Εντερόκοκκος (Enterococcus spp) – Συμπτώματα, Εξετάσεις & Αντιμετώπιση | Μικροβιολογικό Λαμία
1) Τι είναι ο Εντερόκοκκος (Enterococcus spp);
Οι Εντερόκοκκοι (Enterococcus spp) είναι βακτήρια που
φυσιολογικά βρίσκονται στο έντερο του ανθρώπου.
Αν και συνήθως δεν προκαλούν πρόβλημα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν
σε ουρολοιμώξεις, ενδοκαρδίτιδα, ή
λοιμώξεις τραυμάτων.
Τα πιο συχνά είδη που σχετίζονται με λοιμώξεις είναι:
- Enterococcus faecalis (το πιο κοινό, περίπου 80–90% των περιπτώσεων)
- Enterococcus faecium (λιγότερο συχνό αλλά πιο ανθεκτικό σε αντιβιοτικά)
ℹ️ Βασικά Χαρακτηριστικά Εντεροκόκκου
- Gram-θετικά κοκκία, σε ζεύγη ή μικρές αλυσίδες
- Φυσιολογικοί κάτοικοι του εντέρου
- Ανθεκτικοί σε δυσμενείς συνθήκες (θερμότητα, pH, χολικά άλατα)
- Συχνή αιτία νοσοκομειακών λοιμώξεων
- Δυνατότητα ανάπτυξης πολυανθεκτικών στελεχών (π.χ. VRE – Vancomycin Resistant Enterococci)
2) Συμπτώματα λοίμωξης από Εντερόκοκκο
Οι λοιμώξεις από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp) μπορεί να εκδηλωθούν
με διαφορετικά συμπτώματα, ανάλογα με το σημείο του σώματος που προσβάλλεται.
Συνηθέστερα εντοπίζονται στο ουροποιητικό σύστημα, αλλά μπορεί να
προκαλέσουν και σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις.
🔎 Συχνότερα συμπτώματα
- Δυσουρία (κάψιμο στην ούρηση)
- Συχνουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση
- Θολά ή δύσοσμα ούρα
- Αιματουρία (αίμα στα ούρα)
- Πυρετός, ρίγη σε σοβαρότερες λοιμώξεις
- Πόνος στη μέση (υποψία πυελονεφρίτιδας)
| Τύπος λοίμωξης | Κύρια συμπτώματα |
|---|---|
| Ουρολοίμωξη | Δυσουρία, συχνουρία, αιματουρία, θολά ούρα |
| Ενδοκαρδίτιδα | Πυρετός, καρδιακό φύσημα, κακουχία |
| Λοίμωξη τραύματος | Ερυθρότητα, εκροή πύου, πόνος |
| Σηψαιμία | Υψηλός πυρετός, υπόταση, σύγχυση, οργανική δυσλειτουργία |
⚠️ Σήματα συναγερμού
- Υψηλός πυρετός με ρίγος
- Επίμονη λοίμωξη που δεν ανταποκρίνεται σε κοινά αντιβιοτικά
- Συμπτώματα ενδοκαρδίτιδας (π.χ. δύσπνοια, έντονη κόπωση)
- Σημεία σηψαιμίας (υπόταση, σύγχυση)
2) Συμπτώματα λοίμωξης από Εντερόκοκκο
Οι λοιμώξεις από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp) μπορεί να εκδηλωθούν
με διαφορετικά συμπτώματα, ανάλογα με το σημείο του σώματος που προσβάλλεται.
Συνηθέστερα εντοπίζονται στο ουροποιητικό σύστημα, αλλά μπορεί να
προκαλέσουν και σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις.
🔎 Συχνότερα συμπτώματα
- Δυσουρία (κάψιμο στην ούρηση)
- Συχνουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση
- Θολά ή δύσοσμα ούρα
- Αιματουρία (αίμα στα ούρα)
- Πυρετός, ρίγη σε σοβαρότερες λοιμώξεις
- Πόνος στη μέση (υποψία πυελονεφρίτιδας)
| Τύπος λοίμωξης | Κύρια συμπτώματα |
|---|---|
| Ουρολοίμωξη | Δυσουρία, συχνουρία, αιματουρία, θολά ούρα |
| Ενδοκαρδίτιδα | Πυρετός, καρδιακό φύσημα, κακουχία |
| Λοίμωξη τραύματος | Ερυθρότητα, εκροή πύου, πόνος |
| Σηψαιμία | Υψηλός πυρετός, υπόταση, σύγχυση, οργανική δυσλειτουργία |
⚠️ Σήματα συναγερμού
- Υψηλός πυρετός με ρίγος
- Επίμονη λοίμωξη που δεν ανταποκρίνεται σε κοινά αντιβιοτικά
- Συμπτώματα ενδοκαρδίτιδας (π.χ. δύσπνοια, έντονη κόπωση)
- Σημεία σηψαιμίας (υπόταση, σύγχυση)
4) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου
Οι λοιμώξεις από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp) εμφανίζονται
κυρίως σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή
νοσηλευόμενους ασθενείς.
Το μικρόβιο είναι ευκαιριακό παθογόνο, δηλαδή
εκμεταλλεύεται συνθήκες που αποδυναμώνουν την άμυνα του οργανισμού.
🧪 Κύρια αίτια λοίμωξης
- Μετάδοση από το έντερο προς το ουροποιητικό
- Νοσοκομειακό περιβάλλον (εξοπλισμός, επιφάνειες, προσωπικό)
- Μακροχρόνια χρήση καθετήρων
- Επεμβατικές διαδικασίες (χειρουργεία, αιμοκάθαρση)
| Παράγοντας κινδύνου | Πώς επηρεάζει |
|---|---|
| Ουροκαθετήρας | Διευκολύνει την είσοδο του μικροβίου στην ουροδόχο κύστη |
| Νοσηλεία σε ΜΕΘ | Μεγαλύτερη έκθεση σε πολυανθεκτικά στελέχη |
| Ανοσοκαταστολή | Μειωμένη ικανότητα του οργανισμού να ελέγξει τη λοίμωξη |
| Χρόνιες παθήσεις | Σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια, καρδιοπάθειες |
| Προηγούμενη χρήση αντιβιοτικών | Επιλέγει ανθεκτικά στελέχη (π.χ. VRE) |
⚠️ Σημαντική υπενθύμιση
Οι λοιμώξεις από Εντερόκοκκο είναι πιο συχνές σε
νοσοκομειακό περιβάλλον και σε
ευάλωτους ασθενείς.
Η ανθεκτικότητα (VRE) αποτελεί σοβαρή απειλή και καθιστά
αναγκαία την προσεκτική χρήση αντιβιοτικών.
5) Επιπλοκές
Οι λοιμώξεις από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp)
μπορεί να ξεκινήσουν ως απλές ουρολοιμώξεις, αλλά σε ευάλωτους ασθενείς
μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις.
Οι επιπλοκές εξαρτώνται από το είδος του μικροβίου
(E. faecalis, E. faecium) και από την παρουσία
αντοχής σε αντιβιοτικά (π.χ. VRE).
🚨 Συχνές επιπλοκές
- Πυελονεφρίτιδα – Επέκταση λοίμωξης στους νεφρούς
- Βακτηριαιμία / Σηψαιμία – Διείσδυση του μικροβίου στο αίμα
- Ενδοκαρδίτιδα – Μία από τις πιο σοβαρές επιπλοκές, δύσκολη στη θεραπεία
- Λοίμωξη τραυμάτων / χειρουργικών τομών
- Ανθεκτικές λοιμώξεις – Λόγω VRE (Vancomycin Resistant Enterococci)
| Επιπλοκή | Πιθανές συνέπειες |
|---|---|
| Πυελονεφρίτιδα | Πυρετός, πόνος στη μέση, νεφρική βλάβη |
| Σηψαιμία | Υπόταση, οργανική ανεπάρκεια, κίνδυνος θανάτου |
| Ενδοκαρδίτιδα | Βλάβη καρδιακών βαλβίδων, καρδιακή ανεπάρκεια |
| VRE λοίμωξη | Περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, παρατεταμένη νοσηλεία |
⚠️ Σημαντική προειδοποίηση
Η ενδοκαρδίτιδα και οι λοιμώξεις από VRE
θεωρούνται εξαιρετικά σοβαρές καταστάσεις.
Απαιτούν άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση και εξειδικευμένη
αντιμικροβιακή θεραπεία.
6) Θεραπεία – Γενικές αρχές
Η θεραπεία των λοιμώξεων από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp)
εξαρτάται από το είδος, το σημείο της λοίμωξης και την αντοχή του μικροβίου.
Ο μικροβιολογικός έλεγχος με καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα
είναι απαραίτητος για τη σωστή επιλογή αντιβιοτικών.
💊 Βασικές θεραπευτικές αρχές
- Η θεραπεία πρέπει να καθοδηγείται από το αντιβιόγραμμα.
- Για απλές ουρολοιμώξεις: συνήθως αμπικιλλίνη ή νιτροφουραντοΐνη (αν είναι ευαίσθητος).
- Για σοβαρές λοιμώξεις: συνδυασμός αμπικιλλίνης + γενταμικίνης ή άλλων ενέσιμων αντιβιοτικών.
- Σε ανθεκτικά στελέχη (VRE): χρήση ειδικών φαρμάκων (π.χ. linezolid, daptomycin).
- Η διάρκεια θεραπείας ποικίλλει: 7–14 ημέρες για ουρολοιμώξεις, εβδομάδες για ενδοκαρδίτιδα.
6.1 Συνήθη αντιβιοτικά για τον Εντερόκοκκο
| Κατηγορία | Παράδειγμα | Σχόλιο |
|---|---|---|
| Πενικιλλίνες | Αμπικιλλίνη | Πρώτης γραμμής, αν υπάρχει ευαισθησία |
| Αμινογλυκοσίδες | Γενταμικίνη | Σε συνδυασμό με β-λακτάμη για συνεργική δράση |
| Γλυκοπεπτίδια | Βανκομυκίνη | Χρησιμοποιείται όταν δεν υπάρχει αντοχή |
| Οξαζολιδινόνες | Linezolid | Κατάλληλο για VRE λοιμώξεις |
| Λιποπεπτίδια | Daptomycin | Εναλλακτική σε ανθεκτικά στελέχη |
💡 Σημαντικές οδηγίες
- Ποτέ μην ξεκινάτε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
- Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών ενισχύει την αντοχή (VRE).
- Η επιλογή φαρμάκου πρέπει να βασίζεται πάντα στο αντιβιόγραμμα.
7) Πρόληψη & Συμβουλές
Η πρόληψη των λοιμώξεων από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp)
είναι ιδιαίτερα σημαντική, ειδικά για ευπαθείς ομάδες και νοσηλευόμενους ασθενείς.
Η λήψη μέτρων υγιεινής και η ορθολογική χρήση αντιβιοτικών μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
✅ Βασικές συμβουλές πρόληψης
- Τήρηση καλής προσωπικής υγιεινής (συχνό πλύσιμο χεριών)
- Επαρκής ενυδάτωση (1,5–2 λίτρα νερό ημερησίως)
- Ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή για μείωση του κινδύνου ουρολοίμωξης
- Αποφυγή περιττής χρήσης καθετήρων
- Καθαριότητα σε νοσοκομειακό περιβάλλον και χρήση αντισηπτικών
| Πρακτική | Οφέλη |
|---|---|
| Καλή ενυδάτωση | Αποτρέπει τη στάση ούρων και απομακρύνει μικρόβια |
| Ουρολογική υγιεινή | Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης από το έντερο |
| Έλεγχος καθετήρων | Λιγότερες ευκαιρίες εισόδου μικροβίων στην ουροδόχο κύστη |
| Ορθολογική χρήση αντιβιοτικών | Προλαμβάνει την ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών (π.χ. VRE) |
⚠️ Σημαντική σύσταση
Αν έχετε ιστορικό υποτροπιαζουσών ουρολοιμώξεων ή ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου
(π.χ. ηλικιωμένοι, διαβητικοί,
ασθενείς με καθετήρα),
συνιστάται τακτικός εργαστηριακός έλεγχος.
8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
🔹 Είναι ο Εντερόκοκκος φυσιολογικό μικρόβιο;
Ναι. Οι εντερόκοκκοι ζουν φυσιολογικά στο έντερο χωρίς να προκαλούν βλάβη.
Ωστόσο, σε ορισμένες συνθήκες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις.
🔹 Μπορεί να προκαλέσει απλές ουρολοιμώξεις;
Ναι. Ο Enterococcus faecalis είναι από τα συχνότερα αίτια ουρολοιμώξεων,
ιδιαίτερα σε γυναίκες και ηλικιωμένους.
🔹 Γιατί είναι επικίνδυνος ο Εντερόκοκκος;
Γιατί μπορεί να αναπτύξει αντοχή σε πολλά αντιβιοτικά.
Η εμφάνιση στελεχών VRE (Vancomycin Resistant Enterococci)
καθιστά τις λοιμώξεις δύσκολες στη θεραπεία.
🔹 Ποιες εξετάσεις γίνονται στο ιατρείο για Εντερόκοκκο;
Γενική Ούρων, Καλλιέργεια Ούρων,
Αντιβιόγραμμα, CRP, ΤΚΕ,
Γενική αίματος και αιμοκαλλιέργειες (αν υπάρχει υποψία ενδοκαρδίτιδας ή σηψαιμίας).
🔹 Είναι πιο επικίνδυνος για έγκυες γυναίκες;
Ναι. Αν και δεν είναι το πιο συχνό μικρόβιο, όταν εμφανιστεί σε έγκυες χρειάζεται
άμεση θεραπεία, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε πυελονεφρίτιδα,
πρόωρο τοκετό ή επιπλοκές στο έμβρυο.
🔹 Μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο;
Ναι. Η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω επαφής (π.χ. χέρια, επιφάνειες)
κυρίως σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
🔹 Τι είναι το VRE και γιατί μας ανησυχεί;
Το VRE σημαίνει Vancomycin Resistant Enterococci –
στελέχη ανθεκτικά στη βανκομυκίνη.
Είναι ιδιαίτερα δύσκολα στη θεραπεία και μπορεί να προκαλέσουν
σοβαρές λοιμώξεις (σηψαιμία, ενδοκαρδίτιδα).
🔹 Πώς μπορώ να προφυλαχθώ;
Με καλή υγιεινή χεριών, επαρκή ενυδάτωση,
ορθολογική χρήση αντιβιοτικών και αποφυγή
περιττής χρήσης καθετήρων.
Σε νοσοκομειακό περιβάλλον, η τήρηση πρωτοκόλλων απομόνωσης μειώνει τον κίνδυνο.
📌 Διαθέσιμες Υπηρεσίες
Στο μικροβιολογικό μας εργαστήριο πραγματοποιούμε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις για
τη διάγνωση και παρακολούθηση λοιμώξεων από Εντερόκοκκο (Enterococcus spp).
☎ Τηλέφωνο: +30 22310 66841
🕐 Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή, 07:00 – 13:30
10) Βιβλιογραφία
📚 Επιλεγμένες Πηγές
