Dapagliflozin ( Forxiga ): Φιλικός οδηγός για διαβήτη, καρδιά και νεφρά

1) Τι είναι το Dapagliflozin (Forxiga);
SGLT2 αναστολέων. Μειώνει τη γλυκόζη αποβάλλοντάς την με τα ούρα και προσφέρει
οφέλη για καρδιά και νεφρά.
- Λήψη από το στόμα 1 φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
- Χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά (π.χ. μετφορμίνη).
- Έχει ενδείξεις για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο κατόπιν ιατρικής απόφασης.
διακόπτετε χωρίς οδηγία ιατρού.
2) Πώς δρα το Dapagliflozin – Μηχανισμός και Οφέλη
μειώνοντας την επαναρρόφηση της γλυκόζης και προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα.
- Ρίχνει το σάκχαρο αίματος ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.
- Μειώνει το σωματικό βάρος κατά 2–3 κιλά λόγω απώλειας θερμίδων.
- Μειώνει την αρτηριακή πίεση κατά 2–4 mmHg.
- Βελτιώνει την καρδιακή λειτουργία και μειώνει τις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια.
- Προστατεύει τα νεφρά επιβραδύνοντας τη μείωση του eGFR και περιορίζοντας την αλβουμινουρία.
παράλληλα βελτίωση στην πίεση και στη νεφρική λειτουργία μέσα σε λίγους μήνες.
Συνοπτικά: Το dapagliflozin συνδυάζει ρύθμιση σακχάρου, καρδιοπροστασία και νεφροπροστασία,
αποτελώντας μία από τις πιο ολοκληρωμένες θεραπείες για τον διαβήτη τύπου 2.
3) Ενδείξεις χρήσης Dapagliflozin (Forxiga)
την καρδιακή ανεπάρκεια και τη χρόνια νεφρική νόσο, προσφέροντας ταυτόχρονα
ρύθμιση γλυκόζης και καρδιονεφρική προστασία.
- Διαβήτης τύπου 2: Μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά, όταν δεν επιτυγχάνεται ο γλυκαιμικός στόχος.
- Καρδιακή ανεπάρκεια: Με μειωμένο (HFrEF) ή διατηρημένο (HFpEF) κλάσμα εξώθησης, ακόμη και χωρίς διαβήτη.
- Χρόνια νεφρική νόσος: Για επιβράδυνση της έκπτωσης νεφρικής λειτουργίας και μείωση αλβουμινουρίας (DAPA-CKD trial).
| Κατηγορία ασθενούς | Οφέλη dapagliflozin | Κλινικές σημειώσεις |
|---|---|---|
| Διαβήτης τύπου 2 | Μείωση HbA1c, βάρους, ΑΠ | Αποτελεσματικό σε συνδυασμό με μετφορμίνη |
| Καρδιακή ανεπάρκεια | Μείωση νοσηλειών και θνησιμότητας | Ανεξάρτητα από ύπαρξη διαβήτη |
| Χρόνια νεφρική νόσος | Επιβράδυνση επιδείνωσης eGFR και λευκωματουρίας | Αποτελεσματικό ακόμα και σε μέτρια ΧΝΝ |
Συνοπτικά: Το Forxiga ξεπερνά τον ρόλο του απλού αντιδιαβητικού φαρμάκου και αποτελεί
σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη καρδιαγγειακών και νεφρικών επιπλοκών.
4) Πώς λαμβάνεται – Δοσολογία και Οδηγίες
Αύξηση στα 25 mg/ημέρα μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
- Λήψη την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί).
- Καταπίνετε ολόκληρο το δισκίο με νερό.
- Αν ξεχάσετε δόση, πάρτε την όταν το θυμηθείτε την ίδια ημέρα. Μην διπλασιάζετε.
Ειδικές περιπτώσεις
- ΧΝΝ / χαμηλό eGFR: αξιολόγηση έναρξης/συνέχισης από ιατρό, έλεγχος κρεατινίνης/eGFR.
- Ηλικιωμένοι ή με διουρητικά: προσοχή σε υπόταση/αφυδάτωση.
- Νόσος/νηστεία/χειρουργείο: ενδέχεται προσωρινή διακοπή (“sick day rules”).
5) Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες & Ασφάλεια
Ο γιατρός παρακολουθεί τη νεφρική λειτουργία και τα επίπεδα ενυδάτωσης.
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες
- Ουρολοιμώξεις και μυκητιάσεις γεννητικών οργάνων (λόγω αποβολής γλυκόζης στα ούρα).
- Αυξημένη ούρηση ή ελαφρά δίψα.
- Αίσθημα κόπωσης ή ζάλη στην αρχή της θεραπείας.
- Ήπια πτώση αρτηριακής πίεσης – συνήθως παροδική.
Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες
- Ευγλυκαιμική κετοξέωση: μπορεί να εμφανιστεί με ναυτία, ταχύπνοια ή κοιλιακό άλγος. Απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
- Οξεία νεφρική δυσλειτουργία: σπάνια, κυρίως σε αφυδάτωση. Συνήθως αναστρέψιμη με ενυδάτωση.
- Νέκρωση περινέου (Fournier): εξαιρετικά σπάνια· ενημερώστε για πόνο/οίδημα στη γεννητική περιοχή.
Μην διακόπτετε το φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία.
Καλή πρακτική: Πίνετε αρκετά υγρά, διατηρείτε καλή υγιεινή και κάνετε τακτικούς ελέγχους αίματος και ούρων.
6) Παρακολούθηση και Εξετάσεις
μέσω τακτικού ελέγχου σακχάρου, νεφρικής λειτουργίας και ηλεκτρολυτών.
📋 Εργαστηριακός έλεγχος
| Εξέταση | Σκοπός | Πότε |
|---|---|---|
| HbA1c | Αξιολόγηση μακροχρόνιου γλυκαιμικού ελέγχου | Κάθε 3–6 μήνες |
| Κρεατινίνη & eGFR | Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας | Πριν την έναρξη, μετά από 4–12 εβδομάδες και περιοδικά |
| Αλβουμίνη/Κρεατινίνη ούρων (ACR) | Ανίχνευση πρώιμης νεφρικής βλάβης | Ετησίως ή συχνότερα αν αυξημένη |
| Ηλεκτρολύτες (Na⁺, K⁺) | Ασφάλεια και ενυδάτωση | Κατά την έναρξη και ετησίως |
🏥 Κλινική παρακολούθηση
- Μετρήσεις σακχάρου νηστείας και προ γεύματος.
- Παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης και σωματικού βάρους.
- Έλεγχος για σημεία αφυδάτωσης ή ουρολοιμώξεων.
- Ιατρική επανεκτίμηση κάθε 3–6 μήνες.
7) Πρακτικές συμβουλές ασθενούς
Καθημερινές οδηγίες
- Πάρτε το φάρμακο την ίδια ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση το πρωί.
- Πίνετε αρκετά υγρά και προσέξτε για σημεία αφυδάτωσης (ξηροστομία, κόπωση, ζάλη).
- Ακολουθείτε ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό απλών υδατανθράκων και αλατιού.
- Μην διακόπτετε τη θεραπεία χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Υγιεινή και πρόληψη λοιμώξεων
- Φροντίστε για καλή υγιεινή γεννητικών οργάνων (ειδικά σε γυναίκες).
- Αποφύγετε τη συγκράτηση ούρων· ουρείτε όταν το χρειάζεστε.
- Σε περίπτωση καψίματος ή κνησμού, ενημερώστε άμεσα τον γιατρό.
“Sick Day Rules”
- Αν έχετε έμετο, διάρροια, πυρετό ή αφυδάτωση, ενημερώστε τον γιατρό σας.
- Μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή του φαρμάκου έως ότου αναρρώσετε πλήρως.
Φάρμακα και αλληλεπιδράσεις
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε διουρητικά ή ινσουλίνη.
- Με συνδυασμό αντιυπερτασικών, παρακολουθείται η αρτηριακή πίεση.
- Αποφύγετε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας ή κετοξέωσης).
8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πώς δρα το Forxiga στον διαβήτη τύπου 2;
Αναστέλλει τον μεταφορέα SGLT2 στα νεφρά, προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα και μείωση της γλυκόζης αίματος, ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς διαβήτη;
Ναι. Το dapagliflozin έχει ένδειξη για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο ακόμη και σε άτομα χωρίς διαβήτη.
Προκαλεί υπογλυκαιμία;
Όχι, εκτός αν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες. Τότε μπορεί να χρειαστεί μείωση δόσης αυτών των φαρμάκων.
Πότε φαίνονται τα οφέλη του Forxiga;
Η μείωση της γλυκόζης παρατηρείται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ τα καρδιακά και νεφρικά οφέλη εμφανίζονται σε διάστημα μηνών.
Πρέπει να σταματήσω το φάρμακο πριν από χειρουργείο ή αφυδάτωση;
Ναι, ενδέχεται να χρειαστεί προσωρινή διακοπή πριν από μεγάλη νηστεία, αφυδάτωση ή χειρουργείο. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας (“sick day rules”).
Επηρεάζει τη νεφρική λειτουργία;
Μπορεί να προκαλέσει μικρή, παροδική μείωση eGFR στην έναρξη, αλλά μακροπρόθεσμα επιβραδύνει την επιδείνωση της νεφρικής νόσου.
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας;
HbA1c, κρεατινίνη, eGFR και ACR ούρων είναι οι βασικές εξετάσεις που πρέπει να ελέγχονται τακτικά.
10) Βιβλιογραφία & Πηγές
- 1. ΠΧΠ Dapagliflozin (Forxiga) –
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ). - 2. Heerspink HJL, Stefánsson BV, et al.
Dapagliflozin in Patients with Chronic Kidney Disease.
New England Journal of Medicine, 2020 (DAPA-CKD trial). - 3. McMurray JJV, Solomon SD, et al.
Dapagliflozin in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction.
NEJM, 2019 (DAPA-HF trial). - 4. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία.
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Θεραπεία του Διαβήτη (2023).
https://www.ede.gr. - 5. KDIGO 2022 Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease.
KDIGO.org. - 6. European Society of Cardiology (ESC).
2023 ESC Guidelines for the Management of Heart Failure.
ESC Guidelines. - 7. Zelniker TA, Wiviott SD, et al.
SGLT2 inhibitors for primary and secondary prevention of cardiovascular and renal outcomes in type 2 diabetes.
The Lancet, 2019.
Οι παραπάνω πηγές περιλαμβάνουν τις πιο πρόσφατες διεθνείς και ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των
SGLT2 αναστολέων (dapagliflozin, empagliflozin) στη διαχείριση του διαβήτη, της καρδιακής ανεπάρκειας και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
