Crestor (Ροσουβαστατίνη) – Πλήρης Οδηγός Ασθενούς
Τελευταία ενημέρωση:
Το Crestor (ροσουβαστατίνη) είναι στατίνη υψηλής ισχύος που μειώνει την LDL χοληστερόλη έως και 55–60% και μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Χρησιμοποιείται τόσο σε πρωτογενή όσο και σε δευτερογενή πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου.
1
Τι είναι το Crestor (ροσουβαστατίνη)
Το Crestor είναι η εμπορική ονομασία της ροσουβαστατίνης (rosuvastatin), μιας στατίνης υψηλής ισχύος που χρησιμοποιείται για τη δραστική μείωση της LDL («κακής») χοληστερόλης και τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου (έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο).
Ανήκει στις υδρόφιλες στατίνες, γεγονός που σχετίζεται με καλύτερη ανοχή και λιγότερες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις σε σχέση με λιπόφιλες στατίνες όπως η σιμβαστατίνη.
Η ροσουβαστατίνη μειώνει την LDL έως και 55–60%, αυξάνει ήπια την HDL και σταθεροποιεί την αθηρωματική πλάκα, μειώνοντας ουσιαστικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
Το Crestor δεν είναι απλώς «φάρμακο χοληστερίνης», αλλά θεραπεία πρόληψης καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
2
Πώς δρα στον οργανισμό
Η ροσουβαστατίνη αναστέλλει το ένζυμο HMG-CoA αναγωγάση στο ήπαρ, το βασικό ένζυμο σύνθεσης χοληστερόλης. Ως αποτέλεσμα, το ήπαρ αυξάνει τους LDL-υποδοχείς στην επιφάνειά του και απομακρύνει περισσότερη LDL από την κυκλοφορία.
Παράλληλα, η μείωση της LDL συνοδεύεται από μείωση της αγγειακής φλεγμονής και σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας. Αυτός είναι ο λόγος που οι στατίνες μειώνουν εμφράγματα και εγκεφαλικά ακόμη και όταν η αρχική χοληστερόλη δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Η εστίαση μόνο στον αριθμό της LDL και όχι στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Το όφελος της ροσουβαστατίνης υπερβαίνει την απλή μείωση της χοληστερόλης.
3
Πότε συνιστάται
Το Crestor συνιστάται σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο ή παθολογικό λιπιδαιμικό προφίλ, τόσο για πρωτογενή όσο και για δευτερογενή πρόληψη.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Κλινική κατάσταση | Χρήση Crestor |
|---|---|
| Υψηλή LDL χοληστερόλη | ✔️ |
| Σακχαρώδης διαβήτης με δυσλιπιδαιμία | ✔️ |
| Μετά από έμφραγμα, stent ή εγκεφαλικό | ✔️ |
| Οικογενής υπερχοληστερολαιμία | ✔️ |
| Μεταβολικό σύνδρομο ή αυξημένη CRP | ✔️ |
Το Crestor δεν δίνεται μόνο όταν «ανεβαίνει η χοληστερόλη», αλλά όταν ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι αυξημένος.
4
Δοσολογία και τρόπος λήψης
Το Crestor λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, οποιαδήποτε ώρα, με ή χωρίς φαγητό. Η δοσολογία εξατομικεύεται ανάλογα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και την LDL.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Ομάδα ασθενών | Συνιστώμενη δόση |
|---|---|
| Τυπική έναρξη | 5–10 mg/ημέρα |
| Υψηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος | 20–40 mg/ημέρα |
| Ηλικιωμένοι, νεφρική νόσος, χαμηλό βάρος | Έναρξη 5 mg |
Ο έλεγχος λιπιδίων γίνεται μετά από 4–6 εβδομάδες ώστε να ρυθμιστεί σωστά η δόση.
5
Πόσο μειώνει τη LDL
Η ροσουβαστατίνη είναι από τις ισχυρότερες στατίνες. Σε σχετικά χαμηλές δόσεις πετυχαίνει μεγάλη μείωση της LDL, κάτι που βοηθά να «πιαστούν» οι στόχοι σε άτομα υψηλού κινδύνου.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Δόση Crestor | Τυπική μείωση LDL | Κλινική ερμηνεία |
|---|---|---|
| 10 mg | ≈45% | Συχνά αρκεί για μέτριο–υψηλό κίνδυνο |
| 20 mg | 50–55% | Υψηλής έντασης θεραπεία για στόχους LDL |
| 40 mg | 60%+ | Μέγιστη δόση – αυξημένη ανάγκη παρακολούθησης |
Το Crestor μπορεί να πετύχει στόχους LDL σε υψηλού κινδύνου ασθενείς, ακόμη κι όταν χρειάζεται «μεγάλη πτώση» από υψηλές αρχικές τιμές.
Σχέση δόσης – ισχύος: σύγκριση με άλλες στατίνες
Η ίδια μείωση LDL μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικές δόσεις ανάλογα με τη στατίνη. Η ροσουβαστατίνη πετυχαίνει υψηλή μείωση σε χαμηλότερα mg.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Κατηγορία έντασης | Rosuvastatin (Crestor) | Atorvastatin | Simvastatin | Pravastatin |
|---|---|---|---|---|
| Υψηλής έντασης (≥50% LDL) | 20–40 mg | 40–80 mg | — | — |
| Μέτριας έντασης (30–49% LDL) | 5–10 mg | 10–20 mg | 20–40 mg | 40–80 mg |
| Χαμηλής έντασης (<30% LDL) | — | — | 10 mg | 10–20 mg |
«20 mg ροσουβαστατίνη» αντιστοιχεί περίπου σε «40–80 mg ατορβαστατίνη» ως προς τη μείωση LDL (υψηλής έντασης), ενώ «5–10 mg ροσουβαστατίνη» αντιστοιχεί σε μέτριας έντασης θεραπεία.
6
Πότε φαίνονται τα αποτελέσματα
Η μείωση της LDL αρχίζει μέσα στην πρώτη εβδομάδα από την έναρξη της ροσουβαστατίνης. Το μέγιστο υπολιπιδαιμικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται συνήθως σε 4–6 εβδομάδες, όταν σταθεροποιείται η έκφραση των LDL-υποδοχέων στο ήπαρ.
Γι’ αυτό ο πρώτος επανέλεγχος λιπιδίων γίνεται πρακτικά στις 4–8 εβδομάδες, ώστε να ρυθμιστεί σωστά η δόση και να επιβεβαιωθεί ότι επιτυγχάνονται οι στόχοι.
Αν η LDL δεν έχει πέσει αρκετά στον πρώτο έλεγχο, η δόση αυξάνεται – δεν σημαίνει ότι «δεν δουλεύει» το φάρμακο.
7
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται
Η θεραπεία με Crestor απαιτεί τακτική αιματολογική παρακολούθηση, τόσο για την αποτελεσματικότητα όσο και για την ασφάλεια.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Εξέταση | Τι ελέγχει | Γιατί είναι σημαντική |
|---|---|---|
| Λιπιδαιμικό προφίλ | LDL, HDL, τριγλυκερίδια | Αξιολόγηση αποτελεσματικότητας |
| AST, ALT | Ηπατικά ένζυμα | Ασφάλεια για το ήπαρ |
| CK (CPK) | Μυϊκή βλάβη | Έγκαιρη διάγνωση μυοπάθειας |
| Κρεατινίνη / eGFR | Νεφρική λειτουργία | Ασφάλεια σε ηλικιωμένους & υψηλές δόσεις |
Οι εξετάσεις γίνονται πριν την έναρξη και μετά 4–8 εβδομάδες, και στη συνέχεια περιοδικά.
8
Ασφάλεια και ανοχή
Η ροσουβαστατίνη θεωρείται από τις πιο καλά ανεκτές στατίνες. Η υδρόφιλη φύση της σημαίνει μικρότερη διείσδυση στους μυς και στο κεντρικό νευρικό σύστημα, κάτι που συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο μυοπάθειας σε σύγκριση με λιπόφιλες στατίνες.
Όταν χρησιμοποιείται σε σωστές δόσεις και με ιατρική παρακολούθηση, οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες.
Η ροσουβαστατίνη δεν μεταβολίζεται από το CYP3A4 και είναι υδρόφιλη, οπότε εισέρχεται λιγότερο στα μυϊκά κύτταρα — βασικός λόγος που προκαλεί λιγότερες μυαλγίες από παλαιότερες στατίνες.
Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών λαμβάνει ροσουβαστατίνη για χρόνια χωρίς προβλήματα, με σημαντικό όφελος για την καρδιά.
9
Παρενέργειες και μυοπάθεια
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες της ροσουβαστατίνης είναι ήπιες και παροδικές. Η εμφάνισή τους σχετίζεται κυρίως με υψηλές δόσεις, συνδυασμούς φαρμάκων και ατομική ευαισθησία.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Συχνότητα | Παρενέργειες | Τι σημαίνει κλινικά |
|---|---|---|
| Συχνές | Μυαλγίες, κεφαλαλγία, ναυτία | Συνήθως υποχωρούν ή ρυθμίζονται με μείωση δόσης |
| Σπάνιες | Αύξηση τρανσαμινασών | Παρακολούθηση ALT/AST – συνήθως αναστρέψιμη |
| Πολύ σπάνιες | Ραβδομυόλυση | Επείγουσα διακοπή & ιατρική εκτίμηση |
Ηλικιωμένοι, άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, υποθυρεοειδισμό, χαμηλό σωματικό βάρος ή συνδυασμό με γεμφιβροζίλη/κυκλοσπορίνη.
Σύνοψη ασφάλειας: Σε πάνω από 95% των ασθενών, η ροσουβαστατίνη λαμβάνεται χωρίς διακοπή και χωρίς σοβαρές επιπλοκές όταν υπάρχει σωστή παρακολούθηση.
Έντονοι μυϊκοί πόνοι, αδυναμία ή σκούρα ούρα απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό και έλεγχο CK.
10
Αντενδείξεις και προφυλάξεις
Το Crestor (ροσουβαστατίνη) δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στις παρακάτω καταστάσεις:
- Εγκυμοσύνη και θηλασμός – οι στατίνες αντενδείκνυνται λόγω κινδύνου για το έμβρυο.
- Ενεργή ηπατική νόσος ή ανεξήγητη, επίμονη αύξηση τρανσαμινασών.
- Γνωστή υπερευαισθησία στη ροσουβαστατίνη ή σε έκδοχα του φαρμάκου.
Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και χαμηλότερες δόσεις στις ακόλουθες ομάδες:
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Ομάδα | Τι σημαίνει κλινικά |
|---|---|
| Ηλικιωμένοι (>70 ετών) | Έναρξη με 5 mg λόγω αυξημένου κινδύνου μυοπάθειας |
| Νεφρική δυσλειτουργία | Αυξημένη έκθεση στο φάρμακο → ανάγκη χαμηλότερης δόσης |
| Γενετικές παραλλαγές (ABCG2, SLCO1B1) | Μεγαλύτερα επίπεδα ροσουβαστατίνης στο αίμα → αυξημένος κίνδυνος μυοπάθειας |
| Υποθυρεοειδισμός | Πρέπει να διορθωθεί πριν την έναρξη για μείωση μυοτοξικότητας |
Σε ομάδες υψηλού κινδύνου ξεκινάμε με 5 mg και αυξάνουμε μόνο μετά από έλεγχο LDL και CK.
11
Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Η ροσουβαστατίνη έχει λιγότερες αλληλεπιδράσεις από πολλές άλλες στατίνες επειδή δεν μεταβολίζεται από το CYP3A4. Ωστόσο, ορισμένοι συνδυασμοί μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδά της στο αίμα και τον κίνδυνο μυοπάθειας.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Φάρμακο / Κατηγορία | Επίδραση στη ροσουβαστατίνη | Τι πρέπει να γίνει |
|---|---|---|
| Κυκλοσπορίνη | ↑↑ έως 7–10× επίπεδα | Αντενδείκνυται |
| Γεμφιβροζίλη | ↑ σημαντικά κίνδυνος μυοπάθειας | Αποφυγή |
| Άλλες φιβράτες (π.χ. φαινοφιβράτη) | Μέτρια ↑ κίνδυνος | Χαμηλή δόση + παρακολούθηση CK |
| Εζετιμίμπη | Προσθετική μείωση LDL | Συχνός συνδυασμός – ασφαλής |
| Βαρφαρίνη | Ήπια ↑ INR | Έλεγχος INR στην έναρξη |
| Αναστολείς πρωτεάσης HIV | ↑ επίπεδα ροσουβαστατίνης | Μέγιστο 10 mg ή εναλλακτική |
Αν χρειάζεται φιβράτη για τριγλυκερίδια, προτιμάται φαινοφιβράτη και όχι γεμφιβροζίλη όταν λαμβάνεται Crestor.
12
Crestor vs άλλες στατίνες
Η ροσουβαστατίνη ξεχωρίζει για τον συνδυασμό ισχύος, διάρκειας δράσης και ασφάλειας σε σχέση με παλαιότερες στατίνες.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες
| Στατίνη | Ισχύς | Τυπική μείωση LDL | Ημιζωή | Κλινικό προφίλ |
|---|---|---|---|---|
| Ροσουβαστατίνη (Crestor) | Πολύ ισχυρή | 50–60% | ~19 ώρες | Ιδανική για υψηλού κινδύνου και χαμηλότερες δόσεις |
| Ατορβαστατίνη | Ισχυρή | 45–55% | ~14 ώρες | Αποτελεσματική αλλά με περισσότερες αλληλεπιδράσεις |
| Σιμβαστατίνη | Μέτρια | 30–40% | ~2 ώρες | Παλαιότερη, περισσότερες αλληλεπιδράσεις |
| Πραβαστατίνη | Ήπια | 20–30% | ~2 ώρες | Καλή ανοχή αλλά χαμηλή ισχύς |
Το Crestor επιτυγχάνει τους στόχους LDL με μικρότερη δόση και λιγότερες αλληλεπιδράσεις σε σύγκριση με πολλές άλλες στατίνες.
13
Ειδικές ομάδες ασθενών
- Ηλικιωμένοι: Έναρξη με 5 mg και σταδιακή αύξηση με έλεγχο CK και νεφρικής λειτουργίας.
- Νεφρική νόσος: Απαιτούνται χαμηλότερες δόσεις λόγω αυξημένων επιπέδων φαρμάκου στο αίμα.
- Σακχαρώδης διαβήτης: Μεγάλο όφελος στη μείωση εμφράγματος και εγκεφαλικού, υπερτερεί του μικρού κινδύνου αύξησης σακχάρου.
- Οικογενής υπερχοληστερολαιμία: Συχνά χρειάζονται υψηλές δόσεις ή συνδυασμός με εζετιμίμπη/PCSK9.
Σε ειδικές ομάδες, το Crestor παραμένει από τις πιο αξιόπιστες επιλογές όταν χρησιμοποιείται με σωστή εξατομίκευση δόσης.
14
Καρδιά – Μελέτες και όφελος
Η μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη JUPITER έδειξε ότι η ροσουβαστατίνη μειώνει σημαντικά τα εμφράγματα, τα εγκεφαλικά και την καρδιαγγειακή θνητότητα ακόμη και σε άτομα με φυσιολογική LDL αλλά αυξημένη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), δηλαδή αυξημένη αγγειακή φλεγμονή.
Το καρδιαγγειακό όφελος της ροσουβαστατίνης δεν οφείλεται μόνο στη μείωση της χοληστερόλης, αλλά και στη σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας, στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας. Αυτό εξηγεί γιατί προστατεύει την καρδιά ακόμη και όταν η αρχική LDL δεν είναι πολύ υψηλή.
Η ροσουβαστατίνη προστατεύει την καρδιά ακόμη και όταν η LDL είναι «φυσιολογική», εφόσον ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι αυξημένος.
Στην κλινική πράξη, το Crestor (ροσουβαστατίνη) χρησιμοποιείται συχνά σε μακροχρόνια βάση, καθώς η αθηροσκλήρωση είναι χρόνια και εξελισσόμενη νόσος. Η διακοπή της στατίνης οδηγεί συνήθως σε επανεμφάνιση της αυξημένης LDL και σε σταδιακή επαναφορά του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Σε ασθενείς που έχουν υποστεί έμφραγμα, εγκεφαλικό ή τοποθέτηση stent, η ροσουβαστατίνη λειτουργεί ως θεραπεία δευτερογενούς πρόληψης, μειώνοντας τον κίνδυνο νέου επεισοδίου, ο οποίος είναι ιδιαίτερα υψηλός τα πρώτα χρόνια.
Σε άτομα χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή νόσο αλλά με παράγοντες κινδύνου (διαβήτης, υπέρταση, οικογενειακό ιστορικό, αυξημένη CRP), χρησιμοποιείται για πρωτογενή πρόληψη, μειώνοντας την πιθανότητα πρώτου εμφράγματος ή εγκεφαλικού.
Όταν υπάρχει ανάγκη για πολύ χαμηλές τιμές LDL (<55 mg/dL), η ροσουβαστατίνη μπορεί να συνδυαστεί με εζετιμίμπη ή με αναστολείς PCSK9, επιτρέποντας μέγιστη καρδιαγγειακή προστασία.
Συνολικά, το Crestor δεν είναι «φάρμακο χοληστερόλης», αλλά θεμέλιο μακροχρόνιας καρδιαγγειακής πρόληψης με αποδεδειγμένο όφελος στη μείωση της νοσηρότητας και της θνητότητας.
15
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πόσο γρήγορα πέφτει η LDL με Crestor;
Η LDL αρχίζει να μειώνεται μέσα στην πρώτη εβδομάδα και σταθεροποιείται πλήρως σε 4–6 εβδομάδες.
Πρέπει να παίρνω το Crestor για πάντα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, γιατί η διακοπή οδηγεί σε επανεμφάνιση της αυξημένης LDL και του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Μπορεί το Crestor να ανεβάσει το σάκχαρο;
Μπορεί να προκαλέσει μικρή αύξηση, αλλά το καρδιαγγειακό όφελος υπερβαίνει σαφώς αυτόν τον κίνδυνο.
Μπορώ να πίνω αλκοόλ;
Μέτρια κατανάλωση επιτρέπεται, αλλά η υπερβολή αυξάνει τον κίνδυνο αύξησης ηπατικών ενζύμων.
Τι κάνω αν έχω μυϊκούς πόνους;
Ενημερώνετε τον γιατρό και γίνεται έλεγχος CK· συχνά αρκεί προσαρμογή δόσης.
16
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
17
Βιβλιογραφία
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa0807646
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/crestor-epar-product-information_el.pdf
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2016/021366s032lbl.pdf
https://www.escardio.org/Guidelines
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
