Σύντομη σύνοψη:
Η υψηλή φερριτίνη δεν σημαίνει πάντα υπερφόρτωση σιδήρου.
Συχνά αποτελεί δείκτη φλεγμονής, ηπατικής νόσου ή μεταβολικού στρες.
Η σωστή ερμηνεία απαιτεί συνδυασμό με
δείκτες σιδήρου, κορεσμό τρανσφερρίνης
και δείκτες φλεγμονής.
1
Τι είναι η φερριτίνη και τι σημαίνει «υψηλή»
Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη που αποθηκεύει σίδηρο στα κύτταρα,
κυρίως στο ήπαρ, τον μυελό των οστών και τον σπλήνα.
Αντανακλά τα συνολικά αποθέματα σιδήρου του οργανισμού.
Παράλληλα, αποτελεί και πρωτεΐνη οξείας φάσης,
δηλαδή αυξάνεται σε καταστάσεις φλεγμονής,
λοίμωξης ή ηπατικής βλάβης.
Δευτερογενή αύξηση
λόγω φλεγμονής, ηπατικής νόσου, παχυσαρκίας ή λοίμωξης.
Κλινικό σημείο:
Η αυξημένη φερριτίνη δεν σημαίνει πάντα περίσσεια σιδήρου.
Συχνά αποτελεί αντίδραση του οργανισμού
σε φλεγμονώδη ή ηπατική καταπόνηση.
Η ερμηνεία απαιτεί συνδυαστική αξιολόγηση
με τον σίδηρο ορού, την τρανσφερρίνη,
τον % κορεσμού και δείκτες φλεγμονής
(CRP, ΤΚΕ).
👉 Πλήρης ερμηνεία όλων των σεναρίων (χαμηλή, υψηλή, πολύ υψηλή):
Οδηγός φερριτίνης
2
Φυσιολογικές τιμές & όρια
Χρησιμοποιείτε πάντα τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου σας.
Οι παρακάτω τιμές είναι ενδεικτικές.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Πληθυσμός
Ενδεικτικές τιμές (ng/mL)
Πότε θεωρείται υψηλή
Άνδρες
≈ 30–400
Σταθερά >400
Γυναίκες
≈ 15–150
Σταθερά >150
Κύηση
Συνήθως χαμηλότερη
Υψηλή τιμή → έλεγχος φλεγμονής / ήπατος
3
Γιατί ανεβαίνει η φερριτίνη;
Η αύξηση της φερριτίνης δεν οφείλεται πάντα σε υπερφόρτωση σιδήρου.
Σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί αντίδραση του οργανισμού
σε φλεγμονώδη ή ηπατικά ερεθίσματα.
Συχνότεροι μηχανισμοί αύξησης
Φλεγμονή ή λοίμωξη:
ο οργανισμός αυξάνει τη φερριτίνη για να «παγιδεύσει» σίδηρο
και να περιορίσει την ανάπτυξη μικροβίων.
Ηπατοκυτταρική βλάβη:
κατά την καταστροφή ηπατικών κυττάρων,
απελευθερώνεται φερριτίνη στο αίμα.
Μεταβολικό σύνδρομο & παχυσαρκία:
συνδέονται με ήπια έως μέτρια αύξηση,
χωρίς πραγματική υπερφόρτωση σιδήρου.
Υπερφόρτωση σιδήρου:
κληρονομική αιμοχρωμάτωση ή επαναλαμβανόμενες μεταγγίσεις.
Χρόνια νοσήματα ή νεοπλασίες:
δυνατόν να προκαλούν παρανεοπλασματική αύξηση φερριτίνης.
Κλινική σύνοψη:
Υψηλή φερριτίνη χωρίς αντίστοιχη αύξηση του % κορεσμού τρανσφερρίνης
υποδηλώνει συνήθως φλεγμονώδη αντίδραση
και όχι υπερφόρτωση σιδήρου.
4
Κύριες αιτίες υψηλής φερριτίνης
Φλεγμονή ή λοίμωξη
Οξείες ή χρόνιες λοιμώξεις, αυτοάνοσα και ρευματολογικά νοσήματα.
CRP / ΤΚΕ αυξημένες, % κορεσμού συνήθως φυσιολογικός ή χαμηλός.
Φερριτίνη – Πλήρης ιατρικός οδηγός
Η φερριτίνη αποτελεί τον βασικό εργαστηριακό δείκτη των αποθηκών σιδήρου στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η ερμηνεία της απαιτεί πάντα συσχέτιση με άλλες εξετάσεις σιδήρου και το
κλινικό πλαίσιο, καθώς επηρεάζεται από φλεγμονή, ηπατική λειτουργία
και μεταβολικές καταστάσεις.
1
Τι είναι η φερριτίνη και γιατί είναι σημαντική
Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη που λειτουργεί ως «ασφαλές δοχείο» αποθήκευσης σιδήρου.
Η μέτρησή της αποτελεί βασικό δείκτη για την εκτίμηση των αποθηκών σιδήρου.
Κλινικό νόημα:
Η φερριτίνη δείχνει τι υπάρχει «στην αποθήκη» σιδήρου,
αλλά μπορεί να αυξηθεί και ως δείκτης φλεγμονής.
Χαμηλή φερριτίνη → άδειες αποθήκες σιδήρου.
Υψηλή φερριτίνη → συχνά φλεγμονή ή ηπατική/μεταβολική διαταραχή.
Συχνή παγίδα:
Η φερριτίνη μπορεί να είναι αυξημένη ακόμη και με χαμηλές αποθήκες,
όταν υπάρχει ενεργή φλεγμονή.
3
Φερριτίνη και αποθήκες σιδήρου – βασικές έννοιες
Για σωστή ερμηνεία χρειάζεται να διαχωρίσουμε τρεις έννοιες: αποθήκες, μεταφορά και λειτουργική διαθεσιμότητα σιδήρου.
Η φερριτίνη αντικατοπτρίζει κυρίως τις αποθήκες, όμως τα συμπτώματα και η αιμοποίηση
εξαρτώνται από το αν ο σίδηρος είναι πραγματικά διαθέσιμος στους ιστούς.
Κορεσμός τρανσφερρίνης (TSAT): πόσος σίδηρος φτάνει στους ιστούς.
3.1 Έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία
Συχνά η φερριτίνη μειώνεται πριν πέσει η αιμοσφαιρίνη.
Το στάδιο αυτό λέγεται έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία και μπορεί να
προκαλεί κόπωση, μειωμένη αντοχή και τριχόπτωση, παρότι η γενική αίματος είναι ακόμη φυσιολογική.
3.2 Αναιμία χρονίας νόσου (σιδηροπαγίδευση)
Σε χρόνια φλεγμονή μειώνεται η έξοδος σιδήρου προς το αίμα.
Έτσι παρατηρείται συχνά σίδηρος ορού χαμηλός, TSAT χαμηλό,
αλλά φερριτίνη φυσιολογική ή αυξημένη.
Η εικόνα αυτή δεν αντιστοιχεί σε κλασική σιδηροπενία και απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.
Πρακτικό συμπέρασμα:
Η φερριτίνη είναι δείκτης αποθηκών, αλλά η διάκριση
«έλλειψη ή φλεγμονή/υπερφόρτωση» απαιτεί πάντα Fe, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT και CRP.
4
Φυσιολογικές τιμές φερριτίνης (πίνακες & όρια)
Οι τιμές αναφοράς της φερριτίνης εξαρτώνται από φύλο, ηλικία, κύηση και τη μέθοδο του εργαστηρίου.
Οι παρακάτω τιμές είναι ενδεικτικές και δεν αντικαθιστούν
τα όρια αναφοράς του εκάστοτε εργαστηρίου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Σημείωση: σε ενεργή φλεγμονή μπορεί να απαιτούνται διαφορετικά όρια για ασφαλή διάγνωση,
κάτι που αναλύεται στις επόμενες ενότητες.
5
Πότε ζητείται η εξέταση φερριτίνης
Η εξέταση ζητείται για την εκτίμηση των αποθηκών σιδήρου και για τη διερεύνηση
καταστάσεων που σχετίζονται με έλλειψη ή υπερφόρτωση σιδήρου.
Στην πράξη δεν αξιολογείται απομονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με δείκτες
μεταφοράς και φλεγμονής.
Συχνές ενδείξεις ελέγχου:
Κόπωση, μειωμένη αντοχή ή δύσπνοια στην κόπωση, ιδίως με χαμηλό MCV/MCH ή αιμοσφαιρίνη.
Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, αίσθημα «κρύων» άκρων με οριακές αποθήκες.
Διερεύνηση και παρακολούθηση αναιμίας (σιδηροπενικής ή αναιμίας χρονίας νόσου).
Έντονη έμμηνος ρύση, κύηση/λοχεία, συχνές αιμοληψίες ή αιμοδοσία.
Υποψία δυσαπορρόφησης (π.χ. κοιλιοκάκη, IBD, μετά από βαριατρική).
Ανεξήγητα υψηλή τιμή ή υποψία υπερφόρτωσης, πάντα σε συνδυασμό με TSAT.
Πότε «καίει» ο έλεγχος με CRP:
Αν υπάρχει πρόσφατη λοίμωξη, χρόνια φλεγμονώδης νόσος, ηπατική δυσλειτουργία
ή μεταβολικό σύνδρομο, η φερριτίνη μπορεί να αυξηθεί ανεξάρτητα από τα αποθέματα.
Συνδυαστικός έλεγχος δεικτών σιδήρου
Ο έλεγχος αυτός επιτρέπει τη διαγνωστική διάκριση μεταξύ απόλυτης σιδηροπενίας, λειτουργικής έλλειψης λόγω φλεγμονής (ACD)
και υπερφόρτωσης σιδήρου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Η χαμηλή φερριτίνη υποδηλώνει συνήθως μειωμένες αποθήκες σιδήρου.
Συχνά προηγείται της πτώσης της αιμοσφαιρίνης, με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία.
Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να εμφανίζονται συμπτώματα κόπωσης,
παρότι η γενική αίματος είναι ακόμη σχετικά φυσιολογική.
Τι σημαίνει πρακτικά (στάδια):
Πρώτο στάδιο: μειώνονται οι αποθήκες (φερριτίνη ↓), Hb/MCV συχνά φυσιολογικά.
Ενδιάμεσο στάδιο: μειώνεται ο διαθέσιμος σίδηρος (TSAT ↓).
Τελικό στάδιο: εγκαθίσταται σιδηροπενική αναιμία (Hb ↓, συχνά MCV/MCH ↓).
Δυσαπορρόφηση: κοιλιοκάκη, IBD, βαριατρική, χρόνια υποχλωρυδρία (ανά περίπτωση).
7.2 Συμπτώματα που συχνά συνυπάρχουν
Κόπωση, μειωμένη αντοχή, «βαριά» πόδια.
Δύσπνοια στην κόπωση (ιδίως αν υπάρχει πτώση Hb).
Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, ωχρότητα.
Ζάλη, πονοκέφαλοι, μειωμένη συγκέντρωση.
7.3 Ποιες εξετάσεις «δένουν» με τη φερριτίνη
Η ασφαλής εκτίμηση απαιτεί συνδυασμό με σίδηρο ορού, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT
και από γενική αίματος Hb, MCV, MCH.
Σε υποψία φλεγμονής προστίθεται CRP.
8
Υψηλή φερριτίνη – φλεγμονή, ήπαρ, υπερφόρτωση
Η υψηλή φερριτίνη δεν σημαίνει αυτόματα «περίσσεια σιδήρου».
Στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζεται με φλεγμονή, ηπατική επιβάρυνση
ή μεταβολικούς παράγοντες.
Η υπερφόρτωση σιδήρου τίθεται σοβαρά όταν συνυπάρχει αυξημένος TSAT.
Το «κλειδί» στην ερμηνεία:
Φερριτίνη ↑ + TSAT φυσιολογικό/χαμηλό → πιθανότερα φλεγμονή ή ήπαρ.
Φερριτίνη ↑ + TSAT >45–50% → αυξάνει η πιθανότητα υπερφόρτωσης.
Μεταβολικό σύνδρομο: ήπια–μέτρια αύξηση με TSAT συχνά φυσιολογικό.
Υπερφόρτωση σιδήρου: κληρονομική ή δευτεροπαθής, με TSAT ↑.
8.2 Τι ζητάμε για σωστή διερεύνηση
CRP (± ΤΚΕ) για φλεγμονή.
Fe, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT.
Ηπατικά ένζυμα όταν υπάρχει σχετική υποψία.
Σε επίμονες τιμές με TSAT ↑: έλεγχος για αιμοχρωμάτωση, κατά ιατρική κρίση.
Alarm τιμές (ενδεικτικά):
Πολύ υψηλές τιμές (π.χ. >1000 ng/mL) ή ταχεία άνοδος,
ιδίως με συστηματικά συμπτώματα ή ηπατική βλάβη,
απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
9
Ειδικές καταστάσεις (κύηση, παιδιά, αθλητές)
Υπάρχουν πληθυσμιακές ομάδες όπου η ερμηνεία της φερριτίνης απαιτεί
ιδιαίτερη προσοχή, είτε λόγω αυξημένων αναγκών σε σίδηρο,
είτε επειδή το στρες, η ανάπτυξη ή η άσκηση επηρεάζουν τους δείκτες.
9.1 Κύηση & λοχεία
Οι ανάγκες σε σίδηρο αυξάνονται σημαντικά (μητέρα + έμβρυο).
Η πτώση της φερριτίνης συχνά προηγείται της αναιμίας.
Η παρακολούθηση γίνεται σε συνεργασία με γυναικολόγο,
συνήθως με γενική αίματος και panel σιδήρου.
9.2 Παιδιά & έφηβοι
Αυξημένες ανάγκες λόγω ταχείας ανάπτυξης.
Η διατροφή και η συμμόρφωση στις οδηγίες παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Χρήσιμη η συνδυαστική εκτίμηση με Hb, MCV/MCH και δείκτες σιδήρου.
9.3 Αθλητές αντοχής
Αυξημένες απώλειες και ανάγκες (αιμόλυση από πρόσκρουση, εφίδρωση).
Μικροφλεγμονή και υπερπροπόνηση επηρεάζουν τις τιμές.
Για αξιόπιστη σύγκριση, η αιμοληψία γίνεται σε περίοδο ανάπαυσης.
Συνοπτικό tip:
Η φερριτίνη σε ειδικές ομάδες ερμηνεύεται ασφαλέστερα
όταν συνοδεύεται από TSAT, γενική αίματος
και CRP (αν υπάρχει υποψία φλεγμονής).
10
Πώς γίνεται η εξέταση φερριτίνης & τι επηρεάζει τα αποτελέσματα
Η εξέταση φερριτίνης είναι απλή αιματολογική εξέταση ορού.
Δεν απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία,
όμως η σωστή ερμηνεία προϋποθέτει γνώση παραγόντων
που μπορούν να επηρεάσουν την τιμή της.
Συνοπτικά:
Μετράται στον ορό αίματος.
Δεν επηρεάζεται ουσιαστικά από το γεύμα.
Επηρεάζεται έντονα από φλεγμονή και ηπατική λειτουργία.
10.1 Πώς πραγματοποιείται
Λήψη μικρής ποσότητας φλεβικού αίματος.
Μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Συχνά ζητείται μαζί με γενική αίματος και panel σιδήρου.
10.2 Χρειάζεται νηστεία;
Για μεμονωμένη μέτρηση φερριτίνης δεν απαιτείται νηστεία.
Αν όμως ελέγχεται ταυτόχρονα και ο σίδηρος ορού,
προτιμάται πρωινή αιμοληψία λόγω ημερήσιας διακύμανσης.
10.3 Παράγοντες που αυξάνουν τη φερριτίνη χωρίς υπερφόρτωση
Οξεία ή χρόνια φλεγμονή.
Λοιμώξεις, ακόμη και ήπιες.
Ηπατικές νόσοι και μεταβολικό σύνδρομο.
Κακοήθειες ή έντονο κυτταρικό stress.
10.4 Παράγοντες που μειώνουν τη φερριτίνη
Χρόνιες ή επαναλαμβανόμενες απώλειες αίματος.
Ανεπαρκής πρόσληψη ή δυσαπορρόφηση σιδήρου.
Αυξημένες ανάγκες (κύηση, έντονη άσκηση).
10.5 Φάρμακα & συμπληρώματα
Συμπληρώματα σιδήρου επηρεάζουν κυρίως τον Fe ορού.
Η βιοτίνη μπορεί να παρεμβαίνει σε ορισμένες μεθόδους.
Αντιφλεγμονώδη επηρεάζουν έμμεσα μέσω φλεγμονής.
Πρακτική σύσταση:
Σε πυρετό ή ενεργή λοίμωξη,
καλό είναι η μέτρηση φερριτίνης να αναβάλλεται
για αξιόπιστη εκτίμηση αποθηκών σιδήρου.
Η ερμηνεία της φερριτίνης δεν βασίζεται σε έναν αριθμό.
Απαιτεί συνδυασμό με το κλινικό πλαίσιο και το panel σιδήρου, καθώς η τιμή της μπορεί να αυξηθεί
ανεξάρτητα από τα πραγματικά αποθέματα.
Βασικός κανόνας:
Χαμηλή φερριτίνη → σχεδόν πάντα έλλειψη σιδήρου.
Υψηλή φερριτίνη → όχι πάντα περίσσεια σιδήρου.
11.1 Χαμηλή φερριτίνη – τι σημαίνει συνήθως
<15–20 ng/mL: ισχυρή ένδειξη σιδηροπενίας.
20–30 ng/mL: χαμηλές αποθήκες, συχνά πριν εμφανιστεί αναιμία.
Συχνά συνυπάρχουν κόπωση, ζάλη, τριχόπτωση, μειωμένη αντοχή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις συνεκτιμώνται Fe ορού, TIBC/τρανσφερρίνη και TSAT.
11.2 Φυσιολογική ή οριακή φερριτίνη
30–100 ng/mL: μπορεί να είναι φυσιολογική.
Σε παρουσία φλεγμονής μπορεί να «κρύβει» έλλειψη σιδήρου.
Χρήσιμος ο έλεγχος CRP και TSAT.
Κλινική παρατήρηση:
Φερριτίνη 40–60 ng/mL μπορεί να είναι επαρκής σε υγιή άτομα,
αλλά ανεπαρκής σε κύηση, χρόνια νόσο ή έντονη κόπωση.
11.3 Υψηλή φερριτίνη – πώς προσεγγίζεται
100–300 ng/mL: συχνά σχετίζεται με φλεγμονή ή μεταβολικούς παράγοντες.
Η διατροφή επηρεάζει τη διαθεσιμότητα σιδήρου και,
έμμεσα, την αποκατάσταση της φερριτίνης.
Σε ήπια έλλειψη μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά,
όχι όμως σε εγκατεστημένη αναιμία.
12.1 Πηγές σιδήρου
Τρόφιμα
Μορφή
Απορρόφηση
Κόκκινο κρέας, συκώτι
Heme
Υψηλή
Ψάρια, πουλερικά
Heme
Καλή
Όσπρια, σπανάκι, ταχίνι
Non-heme
Χαμηλότερη
Σημαντικό:
Ο heme σίδηρος απορροφάται ευκολότερα
και επηρεάζεται λιγότερο από άλλα τρόφιμα.
12.2 Τι αυξάνει / τι μειώνει την απορρόφηση
Αυξάνει: βιταμίνη C, συνδυασμός με κρέας/ψάρι.
Μειώνει: καφές, τσάι, ασβέστιο, γαλακτοκομικά στο ίδιο γεύμα.
12.3 Πότε αρκεί η διατροφή
Αρκεί σε ήπια έλλειψη ή για συντήρηση.
Σε χαμηλή φερριτίνη ή αναιμία,
συνήθως απαιτείται φαρμακευτική αγωγή.
12.4 Συμπληρώματα σιδήρου – βασικές αρχές
Χορηγούνται μόνο μετά από εργαστηριακή τεκμηρίωση.
Λαμβάνονται μακριά από καφέ/τσάι/γαλακτοκομικά.
Η άνοδος της φερριτίνης είναι σταδιακή (εβδομάδες).
Προσοχή:
Σε υψηλή φερριτίνη ή αυξημένο TSAT,
η λήψη σιδήρου μπορεί να είναι επιβλαβής.
Η δίαιτα και τα συμπληρώματα εξατομικεύονται
με βάση τις τιμές και τον συνολικό έλεγχο σιδήρου.
13
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για τη φερριτίνη
Τι δείχνει ακριβώς η εξέταση φερριτίνης;
Η φερριτίνη είναι ο βασικός δείκτης των αποθηκών σιδήρου.
Χαμηλή τιμή υποδηλώνει εξάντληση αποθεμάτων,
ενώ αυξημένη μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονή, ηπατική νόσο, μεταβολικό σύνδρομο
ή σπανιότερα υπερφόρτωση σιδήρου.
Χαμηλή φερριτίνη σημαίνει πάντα αναιμία;
Όχι. Η σιδηροπενία χωρίς αναιμία είναι συχνή.
Η φερριτίνη μειώνεται πριν πέσει η αιμοσφαιρίνη
και μπορεί να προκαλεί κόπωση, μειωμένη αντοχή,
τριχόπτωση ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Ποια τιμή φερριτίνης θεωρείται χαμηλή;
Γενικά τιμές <30 ng/mL θεωρούνται ενδεικτικές
σιδηροπενίας.
Σε παρουσία φλεγμονής ή χρόνιας νόσου,
ακόμη και τιμές 50–70 ng/mL
μπορεί να υποκρύπτουν λειτουργική έλλειψη σιδήρου.
Γιατί η φερριτίνη είναι αυξημένη αλλά ο σίδηρος χαμηλός;
Σε φλεγμονώδεις ή χρόνιες παθήσεις,
ο οργανισμός παγιδεύει τον σίδηρο στις αποθήκες.
Έτσι η φερριτίνη αυξάνεται,
ενώ ο σίδηρος ορού και ο κορεσμός τρανσφερρίνης
παραμένουν χαμηλοί
(αναιμία χρονίας νόσου).
Μπορεί η φερριτίνη να αυξηθεί από στρες ή λοίμωξη;
Ναι. Η φερριτίνη είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης.
Οξείες λοιμώξεις, πυρετός ή έντονο στρες
μπορούν να προκαλέσουν παροδική αύξηση,
χωρίς να σημαίνει περίσσεια σιδήρου.
Πόσο γρήγορα ανεβαίνει η φερριτίνη με θεραπεία;
Η αιμοσφαιρίνη βελτιώνεται συνήθως σε 2–4 εβδομάδες,
ενώ η φερριτίνη χρειάζεται 6–12 εβδομάδες ή περισσότερο
για πλήρη αναπλήρωση αποθηκών.
Χρειάζεται νηστεία για τη φερριτίνη;
Η φερριτίνη από μόνη της δεν απαιτεί νηστεία.
Αν όμως γίνεται μαζί με πλήρη έλεγχο σιδήρου,
συνιστάται πρωινή αιμοληψία
και αποφυγή συμπληρωμάτων σιδήρου την προηγούμενη ημέρα.
Πότε η υψηλή φερριτίνη είναι ανησυχητική;
Τιμές >1000 ng/mL,
ιδίως με αυξημένο κορεσμό τρανσφερρίνης
ή συστηματικά συμπτώματα,
χρειάζονται άμεση ιατρική διερεύνηση.
Μπορώ να πάρω σίδηρο χωρίς εξετάσεις;
Όχι. Ο σίδηρος είναι φαρμακευτική αγωγή.
Αλόγιστη λήψη μπορεί να οδηγήσει σε υπερφόρτωση σιδήρου.
Η χορήγηση γίνεται μόνο
μετά από εργαστηριακό έλεγχο και ιατρική καθοδήγηση.
14
Κλείστε Εξέταση Φερριτίνης
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
Κλείστε εύκολα εξέταση φερριτίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων
Φερριτίνη: Τι είναι, Τιμές & Τι σημαίνει Χαμηλή/Υψηλή – Οδηγός για Ασθενείς 🧲
Η φερριτίνη είναι ο βασικός δείκτης που μας δείχνει τις αποθήκες σιδήρου στον οργανισμό.
Με απλά λόγια, αποτυπώνει πόσο «απόθεμα» σιδήρου έχουμε διαθέσιμο για τις ανάγκες του σώματος.
Στον οδηγό αυτό θα δείτε τι δείχνει η εξέταση φερριτίνης, ποια είναι τα ενδεικτικά φυσιολογικά όρια,
τι μπορεί να σημαίνει χαμηλή ή υψηλή φερριτίνη, πώς να προετοιμαστείτε
και πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Απλά και κατανοητά.
Σε 1 λεπτό:
Φερριτίνη = αποθήκες σιδήρου. Σίδηρος ορού = «κυκλοφορία» εκείνη τη στιγμή.
Χαμηλή φερριτίνη → συχνά έλλειψη σιδήρου (ακόμη και χωρίς αναιμία).
Υψηλή φερριτίνη → συχνά φλεγμονή/νόσος· υπερφόρτωση σιδήρου εξετάζεται όταν TSAT είναι επίσης υψηλό.
Η φερριτίνη είναι η πρωτεΐνη-«αποθήκη» του σιδήρου. Δηλαδή μας δείχνει πόσο σίδηρο έχει αποθηκεύσει ο οργανισμός για να τον χρησιμοποιήσει όταν χρειάζεται (π.χ. για παραγωγή αιμοσφαιρίνης).
Με απλά λόγια:
Χαμηλή φερριτίνη → συνήθως χαμηλές αποθήκες σιδήρου.
Υψηλή φερριτίνη → μπορεί να σημαίνει περίσσεια σιδήρου, αλλά συχνά σχετίζεται με φλεγμονή ή άλλη κατάσταση.
Αν θέλετε πιο αναλυτική ερμηνεία ανά σενάριο (χαμηλή/φυσιολογική/υψηλή), δείτε τον πλήρη οδηγό: Πλήρης οδηγός φερριτίνης (χαμηλή, φυσιολογική, υψηλή).
2
Φερριτίνη vs Σίδηρος: ποια η διαφορά;
Σίδηρος ορού: τι «κυκλοφορεί» εκείνη τη στιγμή στο αίμα. Επηρεάζεται από γεύματα, ώρα και μεταβολές ημέρας.
Φερριτίνη: οι αποθήκες σιδήρου. Αλλάζει πιο αργά και είναι πιο σταθερός δείκτης έλλειψης.
TIBC/Τρανσφερρίνη & Κορεσμός Τρανσφερρίνης (TSAT): δείχνουν πόσο «γεμάτο» είναι το σύστημα μεταφοράς σιδήρου.
3
Πώς γίνεται η εξέταση & προετοιμασία
Δείγμα: φλεβικό αίμα.
Νηστεία: συνήθως δεν απαιτείται ειδική νηστεία μόνο για φερριτίνη. Αν γίνουν ταυτόχρονα λιπίδια/γλυκόζη, μπορεί να χρειαστεί 8–12 ώρες.
Φάρμακα/συμπληρώματα: ενημερώστε για σίδηρο, πολυβιταμίνες ή αντιφλεγμονώδη. Μην αλλάζετε αγωγή χωρίς οδηγία.
Ιώσεις/φλεγμονές: μπορεί να ανεβάσουν προσωρινά τη φερριτίνη. Αν είστε άρρωστοι, ενημερώστε το εργαστήριο/τον γιατρό.
💡 Tip: Για πλήρη εικόνα σιδήρου, συχνά βοηθά να ζητηθούν μαζί σίδηρος ορού, TIBC/τρανσφερρίνη, κορεσμός τρανσφερρίνης (TSAT) και γενική αίματος (CBC).
4
Τιμές αναφοράς & κατηγορίες (πίνακας)
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Κατηγορία
Φερριτίνη (ng/mL)
Σχόλιο
Πιθανή έλλειψη αποθηκών
< 30
Συμβατή με χαμηλά αποθέματα σιδήρου (σε υγιείς χωρίς φλεγμονή).
Γκρίζα ζώνη (ιδίως με φλεγμονή)
30–100
Μπορεί να συνυπάρχει έλλειψη αν CRP/φλεγμονή ↑ – χρειάζεται συσχέτιση.
Εντός φυσιολογικού (ενδεικτικά)
~ 30–150 (γυναίκες), ~ 30–400 (άνδρες)
Τα όρια διαφέρουν ανά εργαστήριο/ηλικία.
Υψηλή
> 150 (γυναίκες) ή > 400 (άνδρες)
Συχνά φλεγμονή/νόσος, όχι πάντα περίσσεια σιδήρου.
Σημείωση: Οι τιμές είναι ενδεικτικές για ενήλικες. Ακολουθείτε πάντα τα όρια του δικού σας εργαστηρίου και την ιατρική αξιολόγηση.
5
Χαμηλή φερριτίνη: αίτια, συμπτώματα & τι να κάνω
Η χαμηλή φερριτίνη σημαίνει ότι οι «αποθήκες» σιδήρου είναι άδειες ή χαμηλές – με ή χωρίς αναιμία. Συχνά προηγείται της πτώσης της αιμοσφαιρίνης.
Υπερφόρτωση σιδήρου: υποψία όταν η φερριτίνη είναι υψηλή και ο κορεσμός τρανσφερρίνης (TSAT) είναι αυξημένος. Μπορεί να χρειαστεί έλεγχος για αιμοχρωμάτωση.
💬 Συμβουλή: Σε αυξημένη φερριτίνη, ο/η γιατρός συχνά ελέγχει CRP/ESR, ηπατικά ένζυμα, TSAT και το ιστορικό πριν αποφασίσει επόμενα βήματα.
7
Φερριτίνη σε εγκυμοσύνη, παιδιά & αθλητές
Εγκυμοσύνη: οι ανάγκες σιδήρου αυξάνονται. Η χαμηλή φερριτίνη είναι συχνή· ο έλεγχος και η αγωγή καθορίζονται από τον/την μαιευτήρα/γυναικολόγο.
Παιδιά/έφηβοι: η ανάπτυξη αυξάνει τις ανάγκες. Μπορεί να χρειαστεί διατροφική καθοδήγηση ή/και συμπλήρωμα, πάντα με ιατρική οδηγία.
Αθλητές αντοχής: μπορούν να έχουν αυξημένες ανάγκες/απώλειες. Προληπτικός έλεγχος είναι χρήσιμος σε έντονες προπονητικές περιόδους.
Γενική αίματος (CBC): αιμοσφαιρίνη, MCV, MCH για αναιμία/μικροκυττάρωση
CRP/ESR: φλεγμονή που μπορεί να «ανεβάζει» τη φερριτίνη
Ηπατικά ένζυμα: ALT/AST, γ-GT, ALP όταν η φερριτίνη είναι υψηλή
9
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Η χαμηλή φερριτίνη σημαίνει πάντα αναιμία;
Όχι. Μπορεί να υπάρχει έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία, που θεωρείται πρόδρομο στάδιο.
Πόσο γρήγορα ανεβαίνει με συμπλήρωμα;
Συνήθως σε 4–8 εβδομάδες βελτιώνεται η αιμοσφαιρίνη. Οι αποθήκες (φερριτίνη) χρειάζονται περισσότερο χρόνο, γι’ αυτό η αγωγή συχνά συνεχίζεται για αναπλήρωση.
Έχω υψηλή φερριτίνη. Να ανησυχήσω;
Όχι απαραίτητα. Συχνά οφείλεται σε φλεγμονή ή ηπατική κατάσταση. Αν ο TSAT είναι επίσης υψηλός, εξετάζεται υπερφόρτωση σιδήρου.
Θέλει νηστεία η φερριτίνη;
Όχι ειδικά για τη φερριτίνη. Αν κάνετε και άλλες εξετάσεις (π.χ. γλυκόζη/λιπίδια), ακολουθήστε τις οδηγίες του εργαστηρίου.
Μπορώ να πάρω σίδηρο μόνος/η μου;
Καλύτερα όχι. Ο σίδηρος χρειάζεται διάγνωση και σωστή δόση από γιατρό, ώστε να αποφευχθούν λάθη και ανεπιθύμητες ενέργειες.
10
📌 Σε 1 λεπτό – Τι να θυμάστε
Σίδηρος = κυκλοφορία στο αίμα, φερριτίνη = αποθήκες σιδήρου.
Χαμηλή φερριτίνη → πιθανή έλλειψη σιδήρου, ακόμη και χωρίς αναιμία.
Η φερριτίνη μπορεί να είναι ψευδώς αυξημένη σε φλεγμονή, λοίμωξη ή χρόνιο νόσημα.
Η συνδυαστική αξιολόγηση (σίδηρος, TIBC/τρανσφερρίνη, TSAT, CBC, CRP) δίνει την πιο αξιόπιστη εικόνα.
Βιταμίνη C βοηθά την απορρόφηση, ενώ καφές, τσάι και ασβέστιο κοντά στα γεύματα τη μειώνουν.
Η τελική ερμηνεία και το πλάνο αντιμετώπισης είναι αρμοδιότητα του/της γιατρού.
11
Πότε να μιλήσω άμεσα με γιατρό
Πολύ χαμηλή φερριτίνη με συμπτώματα αναιμίας (έντονη κόπωση, δύσπνοια, ζάλη).
Επίμονη υψηλή φερριτίνη ή αυξημένος TSAT.
Έντονες/ανώμαλες έμμηνοι ρύσεις, μαύρα κόπρανα ή άλλα σημεία απώλειας αίματος.
Εγκυμοσύνη ή προγραμματισμός κύησης με ύποπτες τιμές.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται από τον θεράποντα ιατρό σε συνδυασμό με ιστορικό και άλλες εξετάσεις.
12
Κλείστε Ραντεβού
Κλείστε εύκολα εξέταση Φερριτίνης ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.
