (συνήθως 250 mg, 500 mg ή 750 mg) και η συχνότητα χορήγησης
(συνήθως 1 φορά την ημέρα) καθορίζονται αποκλειστικά από τον ιατρό,
ανάλογα με το είδος της λοίμωξης και τη νεφρική λειτουργία.
Το φάρμακο λαμβάνεται με ένα ποτήρι νερό, με ή χωρίς φαγητό.
Ωστόσο, είναι κρίσιμο να μην λαμβάνεται ταυτόχρονα με ουσίες που δεσμεύουν τη λεβοφλοξασίνη,
όπως σίδηρος, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρος και αντιόξινα,
καθώς μειώνουν δραστικά την απορρόφησή της.
Κρατήστε τουλάχιστον 2 ώρες απόσταση πριν ή μετά τη λήψη τέτοιων σκευασμάτων,
ώστε το Tavanic να απορροφηθεί σωστά.
7
Ποιοι δεν πρέπει να το πάρουν
Το Tavanic (λεβοφλοξασίνη) δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς αυστηρή ιατρική καθοδήγηση,
ιδίως σε άτομα με αλλεργία στις κινολόνες,
ιστορικό τενοντίτιδας ή ρήξης τένοντα από παρόμοια αντιβιοτικά,
παράταση του διαστήματος QT στο ΗΚΓ ή σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες.
Απαιτείται επίσης ιδιαίτερη προσοχή σε ασθενείς με επιληψία,
σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία,
ιστορικό ψυχιατρικών ή νευρολογικών αντιδράσεων από κινολόνες
(π.χ. σύγχυση, ψευδαισθήσεις, έντονο άγχος, σπασμοί).
Η ταυτόχρονη λήψη φαρμάκων που παρατείνουν το QT,
αντιφλεγμονωδών τύπου ΜΣΑΦ,
ή κορτικοστεροειδών αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Γι’ αυτό είναι απαραίτητο ο ιατρός να γνωρίζει όλη τη φαρμακευτική αγωγή.
Προηγούμενη κακή εμπειρία με κινολόνη
(πόνος σε τένοντα, νευροπάθεια, ψυχιατρικά συμπτώματα ή αρρυθμία)
αποτελεί ισχυρό λόγο αποφυγής επαναχορήγησης,
εκτός αν δεν υπάρχει καμία ασφαλέστερη εναλλακτική.
8
Αλληλεπιδράσεις (σίδηρος / αντιόξινα / καρδιά)
Ορισμένα σκευάσματα, όπως σίδηρος, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρος
και τα περισσότερα αντιόξινα, δεσμεύουν τη λεβοφλοξασίνη στο έντερο
και μειώνουν σημαντικά τη βιοδιαθεσιμότητά της.
Επιπλέον, φάρμακα που επηρεάζουν την καρδιακή αγωγιμότητα
(ιδίως όσα αυξάνουν τον κίνδυνο παράτασης QT) μπορεί να αυξήσουν
τον κίνδυνο αρρυθμιών όταν συνδυαστούν με Tavanic.
Αν υπάρχει καρδιολογικό ιστορικό, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση πριν την έναρξη.
Tavanic μαζί με αντιαρρυθμικά ή ορισμένα αντικαταθλιπτικά που παρατείνουν το QT μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αρρυθμίες.
9
Παρενέργειες (συχνές και σοβαρές)
Οι περισσότερες παρενέργειες του Tavanic είναι ήπιες και παροδικές, όμως ορισμένες
μπορεί να είναι σοβαρές και δυνητικά μόνιμες, γι’ αυτό απαιτείται προσοχή.
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν
ναυτία, διάρροια, κοιλιακή δυσφορία, πονοκέφαλο, ζάλη και αίσθημα κόπωσης.
Σοβαρές αλλά σπανιότερες παρενέργειες είναι:
τενοντίτιδα ή ρήξη τένοντα, περιφερική νευροπάθεια
(μούδιασμα, καύσος, πόνος στα άκρα),
διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης,
σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις
και καρδιακές αρρυθμίες λόγω παράτασης QT.
Πηγαίνετε άμεσα σε γιατρό αν:
- έχετε έντονο πόνο σε τένοντα
- εμφανιστεί μούδιασμα ή καύσος στα άκρα
- υπάρξει λιποθυμία ή έντονες ταχυπαλμίες
- εμφανιστεί εξάνθημα με πρήξιμο προσώπου ή δυσκολία αναπνοής
Ξαφνικός πόνος σε τένοντα, έντονη ζάλη, λιποθυμικό επεισόδιο, μούδιασμα στα άκρα,
δύσπνοια ή εξάνθημα με οίδημα απαιτούν άμεση ιατρική επικοινωνία.
10
Τένοντες & περιφερική νευροπάθεια: τι να προσέξετε
Οι φθοριοκινολόνες, όπως το Tavanic, μπορούν να προκαλέσουν
τενοντίτιδα ή ακόμη και ρήξη τένοντα, συχνότερα στον
αχίλλειο τένοντα, αλλά και σε άλλους τένοντες (ώμος, χέρι, γόνατο).
Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε ηλικιωμένους,
σε άτομα που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή
και σε όσους έχουν νεφρική δυσλειτουργία.
Παράλληλα, η λεβοφλοξασίνη μπορεί να προκαλέσει
περιφερική νευροπάθεια,
με συμπτώματα όπως μούδιασμα, καύσο, τσιμπήματα, πόνο ή αίσθημα «ηλεκτρισμού»
στα άκρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι
παρατεταμένα ή και μόνιμα αν δεν διακοπεί έγκαιρα το φάρμακο.
Με την πρώτη εμφάνιση πόνου, οιδήματος ή δυσκαμψίας σε τένοντα,
ή νευρολογικών συμπτωμάτων (μούδιασμα, καύσος, πόνος),
διακόψτε άμεσα το Tavanic και επικοινωνήστε με ιατρό.
Η συνέχιση της θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη τένοντα ή μόνιμη νευρική βλάβη.
11
Καρδιά (QT) & αρρυθμίες
Η λεβοφλοξασίνη μπορεί να παρατείνει το διάστημα QT στο ηλεκτροκαρδιογράφημα,
αυξάνοντας τον κίνδυνο επικίνδυνων αρρυθμιών σε ευαίσθητα άτομα.
Ασθενείς με ιστορικό αρρυθμιών, συγκοπτικών επεισοδίων,
χαμηλό κάλιο/μαγνήσιο ή που λαμβάνουν φάρμακα που παρατείνουν το QT
πρέπει να χρησιμοποιούν το Tavanic μόνο με στενή ιατρική παρακολούθηση.
12
Νεφρική λειτουργία & προσαρμογή δόσης
Η λεβοφλοξασίνη αποβάλλεται σχεδόν αποκλειστικά από τα νεφρά.
Σε άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία, το φάρμακο μπορεί να συσσωρευτεί στο αίμα,
αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.
Για τον λόγο αυτό, ο ιατρός προσαρμόζει τη δόση ή το μεσοδιάστημα
ανάλογα με την τιμή της κρεατινίνης ή του eGFR.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ηλικιωμένους και σε άτομα με γνωστή χρόνια νεφρική νόσο.
Λάθος δοσολογία σε νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε νευρολογικές και καρδιακές επιπλοκές.
13
Ειδικές ομάδες (ηλικιωμένοι / διαβήτης / κύηση / θηλασμός)
Στους ηλικιωμένους, η χρήση του Tavanic συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο
τενοντοπάθειας και ρήξης τένοντα, ιδιαίτερα όταν συγχορηγούνται
κορτικοστεροειδή ή υπάρχει μειωμένη νεφρική λειτουργία.
Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, η λεβοφλοξασίνη μπορεί να προκαλέσει
διακυμάνσεις της γλυκόζης, οδηγώντας σε υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία.
Συνιστάται συχνότερος έλεγχος σακχάρου κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Κατά την κύηση και τον θηλασμό, το Tavanic χρησιμοποιείται μόνο
όταν το αναμενόμενο όφελος για τη μητέρα υπερτερεί σαφώς του πιθανού κινδύνου
για το έμβρυο ή το βρέφος, καθώς οι κινολόνες μπορεί να επηρεάσουν τον αναπτυσσόμενο χόνδρο.
Σε αυτές τις ομάδες, προτιμάται πάντα η στενή ιατρική παρακολούθηση
και η εξατομίκευση της θεραπείας.
14
Πρακτικές οδηγίες (φαγητό / ήλιος / οδήγηση)
Το Tavanic μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς φαγητό, ωστόσο πρέπει να αποφεύγεται
η ταυτόχρονη λήψη με αντιόξινα ή συμπληρώματα μετάλλων
(σίδηρος, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρος), γιατί μειώνουν σημαντικά την απορρόφησή του.
Σε ορισμένους ασθενείς προκαλείται φωτοευαισθησία,
οπότε συνιστάται αποφυγή έντονης έκθεσης στον ήλιο και χρήση αντηλιακού υψηλής προστασίας,
καθώς και προστατευτικών ρούχων.
Αν εμφανιστούν ζάλη, υπνηλία ή δυσκολία συγκέντρωσης,
πρέπει να αποφεύγεται η οδήγηση και ο χειρισμός μηχανημάτων.
Η επαρκής ενυδάτωση βοηθά στη σωστή αποβολή του φαρμάκου από τα νεφρά
και μειώνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.
Πάρτε το Tavanic την ίδια ώρα κάθε ημέρα για σταθερά επίπεδα στο αίμα και καλύτερη αποτελεσματικότητα.
15
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Σε πόσες ώρες αρχίζει να «πιάνει» το Tavanic;
Συνήθως αρχίζει να δρα από την πρώτη ημέρα, αλλά η κλινική βελτίωση φαίνεται πιο καθαρά μέσα σε 24–72 ώρες.
Πόσες ημέρες πρέπει να το παίρνω;
Η διάρκεια εξαρτάται από τη λοίμωξη και καθορίζεται από τον ιατρό· δεν πρέπει να διακόπτεται πρόωρα ακόμη κι αν νιώσετε καλύτερα.
Μπορώ να το πάρω μαζί με σίδηρο ή αντιόξινα;
Όχι, γιατί μειώνουν σημαντικά την απορρόφηση της λεβοφλοξασίνης· χρειάζεται χρονική απόσταση τουλάχιστον 2 ωρών.
Τι κάνω αν εμφανιστεί πόνος στον αχίλλειο τένοντα;
Διακόπτετε αμέσως το φάρμακο και επικοινωνείτε με ιατρό, γιατί μπορεί να πρόκειται για τενοντίτιδα ή ρήξη τένοντα.
Μπορεί να επηρεάσει την καρδιά;
Σε ευαίσθητα άτομα μπορεί να παρατείνει το QT και να προκαλέσει αρρυθμίες, ειδικά αν συνδυάζεται με άλλα σχετικά φάρμακα.
Είναι κατάλληλο για κρυολόγημα ή γρίπη;
Όχι, γιατί πρόκειται για ιογενείς λοιμώξεις και τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση χωρίς βακτηριακή επιπλοκή.
Τι γίνεται αν ξεχάσω μία δόση;
Την παίρνετε μόλις το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη· τότε παραλείπετε τη χαμένη δόση.
16
Ιατρική καθοδήγηση & εξετάσεις
Ερμηνεία εξετάσεων και μικροβιολογικών αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Η σωστή χρήση αντιβιοτικών όπως το Tavanic βασίζεται σε καλλιέργειες, αντιβιόγραμμα και κλινική εκτίμηση.
17
Βιβλιογραφία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability
https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-advises-restricting-fluoroquinolone-antibiotic-use
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/levofloxacin
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1601657
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIRCULATIONAHA.110.005207
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
