Παντελής Αναγνωστόπουλος

03/Nov/2025

🦶 Καλλιέργεια Νυχιών για Μύκητες – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι η καλλιέργεια νυχιών;
2️⃣ Γιατί ζητείται και πότε;
3️⃣ Προετοιμασία πριν τη λήψη
4️⃣ Πώς λαμβάνεται το δείγμα;
5️⃣ Τι γίνεται στο εργαστήριο & χρόνος αποτελεσμάτων
6️⃣ Συχνότεροι μύκητες και σημασία
7️⃣ Ερμηνεία αποτελεσμάτων
8️⃣ Θεραπευτικές επιλογές με βάση τα ευρήματα
9️⃣ Περιορισμοί & συχνά λάθη
🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1️⃣1️⃣ CTA – Πού να κάνω εξέταση
1️⃣2️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

1️⃣ Τι είναι η καλλιέργεια νυχιών;

Η καλλιέργεια νυχιών είναι εργαστηριακή μικροβιολογική εξέταση που επιτρέπει την ανίχνευση και ταυτοποίηση μυκήτων που ευθύνονται για λοιμώξεις των νυχιών, γνωστές ως ονυχομυκητιάσεις. Πρόκειται για μία ανώδυνη, απλή και εξαιρετικά σημαντική διαδικασία για τη διάγνωση και τη σωστή επιλογή θεραπείας.

Οι μύκητες που εντοπίζονται πιο συχνά ανήκουν σε τρεις βασικές κατηγορίες:

Δερματόφυτα (π.χ. Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale) — προκαλούν τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, κυρίως στα πόδια.
Ζυμομύκητες (π.χ. Candida albicans) — συχνότερα σε νύχια χεριών, ιδιαίτερα σε άτομα που εργάζονται σε υγρό περιβάλλον.
Μη-δερματόφυτα νηματοειδή (π.χ. Scopulariopsis, Fusarium) — σπανιότερα αλλά δυνητικά ανθεκτικά παθογόνα.

💡 Σκοπός της εξέτασης: Να απομονωθεί και να αναγνωριστεί ο υπεύθυνος μύκητας, ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και να αποφευχθεί η άσκοπη ή λανθασμένη θεραπεία.

🔹 Τι μπορεί να προκαλέσει ονυχομυκητίαση

Χρόνια υγρασία ή τραυματισμοί στα νύχια (π.χ. στενά παπούτσια, πεντικιούρ χωρίς αποστείρωση εργαλείων).
Σακχαρώδης διαβήτης, ανοσοκαταστολή ή κακή περιφερική κυκλοφορία.
Επαναλαμβανόμενη χρήση γαντιών ή νερού (σε νοικοκυρές, υδραυλικούς, κομμωτές).
Παρουσία μύκητα στο δέρμα (π.χ. μεσοδακτύλιος ποδιών – «πόδι του αθλητή»).

🔹 Τι διαφορές έχει από άλλες εξετάσεις

Η καλλιέργεια είναι ακριβέστερη από την απλή μικροσκόπηση (KOH), γιατί επιτρέπει την ταυτοποίηση του συγκεκριμένου είδους και όχι μόνο την παρατήρηση μυκήτων. Μπορεί επίσης να διαχωρίσει πραγματική λοίμωξη από επιμόλυνση.

Παράδειγμα: Η απλή KOH δείχνει ύπαρξη μυκήτων, αλλά η καλλιέργεια αποκαλύπτει αν πρόκειται για Trichophyton ή Candida, άρα καθορίζει ποιο φάρμακο είναι αποτελεσματικό.

🔹 Πλεονεκτήματα της καλλιέργειας νυχιών

Επιβεβαιώνει τη διάγνωση της ονυχομυκητίασης με ακρίβεια.
Προσδιορίζει τον τύπο του μύκητα (δερματόφυτο, ζυμομύκητα, μη-δερματόφυτο).
Βοηθά στη στοχευμένη θεραπεία με κατάλληλο αντιμυκητιασικό.
Αποτρέπει τη λανθασμένη αγωγή σε μη μυκητιασικές παθήσεις νυχιών (π.χ. ψωρίαση).
Χρησιμοποιείται και για έλεγχο ίασης μετά από μακρά θεραπεία.

📌 Σημαντικό: Η καλλιέργεια πρέπει να γίνεται πριν από κάθε συστηματική θεραπεία, ώστε να αποφεύγεται άσκοπη χορήγηση φαρμάκων και πιθανές παρενέργειες.

2️⃣ Γιατί ζητείται και πότε πρέπει να γίνεται η καλλιέργεια νυχιών;

Η καλλιέργεια νυχιών ζητείται όταν υπάρχει υποψία μυκητίασης, είτε στα νύχια των ποδιών είτε των χεριών. Είναι απαραίτητη εξέταση για να επιβεβαιώσει αν τα αλλοιωμένα νύχια οφείλονται σε μύκητα ή σε άλλη πάθηση (π.χ. ψωρίαση, τραυματισμό, έκζεμα).

🔹 Ενδείξεις για καλλιέργεια

Αλλαγή χρώματος του νυχιού (κιτρινωπό, καφετί ή λευκό).
Πάχυνση, θρυμματισμός ή παραμόρφωση της πλάκας του νυχιού.
Αποκόλληση του νυχιού από την κοίτη (ονυχόλυση).
Πόνος ή ευαισθησία στο νύχι κατά τη βάδιση ή την επαφή.
Επαναλαμβανόμενες αποτυχίες θεραπείας με τοπικά σκευάσματα.
Συμμετοχή πολλών νυχιών ή και των δύο ποδιών/χεριών.

⚠️ Ενδεικτική περίπτωση: Ασθενής με παχύ, κιτρινωπό νύχι που δεν βελτιώνεται με κρέμες ή βερνίκια χρειάζεται καλλιέργεια για να ταυτοποιηθεί ο μύκητας και να επιλεγεί κατάλληλο φάρμακο.

🔹 Πριν από έναρξη ή αλλαγή θεραπείας

Η καλλιέργεια αποτελεί προαπαιτούμενο πριν από οποιαδήποτε συστηματική (από το στόμα) αντιμυκητιασική αγωγή, καθώς βοηθά να αποφευχθεί η χορήγηση φαρμάκου χωρίς τεκμηρίωση.

Ελέγχει την ανταπόκριση του μύκητα μετά τη θεραπεία (έλεγχος ίασης).
Καθορίζει αν απαιτείται αλλαγή φαρμάκου λόγω ανθεκτικότητας ή υποτροπής.

🔹 Σε ποιους ασθενείς συνιστάται ιδιαίτερα

Ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή αγγειοπάθειες.
Άτομα με ανοσοκαταστολή (χημειοθεραπεία, κορτικοστεροειδή, HIV).
Ηλικιωμένοι ασθενείς ή ασθενείς με μειωμένη κυκλοφορία στα κάτω άκρα.
Επαγγελματίες με συνεχή επαφή με νερό ή απορρυπαντικά (νοικοκυρές, ψαράδες, κομμωτές, μάγειρες).

🔹 Διαφορική διάγνωση – Όχι κάθε αλλοίωση είναι μύκητας

Πολλές καταστάσεις μιμούνται μυκητίαση χωρίς να είναι. Παραδείγματα:

Ψωρίαση νυχιών: προκαλεί πάχυνση και βοθρία αλλά χωρίς μύκητα.
Ονυχία τραυματικής αιτιολογίας: από συνεχές χτύπημα ή στενά παπούτσια.
Βακτηριακή επιμόλυνση από Pseudomonas που δίνει πράσινη χροιά.

💡 Συμβουλή: Μην ξεκινάτε θεραπεία για «μύκητα» χωρίς επιβεβαίωση από καλλιέργεια. Περίπου το 30% των περιστατικών με αλλοιώσεις στα νύχια δεν οφείλονται σε μυκητίαση.

🔹 Πότε είναι καλύτερο να προγραμματιστεί η εξέταση

Όταν δεν έχετε χρησιμοποιήσει αντιμυκητιασικά για τουλάχιστον 10 ημέρες.
Κατά προτίμηση το πρωί, με καθαρά και στεγνά πόδια/χέρια.
Αποφύγετε λουτρά, κρέμες ή βερνίκια την ίδια ημέρα.

✅ Οφέλη της έγκαιρης διάγνωσης: Η σωστή ταυτοποίηση του μύκητα επιτρέπει στοχευμένη και αποτελεσματική θεραπεία, με μικρότερο κόστος και λιγότερη ταλαιπωρία.

3️⃣ Προετοιμασία πριν τη λήψη δείγματος

Η σωστή προετοιμασία είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία της καλλιέργειας. Οι μύκητες αναπτύσσονται αργά και σε μικρή ποσότητα· επομένως, κάθε παράγοντας που μειώνει τη συγκέντρωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

🔹 Τι πρέπει να αποφύγετε πριν την εξέταση

Μην εφαρμόζετε τοπικά αντιμυκητιασικά (κρέμες, βερνίκια, σπρέι) για τουλάχιστον 7–10 ημέρες πριν τη λήψη.
Αποφύγετε βαφή ή πεντικιούρ για 7 ημέρες (αφαιρείτε πλήρως βερνίκια/gel).
Μην κόψετε ή λιμάρετε τα νύχια για 5 ημέρες πριν τη συλλογή.
Αποφύγετε αντισηπτικά ή οινόπνευμα στην περιοχή πριν την εξέταση.

📌 Παράδειγμα: Αν χρησιμοποιήσατε βερνίκι νυχιών με αντιμυκητιασικό (π.χ. αμορολφίνη) μέσα στις τελευταίες 7 ημέρες, το αποτέλεσμα μπορεί να βγει «καμία ανάπτυξη» παρότι υπάρχει μύκητας.

🔹 Προτεινόμενη προετοιμασία ανά τύπο δείγματος

Τύπος δείγματος	Προετοιμασία	Σημειώσεις
Νύχια ποδιών	Πλύσιμο με σαπούνι χωρίς αντισηπτικό, καλή ξήρανση, χωρίς κρέμες.	Προτιμάται δείγμα από το μεγάλο δάκτυλο ή το περισσότερο αλλοιωμένο νύχι.
Νύχια χεριών	Απομάκρυνση βερνικιών και καθαρισμός με φυσικό σαπούνι.	Αποφύγετε επαφή με απορρυπαντικά πριν τη λήψη.
Επωνύχια περιοχή	Μην εφαρμόζετε αλοιφές ή λοσιόν 48 ώρες πριν.	Η περιοχή αυτή αφορά πιθανή Candida λοίμωξη.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

🔹 Πότε να προγραμματίσετε τη λήψη

Κατά προτίμηση το πρωί ώστε τα νύχια να είναι στεγνά.
Αν υπάρχουν πολλαπλές αλλοιώσεις, ενημερώστε το εργαστήριο ποια είναι η παλαιότερη ή η πιο ενεργή περιοχή.
Αποφύγετε λουτρά ή απολέπιση ποδιών/χεριών πριν από την επίσκεψη.

💡 Χρήσιμη συμβουλή: Αν η καλλιέργεια προορίζεται για έλεγχο ίασης, περιμένετε τουλάχιστον 4 εβδομάδες μετά το τέλος της θεραπείας πριν τη νέα λήψη.

🔹 Τι να φέρετε στο ραντεβού

Τυχόν προηγούμενες εξετάσεις ή αποτελέσματα καλλιεργειών.
Κατάλογο φαρμάκων ή τοπικών θεραπειών που χρησιμοποιήσατε.
Την κάρτα ασφάλισης ή παραπεμπτικό (αν υπάρχει κάλυψη ΕΟΠΥΥ).

🧪 Θυμηθείτε: Η επιτυχία της καλλιέργειας εξαρτάται περισσότερο από τη σωστή προετοιμασία παρά από το ίδιο το εργαστήριο.

4️⃣ Πώς λαμβάνεται το δείγμα για καλλιέργεια νυχιών;

Η λήψη είναι ανώδυνη και σύντομη διαδικασία, που πραγματοποιείται από εκπαιδευμένο προσωπικό στο μικροβιολογικό εργαστήριο. Στόχος είναι να συλλεχθεί αντιπροσωπευτικό υλικό από την περιοχή όπου ο μύκητας είναι ενεργός, δηλαδή στο όριο μεταξύ υγιούς και νοσούντος νυχιού.

🔹 Βήμα προς βήμα διαδικασία λήψης

Καθαρισμός: Αφαιρούνται τα επιφανειακά υπολείμματα ή βερνίκια με αποστειρωμένο εργαλείο, χωρίς τη χρήση αντισηπτικών ή οινοπνεύματος.
Απομόνωση δείγματος: Ο ιατρός ή ο βιοπαθολόγος χρησιμοποιεί νυχοκόπτη, νυχοσμίλη ή σπάτουλα για να πάρει δείγμα από το πιο αλλοιωμένο τμήμα του νυχιού.
Λήψη από την κοίτη: Εφόσον υπάρχει αποκόλληση, συλλέγεται υλικό από την υπονύχια περιοχή όπου αναπτύσσεται ο μύκητας.
Συσκευασία: Το δείγμα τοποθετείται σε αποστειρωμένο δοχείο χωρίς υγρασία ή χημικά πρόσθετα.
Αναγραφή στοιχείων: Αναγράφονται πλήρως το όνομα ασθενούς, ημερομηνία και θέση νυχιού (π.χ. «1ο δεξί πόδι»).

⚠️ Προσοχή: Δεν απολυμαίνεται το νύχι με οινόπνευμα πριν τη λήψη· σκοτώνει τους μύκητες και αλλοιώνει το αποτέλεσμα.

🔹 Από ποιο σημείο λαμβάνεται το δείγμα

Από το περιφερικό ή πλάγιο άκρο του νυχιού που είναι αποχρωματισμένο ή παχύ.
Σε περιπτώσεις Candida, λαμβάνεται και υλικό από τα επωνύχια ή το δέρμα γύρω από το νύχι.
Όταν προσβάλλονται πολλά νύχια, επιλέγεται εκείνο με τη μεγαλύτερη αλλοίωση ή με ενεργή φλεγμονή.

💡 Συμβουλή: Σε εκτεταμένες αλλοιώσεις προτιμάται η λήψη δύο δειγμάτων (ένα από νύχι ποδιού και ένα από χεριού) για να αποκλειστεί επιμόλυνση.

🔹 Ιδιαίτερες περιπτώσεις λήψης

Χέρια: Συχνότερα προσβάλλονται από Candida· λαμβάνονται ξέσματα και από τα επωνύχια.
Πόδια: Προτιμώνται τα μεγάλα δάκτυλα, όπου εμφανίζονται τα περισσότερα δερματόφυτα.
Παιδιά: Χρησιμοποιούνται λεπτότερες σπάτουλες και μικρότερη πίεση.
Άτομα με διαβήτη: Η λήψη γίνεται με προσοχή, αποφεύγοντας τραυματισμό και πίεση στην κοίτη.

Χρόνος διαδικασίας: Περίπου 5–10 λεπτά για κάθε νύχι, ανάλογα με τη βαρύτητα της βλάβης.

🔹 Μετά τη λήψη

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα ή επίδεση.
Μπορείτε να επιστρέψετε αμέσως στις δραστηριότητές σας.
Αποφύγετε το βερνίκι για 24 ώρες, μέχρι να διασφαλιστεί ότι η λήψη ήταν επιτυχής.

📌 Σημαντικό: Αν κατά τη λήψη υπάρχει πόνος, φλεγμονή ή αιμορραγία, ενημερώστε τον ιατρό. Σε φυσιολογικές συνθήκες η διαδικασία δεν προκαλεί ενόχληση.

🔹 Συλλογή δείγματος στο σπίτι (μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις)

Σε περιοχές χωρίς πρόσβαση σε εργαστήριο, το δείγμα μπορεί να συλλεχθεί στο σπίτι με οδηγίες ιατρού:

Κόψτε το πιο αλλοιωμένο τμήμα του νυχιού.
Τοποθετήστε το σε καθαρό, στεγνό δοχείο χωρίς βαμβάκι ή υγρά.
Αποστείλετε το δείγμα στο εργαστήριο εντός 24 ωρών.

🧴 Προσοχή: Μην χρησιμοποιείτε αντισηπτικά, σκόνες ή σπρέι πριν τη συλλογή. Αρκεί καλός καθαρισμός και ξήρανση του ποδιού/χεριού.

5️⃣ Τι γίνεται στο εργαστήριο & χρόνος αποτελεσμάτων

Μετά τη συλλογή, το δείγμα αποστέλλεται άμεσα στο μικροβιολογικό εργαστήριο για επεξεργασία. Εκεί πραγματοποιείται άμεση μικροσκόπηση και στη συνέχεια καλλιέργεια σε ειδικά θρεπτικά υλικά για την ανίχνευση και αναγνώριση των μυκήτων που ευθύνονται για την ονυχομυκητίαση.

🔹 Βήματα ανάλυσης στο εργαστήριο

Άμεσο παρασκεύασμα (KOH test): Μικρό μέρος του δείγματος τοποθετείται σε υδροξείδιο του καλίου (KOH 20–30%) ώστε να διαλυθεί η κερατίνη και να παρατηρηθούν υφές ή βλαστοσπόρια μυκήτων στο μικροσκόπιο.
Ενοφθαλμισμός: Το υπόλοιπο δείγμα τοποθετείται σε Sabouraud Dextrose Agar (SDA) με ή χωρίς chloramphenicol και cycloheximide, ανάλογα με την υποψία παθογόνου.
Επώαση: Οι πλάκες επωάζονται σε θερμοκρασία 25–30°C για 2 έως 4 εβδομάδες. Οι δερματόφυτοι αναπτύσσονται αργά, ενώ οι ζυμομύκητες πιο γρήγορα.
Ταυτοποίηση: Οι αποικίες αναγνωρίζονται βάσει:
- μακροσκοπικής εμφάνισης (χρώμα, υφή, ρυθμός ανάπτυξης)
- μικροσκοπικής μορφολογίας (κονίδια, υφές)
- ή με αυτόματες μεθόδους όπως MALDI-TOF ή PCR όπου διαθέσιμες
Αναφορά αποτελεσμάτων: Το αποτέλεσμα εκδίδεται μόλις επιβεβαιωθεί ανάπτυξη ή μετά τη λήξη των 4 εβδομάδων εάν δεν εμφανιστεί ανάπτυξη.

⚠️ Προσοχή: Αν το δείγμα δεν είναι επαρκές ή έχει ληφθεί μετά από πρόσφατη αντιμυκητιασική αγωγή, η ανάπτυξη μπορεί να είναι αδύναμη ή ανύπαρκτη.

🔹 Ερμηνεία της άμεσης μικροσκόπησης

Θετικό άμεσο: Ορατές υφές/σπόρια → ενδεικτικό μυκητίασης.
Αρνητικό άμεσο: Δεν αποκλείει τη νόσο. Μπορεί να υπάρχει χαμηλό φορτίο ή επιφανειακή βλάβη.
Ασυμφωνία KOH–Καλλιέργειας: Πιθανή επιμόλυνση ή κακή λήψη. Συνιστάται επανάληψη.

🔹 Εξειδικευμένοι έλεγχοι (όπου διαθέσιμοι)

MALDI-TOF: ταχεία ταυτοποίηση είδους μύκητα με φασματομετρία μάζας.
PCR (μοριακή ανάλυση): ανίχνευση DNA μυκήτων με υψηλή ευαισθησία, χρήσιμη σε δύσκολες ή μεικτές λοιμώξεις.
Αντιμυκητιασική ευαισθησία (MIC testing): πραγματοποιείται σε ειδικά εργαστήρια για επιμονές ή ανθεκτικά στελέχη.

💡 Παράδειγμα: Αν απομονωθεί Trichophyton rubrum, ο ιατρός προτείνει συστηματική θεραπεία με τερβιναφίνη ή ιτρακοναζόλη, ενώ σε Candida συνήθως επιλέγεται φλουκοναζόλη.

🔹 Χρόνος αποτελεσμάτων

Για ζυμομύκητες (Candida): 7–10 ημέρες
Για δερματόφυτα (Trichophyton): 15–28 ημέρες
Για μη-δερματόφυτα (Fusarium, Scopulariopsis): έως 4 εβδομάδες

Χρόνος συνολικής απάντησης: 10–30 ημέρες. Προκαταρκτική ενημέρωση δίνεται εφόσον υπάρχει πρώιμη ανάπτυξη.

🔹 Παράδοση αποτελεσμάτων

Το αποτέλεσμα συνοδεύεται από:

αναλυτική αναφορά του είδους του μύκητα,
ένδειξη κλινικής σημασίας (παθογόνο ή πιθανός ρύπος),
και σύσταση για κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση (σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό).

📨 Παράδοση: Το αποτέλεσμα αποστέλλεται ηλεκτρονικά ή παραδίδεται έντυπα. Σε θετικά ευρήματα ενημερώνεται ο ιατρός για στοχευμένη αγωγή.

6️⃣ Συχνότεροι μύκητες που ανιχνεύονται και η κλινική τους σημασία

Η καλλιέργεια νυχιών μπορεί να απομονώσει διάφορα είδη μυκήτων. Ο καθένας έχει διαφορετική παθογονικότητα, συμπτώματα και ανταπόκριση στη θεραπεία. Η γνώση του είδους βοηθά στη σωστή επιλογή φαρμάκου και στη διαχείριση υποτροπών.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Είδος μύκητα	Κατηγορία	Κύρια σημεία/περιοχές	Σχόλιο & σημασία
Trichophyton rubrum	Δερματόφυτο	Πόδια (μεγάλα δάκτυλα), νύχια παχιά, κιτρινωπά	Το πιο συχνό αίτιο ονυχομυκητίασης· ανταποκρίνεται καλά σε τερβιναφίνη ή ιτρακοναζόλη.
Trichophyton interdigitale	Δερματόφυτο	Μεσοδακτύλια διαστήματα και νύχια ποδιών	Συχνό σε αθλητές ή άτομα που φορούν στενά υποδήματα. Συνδυάζεται με «πόδι του αθλητή».
Epidermophyton floccosum	Δερματόφυτο	Νύχια ποδιών και περιοχές με ιδρώτα	Σπάνιο αίτιο, αλλά συχνά συνυπάρχει με δερματοφυτία σώματος.
Candida albicans	Ζυμομύκητας	Νύχια χεριών, επωνύχια περιοχή	Συχνό σε άτομα που έρχονται συχνά σε επαφή με νερό (π.χ. νοικοκυρές, μάγειρες). Ανταποκρίνεται σε φλουκοναζόλη ή τοπικές αζόλες.
Candida parapsilosis	Ζυμομύκητας	Νύχια χεριών και δέρμα γύρω από το νύχι	Απαντά συχνά σε άτομα με χρόνιο ερεθισμό από σαπούνια ή χημικά. Μπορεί να χρειαστεί συστηματική αγωγή.
Scopulariopsis brevicaulis	Μη-δερματόφυτο	Νύχια ποδιών, συνήθως παλαιές βλάβες	Δύσκολη θεραπεία· συχνά ανθεκτικό στα κοινά αντιμυκητιασικά. Απαιτεί εξειδικευμένη προσέγγιση.
Fusarium spp.	Μη-δερματόφυτο	Νύχια ποδιών ή χεριών, συχνά με φλεγμονή	Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη σε ανοσοκατεσταλμένους. Ανθεκτικό σε πολλές θεραπείες.
Aspergillus spp.	Μη-δερματόφυτο	Νύχια χεριών/ποδιών μετά από τραυματισμό	Συνήθως επιμολύνει ήδη κατεστραμμένα νύχια. Μπορεί να απαιτεί συνδυαστική θεραπεία.

🔹 Κατηγορίες παθογόνων με βάση την προέλευση

Πρωτογενή παθογόνα: προκαλούν λοίμωξη σε φυσιολογικά νύχια (π.χ. Trichophyton rubrum).
Δευτερογενή παθογόνα: εγκαθίστανται σε ήδη κατεστραμμένα νύχια (π.χ. Aspergillus).
Ευκαιριακά είδη: αποικίζουν χωρίς να προκαλούν πραγματική λοίμωξη — χρειάζεται αξιολόγηση με βάση την κλινική εικόνα.

📌 Παράδειγμα: Αν απομονωθεί Candida από ένα μόνο νύχι χωρίς σημεία φλεγμονής, μπορεί να πρόκειται για απλή αποίκιση και όχι για ενεργή λοίμωξη.

🔹 Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη μυκήτων

Υγρασία και θερμό περιβάλλον (παπούτσια, κάλτσες, πισίνα).
Μειωμένη κυκλοφορία αίματος στα άκρα.
Ανοσοκαταστολή ή χρήση κορτικοστεροειδών.
Μικροτραυματισμοί από κακή περιποίηση νυχιών ή στενά υποδήματα.

💡 Συμβουλή: Τα δερματόφυτα είναι υπεύθυνα για περίπου 80–90% των ονυχομυκητιάσεων των ποδιών, ενώ η Candida για το 50–60% των περιπτώσεων στα χέρια.

7️⃣ Ερμηνεία αποτελεσμάτων καλλιέργειας

Η σωστή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της καλλιέργειας νυχιών απαιτεί συνδυασμό εργαστηριακών ευρημάτων και κλινικής εικόνας. Η απλή ανίχνευση μύκητα δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη· μπορεί να υποδηλώνει και αποίκιση χωρίς ενεργό νόσο.

🔹 Πιθανά αποτελέσματα

1. Θετική καλλιέργεια: Ανάπτυξη παθογόνου μύκητα. Αναφέρεται το είδος (π.χ. Trichophyton rubrum, Candida albicans). Το αποτέλεσμα θεωρείται έγκυρο εφόσον ταυτίζεται με τα κλινικά σημεία (πάχυνση, αποχρωματισμός).
2. Αρνητική καλλιέργεια: Καμία ανάπτυξη παθογόνων. Δεν αποκλείει ονυχομυκητίαση· μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκές δείγμα ή προϋπάρχουσα χρήση φαρμάκων.
3. Μικτή ανάπτυξη: Ανάπτυξη δύο ή περισσότερων ειδών· απαιτείται αξιολόγηση ποιο είναι το παθογόνο και ποιο πιθανή επιμόλυνση.

⚠️ Παράδειγμα: Αν η καλλιέργεια δείξει Trichophyton rubrum + Candida, και η εικόνα αφορά παχύ, κιτρινωπό νύχι ποδιού, το πιθανό παθογόνο είναι το Trichophyton. Το Candida είναι πιθανό να είναι δευτερογενής αποίκιση.

🔹 Σχόλια ερμηνείας

Σύμφωνο KOH και Καλλιέργεια: Επιβεβαιώνει ενεργή λοίμωξη.
KOH θετικό αλλά Καλλιέργεια αρνητική: Πιθανή καταστροφή μυκήτων από προϋπάρχουσα θεραπεία· συνιστάται επανάληψη.
KOH αρνητικό αλλά Καλλιέργεια θετική: Πρώιμη ή εστιακή λοίμωξη με μικρό αριθμό μυκήτων.

🔹 Παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε ψευδή αποτελέσματα

Πρόσφατη χρήση αντιμυκητιασικών σκευασμάτων.
Δείγμα από επιφανειακή ή υγιή περιοχή.
Επιμόλυνση κατά τη λήψη ή τη μεταφορά.
Πρόωρη διακοπή επώασης (μερικοί μύκητες αναπτύσσονται μετά από 3–4 εβδομάδες).

📌 Σημείωση: Μια αρνητική καλλιέργεια δεν αποκλείει τη μυκητίαση, ειδικά αν υπάρχει έντονη κλινική εικόνα. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστάται επαναληπτική λήψη από άλλο σημείο.

🔹 Τυπική αναφορά αποτελέσματος

Αποτέλεσμα: Ανάπτυξη Trichophyton rubrum

Σχόλιο: Συμβατό με ονυχομυκητίαση ποδιού. Συνιστάται θεραπεία με τερβιναφίνη ή ιτρακοναζόλη σύμφωνα με ιατρική εκτίμηση.

🔹 Τι σημαίνει “ρύπος” στην αναφορά

Αν η έκθεση αναφέρει “πιθανός ρύπος” ή “μύκητας περιβαλλοντικής προέλευσης”, σημαίνει ότι η ανάπτυξη πιθανώς δεν έχει παθολογική σημασία. Επαναλαμβάνεται η λήψη για επιβεβαίωση.

🔹 Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

Η επαναληπτική καλλιέργεια γίνεται 4–6 εβδομάδες μετά το τέλος της θεραπείας για να επιβεβαιωθεί η ίαση.
Αν παραμείνει θετική, ο ιατρός αξιολογεί αν πρόκειται για ανθεκτικό στέλεχος ή επαναμόλυνση.
Είναι σημαντικό να τηρείται η πλήρης διάρκεια της αγωγής, ακόμη κι αν το νύχι βελτιώνεται κλινικά.

💡 Συμβουλή: Η καλλιέργεια δεν δείχνει μόνο αν υπάρχει μύκητας, αλλά και ποιος είναι — επομένως είναι το “κλειδί” για την αποτελεσματική θεραπεία και την αποφυγή υποτροπών.

8️⃣ Θεραπευτικές επιλογές με βάση τα ευρήματα

Η θεραπεία της ονυχομυκητίασης εξαρτάται από το είδος του μύκητα, τον αριθμό των νυχιών που έχουν προσβληθεί, τη βαρύτητα των βλαβών και την κατάσταση του ασθενούς.
Η καλλιέργεια νυχιών παρέχει κρίσιμες πληροφορίες που καθοδηγούν τη στοχευμένη επιλογή αντιμυκητιασικού φαρμάκου και αποτρέπουν την άσκοπη αγωγή.

🔹 1. Θεραπεία για δερματόφυτα (π.χ. Trichophyton rubrum)

Τοπική αγωγή: Ενδείκνυται σε ήπιες, επιφανειακές βλάβες ή όταν προσβάλλεται έως 1–2 νύχια.
Σκευάσματα: βερνίκια με αμορολφίνη, κυκλοπυροξαμίνη, ναφτιφίνη ή εφυνακοναζόλη.
Εφαρμογή: 1–2 φορές την εβδομάδα για τουλάχιστον 6 μήνες (χέρια) ή 9–12 μήνες (πόδια).
Συστηματική αγωγή: αν η βλάβη είναι εκτεταμένη, με τερβιναφίνη 250 mg ημερησίως για 12 εβδομάδες (πόδια) ή 6 εβδομάδες (χέρια).

💊 Παράδειγμα: Ασθενής με θετική καλλιέργεια T. rubrum και πάχυνση στο μεγάλο δάκτυλο: τερβιναφίνη από το στόμα για 3 μήνες + βερνίκι κυκλοπυροξαμίνης τοπικά.

🔹 2. Θεραπεία για ζυμομύκητες (π.χ. Candida albicans)

Τοπική αγωγή: κρέμες ή βερνίκια με κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη ή εφυνακοναζόλη.
Συστηματική αγωγή: φλουκοναζόλη 150 mg/εβδομάδα για 3–6 μήνες ή ιτρακοναζόλη 100 mg/ημέρα για 2–3 μήνες.
Απαραίτητη η φροντίδα των επωνυχίων (ξηρότητα, αποφυγή νερού και χημικών).

📌 Συμβουλή: Οι λοιμώξεις από Candida συχνά σχετίζονται με υπερβολική υγρασία· στεγνώστε τα χέρια καλά και αποφύγετε γάντια για πολλές ώρες.

🔹 3. Θεραπεία για μη-δερματόφυτα (π.χ. Fusarium, Scopulariopsis, Aspergillus)

Απαιτείται εξατομικευμένη προσέγγιση.
Συνήθως χρειάζεται συνδυασμός τοπικής και συστηματικής αγωγής.
Προτιμώνται φάρμακα με ευρύ φάσμα, όπως ιτρακοναζόλη ή ποσακοναζόλη (σε επίμονες λοιμώξεις).
Η ανταπόκριση αξιολογείται ανά 3 μήνες με φωτογραφική τεκμηρίωση και επανέλεγχο καλλιέργειας.

⚠️ Προσοχή: Οι μη-δερματόφυτοι μύκητες έχουν συχνά αντοχή· η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει 6–12 μήνες και χρειάζεται στενή παρακολούθηση από ιατρό.

🔹 4. Βοηθητικές μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις

Απομάκρυνση της παχιάς κεράτινης στιβάδας με νυχοτροχό ή λίμα (από ειδικό).
Αντισηπτικό λουτρό ποδιών 1–2 φορές/εβδομάδα με διάλυμα χλωρεξιδίνης ή οξυζενέ (όχι καθ’ υπερβολή).
Συχνή αλλαγή κάλτσας, αερισμός υποδημάτων και χρήση πούδρας κατά της υγρασίας.
Απολύμανση νυχοκόπτη και εργαλείων μετά από κάθε χρήση.

🔹 5. Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

Επανέλεγχος με καλλιέργεια 4–6 εβδομάδες μετά τη διακοπή θεραπείας.
Η πλήρης επανέκφυση του νυχιού απαιτεί χρόνο:
- Χέρια: 4–6 μήνες
- Πόδια: 9–12 μήνες
Αν το αποτέλεσμα παραμένει θετικό, αξιολογείται αλλαγή φαρμάκου ή επανάληψη αγωγής.

💡 Χρήσιμη συμβουλή: Η υπομονή είναι βασική — ακόμη κι όταν το νύχι δείχνει καλύτερο, ο μύκητας μπορεί να παραμένει στο βάθος. Ολοκληρώστε πάντα το πλήρες θεραπευτικό σχήμα.

🔹 6. Πρόληψη υποτροπής

Διατηρείτε τα νύχια καθαρά και κοντά.
Απολυμαίνετε τα παπούτσια ανά 15 ημέρες (π.χ. με σπρέι ή UV θήκες).
Μην περπατάτε ξυπόλητοι σε κοινόχρηστους χώρους (π.χ. πισίνες, αποδυτήρια).
Αν ιδρώνουν τα πόδια, χρησιμοποιήστε απορροφητικές κάλτσες και αλλάξτε τις συχνά.
Αποφύγετε κοινή χρήση εργαλείων πεντικιούρ/μανικιούρ.

🦶 Παράδειγμα πρακτικής φροντίδας: Μετά το ντους, στεγνώστε καλά ανάμεσα στα δάκτυλα, χρησιμοποιήστε καθαρή κάλτσα και εφαρμόστε πούδρα ή σπρέι κατά της υγρασίας.

9️⃣ Περιορισμοί & συχνά λάθη στην καλλιέργεια νυχιών

Αν και η καλλιέργεια νυχιών είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης ονυχομυκητίασης, υπάρχουν παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την ακρίβεια και να οδηγήσουν σε ψευδώς αρνητικά ή αμφίβολα αποτελέσματα. Η σωστή προετοιμασία και λήψη δείγματος είναι κρίσιμη για την επιτυχία της εξέτασης.

🔹 Συνηθισμένοι περιορισμοί της εξέτασης

Αργή ανάπτυξη μυκήτων: Ορισμένα είδη, όπως τα δερματόφυτα, χρειάζονται έως 4 εβδομάδες επώασης. Η πρόωρη αξιολόγηση μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.
Χαμηλό μυκητιακό φορτίο: Στα αρχικά στάδια της λοίμωξης μπορεί να μην υπάρχει αρκετό υλικό για απομόνωση.
Επιμόλυνση από περιβαλλοντικούς μύκητες: Αν το δείγμα δεν συλλεχθεί σωστά, μπορεί να αναπτυχθούν ρύποι (π.χ. Aspergillus) που δεν έχουν παθολογική σημασία.
Χρήση αντιμυκητιασικών πριν τη λήψη: Εμποδίζει την ανάπτυξη του παθογόνου, οδηγώντας σε ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.
Επιφανειακή λήψη δείγματος: Οι μύκητες βρίσκονται βαθύτερα στην κοίτη· αν ληφθεί μόνο από την επιφάνεια, μπορεί να χαθεί η διάγνωση.

⚠️ Παράδειγμα: Ασθενής που εφαρμόζει βερνίκι με αμορολφίνη έως την προηγούμενη ημέρα της εξέτασης μπορεί να έχει αρνητική καλλιέργεια, παρότι υπάρχει ενεργή λοίμωξη.

🔹 Τεχνικά λάθη στη λήψη

Χρήση οινοπνεύματος ή αντισηπτικών πριν τη λήψη → καταστροφή σπορίων.
Μη απομάκρυνση των επιφανειακών ρύπων → επιμόλυνση του δείγματος.
Μη σωστή σήμανση δείγματος (π.χ. δεξί ή αριστερό πόδι) → δυσκολία ερμηνείας.
Μικρή ποσότητα υλικού → ανεπαρκής για ταυτοποίηση.

💡 Συμβουλή: Η λήψη πρέπει πάντα να γίνεται από εξειδικευμένο εργαστήριο, σε αποστειρωμένο περιβάλλον, για να αποφευχθούν λάθη και ρύποι.

🔹 Παράγοντες που μειώνουν την επιτυχία της θεραπείας

Ανεπαρκής συμμόρφωση με το θεραπευτικό σχήμα (διακοπή πριν ολοκλήρωση).
Αγνόηση συνυπάρχουσας δερματοφυτίας στα πέλματα ή στο δέρμα.
Μη απολύμανση εργαλείων, παπουτσιών ή κάλτσων.
Συχνή υγρασία ή τραυματισμοί στα νύχια (ιδίως επαγγελματίες σε νερό).

🔹 Τι να κάνετε αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό αλλά υπάρχει υποψία

Επαναλάβετε τη λήψη μετά από 2–3 εβδομάδες χωρίς χρήση αντιμυκητιασικών.
Ζητήστε ταυτόχρονα KOH μικροσκόπηση για ταχεία ένδειξη παρουσίας μυκήτων.
Σε υποτροπές, εξετάστε δείγμα από άλλο νύχι ή από την επωνύχια περιοχή.
Σε δύσκολες περιπτώσεις, η PCR (μοριακή ταυτοποίηση) μπορεί να εντοπίσει DNA μύκητα που δεν αναπτύσσεται σε καλλιέργεια.

📈 Στατιστικά: Περίπου το 10–20% των ονυχομυκητιάσεων μπορεί να έχουν αρχικά αρνητική καλλιέργεια λόγω λανθασμένης λήψης ή προϋπάρχουσας θεραπείας.

🔹 Πώς να εξασφαλίσετε αξιόπιστο αποτέλεσμα

Ακολουθήστε αυστηρά τις οδηγίες προετοιμασίας (χωρίς αντιμυκητιασικά ή βερνίκια).
Προτιμήστε λήψη από εργαστήριο με εμπειρία σε μυκητολογικές καλλιέργειες.
Ενημερώστε τον ιατρό για όλα τα πρόσφατα φάρμακα ή θεραπείες.
Ζητήστε αναλυτική αναφορά του είδους μύκητα και ερμηνεία από ειδικό.

📌 Συνοψίζοντας: Τα συχνότερα λάθη προκύπτουν από κακή προετοιμασία ή εσφαλμένη λήψη δείγματος. Με σωστή διαδικασία, η αξιοπιστία της εξέτασης υπερβαίνει το 95%.

🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Καλλιέργεια Νυχιών για Μύκητες

Ακολουθούν απαντήσεις στις πιο κοινές απορίες που έχουν οι ασθενείς σχετικά με τη διαδικασία, τα αποτελέσματα και τη θεραπεία της καλλιέργειας νυχιών.

Πονάει η λήψη του δείγματος;

Όχι. Η λήψη είναι ανώδυνη και περιλαμβάνει ξύσιμο ή μικρή αποκοπή νεκρού υλικού του νυχιού χωρίς να επηρεάζεται το υγιές τμήμα. Δεν απαιτεί αναισθησία ούτε προκαλεί αιμορραγία.

Χρειάζεται νηστεία ή ειδική προετοιμασία;

Όχι, δεν χρειάζεται νηστεία. Το μόνο που απαιτείται είναι διακοπή κάθε αντιμυκητιασικού (κρέμα, βερνίκι, σπρέι) τουλάχιστον 7–10 ημέρες πριν τη λήψη, καθώς και αποφυγή πεντικιούρ ή βερνικιού.

Σε πόσες ημέρες θα έχω το αποτέλεσμα;

Η ανάπτυξη των μυκήτων είναι αργή. Τα πρώτα προκαταρκτικά ευρήματα μπορεί να είναι διαθέσιμα σε 7–10 ημέρες, ενώ το τελικό αποτέλεσμα εκδίδεται σε έως 4 εβδομάδες.

Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, σημαίνει ότι δεν έχω μύκητα;

Όχι απαραίτητα. Η αρνητική καλλιέργεια δεν αποκλείει τη μυκητίαση. Μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκές δείγμα ή πρόσφατη χρήση φαρμάκων. Συνιστάται επανάληψη της εξέτασης αν τα συμπτώματα παραμένουν.

Μπορώ να ξεκινήσω θεραπεία πριν γίνει η καλλιέργεια;

Συνιστάται να περιμένετε το αποτέλεσμα πριν ξεκινήσετε φαρμακευτική αγωγή, ώστε ο ιατρός να επιλέξει το κατάλληλο φάρμακο ανάλογα με το είδος του μύκητα. Η πρόωρη αγωγή μπορεί να καλύψει τα συμπτώματα χωρίς να θεραπεύσει τη λοίμωξη.

Χρειάζεται να επαναλάβω την καλλιέργεια μετά τη θεραπεία;

Ναι. Η επαναληπτική καλλιέργεια μετά το τέλος της αγωγής (συνήθως σε 4–6 εβδομάδες) επιβεβαιώνει ότι ο μύκητας έχει εξαφανιστεί πλήρως και ότι δεν υπάρχει υποτροπή.

Γιατί μερικά νύχια χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να καθαρίσουν;

Τα νύχια των ποδιών μεγαλώνουν αργά· χρειάζονται 9–12 μήνες για πλήρη ανανέωση, σε αντίθεση με των χεριών που χρειάζονται 4–6 μήνες. Γι’ αυτό η βελτίωση είναι σταδιακή.

Μπορώ να κάνω πεντικιούρ ή να βάψω τα νύχια μετά τη λήψη;

Ναι, αλλά όχι αμέσως. Συνιστάται να περιμένετε 24 ώρες μετά τη λήψη ώστε να διασφαλιστεί ότι το δείγμα δεν επηρεάστηκε. Κατά τη θεραπεία προτιμώνται άβαφα νύχια για καλύτερη δράση των φαρμάκων.

Μπορεί η λοίμωξη να μεταδοθεί σε άλλα άτομα;

Ναι, σε μικρό βαθμό. Οι μύκητες μπορούν να μεταδοθούν με κοινή χρήση παπουτσιών, πετσετών ή εργαλείων περιποίησης. Γι’ αυτό συστήνεται σχολαστική υγιεινή και απολύμανση.

Καλύπτεται η εξέταση από τον ΕΟΠΥΥ;

Η καλλιέργεια νυχιών συνήθως καλύπτεται με ιατρικό παραπεμπτικό από δερματολόγο ή παθολόγο. Επικοινωνήστε με το μικροβιολογικό εργαστήριο για επιβεβαίωση.

💡 Χρήσιμη υπενθύμιση: Η καλλιέργεια είναι η μόνη εξέταση που επιβεβαιώνει με βεβαιότητα τον υπεύθυνο μύκητα. Μην ξεκινάτε ή διακόπτετε θεραπεία χωρίς συμβουλή ιατρού.

1️⃣1️⃣ Πού να κάνω την εξέταση

Η καλλιέργεια νυχιών είναι εξειδικευμένη μικροβιολογική εξέταση που απαιτεί σωστή λήψη και επώαση σε ειδικά υλικά. Στο Μικροβιολογικό Λαμία πραγματοποιείται με πιστοποιημένες διαδικασίες, άμεση ενημέρωση του ιατρού και δυνατότητα ταυτόχρονης μικροσκόπησης (KOH test).

Θέλετε να προγραμματίσετε εξέταση καλλιέργειας νυχιών ή να δείτε όλες τις διαθέσιμες εξετάσεις;

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣2️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

ΕΟΔΥ: Κατευθυντήριες οδηγίες για δερματοφυτίες και μυκητιάσεις νυχιών.
🔗 https://eody.gov.gr/
Ελληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ): Οδηγίες για διάγνωση και θεραπεία ονυχομυκητιάσεων.
🔗 https://www.edae.gr/
CLSI – Clinical and Laboratory Standards Institute: M38, M44 Guidelines for antifungal susceptibility testing of filamentous fungi and yeasts.
🔗 https://clsi.org/
EUCAST – European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing: Breakpoint tables and methodology for yeasts and dermatophytes.
🔗 https://www.eucast.org/
Gupta AK et al. Onychomycosis: strategies to improve efficacy of therapy. *Clin Dermatol*, 2020;38(3):301–309.
🔗 PubMed 32147429
Elewski BE et al. Onychomycosis: Pathogenesis, Diagnosis, and Management. *Lancet Infect Dis*, 2021;21(8):e255–e266.
🔗 DOI: 10.1016/S1473-3099(20)30627-1
Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases, 9th Edition: Κεφάλαιο για Δερματοφυτίες και Candida.
🔗 Elsevier Reference
Μικροβιολογικό Λαμία – Εξετάσεις: Καλλιέργεια νυχιών, οδηγίες προετοιμασίας και χρόνοι αποτελεσμάτων.
🔗 https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

01/Nov/2025

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι η κολπική μυκητίαση;
2️⃣ Συμπτώματα
3️⃣ Αιτίες & Παράγοντες κινδύνου
4️⃣ Πότε να απευθυνθώ σε ιατρό
5️⃣ Διάγνωση & Εργαστηριακές εξετάσεις
6️⃣ Δείγμα – Προετοιμασία για καλλιέργεια
7️⃣ Θεραπευτικές επιλογές
8️⃣ Υποτροπιάζουσα μυκητίαση
9️⃣ Εγκυμοσύνη, ΣΔ, ανοσοκαταστολή
🔟 Πρόληψη & Καθημερινές συμβουλές
1️⃣1️⃣ Διαφορική διάγνωση
1️⃣2️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1️⃣3️⃣ Κλείστε εξέταση ή ραντεβού
1️⃣4️⃣ 📌 Σε 30’’ – Τι να θυμάστε
1️⃣5️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

1️⃣ Τι είναι η κολπική μυκητίαση;

Η κολπική μυκητίαση είναι φλεγμονή του κόλπου/αιδοίου από μύκητες Candida, συχνότερα C. albicans. Εκδηλώνεται με κνησμό, κάψιμο, ερυθρότητα και λευκό παχύρρευστο έκκριμα χωρίς έντονη οσμή.

Με απλά λόγια:

Ο μύκητας υπάρχει φυσιολογικά σε μικρές ποσότητες.
Όταν διαταράσσεται η ισορροπία της χλωρίδας ή το pH, υπεραναπτύσσεται και προκαλεί συμπτώματα.
Δεν θεωρείται ΣΜΝ. Ο σύντροφος δεν χρειάζεται θεραπεία εκτός αν έχει συμπτώματα.

Πώς “ανάβει” το πρόβλημα

Διαταραχή χλωρίδας (π.χ. μετά από αντιβιοτικά) → μειώνονται οι Lactobacillus (Γαλακτοβάκιλλος)
Μεταβολές ορμονών (εγκυμοσύνη, οιστρογόνα) → αυξάνει η ευαισθησία.
Υψηλή γλυκόζη (αρρύθμιστος ΣΔ) → ευνοεί ανάπτυξη Candida.
Υγρασία/τριβή (στενά, συνθετικά, ιδρώτας) → τοπικός ερεθισμός.

Ποια είδη Candida εμπλέκονται

C. albicans: πιο συχνή, ανταποκρίνεται καλά στα αζόλα.
Non-albicans (π.χ. C. glabrata): λιγότερο τυπικά συμπτώματα, πιθανή μειωμένη ευαισθησία σε κοινά αζόλα. Χρειάζεται καλλιέργεια και καθοδήγηση.

Όχι κάθε κνησμός = μυκητίαση: βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες, δερματίτιδες, ΣΜΝ και ερεθιστικά προϊόντα δίνουν παρόμοια εικόνα. Αν υπάρχει αμφιβολία, κάντε έλεγχο.

Μηνύματα-κλειδιά

Συχνή και αντιμετωπίσιμη κατάσταση.
Η σωστή διάγνωση μειώνει τις υποτροπές και την άσκοπη χρήση φαρμάκων.
Σε εγκυμοσύνη αποφεύγονται από του στόματος θεραπείες χωρίς ιατρική οδηγία.

2️⃣ Συμπτώματα

Η κολπική μυκητίαση προκαλεί χαρακτηριστικά τοπικά ενοχλήματα που εξελίσσονται σταδιακά. Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται 2–3 ημέρες μετά την έναρξη του πολλαπλασιασμού του μύκητα.

Κνησμός και κάψιμο γύρω από τον κόλπο και το αιδοίο – μπορεί να είναι έντονα, να διαταράσσουν τον ύπνο ή τη σεξουαλική επαφή.
Ερυθρότητα και οίδημα των έξω γεννητικών οργάνων.
Έκκριμα λευκό, πηχτό, «τυρώδες» χωρίς έντονη οσμή (σε αντίθεση με τη βακτηριακή κολπίτιδα που έχει δύσοσμη έκκριση).
Δυσπαρευνία (πόνος ή κάψιμο κατά τη σεξουαλική επαφή).
Δυσουρία – κάψιμο κατά την ούρηση, λόγω τοπικού ερεθισμού του αιδοίου.

Διάρκεια: Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μέσα σε 3–5 ημέρες μετά τη σωστή θεραπεία. Χωρίς αγωγή μπορεί να επιμένουν ή να επιδεινωθούν.

Πότε τα συμπτώματα είναι διαφορετικά

Non-albicans Candida: συχνά ήπιος κνησμός, λιγότερο χαρακτηριστικό έκκριμα, αλλά πιο ανθεκτική πορεία.
Ανοσοκαταστολή ή ΣΔ: η λοίμωξη μπορεί να είναι πιο έντονη, εκτεταμένη ή υποτροπιάζουσα.
Άτυπες περιπτώσεις: μερικές γυναίκες έχουν ελάχιστα ή και καθόλου συμπτώματα· απαιτείται εργαστηριακή επιβεβαίωση.

Επικοινωνήστε με ιατρό εάν:

Ο πόνος είναι έντονος ή υπάρχει πυρετός.
Η έκκριση έχει δύσοσμη ή πρασινοκίτρινη χροιά.
Τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά από θεραπεία.

Τι δεν είναι τυπικό σύμπτωμα μυκητίασης

Έντονη δύσοσμη ροή (πιθανότερα βακτηριακή κολπίτιδα).
Πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή πυρετός (πιθανή πυελική φλεγμονή).
Αιματηρή έκκριση (χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο).

3️⃣ Αιτίες & Παράγοντες κινδύνου

Η κολπική μυκητίαση δεν προκαλείται από εξωτερική μόλυνση αλλά από υπερανάπτυξη μυκήτων που ήδη υπάρχουν φυσιολογικά στον κόλπο. Η ισορροπία ανάμεσα στη φυσιολογική βακτηριακή χλωρίδα (Lactobacillus) και στους μύκητες διαταράσσεται από διάφορους παράγοντες, οδηγώντας σε φλεγμονή και συμπτώματα.

Κύριοι προδιαθεσικοί παράγοντες

Αντιβιοτικά: καταστρέφουν τους “καλούς” Lactobacillus που διατηρούν το pH όξινο, ευνοώντας την ανάπτυξη Candida.
Ορμονικές μεταβολές: εγκυμοσύνη, αντισυλληπτικά με υψηλά οιστρογόνα ή θεραπείες υποκατάστασης αυξάνουν τη γλυκόζη και τον γλυκογόνο στο επιθήλιο, προσφέροντας τροφή στον μύκητα.
Σακχαρώδης Διαβήτης: η υπεργλυκαιμία ευνοεί την Candida· συχνές υποτροπές είναι ένδειξη μη καλά ρυθμισμένου ΣΔ.
Ανοσοκαταστολή: HIV, κορτικοστεροειδή, χημειοθεραπεία ή χρόνιες νόσοι μειώνουν την άμυνα του οργανισμού.
Υγρασία και θερμό περιβάλλον: στενά, συνθετικά εσώρουχα, μαγιό, ιδρώτας δημιουργούν θερμό-υγρό μικροπεριβάλλον όπου η Candida πολλαπλασιάζεται.
Συχνές κολπικές πλύσεις ή απορρυπαντικά με άρωμα: διαταράσσουν τη φυσική οξύτητα και τη μικροχλωρίδα.

Λιγότερο συχνοί παράγοντες:

Χρήση ενδοκολπικών συσκευών (π.χ. σπιράλ).
Αλλαγές στη διατροφή με υψηλή κατανάλωση σακχάρων.
Χρόνιο στρες και έλλειψη ύπνου (επηρεάζουν την ανοσία).
Συνεχής χρήση σερβιετών ή ταμπόν με άρωμα.

Γιατί κάποιες γυναίκες υποτροπιάζουν

Ορισμένες γυναίκες έχουν γενετική προδιάθεση, ανοσολογικές ιδιαιτερότητες ή εντερική/κολπική αποικίαση από non-albicans Candida. Η ανεπαρκής ή λανθασμένη θεραπεία ενισχύει την αντοχή των μυκήτων, καθιστώντας τους πιο δύσκολους στην εκρίζωση.

Συνοψίζοντας:

Η μυκητίαση δεν είναι θέμα καθαριότητας αλλά ισορροπίας χλωρίδας.
Αποφύγετε την άσκοπη χρήση αντιβιοτικών και πλύσεων.
Φροντίστε ρύθμιση σακχάρου και σωστή επιλογή ρούχων.

4️⃣ Πότε να απευθυνθώ σε ιατρό

Αν και οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να αναγνωρίσουν τα τυπικά συμπτώματα της κολπικής μυκητίασης, δεν συνιστάται πάντα αυτοθεραπεία χωρίς αξιολόγηση. Ο ιατρός θα καθορίσει εάν πρόκειται πράγματι για Candida ή άλλη αιτία που μιμείται τα ίδια ενοχλήματα.

Απευθυνθείτε άμεσα στον γιατρό ή στο μικροβιολογικό εργαστήριο όταν:

Είναι το πρώτο επεισόδιο που εμφανίζετε ή δεν είστε σίγουρη για τη διάγνωση.
Τα συμπτώματα δεν υποχωρούν μετά από 2–3 ημέρες θεραπείας ή επανέρχονται συχνά.
Υπάρχουν 4 ή περισσότερα επεισόδια μέσα σε ένα έτος (υποτροπιάζουσα μορφή).
Είστε έγκυος ή πάσχετε από σακχαρώδη διαβήτη.
Υπάρχει δύσοσμη, πρασινωπή ή αιματηρή έκκριση (πιθανή άλλη λοίμωξη).
Παρουσιάζεται πυρετός, έντονος πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση.

Γιατί είναι σημαντικό: Η καθυστερημένη ή λανθασμένη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε επιμονή του μύκητα, αντοχή στα φάρμακα και διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας.

Πότε δεν χρειάζεται επίσκεψη άμεσα

Εάν έχετε παρόμοιο ήπιο επεισόδιο στο παρελθόν και αναγνωρίζετε τα συμπτώματα.
Δεν υπάρχουν άτυπα ευρήματα (δύσοσμη ή αιματηρή ροή, πόνος, πυρετός).
Η κατάσταση βελτιώνεται μέσα σε λίγες ημέρες με ήπια τοπική αγωγή.

Ωστόσο: Αν τα συμπτώματα επανέρχονται, προγραμματίστε καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος. Είναι η μόνη εξέταση που δείχνει με ακρίβεια το είδος του μύκητα και βοηθά στην επιλογή σωστής θεραπείας.

Τι μπορεί να κάνει ο γιατρός

Λήψη αναλυτικού ιστορικού και εκτίμηση παραγόντων κινδύνου (αντιβιοτικά, κύκλος, διαβήτης).
Κλινική εξέταση με επισκόπηση βλεννογόνων και pH μετρήσεις.
Λήψη δείγματος για καλλιέργεια ή μικροσκόπηση (KOH 10%).
Προσαρμογή θεραπείας ανάλογα με το αποτέλεσμα και το προφίλ της ασθενούς (π.χ. εγκυμοσύνη, ΣΔ).

Στόχος της επίσκεψης: όχι μόνο η ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά και η πρόληψη των υποτροπών μέσω εξατομικευμένων οδηγιών υγιεινής και φροντίδας.

5️⃣ Διάγνωση & Εργαστηριακές εξετάσεις

Η σωστή διάγνωση είναι ουσιώδης, καθώς αρκετές λοιμώξεις ή ερεθισμοί μιμούνται τα συμπτώματα της μυκητίασης. Ο εργαστηριακός έλεγχος καθορίζει με ακρίβεια το αίτιο και καθοδηγεί τη θεραπεία, αποφεύγοντας περιττή χρήση φαρμάκων.

Κλινική εκτίμηση

Ο ιατρός εξετάζει το αιδοίο και τον κόλπο αναζητώντας ενδείξεις ερυθρότητας, οίδηματος και χαρακτηριστικού λευκού εκκρίματος. Το pH του κόλπου ελέγχεται· στην Candida είναι συνήθως φυσιολογικό (<4,5), ενώ σε άλλες λοιμώξεις αυξάνεται.

Διαφορά από άλλες λοιμώξεις:

Βακτηριακή κολπίτιδα: pH>4,5, δύσοσμη έκκριση, θετικό “whiff test”.
Τριχομονάδες: αφρώδες κιτρινοπράσινο έκκριμα, pH>5.
Μυκητίαση: pH φυσιολογικό, λευκό παχύρρευστο έκκριμα.

Εργαστηριακές εξετάσεις που επιβεβαιώνουν τη διάγνωση

Μικροσκόπηση με KOH 10% (wet mount): άμεση παρατήρηση στο μικροσκόπιο για υφές και ψευδοϋφές Candida. Απλό, γρήγορο τεστ στο εργαστήριο.
Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος: το πιο αξιόπιστο τεστ, ανιχνεύει το είδος Candida και ελέγχει την ευαισθησία στα αντιμυκητιασικά.
PCR / Μοριακή διάγνωση: υψηλής ευαισθησίας τεχνική που ανιχνεύει γενετικό υλικό Candida, χρήσιμη σε υποτροπιάζουσες ή μικτές λοιμώξεις.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εξέταση	Τι δείχνει	Πότε ενδείκνυται
Wet mount / KOH 10%	Υφές ή ψευδοϋφές Candida	Πρώτη εκτίμηση σε τυπικά επεισόδια
Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος	Είδος μύκητα και ευαισθησία	Υποτροπές, αποτυχία αγωγής, non-albicans Candida
PCR / Μοριακός έλεγχος	Ανίχνευση DNA Candida spp.	Αμφίβολα ή μικτά περιστατικά

Συνοψίζοντας:

Η καλλιέργεια είναι το “gold standard” για επιβεβαίωση και καθοδήγηση θεραπείας.
Η μικροσκόπηση επιβεβαιώνει γρήγορα τυπικά περιστατικά.
Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια συνιστάται καλλιέργεια για εξατομίκευση.

6️⃣ Δείγμα – Προετοιμασία για καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος

Η αξιοπιστία της καλλιέργειας εξαρτάται από τη σωστή λήψη και προετοιμασία του δείγματος. Η ακατάλληλη συλλογή μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα ή επιμόλυνση, γι’ αυτό η τήρηση οδηγιών είναι ουσιώδης.

Πώς λαμβάνεται το δείγμα

Ο ιατρός ή το προσωπικό του μικροβιολογικού εργαστηρίου λαμβάνει κολπικό ή αιδοιοκολπικό επίχρισμα με αποστειρωμένο βαμβακοφόρο στυλεό.
Η λήψη πραγματοποιείται πριν από οποιαδήποτε τοπική ή συστηματική αντιμυκητιασική αγωγή.
Το δείγμα μεταφέρεται αμέσως σε ειδικό μέσο μεταφοράς και επεξεργάζεται εντός λίγων ωρών.

Προετοιμασία της ασθενούς πριν την εξέταση

Αποφύγετε κολπικές πλύσεις ή χρήση φαρμάκων (κρέμες, υπόθετα) για τουλάχιστον 24 ώρες πριν τη συλλογή.
Μην χρησιμοποιείτε ταμπόν ή απορροφητικές σερβιέτες με άρωμα την ημέρα πριν την εξέταση.
Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή 24 ώρες πριν τη λήψη.
Ιδανικά, η συλλογή γίνεται εκτός εμμήνου ρύσεως.
Δεν απαιτείται νηστεία ή άλλη ιδιαίτερη προετοιμασία.

Συμβουλή: Αν λαμβάνετε θεραπεία για άλλη πάθηση (π.χ. αντιβιοτικά, κορτικοστεροειδή), ενημερώστε το εργαστήριο. Μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη του μικροοργανισμού στην καλλιέργεια.

Τι εξετάζει το εργαστήριο

Το δείγμα ενοφθαλμίζεται σε ειδικά θρεπτικά υλικά (Sabouraud, Chromagar κ.ά.) και επωάζεται για 24–48 ώρες.
Αναγνωρίζεται το είδος του μύκητα (C. albicans, C. glabrata, C. krusei κ.λπ.) και καταγράφεται η ανάπτυξη.

Αποτελέσματα:

Αρνητικό: δεν ανιχνεύτηκε ανάπτυξη Candida.
Θετικό: παρουσία Candida spp.· η ταυτοποίηση δείχνει το είδος.
Αν αναφερθεί non-albicans Candida, απαιτείται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.

Γιατί η σωστή προετοιμασία έχει σημασία

Η μικρή αμέλεια στην προετοιμασία (π.χ. πλύση ή χρήση υπόθετων) μπορεί να “ξεπλύνει” τα κύτταρα του μύκητα και να δώσει λανθασμένα αρνητικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, η λήψη σε ακατάλληλη χρονική στιγμή (π.χ. μέσα στην περίοδο) μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση με βακτήρια ή αίμα και να δυσκολέψει την ερμηνεία.

Συνοψίζοντας:

Η σωστή προετοιμασία είναι τόσο σημαντική όσο και η ίδια η εξέταση.
Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του εργαστηρίου για ακριβή και αξιόπιστα αποτελέσματα.

7️⃣ Θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία στοχεύει στην εξάλειψη του μύκητα, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου. Ο τύπος της αγωγής εξαρτάται από τη βαρύτητα του επεισοδίου, το είδος της Candida και τυχόν συνοδές καταστάσεις (π.χ. εγκυμοσύνη, διαβήτης).

1️⃣ Τοπική θεραπεία (κολπικά φάρμακα)

Αποτελεί την πρώτη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις ήπιας έως μέτριας μυκητίασης. Διατίθεται σε μορφή κολπικών υποθέτων, κρέμας ή γέλης.

Κλοτριμαζόλη 100–500 mg (1, 3 ή 6 ημερών σχήματα)
Μικοναζόλη 200 mg για 3 ή 7 ημέρες
Οικοναζόλη / Νιτρατεδική βουτοκοναζόλη (σε μεμονωμένα σχήματα)

Πλεονεκτήματα: δρουν απευθείας στο σημείο, με ελάχιστες συστηματικές παρενέργειες και υψηλή αποτελεσματικότητα (80–90%).

Συμβουλή: εφαρμόζονται βράδυ πριν τον ύπνο για καλύτερη κατανομή.

2️⃣ Από του στόματος θεραπεία

Ενδείκνυται σε μέτριες ή υποτροπιάζουσες περιπτώσεις, καθώς και σε γυναίκες που δυσκολεύονται με τοπικές εφαρμογές.

Φλουκοναζόλη 150 mg εφάπαξ δόση ή σχήμα 150 mg ανά 72 ώρες × 3 δόσεις.
Σε non-albicans Candida ή αντοχή → ιτρακοναζόλη ή κετοκοναζόλη (κατόπιν ιατρικής εκτίμησης).

Προσοχή: Η φλουκοναζόλη δεν επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη. Πιθανές αλληλεπιδράσεις με αντιπηκτικά, στατίνες ή αντιδιαβητικά φάρμακα· απαιτείται ιατρική παρακολούθηση.

3️⃣ Θεραπεία για non-albicans Candida

Είδη όπως C. glabrata ή C. krusei συχνά είναι ανθεκτικά στα κοινά αζόλα. Η προσέγγιση διαφοροποιείται:

Παρατεταμένα σχήματα τοπικών αζολών (7–14 ημέρες).
Εναλλακτικά, βορικό οξύ κολπικά (600 mg για 14 ημέρες) – όχι στην εγκυμοσύνη.
Σε επιμονή → εξειδικευμένη καλλιέργεια και αντιμυκητόγραμμα.

4️⃣ Συμπληρωματική αγωγή

Προβιοτικά (Lactobacillus): βοηθούν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας και στη μείωση υποτροπών.
Αναλγητικά/Αντιφλεγμονώδη: μόνο για ανακούφιση από τον πόνο ή το κάψιμο τις πρώτες ημέρες.
Αποφυγή σεξουαλικής επαφής κατά τη διάρκεια της αγωγής μέχρι πλήρους ύφεσης των συμπτωμάτων.

Τυπική διάρκεια θεραπείας:

Ήπια επεισόδια → 1 έως 3 ημέρες τοπική αγωγή.
Μέτρια/σοβαρά → 7–14 ημέρες ή συνδυασμός τοπικής και συστηματικής θεραπείας.
Υποτροπιάζουσες μορφές → μακροχρόνιο κατασταλτικό σχήμα υπό ιατρική καθοδήγηση.

5️⃣ Τι να αποφεύγετε κατά τη διάρκεια της θεραπείας

Κολπικές πλύσεις, σαπούνια ή αποσμητικά προϊόντα.
Στενά ρούχα και συνθετικά εσώρουχα.
Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό όσο υπάρχουν συμπτώματα.
Αυτοθεραπεία χωρίς εργαστηριακή επιβεβαίωση στις υποτροπές.

Σημαντικό: Η χρήση φαρμάκων χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε μερική ύφεση, αλλά όχι εξάλειψη του μύκητα. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιων υποτροπών και αντοχής.

Πότε θεωρείται επιτυχής η θεραπεία

Πλήρης ύφεση των συμπτωμάτων σε 3–7 ημέρες.
Αρνητική καλλιέργεια ή μη ανίχνευση Candida σε έλεγχο επανεξέτασης (αν χρειαστεί).
Απουσία νέου επεισοδίου για τουλάχιστον 3 μήνες.

8️⃣ Υποτροπιάζουσα μυκητίαση

Όταν τα επεισόδια κολπικής μυκητίασης επανέρχονται συχνά, μιλάμε για υποτροπιάζουσα ή χρόνια καντιντίαση. Ορίζεται ως ≥4 συμπτωματικά επεισόδια μέσα σε 12 μήνες ή ≥3 εκτός φαρμακευτικής αγωγής. Η αντιμετώπισή της απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση και συνεχή παρακολούθηση.

Γιατί επανέρχεται

Ανεπαρκής ή διακοπτόμενη θεραπεία.
Ανθεκτικά είδη non-albicans Candida (π.χ. C. glabrata).
Παραμονή παραγόντων κινδύνου: αντιβιοτικά, ορμόνες, ΣΔ, ανοσοκαταστολή.
Αποικίαση του εντέρου ή του περινέου από Candida που δρα ως “δεξαμενή”.

Σημείωση: περίπου 5% των γυναικών αναπτύσσουν υποτροπιάζουσα μορφή, που συχνά συνδέεται με γενετική ευαισθησία ή ανοσολογικούς μηχανισμούς (π.χ. μειωμένη IL-17 απόκριση).

Διάγνωση

Η απλή αυτοδιάγνωση δεν αρκεί. Απαιτείται:

Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος σε κάθε υποτροπή.
Ταυτοποίηση του είδους Candida και αντιμυκητόγραμμα.
Έλεγχος για ΣΔ, ορμονικές διαταραχές ή ανοσοκαταστολή.

Θεραπευτική στρατηγική σε δύο φάσεις

Φάση εκρίζωσης: εντατική αγωγή για πλήρη καταστολή της λοίμωξης
- Φλουκοναζόλη 150 mg ανά 72 ώρες × 3 δόσεις ή 7–14 ημέρες τοπική αγωγή.
Φάση συντήρησης: πρόληψη επανεμφάνισης
- Φλουκοναζόλη 150 mg 1 φορά την εβδομάδα για 6 μήνες.
- Εναλλακτικά, τοπικά αζόλα 1 φορά/εβδομάδα ή μετά την έμμηνο ρύση.

Παράλληλα μέτρα:

Έλεγχος και ρύθμιση σακχάρου.
Αποφυγή στενών ρούχων και υγρασίας.
Χρήση προβιοτικών (Lactobacillus rhamnosus, reuteri).
Αποφυγή αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών.

Πότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση

Αποτυχία ακόμη και μακροχρόνιων σχημάτων.
Συχνές υποτροπές μετά τη διακοπή συντήρησης.
Συνοδά συμπτώματα από το στόμα ή το έντερο (υποψία εκτεταμένης καντιντίασης).

Σημαντικό: Μην παρατείνετε θεραπεία χωρίς εργαστηριακή επιβεβαίωση. Η λανθασμένη χρήση αζολών ενισχύει την αντοχή των μυκήτων και δυσκολεύει την αντιμετώπιση.

Πρόγνωση

Με συστηματική αγωγή και εξάλειψη προδιαθεσικών παραγόντων, πάνω από 80% των ασθενών επιτυγχάνουν ύφεση για τουλάχιστον 6–12 μήνες. Σε ανθεκτικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός φαρμάκων ή παραπομπή σε εξειδικευμένο κέντρο.

9️⃣ Εγκυμοσύνη, Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοσοκαταστολή

Ορισμένες καταστάσεις αλλάζουν το περιβάλλον του κόλπου και καθιστούν τη γυναίκα πιο ευάλωτη σε λοίμωξη από Candida. Στις περιπτώσεις αυτές η θεραπευτική προσέγγιση προσαρμόζεται, καθώς η χρήση φαρμάκων πρέπει να είναι απόλυτα ασφαλής.

Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη αποτελεί ισχυρό παράγοντα κινδύνου λόγω της αυξημένης παραγωγής οιστρογόνων και της μεταβολής του pH. Η Candida ανιχνεύεται συχνά ακόμη και χωρίς συμπτώματα (ασυμπτωματική αποικίαση).

Θεραπεία στην εγκυμοσύνη:

Χρησιμοποιούνται μόνο τοπικά αζόλα (κλοτριμαζόλη ή μικοναζόλη) για 7–14 ημέρες.
Αποφεύγεται η φλουκοναζόλη από το στόμα, λόγω πιθανών επιδράσεων στο έμβρυο.
Η θεραπεία του συντρόφου δεν είναι απαραίτητη εκτός αν έχει συμπτώματα.
Η καλή ρύθμιση σακχάρου και η αποφυγή υγρασίας μειώνουν τις υποτροπές.

Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ)

Η υπεργλυκαιμία μεταβάλλει τη χημεία του κόλπου, ευνοώντας την ανάπτυξη της Candida. Η παρουσία συχνών ή ανθεκτικών επεισοδίων πρέπει να οδηγήσει σε έλεγχο της γλυκόζης αίματος ή και της HbA1c.

Συμβουλές για γυναίκες με ΣΔ:

Διατηρήστε καλή ρύθμιση σακχάρου (HbA1c <7%).
Αποφύγετε σάκχαρα και επεξεργασμένους υδατάνθρακες στη διατροφή.
Προτιμήστε εσώρουχα βαμβακερά και αλλαγή αμέσως μετά την άσκηση.
Ενημερώστε τον ιατρό για κάθε υποτροπή — μπορεί να χρειάζεται παρατεταμένο σχήμα.

Ανοσοκαταστολή

Ασθενείς που λαμβάνουν κορτικοστεροειδή, χημειοθεραπεία ή έχουν ανοσοανεπάρκεια (π.χ. HIV) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο χρόνιας ή εκτεταμένης καντιντίασης. Η θεραπεία είναι πιο απαιτητική και διαρκεί περισσότερο.

Θεραπευτικές οδηγίες:

Συνήθως χρειάζονται παρατεταμένα σχήματα (10–14 ημερών) με τοπική ή συνδυασμένη αγωγή.
Σε βαριές περιπτώσεις, εξετάζεται χορήγηση συστηματικών αντιμυκητιασικών υπό ιατρική επίβλεψη.
Απαιτείται έλεγχος για πιθανή στοματική ή εντερική Candida.

Πρόληψη στις ευάλωτες ομάδες

Αποφύγετε συνθετικά ρούχα, σφιχτά καλσόν και παρατεταμένη υγρασία.
Μην χρησιμοποιείτε άσκοπα αντιβιοτικά ή τοπικά αντισηπτικά.
Ενισχύστε το ανοσοποιητικό με επαρκή ύπνο, άσκηση και ισορροπημένη διατροφή.
Επαναλαμβανόμενες υποτροπές πρέπει πάντα να διερευνώνται.

Συμπέρασμα:
Ειδικές ομάδες όπως οι έγκυες, οι διαβητικές και οι ανοσοκατεσταλμένες γυναίκες χρειάζονται εξατομικευμένο χειρισμό, τακτική ιατρική παρακολούθηση και αυστηρή τήρηση των οδηγιών για να αποφεύγονται οι υποτροπές και οι επιπλοκές.

🔟 Πρόληψη & Καθημερινές συμβουλές

Η πρόληψη της κολπικής μυκητίασης βασίζεται στη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας του κόλπου, στην αποφυγή υπερβολικής υγρασίας και στη σωστή προσωπική υγιεινή. Οι μικρές καθημερινές συνήθειες κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά.

Υγιεινή και φροντίδα

Πλένετε την περιοχή μόνο εξωτερικά με χλιαρό νερό και ήπιο, άοσμο καθαριστικό με ουδέτερο pH.
Αποφύγετε κολπικές πλύσεις ή αντισηπτικά – διαταράσσουν τη φυσιολογική χλωρίδα.
Σκουπίζετε πάντα από εμπρός προς τα πίσω για να μην μεταφέρονται μικρόβια από το ορθό.
Αλλάζετε συχνά σερβιέτες και ταμπόν κατά την περίοδο.

Χρήσιμη συνήθεια: Μία φορά την εβδομάδα, αφήστε την περιοχή να “αναπνεύσει” φορώντας βαμβακερά, χαλαρά ρούχα ή αποφεύγοντας εσώρουχα για λίγες ώρες στο σπίτι.

Ενδυμασία και καθημερινότητα

Προτιμήστε βαμβακερά εσώρουχα που απορροφούν την υγρασία.
Αποφύγετε στενά παντελόνια, κολάν ή συνθετικά υφάσματα που αυξάνουν τη θερμοκρασία και τον ιδρώτα.
Αλλάζετε μαγιό ή ρούχα γυμναστικής αμέσως μετά τη χρήση.
Μην κοιμάστε με βρεγμένα ή στενά ρούχα.

Διατροφή & τρόπος ζωής

Περιορίστε ζάχαρη, γλυκά και επεξεργασμένους υδατάνθρακες – η υπεργλυκαιμία ευνοεί την ανάπτυξη Candida.
Προσθέστε προβιοτικά τρόφιμα στη διατροφή (γιαούρτι, κεφίρ, ξινόγαλο).
Καταναλώστε τροφές με φυσική αντιμυκητιασική δράση: σκόρδο, λάδι καρύδας, ρίγανη.
Αποφύγετε το κάπνισμα και περιορίστε το αλκοόλ.

Σεξουαλική υγεία

Χρησιμοποιήστε προφυλακτικό όταν υπάρχει νέο ή περιστασιακός σύντροφος.
Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια ενεργού λοίμωξης.
Μην εφαρμόζετε λιπαντικά με γλυκερίνη ή άρωμα — ευνοούν τη Candida.
Ο σύντροφος χρειάζεται θεραπεία μόνο εάν εμφανίζει συμπτώματα (ερυθρότητα, κνησμό, καύσο).

Φαρμακευτική πρόληψη (όταν χρειάζεται)

Σε γυναίκες με υποτροπές μετά από αντιβιοτικά ή συγκεκριμένες φάσεις του κύκλου, ο γιατρός μπορεί να συστήσει:

Βραχύ σχήμα τοπικής κλοτριμαζόλης μετά το τέλος των αντιβιοτικών.
Προβιοτικά σκευάσματα (per os ή ενδοκολπικά) για αποκατάσταση χλωρίδας.
Προληπτική δόση φλουκοναζόλης 150 mg μετά από παρατεταμένα αντιβιοτικά, μόνο με ιατρική οδηγία.

Προσοχή: Η άσκοπη χρήση φαρμάκων “προληπτικά” μπορεί να οδηγήσει σε αντοχή των μυκήτων. Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας πριν από κάθε χορήγηση.

Ψυχοσωματικοί παράγοντες

Το χρόνιο στρες, η αϋπνία και η κόπωση μειώνουν την άμυνα του οργανισμού και συμβάλλουν στις υποτροπές. Η επαρκής ξεκούραση, η άσκηση και η διαχείριση άγχους αποτελούν ουσιαστικό μέρος της πρόληψης.

Συνοψίζοντας:

Η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική από την επαναλαμβανόμενη θεραπεία.
Φροντίδα, σωστή υγιεινή και ισορροπημένος τρόπος ζωής μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο υποτροπής.
Αν τα συμπτώματα επανέρχονται, χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση και καθοδήγηση.

1️⃣1️⃣ Διαφορική διάγνωση

Η διάγνωση της κολπικής μυκητίασης βασίζεται κυρίως στα συμπτώματα, ωστόσο αρκετές παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια εικόνα. Η διαφορική διάγνωση βοηθά να αποφευχθεί η λανθασμένη θεραπεία και η επιμονή των ενοχλημάτων.

1️⃣ Βακτηριακή κολπίτιδα

Η πιο συχνή εναλλακτική αιτία κολπικού εκκρίματος. Προκαλείται από υπερανάπτυξη αναερόβιων βακτηρίων και μείωση των Lactobacillus.

Έκκριμα: λεπτό, γκριζωπό, με χαρακτηριστική “ψαρίσια” οσμή.
pH: αυξημένο (>4,5).
Διάγνωση: θετικό whiff test (οσμή μετά από προσθήκη KOH), παρουσία clue cells στο μικροσκόπιο.

2️⃣ Τριχομονάδωση

Παρασιτική λοίμωξη από Trichomonas vaginalis. Μεταδίδεται σεξουαλικά και απαιτεί διαφορετική αγωγή.

Έκκριμα: αφρώδες, κιτρινοπράσινο, δύσοσμο.
Συνοδά συμπτώματα: έντονος κνησμός, κάψιμο, δυσουρία, δυσπαρευνία.
pH: >5.
Διάγνωση: μικροσκόπηση ή PCR, παρουσία κινούμενων τριχομονάδων.

3️⃣ Ατροφική (μετεμμηνοπαυσιακή) κολπίτιδα

Οφείλεται στη μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση. Το κολπικό επιθήλιο γίνεται λεπτό και ξηρό, προκαλώντας κνησμό ή κάψιμο που συχνά συγχέεται με μυκητίαση.

Έκκριμα: ελάχιστο, διαυγές ή κιτρινωπό.
Άλλα συμπτώματα: πόνος στη συνουσία, κολπική ξηρότητα, αιμορραγία μετά επαφή.
Διάγνωση: ιστορικό, pH>5, βελτίωση με τοπικά οιστρογόνα.

4️⃣ Δερματίτιδες / αλλεργικές αντιδράσεις

Η επαφή με απορρυπαντικά, σερβιέτες με άρωμα ή λιπαντικά μπορεί να προκαλέσει αλλεργικό ερεθισμό που μοιάζει με λοίμωξη.

Ερεθισμός χωρίς έκκριμα, με ερυθρότητα και αίσθημα καύσου.
Δεν βελτιώνεται με αντιμυκητιασικά.
Υποχωρεί μετά τη διακοπή του ερεθιστικού προϊόντος.

5️⃣ Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (ΣΜΝ)

Ορισμένες λοιμώξεις, όπως τα χλαμύδια και η γονόρροια, μπορεί να προκαλέσουν εκκρίσεις ή κάψιμο, αλλά απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.

Συνήθως δύσοσμη έκκριση και πόνος υπογαστρίου.
Ανάγκη για μοριακό έλεγχο (PCR) και αντιβιοτική αγωγή.

Ο ρόλος του μικροβιολογικού ελέγχου:
Η μικροσκόπηση, το pH test και η καλλιέργεια αποτελούν το τρίπτυχο της ασφαλούς διάγνωσης. Μόνο έτσι μπορεί να διακριθεί με βεβαιότητα η Candida από άλλες αιτίες.

Συνοψίζοντας:

Η λανθασμένη αυτοδιάγνωση είναι η κύρια αιτία επιμονής των συμπτωμάτων.
Σε κάθε άτυπη ή επαναλαμβανόμενη περίπτωση χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος.
Η σωστή διάγνωση διασφαλίζει την κατάλληλη αγωγή και αποφυγή αντοχής στα φάρμακα.

1️⃣2️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Οι πιο συχνές απορίες γύρω από την κολπική μυκητίαση απαντώνται παρακάτω με απλό και σαφή τρόπο, σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες (CDC, IDSA, ΕΟΔΥ).

🔹 Χρειάζεται καλλιέργεια κάθε φορά;

Όχι πάντα. Αν είναι το πρώτο ή τυπικό επεισόδιο με γνωστά συμπτώματα, μπορεί να αντιμετωπιστεί εμπειρικά. Ωστόσο, σε υποτροπές, ανθεκτικά περιστατικά ή αποτυχία θεραπείας, η καλλιέργεια είναι απαραίτητη για ακριβή ταυτοποίηση του είδους και επιλογή σωστού φαρμάκου.

🔹 Μεταδίδεται στον σύντροφο;

Η μυκητίαση δεν θεωρείται σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Σπάνια ο μύκητας μεταδίδεται στον άνδρα, προκαλώντας ήπιο ερεθισμό ή βαλανίτιδα. Ο σύντροφος χρειάζεται θεραπεία μόνο αν έχει συμπτώματα (κνησμό, κάψιμο, ερυθρότητα στη βάλανο).

🔹 Μπορώ να θεραπευτώ χωρίς εξέταση;

Σε γυναίκες που είχαν παρόμοια επεισόδια στο παρελθόν και αναγνωρίζουν τα συμπτώματα, μπορεί να γίνει εμπειρική αγωγή με τοπικό φάρμακο. Αν όμως υπάρχει αμφιβολία, επιδείνωση ή συχνές υποτροπές, πρέπει να γίνει εργαστηριακή επιβεβαίωση (μικροσκόπηση ή καλλιέργεια).

🔹 Μπορεί να περάσει χωρίς φάρμακα;

Σε εξαιρετικά ήπιες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό μπορεί να ελέγξει τον πολλαπλασιασμό του μύκητα, όμως συνήθως απαιτείται αγωγή. Η αναμονή χωρίς θεραπεία παρατείνει τα συμπτώματα και αυξάνει τον κίνδυνο επιμόλυνσης.

🔹 Τι κάνω αν επανέρχεται;

Αν επαναλαμβάνεται πάνω από 3–4 φορές τον χρόνο, χρειάζεται καλλιέργεια για έλεγχο αντοχής και μακροχρόνια αγωγή συντήρησης. Ελέγξτε επίσης για προδιαθεσικούς παράγοντες όπως αντιβιοτικά, ορμόνες ή διαβήτη.

🔹 Ποιος ο ρόλος των κολπικών προβιοτικών;

Τα προβιοτικά (κυρίως Lactobacillus rhamnosus και L. reuteri) συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής χλωρίδας και του όξινου pH. Η λήψη τους από το στόμα ή ενδοκολπικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπών, αλλά δεν αντικαθιστά τη θεραπεία.

🔹 Μπορώ να έχω σεξουαλική επαφή κατά τη θεραπεία;

Όχι, συνιστάται αποχή μέχρι την πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων. Η σεξουαλική επαφή μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό και να καθυστερήσει την αποκατάσταση του βλεννογόνου. Επίσης, τα τοπικά φάρμακα (κρέμες ή υπόθετα) μειώνουν την αποτελεσματικότητα των προφυλακτικών.

🔹 Πώς θα ξεχωρίσω αν πρόκειται για μυκητίαση ή βακτηριακή κολπίτιδα;

Μυκητίαση: λευκό “τυρώδες” έκκριμα, έντονος κνησμός, pH φυσιολογικό (<4,5).
Βακτηριακή κολπίτιδα: λεπτό, γκριζωπό έκκριμα με δυσάρεστη οσμή, pH αυξημένο (>4,5).

Χρήσιμη συμβουλή: Αν τα συμπτώματα διαφέρουν από τα συνηθισμένα ή δεν υποχωρούν με αγωγή, επισκεφθείτε μικροβιολόγο για καλλιέργεια. Είναι η μόνη αξιόπιστη μέθοδος επιβεβαίωσης του αιτίου.

🔹 Επηρεάζει η διατροφή;

Η υπερκατανάλωση σακχάρων και επεξεργασμένων υδατανθράκων ενισχύει την ανάπτυξη της Candida. Προτιμήστε ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, γιαούρτι και φρούτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.

Συνοψίζοντας:

Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα.
Η καλλιέργεια είναι ο πιο ασφαλής τρόπος για να επιβεβαιωθεί η Candida.
Η πρόληψη μέσω σωστής υγιεινής και διατροφής μειώνει δραστικά τις υποτροπές.

Κλείστε εύκολα εξέταση κολπικού εκκρίματος ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Η καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης της Candida. Στο Μικροβιολογικό Λαμία πραγματοποιείται με σύγχρονα μέσα και δυνατότητα ταυτοποίησης είδους και αντοχής.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή καθοδήγηση συμβάλλουν στη μόνιμη απαλλαγή από τα ενοχλητικά συμπτώματα και την αποφυγή υποτροπών.

💡 Συμβουλή: Αν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη θεραπεία ή αν επανέρχονται, ζητήστε έλεγχο για non-albicans Candida με καλλιέργεια και αντιμυκητόγραμμα.

📌 Σε 30’’ – Τι να θυμάστε

Η κολπική μυκητίαση είναι συχνή αλλά αντιμετωπίσιμη. Η σωστή διάγνωση με καλλιέργεια είναι το κλειδί για πλήρη ίαση.
Η υπερβολική υγρασία, τα στενά ρούχα και τα αντιβιοτικά αποτελούν τους κύριους παράγοντες κινδύνου.
Σε υποτροπές απαιτείται έλεγχος για ΣΔ, ορμόνες ή είδη Candida με αντοχή.
Κατά την εγκυμοσύνη επιτρέπονται μόνο τοπικές θεραπείες – ποτέ συστηματικά φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία.
Η πρόληψη με σωστή υγιεινή, βαμβακερά εσώρουχα και περιορισμό σακχάρων μειώνει δραστικά τον κίνδυνο υποτροπής.
Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, επικοινωνήστε με μικροβιολόγο για εργαστηριακή επιβεβαίωση και καθοδήγηση.

Γρήγορη υπενθύμιση:

👉 Όχι πλύσεις, όχι στενά ρούχα, όχι αυτοθεραπεία.
✅ Εργαστηριακός έλεγχος, σωστή αγωγή, πρόληψη.
📞 Ζητήστε καθοδήγηση από το Μικροβιολογικό Λαμία σε κάθε υποτροπή.

1️⃣5️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

Σημείωση: Οι πληροφορίες βασίζονται σε διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση ή θεραπευτική συμβουλή.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Sep/2025

Φιλικός Οδηγός για την Κολπική Μυκητίαση (Candida spp)

1) Τι είναι η Κολπική Μυκητίαση;

Η κολπική μυκητίαση ή κολπική καντιντίαση είναι μια συχνή λοίμωξη που προκαλείται κυρίως από τον μύκητα Candida albicans. Αν και μικρές ποσότητες Candida υπάρχουν φυσιολογικά στον κόλπο, σε ισορροπία με τα υπόλοιπα βακτήρια, όταν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί, ο μύκητας πολλαπλασιάζεται και προκαλεί συμπτώματα.

Πρόκειται για ένα πολύ συχνό πρόβλημα υγείας στις γυναίκες, με στοιχεία που δείχνουν ότι περίπου το 75% των γυναικών θα παρουσιάσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο στη ζωή τους. Επίσης, το 5–8% θα εμφανίσουν υποτροπιάζουσα μορφή (≥4 επεισόδια ανά έτος).

Η κολπική μυκητίαση δεν θεωρείται σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ωστόσο η σεξουαλική επαφή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα ή να συμβάλει στη μεταφορά του μύκητα από τον έναν σύντροφο στον άλλον.

📊 Τύποι

Απλή (οξεία) – μεμονωμένα επεισόδια, ήπια έως μέτρια συμπτώματα.
Υποτροπιάζουσα – ≥4 επεισόδια μέσα σε 12 μήνες.
Πολύπλοκη – πιο σοβαρά ή ανθεκτικά περιστατικά, συνήθως σε ανοσοκαταστολή, εγκυμοσύνη ή διαβήτη.

🔎 Σημαντικό: Η παρουσία Candida στον κόλπο δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη. Μπορεί να υπάρχει αποικισμός χωρίς συμπτώματα. Η διάγνωση κολπικής μυκητίασης γίνεται μόνο όταν συνυπάρχουν συμπτώματα και εργαστηριακή επιβεβαίωση.

2) Συμπτώματα

Η κολπική μυκητίαση μπορεί να προκαλέσει ποικιλία συμπτωμάτων, που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η ένταση και η διάρκεια τους εξαρτώνται από τη σοβαρότητα της λοίμωξης και τυχόν υποτροπές.

🌸 Τα πιο συχνά συμπτώματα

Έντονος κνησμός και ερυθρότητα στην περιοχή του κόλπου και των χειλέων.
Λευκά, παχύρρευστα υγρά με υφή «τυριού» (χωρίς έντονη οσμή).
Αίσθηση καψίματος ή πόνου κατά την ούρηση.
Δυσφορία ή πόνος στη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία).
Οίδημα ή πρήξιμο στα χείλη του αιδοίου.

⚠️ Πότε τα συμπτώματα είναι πιο έντονα

Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται πριν την περίοδο, σε περιόδους στρες, μετά από λήψη αντιβιοτικών ή σε εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών.

🧩 Διαφορές από άλλες λοιμώξεις

Βακτηριακή κολπίτιδα: υγρά πιο γκριζωπά με έντονη οσμή «ψαριού».
Τριχομονάδες: αφρώδη, κιτρινοπράσινα υγρά με έντονο ερεθισμό.
Κολπική μυκητίαση: λευκά, άοσμα και παχύρρευστα υγρά.

ℹ️ Συμβουλή: Αν και τα συμπτώματα είναι χαρακτηριστικά, δεν αρκούν από μόνα τους για διάγνωση. Απαιτείται πάντα κλινική εξέταση και εργαστηριακός έλεγχος για να αποφευχθεί λανθασμένη θεραπεία.

3) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Η κολπική μυκητίαση εμφανίζεται όταν διαταράσσεται η ισορροπία της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας, με αποτέλεσμα την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida spp. Η φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου περιέχει κυρίως γαλακτοβάκιλλους που διατηρούν το pH όξινο (4–4,5) και προστατεύουν από λοιμώξεις. Όταν οι μηχανισμοί αυτοί διαταραχθούν, η Candida μπορεί να πολλαπλασιαστεί και να προκαλέσει συμπτώματα.

📌 Συνηθισμένα αίτια

💊 Αντιβιοτικά – καταστρέφουν τους φυσιολογικούς γαλακτοβάκιλλους.
🤰 Ορμονικές αλλαγές – εγκυμοσύνη, αντισυλληπτικά χάπια, εμμηνόπαυση.
🍩 Διατροφή πλούσια σε ζάχαρη – αυξάνει τη διαθεσιμότητα θρεπτικών για τον μύκητα.
🩺 Σακχαρώδης διαβήτης – ειδικά αν δεν είναι καλά ρυθμισμένος.
👗 Στενά ή συνθετικά ρούχα – αυξάνουν την υγρασία και τη θερμότητα.
🧴 Προϊόντα υγιεινής – π.χ. αρωματικά σαπούνια ή αποσμητικά που διαταράσσουν το pH.
🩸 Ανοσοκαταστολή – HIV, λήψη κορτικοστεροειδών ή χημειοθεραπεία.

⚠️ Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπών

Επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών.
Χρόνιες ασθένειες (διαβήτης, αυτοάνοσα).
Υψηλά επίπεδα στρες και ανεπαρκής ύπνος.
Χρόνια χρήση ορμονικών σκευασμάτων.

✅ Χρήσιμη Συμβουλή: Η καλή ρύθμιση του σακχάρου, η προσεκτική χρήση αντιβιοτικών και η επιλογή βαμβακερών ρούχων αποτελούν βασικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ή υποτροπής κολπικής μυκητίασης.

4) Διάγνωση

Η διάγνωση της κολπικής μυκητίασης δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα, καθώς αυτά μπορεί να μοιάζουν με άλλες κολπικές λοιμώξεις (π.χ. βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες). Απαιτείται εργαστηριακός έλεγχος για επιβεβαίωση.

🔬 Μέθοδοι διάγνωσης

Κλινική εξέταση – ο γυναικολόγος εκτιμά τον ερεθισμό, το οίδημα και τα χαρακτηριστικά υγρά.
Μικροσκοπική εξέταση – σε δείγμα κολπικού υγρού με KOH (υδροξείδιο καλίου) φαίνονται τα χαρακτηριστικά υφάδια της Candida.
Καλλιέργεια κολπικού υγρού – ταυτοποιεί το είδος Candida και ελέγχει την ευαισθησία σε αντιμυκητιασικά.
Έλεγχος pH κόλπου – σε Candida συνήθως παραμένει φυσιολογικό (4–4,5), σε αντίθεση με βακτηριακή κολπίτιδα όπου ανεβαίνει.
Μοριακές μέθοδοι (PCR) – πιο γρήγορες και ακριβείς, χρήσιμες σε υποτροπές ή ανθεκτικά στελέχη.

🧪 Διαφορική διάγνωση

Βακτηριακή κολπίτιδα – γκριζωπά υγρά με οσμή «ψαριού».
Τριχομονάδες – κιτρινοπράσινα, αφρώδη υγρά με έντονο ερεθισμό.
Κολπική μυκητίαση – λευκά, παχύρρευστα, άοσμα υγρά.

🔎 Σημαντικό: Η επιβεβαίωση με καλλιέργεια είναι ιδιαίτερα σημαντική στις υποτροπές, γιατί διαφορετικά είδη Candida (π.χ. C. glabrata, C. krusei) έχουν διαφορετική αντοχή σε φάρμακα.

5) Θεραπεία

Η θεραπεία της κολπικής μυκητίασης εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, τη συχνότητα των επεισοδίων και την παρουσία υποκείμενων παραγόντων (π.χ. διαβήτης, εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή). Στόχος είναι η εξάλειψη των συμπτωμάτων, η επαναφορά της κολπικής χλωρίδας και η πρόληψη υποτροπών.

💊 Τοπική θεραπεία

Κολπικά υπόθετα ή κρέμες με κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη, εκοναζόλη.
Διάρκεια 3–7 ημέρες, ανάλογα με το σχήμα.
Κατάλληλη για εγκυμοσύνη (μόνο με οδηγία γυναικολόγου).

💊 Συστηματική θεραπεία

Φλουκοναζόλη 150 mg από το στόμα, εφάπαξ δόση (μόνο με ιατρική συνταγή).
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις: προληπτικό σχήμα (π.χ. 1 δόση/εβδομάδα για 6 μήνες).
Εναλλακτικά: ιτρακοναζόλη ή βοριχωναζόλη σε ανθεκτικά στελέχη.

🧘 Συμπληρωματικά μέτρα

Ρύθμιση σακχάρου σε γυναίκες με διαβήτη.
Περιορισμός ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών.
Χρήση προβιοτικών για αποκατάσταση φυσιολογικής χλωρίδας.
Αποφυγή άσκοπων αντιβιοτικών.

🤰 Θεραπεία στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη αποφεύγονται τα χάπια. Προτιμώνται τοπικά υπόθετα ή κρέμες με αντιμυκητιασικά, πάντα με οδηγία γυναικολόγου.

⚠️ Προσοχή: Η αυτοθεραπεία χωρίς διάγνωση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Σε λάθος χρήση, η Candida αναπτύσσει αντοχή στα φάρμακα, γεγονός που κάνει την αντιμετώπιση πιο δύσκολη.

6) Πρόληψη

Η πρόληψη της κολπικής μυκητίασης στηρίζεται στην προστασία της φυσιολογικής κολπικής χλωρίδας και στη μείωση των παραγόντων που ευνοούν την ανάπτυξη της Candida spp. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και οι απλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις υποτροπές.

✅ Καθημερινές συνήθειες

Επιλογή βαμβακερών εσωρούχων και αποφυγή στενών, συνθετικών ρούχων.
Συχνή αλλαγή εσωρούχων, ιδιαίτερα μετά από άσκηση ή εφίδρωση.
Προσεκτικό στέγνωμα της περιοχής μετά το μπάνιο.
Αποφυγή αρωματικών σαπουνιών, κολπικών αποσμητικών ή douching (πλύσεις).

🥗 Διατροφή & τρόπος ζωής

Περιορισμός ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών που τρέφουν τον μύκητα.
Κατανάλωση προβιοτικών (γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες, κεφίρ, προβιοτικά σκευάσματα).
Διατήρηση υγιούς βάρους και τακτική άσκηση.
Επαρκής ύπνος και μείωση του στρες, που επηρεάζει την άμυνα του οργανισμού.

💊 Φαρμακευτική πρόληψη

Σε γυναίκες με υποτροπιάζουσα κολπική μυκητίαση (≥4 επεισόδια/έτος), ο γιατρός μπορεί να συστήσει προληπτική αγωγή με χαμηλές δόσεις αντιμυκητιασικών (π.χ. φλουκοναζόλη 1 φορά/εβδομάδα για 6 μήνες).

💡 Extra Tip: Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος και η εξατομικευμένη πρόληψη (π.χ. έλεγχος σακχάρου, συμβουλές διατροφής) μειώνουν σημαντικά τις πιθανότητες επανεμφάνισης της λοίμωξης.

7) Επιπλοκές & Υποτροπές

Στις περισσότερες γυναίκες, η κολπική μυκητίαση είναι μια ήπια λοίμωξη που αντιμετωπίζεται εύκολα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές ή συχνές υποτροπές που απαιτούν πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

⚠️ Επιπλοκές

Επίμονα ή σοβαρά συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής.
Δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις λόγω ερεθισμού και ξυσίματος.
Αυξημένος κίνδυνος για ανθεκτικά στελέχη Candida σε αλόγιστη χρήση αντιμυκητιασικών.
Κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού ή επιπλοκών αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.

🔄 Υποτροπιάζουσα Κολπική Μυκητίαση

Ως υποτροπιάζουσα μορφή ορίζεται η εμφάνιση ≥4 επεισοδίων μέσα σε 12 μήνες. Συνήθως σχετίζεται με:

Ανεπαρκή ή λανθασμένη θεραπεία.
Υποκείμενες καταστάσεις όπως σακχαρώδης διαβήτης ή ανοσοκαταστολή.
Ορμονικές αλλαγές (π.χ. εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση, αντισυλληπτικά).
Επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών.

🩺 Αντιμετώπιση υποτροπών

Πλήρης καλλιέργεια κολπικού υγρού για ταυτοποίηση του είδους Candida.
Εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή (π.χ. φλουκοναζόλη συντήρησης).
Συμπληρωματικά μέτρα: προβιοτικά, διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη, καλή υγιεινή.

❗ Σημαντικό: Αν τα συμπτώματα υποτροπιάζουν συχνά, είναι απαραίτητη η ιατρική εκτίμηση για αποκλεισμό άλλων αιτιών (π.χ. ΣΜΝ, βακτηριακή κολπίτιδα, δερματολογικά νοσήματα).

8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Είναι η κολπική μυκητίαση σεξουαλικά μεταδιδόμενη;

Όχι. Η κολπική μυκητίαση προκαλείται από την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida που ζει φυσιολογικά στον κόλπο. Ωστόσο, η σεξουαλική επαφή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα ή σπάνια να μεταφέρει τον μύκητα στον σύντροφο.

Πρέπει να θεραπεύεται και ο σύντροφος;

Συνήθως όχι, εκτός αν εμφανίζει συμπτώματα (ερυθρότητα, κνησμό, φλεγμονή στο πέος). Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει θεραπεία και στους δύο.

Τι γίνεται στην εγκυμοσύνη;

Η κολπική μυκητίαση είναι πολύ συχνή στην εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών. Η θεραπεία βασίζεται σε τοπικά σκευάσματα (υπόθετα, κρέμες), ενώ τα χάπια αποφεύγονται. Πάντα με οδηγία γυναικολόγου.

Πώς μπορώ να προλάβω τις υποτροπές;

Με σωστή υγιεινή, χρήση βαμβακερών ρούχων, περιορισμό ζάχαρης στη διατροφή, προβιοτικά και αποφυγή άσκοπων αντιβιοτικών. Σε σοβαρές περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να δώσει αγωγή συντήρησης.

Είναι επικίνδυνη η κολπική μυκητίαση;

Στις περισσότερες γυναίκες είναι μια ήπια λοίμωξη. Ωστόσο, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να προκαλέσει υποτροπές ή δευτερογενείς λοιμώξεις. Σπάνια, σε ανοσοκαταστολή, μπορεί να οδηγήσει σε πιο σοβαρές καταστάσεις.

Μπορεί να εμφανιστεί χωρίς σεξουαλική επαφή;

Ναι. Οι περισσότερες λοιμώξεις οφείλονται σε υπερανάπτυξη του ίδιου μικροοργανισμού του κόλπου και όχι σε εξωτερική μετάδοση.

9) Βιβλιογραφία & Πηγές

ΕΟΔΥ – Μυκητιάσεις: https://eody.gov.gr
CDC – Vaginal Candidiasis: https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/genital/index.html
Mayo Clinic – Yeast infection (vaginal): https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection
WHO – Sexually transmitted infections (STIs) fact sheet: https://www.who.int
Sobel JD. Vulvovaginal candidosis. Lancet. 2007;369(9577):1961–71. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60917-9
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187. CDC Guidelines PDF
Βιβλιοθήκη Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ – Μυκητιάσεις (Candida): https://www.med.uoa.gr
DermNet NZ – Vulvovaginal candidiasis: https://dermnetnz.org/topics/vulvovaginal-candidiasis

🔬 Στο μικροβιολογικό μας εργαστήριο στη Λαμία πραγματοποιούμε αξιόπιστες εξετάσεις για Candida spp και λοιπές κολπικές λοιμώξεις

📅 Κλείστε Ραντεβού

📑 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

☎ Τηλέφωνο: +30-22310-66841
🕒 Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή, 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Sep/2025

Φιλικός Οδηγός για την Candida spp 🦠

1) Τι είναι η Candida spp;

Η Candida spp είναι μια ομάδα μυκήτων (ζυμομυκήτων) που ανήκουν στη φυσιολογική μικροχλωρίδα του ανθρώπινου σώματος. Ζουν κυρίως στο στόμα, στο γαστρεντερικό σωλήνα, στον κόλπο και στο δέρμα χωρίς να προκαλούν πρόβλημα, εκτός αν διαταραχθεί η ισορροπία με τα υπόλοιπα μικρόβια.

Ο πιο συχνός εκπρόσωπος είναι η Candida albicans, ωστόσο υπάρχουν και άλλα είδη (π.χ. Candida glabrata, Candida tropicalis, Candida parapsilosis, Candida krusei) που μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη. Αυτές οι λοιμώξεις ονομάζονται καντιντιάσεις.

Η καντιντίαση μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες μορφές:

Επιφανειακή λοίμωξη – στο στόμα (στοματική μυκητίαση), στον κόλπο, στο δέρμα ή στα νύχια.
Βλεννογόνια λοίμωξη – π.χ. κολπική καντιντίαση με έντονο κνησμό και λευκά υγρά.
Συστηματική καντιντίαση – σπάνια αλλά σοβαρή, εμφανίζεται κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

🔎 Σημαντικό: Δεν είναι κάθε ανίχνευση Candida σε καλλιέργεια παθολογική. Συχνά πρόκειται για απλό αποικισμό χωρίς κλινική σημασία. Η διάγνωση καντιντίασης βασίζεται πάντα σε συνδυασμό συμπτωμάτων + εργαστηριακών ευρημάτων.

2) Συμπτώματα & Εκδηλώσεις

Η λοίμωξη από Candida spp μπορεί να εμφανιστεί με ποικιλία συμπτωμάτων, ανάλογα με το σημείο του σώματος που προσβάλλεται. Τα πιο συχνά είναι:

🌸 Κολπική καντιντίαση

Έντονος κνησμός και ερυθρότητα στην περιοχή.
Λευκά, παχύρρευστα υγρά («τυροειδή»).
Πόνος ή κάψιμο κατά τη σεξουαλική επαφή ή την ούρηση.

👄 Στοματική καντιντίαση (oral thrush)

Λευκές πλάκες στη γλώσσα, τα ούλα ή τον ουρανίσκο.
Πόνος ή αίσθηση καψίματος στο στόμα.
Δυσκολία στην κατάποση.

🦶 Δερματικές λοιμώξεις

Ερυθρές, υγρές περιοχές με έντονο κνησμό.
Συχνά εμφανίζονται σε πτυχές δέρματος (βουβωνική χώρα, μασχάλες, κάτω από μαστούς).
Δευτερογενείς μολύνσεις αν δεν αντιμετωπιστούν.

💅 Ονυχομυκητίαση (Candida στα νύχια)

Πάχυνση και κιτρίνισμα νυχιών.
Εύθραυστα ή παραμορφωμένα νύχια.
Συχνότερη σε άτομα που εργάζονται σε υγρά περιβάλλοντα.

⚠️ Συστηματική καντιντίαση

Η πιο σοβαρή μορφή, που μπορεί να προσβάλλει αίμα, νεφρά, ήπαρ ή εγκέφαλο. Συμπτώματα:

Επίμονος πυρετός που δεν ανταποκρίνεται σε αντιβιοτικά.
Ρίγη, έντονη κακουχία.
Σημεία σήψης σε βαριές περιπτώσεις.

ℹ️ Συμβουλή: Τα συμπτώματα της Candida μπορεί να μιμούνται άλλες καταστάσεις (π.χ. βακτηριακή κολπίτιδα, στοματίτιδα). Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση από γιατρό ή μικροβιολόγο είναι απαραίτητη πριν την έναρξη οποιασδήποτε θεραπείας.

3) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

💊 Αντιβιοτικά
🍩 Υψηλή κατανάλωση ζάχαρης
🤰 Ορμονικές αλλαγές
🩺 Ανοσοκαταστολή
🔥 Υγρασία & θερμότητα στο δέρμα

✅ Πρόληψη: Καλή υγιεινή, βαμβακερά ρούχα και σωστή διατροφή μειώνουν τον κίνδυνο.

4) Διάγνωση

Η διάγνωση της λοίμωξης από Candida spp απαιτεί συνδυασμό κλινικής εικόνας και εργαστηριακών εξετάσεων. Δεν αρκεί μόνο η παρουσία του μύκητα, καθώς πολλές φορές πρόκειται για φυσιολογικό αποικισμό χωρίς παθολογική σημασία.

🔬 Κύριες μέθοδοι διάγνωσης

Μικροσκοπική εξέταση – Γρήγορη εκτίμηση σε δείγμα εκκρίσεων (κολπικών, στοματοφαρυγγικών, δερματικών). Αναδεικνύει χαρακτηριστικά υφάδια και ψευδοϋφάδια της Candida.
Καλλιέργεια σε ειδικά θρεπτικά υλικά – Αποτελεί τον πιο αξιόπιστο τρόπο ταυτοποίησης του είδους Candida και καθορισμού της ευαισθησίας σε αντιμυκητιασικά.
Αιματολογικές εξετάσεις – Χρήσιμες σε σοβαρές λοιμώξεις. Η καλλιέργεια αίματος μπορεί να ανιχνεύσει συστηματική καντιντίαση.
Μοριακές τεχνικές (PCR) – Αυξάνουν την ταχύτητα και την ακρίβεια, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή.
Ορολογικές δοκιμές – Ανίχνευση αντιγόνων ή αντισωμάτων Candida σε περιπτώσεις επεμβατικής λοίμωξης.

🧪 Πότε χρειάζεται διάγνωση;

Η διάγνωση είναι απαραίτητη όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, επαναλαμβανόμενα ή δεν υποχωρούν με απλή αγωγή. Επίσης, σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, HIV, καρκίνο ή σε εγκυμοσύνη η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη.

🔎 Σημαντικό: Η απλή παρουσία Candida σε μια καλλιέργεια δεν ισοδυναμεί με λοίμωξη. Μόνο όταν συνυπάρχουν κλινικά συμπτώματα και εργαστηριακή επιβεβαίωση μιλάμε για καντιντίαση που χρειάζεται θεραπεία.

5) Θεραπεία

Η θεραπευτική προσέγγιση της λοίμωξης από Candida spp εξαρτάται από το σημείο εντόπισης, τη βαρύτητα και τον αριθμό υποτροπών. Η αγωγή μπορεί να είναι τοπική ή συστηματική, πάντα με ιατρική καθοδήγηση.

🌸 Κολπική καντιντίαση

Τοπικές κολπικές κρέμες ή υπόθετα (κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη).
Εφάπαξ δόση φλουκοναζόλης από το στόμα σε απλές περιπτώσεις.
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις: μακροχρόνια προληπτική θεραπεία.

👄 Στοματική μυκητίαση

Στοματικά διαλύματα με νυστατίνη ή μικοναζόλη (χρήση αρκετές φορές την ημέρα).
Φλουκοναζόλη ή ιτρακοναζόλη από το στόμα σε σοβαρές περιπτώσεις.

🦶 Δερματικές και ονυχαίες λοιμώξεις

Τοπικές αντιμυκητιασικές κρέμες (κλοτριμαζόλη, κετοκοναζόλη, τερβιναφίνη).
Καλή υγιεινή: διατήρηση ξηρού και καθαρού δέρματος.
Στις ονυχομυκητιάσεις συχνά απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία από το στόμα (ιτρακοναζόλη, τερβιναφίνη).

💉 Συστηματική καντιντίαση

Ενδοφλέβια αντιμυκητιασικά: εχινοκανδίνες (καζποφουγκίνη, ανιδουλαφουγκίνη), φλουκοναζόλη, αμφοτερικίνη Β.
Η αγωγή γίνεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον και συνοδεύεται από εντατική παρακολούθηση.

🧘 Συμπληρωματικά μέτρα

Διακοπή/προσαρμογή αντιβιοτικών όταν είναι δυνατόν.
Ρύθμιση σακχάρου σε ασθενείς με διαβήτη.
Διατροφή πλούσια σε προβιοτικά και περιορισμός ζάχαρης.

⚠️ Σημαντικό: Η χρήση αντιμυκητιασικών πρέπει να γίνεται πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Η αλόγιστη λήψη μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτικά στελέχη Candida, τα οποία είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

6) Απαραίτητες Εξετάσεις Αίματος

🩸 Γενική Αίματος
🧪 CRP & ΤΚΕ
🧬 Καλλιέργεια αίματος
💉 Έλεγχος ηπατικής & νεφρικής λειτουργίας
🔬 Ανοσολογικές δοκιμές (π.χ. CD4)

🔎 Συμπέρασμα: Οι εξετάσεις αίματος αποκαλύπτουν την κατάσταση του οργανισμού και τις επιπλοκές της θεραπείας.

7) Πρόληψη

Η πρόληψη της λοίμωξης από Candida spp στηρίζεται κυρίως στην ενίσχυση της φυσικής άμυνας του οργανισμού και στη μείωση παραγόντων που ευνοούν την υπερανάπτυξη του μύκητα. Μερικά πρακτικά βήματα περιλαμβάνουν:

🩺 Αποφυγή άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών – τα αντιβιοτικά καταστρέφουν τη φυσιολογική χλωρίδα και αφήνουν χώρο στην Candida να αναπτυχθεί.
🥗 Ισορροπημένη διατροφή – περιορισμός ζάχαρης, λευκών αλεύρων και επεξεργασμένων τροφών. Ενίσχυση με προβιοτικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.
👗 Επιλογή σωστών ρούχων – προτιμήστε βαμβακερά εσώρουχα και αποφύγετε τα στενά, συνθετικά υφάσματα που προκαλούν εφίδρωση και υγρασία.
💧 Καλή υγιεινή – προσεκτικό πλύσιμο και στέγνωμα σε περιοχές με υγρασία (βουβωνική χώρα, μασχάλες, δάχτυλα ποδιών).
🤰 Ιδιαίτερη προσοχή στην εγκυμοσύνη – οι ορμονικές αλλαγές αυξάνουν την πιθανότητα κολπικής καντιντίασης. Ο τακτικός προγεννητικός έλεγχος βοηθά στην πρόληψη.
🏃 Ενίσχυση ανοσοποιητικού – τακτική άσκηση, επαρκής ύπνος και μείωση στρες συμβάλλουν στην καλύτερη άμυνα.

💡 Extra Tip: Η τακτική κατανάλωση προβιοτικών (γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες ή συμπληρώματα) μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της ισορροπίας της μικροχλωρίδας και να μειώσει τις υποτροπές της καντιντίασης.

8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Είναι η Candida σεξουαλικά μεταδιδόμενη;

Η Candida δεν κατατάσσεται στα κλασικά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως τα χλαμύδια ή η γονόρροια. Ωστόσο, η σεξουαλική επαφή μπορεί να ευνοήσει τη μεταφορά του μύκητα από τον έναν σύντροφο στον άλλον, ειδικά αν υπάρχει ήδη λοίμωξη ή ερεθισμός. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρξουν επεισόδια καντιντίασης μετά από σεξουαλική επαφή, αλλά ο κύριος μηχανισμός εμφάνισης είναι η υπερανάπτυξη του ίδιου μικροβίου που ήδη ζει φυσιολογικά στο σώμα μας. Η καλή υγιεινή και η χρήση προφυλακτικού μειώνουν τον κίνδυνο.

Πρέπει να θεραπεύεται και ο/η σύντροφος;

Η θεραπεία του συντρόφου δεν είναι πάντα απαραίτητη. Συνήθως, ο γιατρός συνιστά αγωγή μόνο εάν υπάρχουν συμπτώματα, όπως κνησμός, ερυθρότητα ή ερεθισμός στο πέος ή στον κόλπο. Αν ο/η σύντροφος δεν έχει ενοχλήσεις, τότε συχνά αρκεί η παρακολούθηση. Στις περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων στον ίδιο σύντροφο, μπορεί να δοθεί προληπτική θεραπεία ώστε να σπάσει ο κύκλος της λοίμωξης. Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.

Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω τις υποτροπές;

Οι υποτροπιάζουσες λοιμώξεις από Candida είναι αρκετά συχνές, ειδικά στις γυναίκες. Για να μειωθεί ο κίνδυνος, προτείνονται πρακτικά μέτρα: διατροφή χαμηλή σε ζάχαρη και επεξεργασμένα τρόφιμα, χρήση βαμβακερών εσωρούχων, αποφυγή στενών ρούχων, σωστή υγιεινή στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και περιορισμός της άσκοπης λήψης αντιβιοτικών. Επίσης, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού με ύπνο, άσκηση και προβιοτικά συμπληρώματα μπορεί να βοηθήσει. Σε συχνές υποτροπές, ο γιατρός μπορεί να προτείνει μακροχρόνια αγωγή με αντιμυκητιασικά.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω και να επισκεφθώ γιατρό;

Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, παρατεταμένα ή επανεμφανίζονται συχνά (πάνω από 3–4 φορές τον χρόνο), χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ανοσοκαταστολή ή σε εγκυμοσύνη, καθώς η λοίμωξη μπορεί να είναι πιο σοβαρή ή να χρειάζεται διαφορετική αγωγή. Επιπλέον, αν εμφανιστεί πυρετός, ρίγη ή γενικευμένη κακουχία, θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα συστηματικής καντιντίασης, που αποτελεί επείγουσα κατάσταση.

Υπάρχουν φυσικές ή εναλλακτικές μέθοδοι αντιμετώπισης;

Ορισμένοι άνθρωποι δοκιμάζουν εναλλακτικές μεθόδους όπως προβιοτικά (π.χ. Lactobacillus), διατροφή με περιορισμό ζάχαρης, σκόρδο ή αιθέρια έλαια. Αν και κάποιες μελέτες δείχνουν μικρό όφελος, οι φυσικές μέθοδοι δεν πρέπει να αντικαθιστούν την ιατρική θεραπεία, ειδικά σε σοβαρές ή συχνές λοιμώξεις. Μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, σε συνεννόηση με τον γιατρό, στο πλαίσιο μιας πιο ολιστικής προσέγγισης που περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, σωστή υγιεινή και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

8) Βιβλιογραφία & Πηγές

Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) – https://eody.gov.gr
Mayo Clinic – Candidiasis: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/candidiasis
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Candida infections: https://www.cdc.gov/fungal/candida-infections/index.html
World Health Organization (WHO) – Fungal infections: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/fungal-diseases
Pfaller MA, Diekema DJ. Epidemiology of invasive candidiasis: a persistent public health problem. Clin Microbiol Rev. 2007;20(1):133–163. https://doi.org/10.1128/CMR.00029-06
Sobel JD. Vulvovaginal candidosis. Lancet. 2007;369(9577):1961–1971. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60917-9
Achkar JM, Fries BC. Candida infections of the genitourinary tract. Clin Microbiol Rev. 2010;23(2):253–273. https://doi.org/10.1128/CMR.00076-09

🔬 Στο μικροβιολογικό μας εργαστήριο στη Λαμία πραγματοποιούμε αξιόπιστες εξετάσεις για Candida spp και λοιπά παθογόνα

📅 Κλείστε Ραντεβού

📑 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων

☎ Τηλέφωνο: +30-22310-66841
🕒 Ωράριο: Δευτέρα–Παρασκευή, 07:00–13:30