1) Τι είναι το Strep test;
Το Strep test είναι εξέταση για ανίχνευση του Στρεπτόκοκκου ομάδας Α (GAS) στον φάρυγγα, κύριο υπεύθυνο για τη στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα. Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι:
- Rapid Antigen Detection Test (RADT) – Γρήγορο τεστ αντιγόνου, αποτέλεσμα σε 10–15 λεπτά.
- Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος – Χρυσό πρότυπο, μεγαλύτερη ευαισθησία, αποτέλεσμα συνήθως σε 24–48 ώρες.
2) Πότε χρειάζεται
Το Strep test (γρήγορο αντιγόνο ή/και καλλιέργεια) ζητείται όταν η κλινική εικόνα είναι συμβατή με στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα (GAS) και όχι με ιογενή λοίμωξη.
🔎 Ενδείξεις που αυξάνουν την πιθανότητα GAS
- Οξύς πονόλαιμος με πυρετό >38°C.
- Ερυθρές/διογκωμένες αμυγδαλές ± πυώδεις πλάκες.
- Ευαισθησία τραχηλικών λεμφαδένων (πρόσθιοι).
- Απουσία βήχα και έντονου ρινίτιδας/βράχυνσης φωνής.
- Εξάνθημα τύπου οστρακιάς (“γυαλόχαρτο”), κεφαλαλγία, ναυτία/έμετοι (κυρίως σε παιδιά).
📋 Κριτήρια Centor/McIsaac (γρήγορος οδηγός)
- +1: Πυρετός >38°C
- +1: Απουσία βήχα
- +1: Διογκωμένοι/ευαίσθητοι πρόσθιοι τραχηλικοί λεμφαδένες
- +1: Αμυγδαλικές εκκρίσεις/οίδημα
- Ηλικία: +1 (3–14 ετών), 0 (15–44), −1 (≥45)
2–3 βαθμοί: RADT (γρήγορο τεστ)· σε παιδιά αρνητικό RADT → σκεφτόμαστε καλλιέργεια
≥4 βαθμοί: υψηλή πιθανότητα· RADT ± καλλιέργεια ανά κρίση ιατρού
🚫 Όταν συνήθως δεν χρειάζεται Strep test (τυπικά ιογενής εικόνα)
- Έντονη ρινίτιδα/καταρροή, βήχας, βράχνιασμα, επιπεφυκίτιδα.
- Στοματικά έλκη/έλκη στα ούλα ή διάχυτη ιογενής εικόνα.
- Ασυμπτωματικές επαφές/αδέλφια (χωρίς συμπτώματα δεν εξετάζονται προληπτικά).
⭐ Ειδικές περιπτώσεις
- Παιδιά & έφηβοι: Σε τυπική εικόνα με αρνητικό RADT, συχνά γίνεται καλλιέργεια επιβεβαίωσης.
- Ενήλικες: Επιβεβαίωση με καλλιέργεια εφόσον η υποψία παραμένει υψηλή παρά αρνητικό RADT.
- Μετά από πρόσφατη αντιβίωση: πιθανό ψευδώς αρνητικό· ο ιατρός κρίνει καλλιέργεια/επανάληψη.
- Υποτροπιάζοντα επεισόδια/οικογενειακές εξάρσεις: αξιολόγηση για φορέα (carrier) κατά περίπτωση.
- Εγκυμοσύνη: η λήψη είναι ασφαλής· η θεραπεία καθορίζεται από τον θεράποντα.
⚠️ Ζητήστε άμεσα ιατρική εκτίμηση
- Δυσκολία στην κατάποση/σιελόρροια, τρισμός, έντονη μονόπλευρη αλγαισθησία (υποψία παρααμυγδαλικού αποστήματος).
- Εξάνθημα τύπου οστρακιάς με υψηλό πυρετό.
- Επιδείνωση ή πυρετός που επιμένει >48 ώρες.
💡 Η απόφαση για Strep test λαμβάνεται από τον/την ιατρό με βάση την κλινική εικόνα και τα παραπάνω κριτήρια. Μην ξεκινάτε αντιβίωση χωρίς ιατρική σύσταση.
3) Προετοιμασία πριν τη λήψη
Η σωστή προετοιμασία βοηθά να πάρουμε καθαρό δείγμα από τον φάρυγγα και να αποφύγουμε ψευδώς αποτελέσματα.
✅ Τι να κάνετε 30–60′ πριν τη λήψη
- Μην καταναλώνετε φαγητό/ποτό (ιδίως γάλα, χυμούς, καφέ).
- Αποφύγετε στοματικά διαλύματα, σπρέι/αποσμητικά λαιμού και καραμέλες.
- Βουρτσίστε δόντια ήπια (όχι έντονα) για να μην υπάρξει αιμορραγία ούλων.
- Προτιμήστε να έρθετε λίγο νωρίτερα αν έχετε έντονο αντανακλαστικό εμέτου ώστε να χαλαρώσετε.
🚫 Αποφύγετε
- Μάσημα τσίχλας, καραμέλες με αντισηπτικά/τοπικά αναισθητικά.
- Γαργάρες με χαμομήλι/αλάτι/αντισηπτικά λίγο πριν τη λήψη.
- Να αγγίζετε τη γλώσσα/παρειές με τη μπατονέτα (θα το φροντίσει ο/η μικροβιολόγος).
💊 Φάρμακα & αντιβιοτικά
- Ενημερώστε μας για κάθε αντιβίωση που ξεκινήσατε τις τελευταίες ημέρες (η πρώιμη λήψη μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό).
- Μην διακόπτετε φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία.
- Αν έχετε πάρει ήδη αντιβίωση, ο γιατρός μπορεί να προτείνει καλλιέργεια ή/και επανάληψη του τεστ.
- Αντιπυρετικά (π.χ. παρακεταμόλη) δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
ℹ️ Χρήσιμες λεπτομέρειες
- Το τεστ είναι πιο αξιόπιστο τις πρώτες 2–3 ημέρες συμπτωμάτων.
- Για παιδιά: εξηγήστε ότι η λήψη κρατά λίγα δευτερόλεπτα και μπορεί να “γαργαλήσει”.
- Αν έχετε έντονο βήχα/σταγονίδια, προτιμήστε μάσκα κατά την αναμονή.
💡 Ελάτε με τον ΑΜΚΑ/παραπεμπτικό (αν υπάρχει) και ενημερώστε για αλλεργίες/χρονολογίες έναρξης φαρμάκων.
4) Πώς γίνεται η λήψη δείγματος
- Με ανοιχτό στόμα και χρήση γλωσσοπίεστρου, ο/η μικροβιολόγος επιχρίζει τις αμυγδαλές και το οπίσθιο φαρυγγικό τοίχωμα.
- Αποφεύγεται επαφή με γλώσσα/παρειές για να μην επιμολυνθεί το δείγμα.
- Το δείγμα προχωρά σε RADT ή/και σε καλλιέργεια ανάλογα με το κλινικό σενάριο.
5) Ερμηνεία αποτελεσμάτων
✅ Θετικό
- Υποδηλώνει στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα όταν τα συμπτώματα ταιριάζουν.
- Ο γιατρός αξιολογεί έναρξη αντιβιοτικής αγωγής και οδηγίες απομόνωσης.
❗ Αρνητικό
- Πιθανή ιογενής φαρυγγίτιδα.
- Αν η κλινική υποψία παραμένει υψηλή, μπορεί να ζητηθεί καλλιέργεια για επιβεβαίωση.
6) Συχνά λάθη & ψευδώς αποτελέσματα
Το Strep test (RADT/καλλιέργεια) επηρεάζεται από προ-αναλυτικούς και τεχνικούς παράγοντες. Δείτε τι μπορεί να «θολώσει» την εικόνα και πώς το αποφεύγουμε.
- Πρόσφατη αντιβίωση (τελευταίες ημέρες) ↓ βακτηριακό φορτίο.
- Ανεπαρκές/λάθος επίχρισμα (δεν επιχρίστηκαν αμυγδαλικοί στύλοι & οπίσθιος φάρυγγας, επαφή με γλώσσα/μάγουλο).
- Γαργάρες/στοματικά διαλύματα/σπρέι λίγο πριν τη λήψη.
- Καθυστέρηση μεταφοράς ή λάθος μέσο μεταφοράς για καλλιέργεια.
- Πολύ πρώιμη/πολύ όψιμη λήψη σε σχέση με την έναρξη συμπτωμάτων (μικρό φορτίο).
- Περιορισμένη ευαισθησία RADT — αρνητικό με υψηλή κλινική υποψία ⇒ καλλιέργεια.
- Φορέας GAS (carrier): θετικό τεστ αλλά ιογενής φαρυγγίτιδα/χωρίς συμπτώματα.
- Ανάγνωση RADT εκτός χρόνου (π.χ. αργοπορημένη ανάγνωση → αμυδρή γραμμή).
- Επιμόλυνση δείγματος/χώρου ή κακή αποθήκευση αντιδραστηρίων.
- Σπάνια διασταυρούμενες αντιδράσεις — τα σύγχρονα RADT είναι πολύ ειδικά, οπότε τα πραγματικά ψευδώς θετικά είναι ασυνήθιστα.
- Μη τήρηση οδηγιών: φαγητό/ποτό/διαλύματα 30–60′ πριν.
- Λάθος στυλεός ή ληγμένο κιτ / λάθος θερμοκρασία αποθήκευσης.
- Μη επαρκής πίεση στους αμυγδαλικούς στύλους κατά το επίχρισμα.
- Καθυστερημένη επεξεργασία δείγματος ή μη χρήση κατάλληλου μέσου (π.χ. Amies) για καλλιέργεια.
- Λανθασμένη σήμανση δείγματος/ασθενούς.
- Αρνητικό RADT αλλά Centor/McIsaac ≥3 (ιδίως σε παιδιά/εφήβους).
- Πρόσφατη αντιβίωση ή υποτροπιάζοντα επεισόδια/οικογενειακή έξαρση.
- Ανάγκη επιβεβαίωσης πριν από δημόσια υγεία/σχολικές οδηγίες.
- Όχι φαγητό/ποτό/στοματικά διαλύματα για 30–60′ πριν.
- Ενημερώστε για αντιβίωση που πήρατε πρόσφατα.
- Ανοίξτε καλά το στόμα, πείτε “Α”, σταθερό κεφάλι· μην ακουμπάτε τη μπατονέτα με γλώσσα/παρειές.
- Αν το RADT είναι αρνητικό αλλά τα συμπτώματα «δείχνουν» GAS, ρωτήστε για καλλιέργεια.
7) Θεραπευτική καθοδήγηση & συμβουλές
- Η αντιμετώπιση είναι ιατρική απόφαση. Μην ξεκινάτε αντιβίωση χωρίς συνταγή.
- Μετά την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης, η μεταδοτικότητα μειώνεται μετά ~24 ώρες.
- Υγρά, ανάπαυση, παρακεταμόλη για πυρετό/πόνο (εκτός αν ο γιατρός σας υποδείξει κάτι άλλο).
- Ολοκληρώστε όλη τη θεραπεία για να αποφευχθούν επιπλοκές/υποτροπές.
8) Παιδιά, σχολείο & μεταδοτικότητα
Ο Στρεπτόκοκκος ομάδας Α (GAS) μεταδίδεται με σταγονίδια (βήχας/φτέρνισμα) και επαφή με μολυσμένα αντικείμενα. Η σωστή αντιμετώπιση μειώνει γρήγορα τη μεταδοτικότητα.
🚸 Πότε το παιδί μένει στο σπίτι
- Μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες από την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης.
- Όσο υπάρχει πυρετός ή έντονος πονόλαιμος/κακουχία.
- Όταν αναμένουμε αποτέλεσμα και τα συμπτώματα είναι έντονα (πυρετός, ερυθρές αμυγδαλές με πλάκες, ευαισθησία λεμφαδένων).
- Όταν υπάρχει εξάνθημα τύπου οστρακιάς (τραχιά “γυαλόχαρτο” επιφάνεια).
✅ Πότε επιστρέφουμε σε σχολείο/παιδικό σταθμό
- Μετά από ≥24 ώρες κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής και όταν το παιδί είναι απύρετο και σε καλή γενική κατάσταση.
- Μπορεί να καταπίνει υγρά/στερεά χωρίς έντονο πόνο και να συμμετέχει σε δραστηριότητες.
- Φορέας χωρίς συμπτώματα: συνήθως δεν απαιτείται αποχή· ακολουθείται η οδηγία του θεράποντος.
🧼 Υγιεινή στο σπίτι (μειώνει τη μεταδοτικότητα)
- Συχνό πλύσιμο χεριών (20″ με σαπούνι) και κάλυψη βήχα/φτερνίσματος.
- Μη μοιράζεστε ποτήρια, καλαμάκια, μαχαιροπίρουνα, πετσέτες.
- Αλλαγή οδοντόβουρτσας μετά από 24–48 ώρες αντιβίωσης. Πλύσιμο μπιμπερό/παγουριών καλά.
- Καθημερινό καθάρισμα “υψηλής αφής” επιφανειών (πόμολα, τηλεκοντρόλ, θρανία) και καλός αερισμός.
- Πλύσιμο λευκών ειδών/σεντονιών σε υψηλή θερμοκρασία όπου είναι εφικτό.
👨👩👧👦 Αδέλφια, συμμαθητές & ενημέρωση σχολείου
- Δεν χρειάζεται εξέταση σε ασυμπτωματικά αδέλφια προληπτικά· εξετάζονται αν εμφανίσουν συμπτώματα.
- Ενημερώστε τον/την εκπαιδευτικό/νοσηλευτή του σχολείου για την επιβεβαιωμένη διάγνωση.
- Σε επαναλαμβανόμενα κρούσματα στην τάξη, ακολουθούμε τις οδηγίες του παιδιάτρου/Δημόσιας Υγείας.
🏃 Αθλητισμός & δραστηριότητες
- Επιστροφή σε ομαδικά αθλήματα μετά τις πρώτες 24 ώρες θεραπείας, εφόσον το παιδί είναι απύρετο και νιώθει καλά.
- Αποφεύγουμε κοινή χρήση παγουριών/επιστομίων.
⚠️ Επικοινωνήστε άμεσα με τον παιδίατρο αν εμφανιστούν:
- Πυρετός που επιμένει >48 ώρες μετά την έναρξη αντιβίωσης ή επιδείνωση πονόλαιμου.
- Δυσκολία στην κατάποση, σιελόρροια, τρισμός (υποψία παρααμυγδαλικού αποστήματος).
- Εξάνθημα τύπου οστρακιάς που εξαπλώνεται ή έντονη κακουχία.
- Οίδημα/πόνος αρθρώσεων ή ούρα με σκούρο χρώμα (σπάνιες μετα-στρεπτοκοκκικές επιπλοκές).
💬 Οι κανονισμοί επιστροφής μπορεί να διαφέρουν ανά σχολείο/δομή. Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας.
9) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
Πονάει ή είναι επικίνδυνο το Strep test;
Η λήψη διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα. Μπορεί να νιώσετε γαργαλητό ή τάση για βήχα/ναυτία, αλλά είναι ασφαλής διαδικασία.
Χρειάζεται νηστεία ή ειδική προετοιμασία;
Νηστεία δεν χρειάζεται. Αποφύγετε φαγητό/ποτό/στοματικά διαλύματα για ~30′ πριν και ενημερώστε για τυχόν πρόσφατα αντιβιοτικά.
Πόσο αξιόπιστο είναι το γρήγορο τεστ (RADT);
Έχει υψηλή ειδικότητα (όταν βγει θετικό είναι αξιόπιστο) και καλή αλλά όχι τέλεια ευαισθησία. Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό αλλά η κλινική εικόνα “φωνάζει” στρεπτόκοκκο, συστήνεται καλλιέργεια.
Σε ποιον χρειάζεται καλλιέργεια όταν το RADT είναι αρνητικό;
Συνήθως σε παιδιά/εφήβους με τυπική εικόνα ή όταν ο γιατρός κρίνει υψηλή πιθανότητα GAS. Στους ενήλικες δεν απαιτείται πάντα επιβεβαίωση, εκτός αν υπάρχει ισχυρή υποψία.
Τι γίνεται αν έχω ήδη ξεκινήσει αντιβίωση;
Τα αντιβιοτικά μπορούν να δώσουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. Πείτε μας πότε ξεκίνησαν· ο γιατρός μπορεί να προτείνει καλλιέργεια ή επανάληψη σε μεταγενέστερο χρόνο εφόσον χρειάζεται.
Πότε μπορώ να επιστρέψω σε σχολείο/δουλειά;
Μετά την έναρξη κατάλληλης αντιβίωσης, η μεταδοτικότητα μειώνεται σημαντικά σε ~24 ώρες. Επιστροφή εφόσον είστε απύρετοι και νιώθετε καλά.
Μπορώ να θεραπευτώ χωρίς αντιβίωση;
Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα χρειάζεται αντιβιοτική αγωγή με ιατρική συνταγή. Μειώνει τη διάρκεια συμπτωμάτων, τη μεταδοτικότητα και τον κίνδυνο επιπλοκών.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί;
Παρααμυγδαλικό απόστημα, μέση ωτίτιδα/ιγμορίτιδα, οστρακιά, οξύς ρευματικός πυρετός, μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα. Η σωστή θεραπεία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Τι σημαίνει “φορέας” στρεπτόκοκκου;
Κάποιος μπορεί να έχει θετική καλλιέργεια χωρίς συμπτώματα. Συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, εκτός από ειδικές περιστάσεις (επιδημικές εξάρσεις, υποτροπές στην οικογένεια, ιστορικό ρευματικού πυρετού κ.ά.).
Μπορώ να κάνω Strep test στο σπίτι;
Υπάρχουν self-tests στην αγορά, αλλά η σωστή λήψη και η ιατρική ερμηνεία είναι κρίσιμες. Το εργαστήριο προσφέρει αξιόπιστο αποτέλεσμα και καθοδήγηση θεραπείας.
Είμαι έγκυος. Μπορώ να κάνω Strep test;
Ναι, η λήψη είναι ασφαλής. Η επιλογή αντιβίωσης γίνεται από τον γιατρό σας με βάση την κύηση και το ιστορικό σας.
Πρακτικά μέτρα στο σπίτι για να μην κολλήσουν οι υπόλοιποι;
Συχνό πλύσιμο χεριών, ατομικά ποτήρια/μαχαιροπίρουνα, κάλυψη βήχα/φτερνίσματος, αερισμός χώρων. Αλλαγή οδοντόβουρτσας μετά από 24–48 ώρες θεραπείας.
Χρειάζεστε Strep test; Είμαστε εδώ για γρήγορη & αξιόπιστη διάγνωση.
Ώρες: 07:00–13:30
© mikrobiologikolamia.gr
