Anti-SSA (Ro) & Anti-SSB (La): Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς
Τελευταία ενημέρωση: 1 Ιανουαρίου 2026
Τι να γνωρίζετε με μια ματιά
Τα Anti-SSA (Ro) και Anti-SSB (La) είναι αυτοαντισώματα που σχετίζονται κυρίως με
το Σύνδρομο Sjögren και τον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).
Δεν αποτελούν από μόνα τους διάγνωση, αλλά καθοδηγούν τον ιατρό στη σωστή διερεύνηση και παρακολούθηση,
ιδιαίτερα στην εγκυμοσύνη.
1) Τι είναι τα Anti-SSA (Ro) & Anti-SSB (La);
Τα Anti-SSA (Ro) και Anti-SSB (La) είναι αυτοαντισώματα που
στρέφονται εναντίον ριβονουκλεοπρωτεϊνικών συμπλεγμάτων εντός του πυρήνα και του κυτταροπλάσματος.
Αποτελούν βασικούς ανοσολογικούς δείκτες αυτοάνοσων ρευματικών νοσημάτων,
κυρίως του Συνδρόμου Sjögren και του Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου (ΣΕΛ).
- Anti-SSA (Ro): αντισώματα έναντι των Ro52 και Ro60· σχετίζονται με Sjögren, ΣΕΛ,
υποξεία δερματική μορφή λύκου και νεογνικό λύκο. - Anti-SSB (La): συχνά συνυπάρχουν με Anti-Ro και ενισχύουν τη διάγνωση Sjögren,
υποδηλώνοντας τυπικότερο ανοσολογικό προφίλ.
Χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και ταξινόμηση αυτοάνοσων νοσημάτων,
την εκτίμηση πρόγνωσης και την ασφαλή παρακολούθηση της κύησης
σε γυναίκες με θετικά αυτοαντισώματα.
2) Πότε ζητούνται οι εξετάσεις Anti-SSA (Ro) & Anti-SSB (La);
Οι εξετάσεις ζητούνται όταν υπάρχει υποψία ή γνωστή παρουσία αυτοάνοσου ρευματικού νοσήματος,
ιδιαίτερα σε ασθενείς με ύποπτα συμπτώματα ή θετικά ANA.
Αποτελούν βασικό εργαλείο για το Sjögren και τον ΣΕΛ.
- Επίμονη ξηροφθαλμία και ξηροστομία, διόγκωση σιελογόνων αδένων
- Συμπτώματα ΣΕΛ (πεταλοειδές εξάνθημα, φωτοευαισθησία, αρθρίτιδα)
- Άτυπες αρθραλγίες ή εξανθήματα με ANA(+)
- Κύηση με γνωστά ή ύποπτα αυτοαντισώματα
- Παρακολούθηση ήδη διαγνωσμένων ασθενών
3) Συμπτώματα & Σχετιζόμενα νοσήματα
Τα Anti-SSA και Anti-SSB δεν προκαλούν τα ίδια συμπτώματα·
αποτελούν δείκτες αυτοάνοσης δραστηριότητας και συνοδεύουν συγκεκριμένες κλινικές οντότητες.
- Σύνδρομο Sjögren: ξηροφθαλμία, ξηροστομία, κόπωση, αρθραλγίες,
με πιθανές εξωαδενικές / εξωοργανικές εκδηλώσεις. - ΣΕΛ: πεταλοειδές εξάνθημα, φωτοευαισθησία, άφθες,
αρθρίτιδα, πιθανή νεφρική συμμετοχή. - Άλλα αυτοάνοσα: θυρεοειδίτιδα Hashimoto, ρευματοειδής αρθρίτιδα,
συνδρόμα επικάλυψης. - Κύηση: αυξημένος κίνδυνος νεογνικού λύκου και
συγγενούς καρδιακού αποκλεισμού (16η–26η εβδομάδα).
4) Προετοιμασία πριν την εξέταση
Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία και δεν απαιτεί νηστεία.
Ορισμένες πρακτικές βοηθούν στη σωστή ερμηνεία:
- Ενημερώστε για φάρμακα ή ανοσοκατασταλτική αγωγή
- Αναφέρετε πρόσφατες λοιμώξεις ή εμβολιασμούς
- Καλή ενυδάτωση πριν την αιμοληψία
- Έχετε μαζί προηγούμενα ανοσολογικά αποτελέσματα
5) Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Anti-SSA (Ro) & Anti-SSB (La)
Η ανίχνευση Anti-SSA (Ro) και Anti-SSB (La) δεν αποτελεί διάγνωση από μόνη της.
Πρόκειται για ανοσολογικά εργαλεία που βοηθούν τον ιατρό να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει
συγκεκριμένα αυτοάνοσα νοσήματα και να εκτιμήσει ειδικούς κινδύνους, ιδίως στην εγκυμοσύνη.
- Anti-SSA (Ro) θετικό: Ισχυρή ένδειξη για Σύνδρομο Sjögren ή Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ),
ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν συμβατά συμπτώματα. Στην κύηση σχετίζεται με
νεογνικό λύκο και συγγενή καρδιακό αποκλεισμό (AV block),
γεγονός που απαιτεί στενή εμβρυϊκή παρακολούθηση. - Anti-SSB (La) θετικό: Συχνά συνυπάρχει με το Anti-Ro και
ενισχύει τη διάγνωση του Sjögren, υποδηλώνοντας πιο τυπικό ανοσολογικό προφίλ. - Υψηλός τίτλος αντισωμάτων: Μπορεί να υποδηλώνει ενεργότερη αυτοάνοση διεργασία
και αυξημένη πιθανότητα εξωοργανικών εκδηλώσεων
(π.χ. αγγειίτιδα, πνευμονική ή νεφρική συμμετοχή). - Αρνητικά Anti-SSA/SSB: Δεν αποκλείουν Sjögren ή ΣΕΛ.
Υπάρχουν ασθενείς με τυπική κλινική εικόνα αλλά αρνητικά αντισώματα,
οπότε η διάγνωση βασίζεται σε άλλα κριτήρια
(ANA, anti-dsDNA, ENA, βιοψία σιελογόνου αδένα).
Με απλά λόγια:
θετικά Anti-Ro/La αυξάνουν την πιθανότητα Sjögren ή ΣΕΛ
(και απαιτούν προσοχή στην εγκυμοσύνη),
ενώ αρνητικά αποτελέσματα δεν αποκλείουν τη νόσο και
χρειάζονται περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση.
Τι να θυμάστε
Τα Anti-SSA (Ro) και Anti-SSB (La) είναι δείκτες αυτοανοσίας και
δεν αρκούν από μόνα τους για διάγνωση.
Η σωστή ερμηνεία βασίζεται πάντα στον συνδυασμό συμπτωμάτων,
κλινικής εικόνας και άλλων εξετάσεων, ιδιαίτερα στην εγκυμοσύνη.
6) Θεραπευτικές Προσεγγίσεις / Διαχείριση
Τα Anti-SSA (Ro) και Anti-SSB (La) δεν αποτελούν νόσο.
Είναι δείκτες αυτοανοσίας και δεν στοχεύονται θεραπευτικά.
Η αντιμετώπιση αφορά το υποκείμενο αυτοάνοσο νόσημα και τα συμπτώματά του,
με εξατομικευμένη προσέγγιση.
Στόχοι διαχείρισης
- Ανακούφιση ξηρότητας, κόπωσης και αρθραλγιών
- Πρόληψη εξωοργανικών επιπλοκών
- Ασφαλής παρακολούθηση της κύησης
- Έλεγχος συνυπαρχόντων αυτοάνοσων νοσημάτων
Συνήθεις θεραπευτικές επιλογές
- Σύνδρομο Sjögren: τεχνητά δάκρυα και σιελογόνα υποκατάστατα,
υδροξυχλωροκίνη για αρθραλγίες,
ανοσοτροποποιητική αγωγή όπου απαιτείται. - ΣΕΛ: υδροξυχλωροκίνη,
κορτικοστεροειδή, ανοσοκατασταλτικά ή βιολογικοί παράγοντες,
ανάλογα με τα προσβεβλημένα όργανα. - Κύηση: συνεργασία ρευματολόγου–μαιευτήρα–παιδοκαρδιολόγου,
τακτικός υπερηχογραφικός έλεγχος καρδιάς εμβρύου (16η–26η εβδομάδα),
συνέχιση υδροξυχλωροκίνης όταν ενδείκνυται.
Πρακτικές συμβουλές
- Η κλινική εικόνα έχει μεγαλύτερη σημασία από τον τίτλο των αντισωμάτων
- Τηρείτε τακτική παρακολούθηση από ρευματολόγο
- Αναφέρετε έγκαιρα νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα
- Φροντίστε συστηματικά μάτια, στόμα και ενυδάτωση
Συχνό κλινικό λάθος
Η απομόνωση των Anti-SSA/SSB χωρίς συνεκτίμηση της κλινικής εικόνας
μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Η ερμηνεία και η απόφαση θεραπείας πρέπει να βασίζονται
στον συνολικό κλινικοεργαστηριακό έλεγχο.
7) Εγκυμοσύνη & Νεογνό
Οι γυναίκες με θετικά Anti-SSA (Ro) ή/και Anti-SSB (La)
μπορούν να κυοφορήσουν και να γεννήσουν υγιή παιδιά.
Ωστόσο απαιτείται ειδική παρακολούθηση,
καθώς υπάρχει μικρός αλλά υπαρκτός κίνδυνος εμβρυϊκών επιπλοκών.
Κύριοι κίνδυνοι
- Νεογνικός λύκος: παροδικά δερματικά εξανθήματα ή ήπιες αιματολογικές διαταραχές,
που συνήθως υποχωρούν εντός μηνών. - Συγγενής καρδιακός αποκλεισμός: σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή,
συνήθως μεταξύ 16ης–26ης εβδομάδας κύησης.
Συστάσεις
- Ενημέρωση μαιευτήρα και ρευματολόγου από την αρχή της κύησης
- Τακτικός υπερηχογραφικός έλεγχος καρδιάς εμβρύου
- Συνέχιση ασφαλών φαρμάκων όπου ενδείκνυται
- Παρακολούθηση του νεογνού μετά τον τοκετό
Οι περισσότερες κυήσεις εξελίσσονται ομαλά,
με σωστή συνεργασία των ειδικών και συστηματικό έλεγχο.
8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Χρειάζεται νηστεία πριν την εξέταση;
Όχι. Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία χωρίς νηστεία. Παρ’ όλα αυτά, ενημερώστε για οποιαδήποτε φάρμακα ή ανοσοκατασταλτική αγωγή.
Αν είναι θετικά, σημαίνει ότι έχω Sjögren ή ΣΕΛ;
Η θετικότητα αυξάνει την πιθανότητα, αλλά δεν αρκεί για διάγνωση από μόνη της. Ο/Η ρευματολόγος συνεκτιμά συμπτώματα, κλινική εικόνα, άλλες εξετάσεις και ιστορικό.
Μπορεί να είναι θετικά σε υγιή άτομα;
Σπάνια μπορεί να βρεθούν χαμηλοί τίτλοι σε άτομα χωρίς κλινικά νοσήματα. Συνήθως όμως η θετικότητα σχετίζεται με κάποιο αυτοάνοσο υπόστρωμα.
Πώς επηρεάζουν την εγκυμοσύνη;
Οι περισσότερες κυήσεις πάνε καλά. Υπάρχει μικρός αλλά υπαρκτός κίνδυνος νεογνικού λύκου ή συγγενούς καρδιακού αποκλεισμού. Ο τακτικός υπερηχογραφικός έλεγχος και η συνεργασία με ειδικούς μειώνουν τον κίνδυνο.
Τα αντισώματα αυτά φεύγουν ή μειώνονται με θεραπεία;
Η θεραπεία στοχεύει στο νόσημα και στα συμπτώματα, όχι στα ίδια τα αντισώματα. Οι τίτλοι μπορεί να μεταβληθούν αλλά συχνά παραμένουν θετικοί ακόμη και με καλή κλινική πορεία.
Μπορώ να ελέγξω ξανά το αποτέλεσμα;
Ναι. Επαναλαμβανόμενη μέτρηση μπορεί να γίνει όταν αλλάζει η κλινική εικόνα ή πριν/κατά την κύηση, πάντα κατόπιν σύστασης ιατρού.
Μπορώ να κάνω κάτι για να μειώσω τον κίνδυνο;
Δεν υπάρχει τρόπος να «εξαφανίσετε» τα αντισώματα. Όμως η σωστή παρακολούθηση, η υγιεινή ζωή, η αποφυγή καπνίσματος, η επαρκής ενυδάτωση και η τήρηση των οδηγιών του γιατρού μειώνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Ποιες άλλες εξετάσεις συνδυάζονται με τα Anti-Ro/La;
Συνήθως συνδυάζονται με ANA, anti-dsDNA, ENA panel, βιοψία μικρού σιελογόνου αδένα (αν χρειάζεται), έλεγχο θυρεοειδούς και γενικές αιματολογικές εξετάσεις.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
9) Βιβλιογραφία & Πηγές
Annals of the Rheumatic Diseases.
EULAR Recommendations / UpToDate.
Mayo Clinic Laboratories.
ΕΟΔΥ.
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
