lpa-λιποπρωτεινη-α-Οδηγός-Ασθενών.jpg

Lp(a) (Λιποπρωτεΐνη(a)) – Τι Είναι, Τιμές, Καρδιαγγειακός Κίνδυνος & Θεραπεία

Τελευταία ενημέρωση:

Σε 1 λεπτό:
Η Lp(a) είναι ένας γενετικά καθορισμένος παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.
Δεν επηρεάζεται ουσιαστικά από δίαιτα ή άσκηση και μία μέτρηση στη ζωή αρκεί για την εκτίμηση κινδύνου.


1

Τι είναι η Lp(a)

Η Lp(a) (Λιποπρωτεΐνη-α) είναι ένα ειδικό σωματίδιο λιποπρωτεΐνης που
μοιάζει με την LDL χοληστερόλη,
αλλά διαθέτει ένα επιπλέον πρωτεϊνικό τμήμα, την
απολιποπρωτεΐνη(a).
Αυτό το «πρόσθετο» μόριο την καθιστά
ταυτόχρονα αθηρογόνο (δημιουργεί πλάκες στα αγγεία)
και θρομβογόνο (ευνοεί τον σχηματισμό θρόμβων).

Σε αντίθεση με την απλή LDL που απλώς μεταφέρει χοληστερόλη,
η Lp(a) συμμετέχει ενεργά στη φλεγμονή των αγγείων,
στην αστάθεια των αθηρωματικών πλακών
και στην παρεμπόδιση της φυσιολογικής διάλυσης των θρόμβων.
Γι’ αυτό θεωρείται σήμερα
ανεξάρτητος και ισχυρός παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.

Τι να θυμάστε:
Η Lp(a) είναι σχεδόν 100% γενετικά καθορισμένη.
Δεν μειώνεται ουσιαστικά με διατροφή, άσκηση ή απώλεια βάρους
και τα επίπεδά της παραμένουν σταθερά σε όλη τη ζωή.
Γι’ αυτό μια αξιόπιστη μέτρηση αρκεί για την εκτίμηση του μακροχρόνιου κινδύνου.


2

Γιατί η Lp(a) είναι επικίνδυνη

Η Lp(a) αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο με
τρεις ταυτόχρονους μηχανισμούς:
προάγει την αθηροσκλήρωση,
ενισχύει τη φλεγμονή των αγγείων
και αυξάνει την τάση για θρόμβωση.
Ο συνδυασμός αυτών των δράσεων την καθιστά
πολύ πιο επιθετική από την απλή LDL χοληστερόλη.

Η απολιποπρωτεΐνη(a) που περιέχει η Lp(a)
μοιάζει δομικά με το πλασμινογόνο,
μια ουσία που φυσιολογικά διαλύει τους θρόμβους.
Αυτή η ομοιότητα μπλοκάρει τη φυσιολογική ινωδόλυση,
με αποτέλεσμα οι θρόμβοι να επιμένουν περισσότερο
και οι αθηρωματικές πλάκες να γίνονται πιο επικίνδυνες.

  • Αθηροσκλήρωση: επιτάχυνση σχηματισμού πλακών στα στεφανιαία και καρωτιδικά αγγεία.
  • Θρόμβωση: αυξημένη πιθανότητα οξείας απόφραξης αρτηριών.
  • Φλεγμονή: μεγαλύτερη αστάθεια και ρήξη αθηρωματικών πλακών.

Η Lp(a) δεν είναι απλώς μια «μορφή LDL».
Πρόκειται για ένα βιολογικά πολύ πιο ενεργό σωματίδιο,
το οποίο μεταφέρει ισχυρά φλεγμονώδη και αθηρογόνα μόρια,
κυρίως τα oxidized phospholipids (OxPL).
Τα OxPL ενεργοποιούν τα κύτταρα του ενδοθηλίου,
προκαλούν φλεγμονώδη αντίδραση
και διευκολύνουν τη διείσδυση της χοληστερόλης
στο τοίχωμα της αρτηρίας.
Έτσι, οι πλάκες που σχηματίζονται
δεν είναι μόνο μεγαλύτερες,
αλλά και πιο ασταθείς και επιρρεπείς σε ρήξη.

Παράλληλα, η απολιποπρωτεΐνη(a)
μοιάζει με το πλασμινογόνο,
το μόριο που διαλύει τους θρόμβους.
Η δομική αυτή ομοιότητα
παρεμβαίνει στον μηχανισμό της ινωδόλυσης,
με αποτέλεσμα όταν σχηματιστεί θρόμβος
να διαλύεται πιο δύσκολα.
Έτσι αυξάνεται η πιθανότητα πλήρους απόφραξης ενός αγγείου
και εμφάνισης εμφράγματος ή ισχαιμικού εγκεφαλικού.

Ο συνδυασμός ασταθών πλακών και μειωμένης ινωδόλυσης
καθιστά την Lp(a) πραγματικό πολλαπλασιαστή κινδύνου.
Ακόμη και όταν η LDL είναι μόνο μέτρια αυξημένη,
η παρουσία υψηλής Lp(a)
μπορεί να μετατρέψει έναν μέτριο κίνδυνο
σε πολύ υψηλό.
Για αυτό, οι σύγχρονες καρδιολογικές οδηγίες
αντιμετωπίζουν την υψηλή Lp(a)
ως ισοδύναμο σοβαρού γενετικού παράγοντα κινδύνου.

Γιατί η Lp(a) είναι τόσο «τοξική»;
Η Lp(a) είναι ο κύριος μεταφορέας στον άνθρωπο των oxidized phospholipids (OxPL).
Τα OxPL είναι εξαιρετικά φλεγμονώδη μόρια που:

  • ενεργοποιούν το ενδοθήλιο των αγγείων
  • αυξάνουν την αστάθεια των αθηρωματικών πλακών
  • προάγουν την ασβεστοποίηση της αορτικής βαλβίδας

Αυτός είναι ο βασικός λόγος που η Lp(a) είναι πολύ πιο επικίνδυνη από την απλή LDL.

Κλινική σημασία:
Άτομα με υψηλή Lp(a) μπορεί να εμφανίσουν
έμφραγμα ή εγκεφαλικό σε νεαρή ηλικία,
ακόμη και όταν η LDL και τα τριγλυκερίδιά τους
δεν είναι ιδιαίτερα αυξημένα.


3

Ποιοι πρέπει να τη μετρήσουν

Η μέτρηση της Lp(a) δεν αφορά μόνο άτομα με «υψηλή χοληστερόλη».
Σύμφωνα με σύγχρονες ευρωπαϊκές και αμερικανικές οδηγίες,
κάθε ενήλικας πρέπει να τη μετρήσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του,
ώστε να εντοπιστεί έγκαιρα ένας σιωπηλός, γενετικός καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα σημαντική αν ανήκετε σε κάποια από τις παρακάτω ομάδες:

  • Οικογενειακό ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού σε νεαρή ηλικία.
  • Πρόωρη στεφανιαία νόσος, έμφραγμα ή αγγειοπλαστική χωρίς εμφανείς κλασικούς παράγοντες κινδύνου.
  • Υψηλή LDL που επιμένει παρά τη σωστή φαρμακευτική αγωγή.
  • Οικογενής υπερχοληστερολαιμία (FH).
  • Αορτική στένωση άγνωστης αιτιολογίας ή σε νεαρή ηλικία.
Σημαντικό:
Η Lp(a) είναι γενετικά καθορισμένη και παραμένει σταθερή.
Αυτό σημαίνει ότι μία αξιόπιστη μέτρηση στη ζωή αρκεί
για να γνωρίζετε αν ανήκετε σε ομάδα αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.


4

Πώς γίνεται η εξέταση Lp(a)

Η μέτρηση της Lp(a) γίνεται με μια απλή
αιμοληψία φλεβικού αίματος.
Δεν πρόκειται για ειδική ή περίπλοκη εξέταση και μπορεί να πραγματοποιηθεί
σε οποιοδήποτε σύγχρονο μικροβιολογικό εργαστήριο.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες εξετάσεις λιπιδίων:

  • Δεν απαιτείται νηστεία για τη μέτρηση της Lp(a).
  • Η τιμή της δεν επηρεάζεται από το τι φάγατε, από άσκηση ή από το σωματικό βάρος.
  • Το αποτέλεσμα είναι σταθερό στον χρόνο, επειδή καθορίζεται γενετικά.

Το δείγμα μπορεί να είναι ορός ή πλάσμα.
Σημαντικό είναι να διαχωριστεί έγκαιρα από τα κύτταρα του αίματος,
ώστε η μέτρηση να είναι αξιόπιστη.

Κλινική πρακτική:
Εφόσον η εξέταση γίνει με αξιόπιστη μέθοδο,
δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται συχνά.
Συνήθως αρκεί μία μέτρηση στη ζωή, εκτός αν ο γιατρός σας συστήσει διαφορετικά.


5

Φυσιολογικές & παθολογικές τιμές της Lp(a)

Η λιποπρωτεΐνη(a) μπορεί να εκφράζεται είτε σε
mg/dL είτε σε nmol/L.
Οι δύο μονάδες δεν είναι πλήρως μετατρέψιμες μεταξύ τους,
διότι εξαρτώνται από το μέγεθος της απολιποπρωτεΐνης(a).
Για αυτό, η ερμηνεία πρέπει πάντα να γίνεται με βάση
τις μονάδες που αναγράφει το εργαστήριό σας.

Σημαντικό κλινικό σημείο:
Ένα μέρος της LDL-χοληστερόλης που μετριέται στο λιπιδαιμικό προφίλ
βρίσκεται στην πραγματικότητα μέσα στη Lp(a).
Αυτό σημαίνει ότι σε άτομα με υψηλή Lp(a),
η «LDL» που βλέπουμε μπορεί να είναι τεχνητά υψηλότερη από την πραγματική LDL.
Στις εξειδικευμένες κλινικές χρησιμοποιείται η
“LDL-C corrected for Lp(a)”
για ακριβέστερη εκτίμηση κινδύνου και απόφαση θεραπείας.
Στην πράξη:
Τιμές >50 mg/dL ή >125 nmol/L
θεωρούνται κλινικά σημαντικές και σχετίζονται με
αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Lp(a)Ερμηνεία
< 30 mg/dL ή < 75 nmol/LΧαμηλός πρόσθετος καρδιαγγειακός κίνδυνος
30–50 mg/dL ή 75–125 nmol/LΜέτρια αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος
> 50 mg/dL ή > 125 nmol/LΥψηλός κίνδυνος για έμφραγμα, εγκεφαλικό και αθηροσκλήρωση
> 180–200 nmol/LΠολύ υψηλός κίνδυνος – υποψήφιος για εξειδικευμένη παρακολούθηση ή νέες θεραπείες

Σε αντίθεση με την LDL χοληστερόλη,
η Lp(a) δεν αντανακλά τον τρόπο ζωής,
αλλά τη γενετική προδιάθεση.
Έτσι, ακόμη και άτομα με υγιεινή διατροφή και φυσιολογική LDL
μπορεί να έχουν πολύ υψηλή Lp(a).

Για να κατανοήσετε τι σημαίνει πραγματικά μια αυξημένη τιμή Lp(a),
πώς επηρεάζει τον ισόβιο καρδιαγγειακό κίνδυνο
και πώς αλλάζει τους θεραπευτικούς στόχους LDL-C και ApoB,
δείτε τον πλήρη επιστημονικό οδηγό:
Lipoprotein(a) – Ο Πλήρης Κλινικός Οδηγός για Καρδιαγγειακό Κίνδυνο
.

Κλινική ερμηνεία:
Η υψηλή Lp(a) δεν σημαίνει ότι θα πάθετε σίγουρα έμφραγμα,
αλλά ότι ο γιατρός σας πρέπει να
είναι πιο επιθετικός στους στόχους της LDL
και στη συνολική πρόληψη.


6

Γιατί η Lp(a) είναι γενετική

Η Lp(a) καθορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από τα γονίδιά μας
και συγκεκριμένα από το γονίδιο της
απολιποπρωτεΐνης(a) (LPA).
Το γονίδιο αυτό ρυθμίζει το μέγεθος και την ποσότητα
της apo(a) που συνδέεται με την LDL,
καθορίζοντας έτσι τα τελικά επίπεδα της Lp(a) στο αίμα.

Σε αντίθεση με την απλή χοληστερόλη,
η Lp(a) δεν επηρεάζεται ουσιαστικά
από διατροφή, σωματική άσκηση, βάρος ή κάπνισμα.
Οι τιμές της παραμένουν σταθερές από την παιδική ηλικία έως τα γηρατειά,
εκτός αν υπάρξουν σπάνιες παθολογικές καταστάσεις.

Αν ένα άτομο έχει υψηλή Lp(a),
υπάρχει μεγάλη πιθανότητα
να την έχουν και άλλα μέλη της οικογένειάς του.
Για αυτό, η εξέταση έχει ιδιαίτερη σημασία
στην οικογενειακή πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Κλινικό μήνυμα:
Η Lp(a) είναι ένας κληρονομικός παράγοντας κινδύνου.
Η έγκαιρη αναγνώρισή της επιτρέπει
πιο αυστηρούς στόχους LDL και καλύτερη πρόληψη
σε ολόκληρη την οικογένεια.


7

Σχέση της Lp(a) με έμφραγμα & εγκεφαλικό

Η Lp(a) αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς
γενετικούς προγνωστικούς δείκτες
για στεφανιαία νόσο, έμφραγμα μυοκαρδίου
και ισχαιμικό εγκεφαλικό.
Μελέτες δείχνουν ότι άτομα με υψηλή Lp(a)
παθαίνουν καρδιακά επεισόδια
5–10 χρόνια νωρίτερα
σε σύγκριση με όσους έχουν χαμηλές τιμές.

Ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός.
Η Lp(a) επιταχύνει την εναπόθεση χοληστερόλης στα αγγεία
και ταυτόχρονα εμποδίζει τη διάλυση των θρόμβων.
Έτσι, μια αθηρωματική πλάκα που θα μπορούσε να παραμείνει σταθερή
σπάει ευκολότερα
και προκαλεί οξύ καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

  • Υψηλή Lp(a) → αυξημένη πιθανότητα στεφανιαίας νόσου.
  • Υψηλή Lp(a) → αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος.
  • Υψηλή Lp(a) → αυξημένος κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού.
Lp(a) και φλεγμονώδεις καταστάσεις:
Σε έντονη φλεγμονή (όπως σοβαρή COVID-19),
η υψηλή Lp(a) σχετίζεται με αυξημένο θρομβωτικό κίνδυνο.
Αυτό εξηγεί γιατί άτομα με υψηλή Lp(a)
είναι πιο ευάλωτα σε επιπλοκές όταν συνυπάρχει φλεγμονώδης ή λοιμώδης επιβάρυνση.
Κλινική πραγματικότητα:
Άτομα με υψηλή Lp(a) μπορεί να εμφανίσουν
σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο
ακόμη και χωρίς έντονα αυξημένη LDL
ή άλλους εμφανείς παράγοντες κινδύνου.

8

Lp(a) & αορτική στένωση

Η Lp(a) δεν επηρεάζει μόνο τα στεφανιαία αγγεία,
αλλά σχετίζεται στενά και με την
εκφυλιστική στένωση της αορτικής βαλβίδας.
Πρόκειται για μια μορφή «αθηροσκλήρωσης της βαλβίδας»,
όπου λιπίδια και ασβέστιο εναποτίθενται στα πέταλα της αορτής.

Η υψηλή Lp(a) επιταχύνει αυτή τη διαδικασία,
προάγοντας τόσο τη φλεγμονή
όσο και την ασβεστοποίηση της βαλβίδας.
Αποτέλεσμα είναι η στένωση να εμφανίζεται
σε νεότερη ηλικία
και να εξελίσσεται πιο γρήγορα.

Ασθενείς με υψηλή Lp(a) και αορτική στένωση
χρειάζονται τακτική καρδιολογική παρακολούθηση,
καθώς μπορεί να απαιτηθεί έγκαιρα
επέμβαση αντικατάστασης της βαλβίδας.

Κλινική σημασία:
Η Lp(a) είναι ένας από τους ελάχιστους
αποδεδειγμένους γενετικούς παράγοντες κινδύνου
για πρόωρη και προοδευτική αορτική στένωση.


9

Θεραπεία της Lp(a)

Η Lp(a) είναι δύσκολο να μειωθεί άμεσα,
επειδή καθορίζεται κυρίως από τα γονίδια.
Για αυτό, η θεραπευτική στρατηγική
δεν επικεντρώνεται μόνο στην τιμή της Lp(a),
αλλά στη δραστική μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όταν κάποιος έχει υψηλή Lp(a),
ο γιατρός στοχεύει σε:

  • Πολύ χαμηλή LDL-χοληστερόλη (συχνά <55 mg/dL σε υψηλού κινδύνου άτομα).
  • Άριστη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου.
  • Διακοπή καπνίσματος και βελτίωση τρόπου ζωής.
  • Φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται για μείωση λιπιδίων.

Ακόμη κι αν η Lp(a) παραμένει υψηλή,
η δραστική μείωση της LDL και των άλλων παραγόντων κινδύνου
μπορεί να μειώσει θεαματικά την πιθανότητα
εμφράγματος ή εγκεφαλικού.

Κλινικό μήνυμα:
Δεν μπορούμε πάντα να «κατεβάσουμε» την Lp(a),
αλλά μπορούμε να
εξουδετερώσουμε τον κίνδυνο που προκαλεί
με επιθετικό έλεγχο της LDL και των υπολοίπων παραγόντων.


10

PCSK9 & νεότερα φάρμακα

Οι αναστολείς PCSK9 (evolocumab, alirocumab)
αποτελούν σήμερα τις πιο ισχυρές διαθέσιμες θεραπείες
για τη μείωση της LDL-χοληστερόλης.
Παράλληλα, μπορούν να προκαλέσουν
μια μέτρια αλλά κλινικά χρήσιμη μείωση της Lp(a)
(συνήθως 20–30%).

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για άτομα
με πολύ υψηλή Lp(a) και εγκατεστημένη
καρδιαγγειακή νόσο,
όπου κάθε πρόσθετη μείωση του κινδύνου έχει μεγάλη αξία.

Σε πιο προχωρημένο στάδιο βρίσκονται
οι νεότερες RNA-based θεραπείες
(ASO και siRNA) που στοχεύουν άμεσα
το γονίδιο της απολιποπρωτεΐνης(a).
Οι πρώτες μελέτες δείχνουν
εντυπωσιακή μείωση της Lp(a) έως και 80–90%,
γεγονός που αναμένεται να αλλάξει ριζικά
τη διαχείριση αυτών των ασθενών τα επόμενα χρόνια.

Τι αλλάζει στην πράξη:
Σήμερα ελέγχουμε τον κίνδυνο κυρίως μέσω της LDL.
Στο άμεσο μέλλον θα μπορούμε
να μειώνουμε στοχευμένα την ίδια την Lp(a).


11

Στατίνες & Lp(a)

Οι στατίνες αποτελούν τη βάση
της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων,
καθώς μειώνουν δραστικά την LDL-χοληστερόλη.
Ωστόσο, η επίδρασή τους στην
Lp(a) είναι μικρή ή και μηδενική
και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί
να αυξήσουν ελαφρώς τις τιμές της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι στατίνες
δεν είναι χρήσιμες σε άτομα με υψηλή Lp(a).
Αντίθετα, επειδή η Lp(a) αυξάνει τόσο πολύ τον κίνδυνο,
η επιθετική μείωση της LDL με στατίνες
μειώνει ουσιαστικά την πιθανότητα
εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Σε άτομα με υψηλή Lp(a),
οι στόχοι LDL είναι συνήθως
πιο αυστηροί
(π.χ. <55 mg/dL ή ακόμη χαμηλότερα
σε πολύ υψηλού κινδύνου ασθενείς).

Κλινική πραγματικότητα:
Οι στατίνες δεν «θεραπεύουν» την Lp(a),
αλλά παραμένουν
απολύτως απαραίτητες
για την προστασία των ασθενών που την έχουν αυξημένη.


12

Διατροφή & τρόπος ζωής

Παρότι η Lp(a) δεν μειώνεται ουσιαστικά
με αλλαγές στον τρόπο ζωής,
ο υγιεινός τρόπος ζωής
παραμένει καθοριστικός για τη μείωση
του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

  • Μεσογειακή διατροφή: λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο.
  • Μείωση κορεσμένων & trans λιπαρών: λιπαρά κρέατα, αλλαντικά, βιομηχανικά προϊόντα.
  • Σωματική δραστηριότητα: 150–300 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα.
  • Διακοπή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ.
  • Έλεγχος LDL, πίεσης και σακχάρου.

Ακόμη κι αν η Lp(a) παραμένει σταθερή,
η μείωση της LDL και η καλή ρύθμιση
της πίεσης και του σακχάρου
μπορούν να μειώσουν
θεαματικά
τον πραγματικό κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Συμβουλή:
Στόχος δεν είναι να αλλάξουμε την Lp(a),
αλλά να κάνουμε
το περιβάλλον της καρδιάς όσο πιο «ασφαλές» γίνεται.


13

Οικογένεια & παιδιά

Η Lp(a) είναι ένας
ισχυρά κληρονομικός παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.
Αν ένας γονέας έχει υψηλή Lp(a),
υπάρχει σημαντική πιθανότητα
να την έχουν και τα παιδιά του.

Για αυτό, σε οικογένειες με
πρόωρα εμφράγματα,
εγκεφαλικά ή αορτική στένωση,
η μέτρηση της Lp(a) στα παιδιά
μπορεί να προσφέρει
πολύτιμη προληπτική πληροφορία.

  • Η Lp(a) μπορεί να μετρηθεί από την παιδική ηλικία.
  • Η γνώση υψηλής Lp(a) οδηγεί σε πιο αυστηρούς στόχους LDL αργότερα.
  • Ενισχύει την έγκαιρη υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής.
Πρόληψη:
Η γνώση της Lp(a) από νωρίς
επιτρέπει καλύτερη καρδιαγγειακή προστασία
σε όλη τη διάρκεια της ζωής.


14

Πόσο συχνά ελέγχεται η Lp(a)

Σε αντίθεση με τη χοληστερόλη,
η Lp(a) δεν χρειάζεται
τακτική επανάληψη,
διότι καθορίζεται γενετικά
και παραμένει σταθερή σε όλη τη ζωή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις,
μία μέτρηση στη ζωή αρκεί
για να καθοριστεί ο ατομικός καρδιαγγειακός κίνδυνος.
Επανάληψη γίνεται μόνο σε ειδικές καταστάσεις,
όπως:

  • Αλλαγή μεθόδου μέτρησης στο εργαστήριο.
  • Αμφίβολα ή οριακά αποτελέσματα.
  • Οικογενειακός έλεγχος σε παιδιά ή συγγενείς.
  • Ειδικές οδηγίες από τον θεράποντα ιατρό.
Πρακτικό μήνυμα:
Αν έχετε ήδη αξιόπιστη τιμή Lp(a),
δεν χρειάζεται να την επαναλαμβάνετε κάθε χρόνο,
όπως τη χοληστερόλη.


15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση Lp(a);

Όχι. Η Lp(a) δεν επηρεάζεται από την πρόσληψη τροφής και μπορεί να μετρηθεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας.

Πόσο συχνά πρέπει να μετριέται;

Συνήθως μία φορά στη ζωή αρκεί. Επανάληψη γίνεται μόνο αν το συστήσει ο γιατρός για ειδικούς λόγους.

Μπορώ να μειώσω την Lp(a) με δίαιτα;

Όχι ουσιαστικά. Η τιμή είναι γενετική. Αυτό που μειώνεται με δίαιτα και φάρμακα είναι ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Τι σημαίνει τιμή πάνω από 50 mg/dL;

Σημαίνει αυξημένο γενετικό κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό και ανάγκη για αυστηρότερους στόχους LDL.

Είναι κληρονομική;

Ναι. Αν έχετε υψηλή Lp(a), είναι πολύ πιθανό να την έχουν και συγγενείς πρώτου βαθμού.

Μπορεί η Lp(a) να προκαλέσει έμφραγμα από μόνη της;

Η υψηλή Lp(a) αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο, αλλά συνήθως δρα σε συνδυασμό με LDL, υπέρταση, κάπνισμα ή διαβήτη.

Ποια μονάδα είναι καλύτερη: mg/dL ή nmol/L;

Τα nmol/L θεωρούνται πιο τυποποιημένα διεθνώς, αλλά και οι δύο μονάδες είναι αποδεκτές όταν ερμηνεύονται σωστά.

Αν έχω υψηλή Lp(a) πρέπει να πάρω φάρμακα;

Όχι απαραίτητα για την ίδια την Lp(a), αλλά συνήθως απαιτείται πιο επιθετική μείωση της LDL και των άλλων παραγόντων κινδύνου.

Η Lp(a) σχετίζεται με αορτική βαλβιδοπάθεια;

Ναι, υψηλή Lp(a) αυξάνει τον κίνδυνο εκφυλιστικής στένωσης της αορτικής βαλβίδας.

Πρέπει να ελεγχθούν τα παιδιά μου;

Ναι, αν υπάρχει υψηλή Lp(a) ή πρόωρα καρδιαγγειακά επεισόδια στην οικογένεια, συνιστάται έλεγχος και στα παιδιά.


16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε την εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Lp(a) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

1. Tsimikas S. Lipoprotein(a): novel target and emerging therapies. J Am Coll Cardiol. 2017.

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

2. European Atherosclerosis Society Consensus Panel. Lipoprotein(a) as a cardiovascular risk factor. Eur Heart J. 2022.

https://academic.oup.com/eurheartj

3. Kronenberg F. Human genetics of Lp(a). Atherosclerosis. 2016.

https://www.sciencedirect.com

4. Viney NJ et al. Antisense therapy targeting apo(a). N Engl J Med. 2016.

https://www.nejm.org

5. Boffa MB, Koschinsky ML. Lipoprotein(a): clinical relevance. Circulation. 2022.

https://www.ahajournals.org

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Τοξόπλασμα-Οδηγός-Ασθενών.jpg

🐱 Τοξόπλασμα (Toxoplasma gondii) – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Το Τοξόπλασμα (Toxoplasma gondii) είναι ένα παράσιτο που μολύνει τον άνθρωπο μέσω τροφής ή επαφής με μολυσμένα ζώα, κυρίως γάτες. Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους προκαλεί ήπια ή και καθόλου συμπτώματα. Όμως, στην εγκυμοσύνη ή σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, η λοίμωξη μπορεί να είναι σοβαρή. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος με εξετάσεις αίματος είναι πολύ σημαντικός.

1) Τι είναι το Τοξόπλασμα;

Το Toxoplasma gondii είναι ένα μονοκύτταρο παράσιτο. Οι γάτες είναι ο τελικός ξενιστής του, ενώ ο άνθρωπος μολύνεται τυχαία μέσω τροφής ή περιβάλλοντος. Στους περισσότερους προκαλεί ήπια λοίμωξη, αλλά σε εγκύους και ανοσοκατεσταλμένους μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.

2) Τρόποι Μετάδοσης

  • Κατανάλωση ωμού ή μισοψημένου κρέατος (αρνί, χοιρινό, μοσχάρι).
  • Κατανάλωση μη καλά πλυμένων φρούτων και λαχανικών.
  • Επαφή με χώμα ή άμμο μολυσμένη με περιττώματα γάτας.
  • Μετάδοση από μητέρα σε έμβρυο (συγγενής τοξοπλάσμωση).

3) Συμπτώματα

Στους περισσότερους ανθρώπους η λοίμωξη είναι ασυμπτωματική. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μοιάζουν με γρίπη:

  • Πυρετός, κόπωση.
  • Διογκωμένοι λεμφαδένες.
  • Μυαλγίες, πονοκέφαλος.

Σε ανοσοκατεσταλμένους: μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα και σοβαρές νευρολογικές βλάβες.

4) Τοξόπλασμα στην Εγκυμοσύνη

Η μόλυνση από τοξόπλασμα στην εγκυμοσύνη είναι επικίνδυνη. Μπορεί να προκαλέσει:

  • Αποβολή.
  • Συγγενείς ανωμαλίες (εγκεφαλικές βλάβες, τύφλωση).
  • Χαμηλό βάρος γέννησης.

Για τον λόγο αυτό, στον προγεννητικό έλεγχο γίνεται εξέταση IgM, IgG και IgG avidity για να φανεί αν η έγκυος έχει περάσει ή αν έχει πρόσφατη λοίμωξη.

5) Διάγνωση – Εξετάσεις Αίματος

Η διάγνωση του τοξοπλάσματος γίνεται με αιματολογικές και μοριακές εξετάσεις:

ΕξέτασηΣημασία
IgMΔείχνει πρόσφατη λοίμωξη.
IgGΔείχνει παλαιότερη λοίμωξη ή ανοσία.
IgG avidityΔείχνει πόσο πρόσφατη είναι η λοίμωξη.
PCRΑνιχνεύει το DNA του παρασίτου με ακρίβεια.

6) Θεραπεία

Στους υγιείς ενήλικες δεν απαιτείται θεραπεία. Σε εγκύους ή ανοσοκατεσταλμένους χορηγούνται ειδικά φάρμακα, όπως:

  • Σπιραμυκίνη (σε εγκύους).
  • Πυριμεθαμίνη και σουλφαδιαζίνη (σε σοβαρές περιπτώσεις).

7) Πρόληψη

  • Πλύσιμο φρούτων και λαχανικών.
  • Καλό ψήσιμο κρέατος.
  • Πλύσιμο χεριών μετά την επαφή με χώμα ή γάτες.
  • Αποφυγή καθαρισμού άμμου γάτας από εγκύους.

8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Είναι όλες οι γάτες επικίνδυνες;

Όχι. Μόνο οι γάτες που τρέφονται με ωμό κρέας ή κυνηγούν τρωκτικά μπορεί να αποβάλλουν ωοκύστεις στα κόπρανα.

❓ Αν έχω IgG θετικό, τι σημαίνει;

Ότι έχετε ανοσία, είτε από παλιά λοίμωξη είτε από επαφή με το παράσιτο στο παρελθόν. Δεν υπάρχει κίνδυνος για εγκυμοσύνη.

❓ Μπορεί το τοξόπλασμα να περάσει στο έμβρυο;

Ναι. Αν η λοίμωξη είναι πρόσφατη (IgM θετικό, IgG avidity χαμηλό), υπάρχει κίνδυνος συγγενούς τοξοπλάσμωσης.

❓ Υπάρχει εμβόλιο;

Όχι. Η πρόληψη βασίζεται στην υγιεινή και στη σωστή διατροφή.

❓ Χρειάζεται να κάνω εξέταση πριν μείνω έγκυος;

Ναι. Συνιστάται έλεγχος IgM και IgG στον προγεννητικό έλεγχο.

9) Κλείστε Εξέταση

🔬 Εξέταση για Τοξόπλασμα

Ελέγξτε την ανοσία σας στο Τοξόπλασμα (IgM, IgG, IgG avidity, PCR) με μια απλή εξέταση αίματος.

➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε άμεσα
Ραντεβού Online.


ilara-symptomata-exanthima-metadosi-mmr-igm-igg-pcr-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Ιλαρά: Συμπτώματα, Εξάνθημα, Μετάδοση, Εμβόλιο MMR & Εξετάσεις (IgM/IgG/PCR)

Τελευταία ενημέρωση:

Τι να θυμάστε: Η ιλαρά είναι ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενής λοίμωξη. Τα πρώτα συμπτώματα μοιάζουν με «κρυολόγημα» (πυρετός, βήχας, καταρροή, επιπεφυκίτιδα) και ακολουθεί χαρακτηριστικό εξάνθημα. Ο εμβολιασμός MMR είναι η αποτελεσματικότερη πρόληψη, ενώ οι εξετάσεις IgM/IgG και PCR βοηθούν στην επιβεβαίωση/έλεγχο ανοσίας.



1

Τι είναι η ιλαρά

Η ιλαρά (measles) είναι οξεία ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από τον ιό της ιλαράς. Είναι από τις πιο μεταδοτικές λοιμώξεις: σε μη εμβολιασμένους, η μετάδοση μέσα σε στενή επαφή είναι πολύ συχνή. Η νόσος συνήθως ξεκινά με υψηλό πυρετό και συμπτώματα τύπου «κρυολογήματος» και στη συνέχεια εμφανίζεται το χαρακτηριστικό εξάνθημα.

Ιατρικός ορισμός: Η ιλαρά είναι συστηματική ιογενής λοίμωξη που προσβάλλει κυρίως το αναπνευστικό επιθήλιο και το ανοσοποιητικό σύστημα, με χαρακτηριστική κλινική ακολουθία πυρετού → αναπνευστικών συμπτωμάτων → γενικευμένου εξανθήματος.


2

Πώς μεταδίδεται

Η ιλαρά μεταδίδεται κυρίως αερογενώς (σταγονίδια/αερόλυμα) όταν ο ασθενής βήχει, φτερνίζεται ή μιλάει. Ο ιός μπορεί να παραμείνει στον αέρα ή σε κλειστούς χώρους για σημαντικό χρονικό διάστημα, γι’ αυτό και η έκθεση σε κλειστό χώρο αυξάνει τον κίνδυνο.

  • Κλειστοί χώροι: σχολεία, ιατρεία, αίθουσες αναμονής, δημόσιες υπηρεσίες.
  • Επαφή με μη εμβολιασμένους: υψηλότερη πιθανότητα νόσησης.
  • Χρονικό παράθυρο: μπορεί να μεταδοθεί πριν γίνει «προφανής» από το εξάνθημα.

Σε πρακτικό επίπεδο, αρκεί σύντομη παραμονή στον ίδιο κλειστό χώρο με ασθενή για να υπάρξει μετάδοση, ακόμη και χωρίς άμεση επαφή. Για τον λόγο αυτό η ιλαρά θεωρείται μία από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις παγκοσμίως.

Πότε είναι μεταδοτικός ο ασθενής: Συνήθως από 4 ημέρες πριν έως περίπου 4 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Στο διάστημα αυτό συνιστάται αυστηρή απομόνωση και αποφυγή επαφής με βρέφη, εγκύους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα.


3

Συμπτώματα ιλαράς

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μετά από περίοδο επώασης περίπου 10–14 ημερών. Η νόσος συχνά ξεκινά με υψηλό πυρετό και συμπτώματα από το αναπνευστικό και τα μάτια. Το εξάνθημα ακολουθεί λίγες ημέρες αργότερα.

  • Υψηλός πυρετός.
  • Βήχας, καταρροή.
  • Επιπεφυκίτιδα (κόκκινα/ερεθισμένα μάτια).
  • Κακουχία, ανορεξία, έντονη κόπωση.
  • Κηλίδες Koplik (λευκές/υπόλευκες βλάβες στο στόμα) σε αρκετές περιπτώσεις.
Τι να θυμάστε: Τα πρώτα συμπτώματα της ιλαράς συχνά μοιάζουν με απλό κρυολόγημα. Ο συνδυασμός όμως υψηλού πυρετού + βήχα/καταρροής + επιπεφυκίτιδας, ακολουθούμενος από εξάνθημα που ξεκινά από το πρόσωπο, είναι ιδιαίτερα ενδεικτικός και πρέπει να οδηγεί σε άμεση ιατρική εκτίμηση, ειδικά σε παιδιά και ανεμβολίαστους.


4

Πώς μοιάζει το εξάνθημα της ιλαράς

Το εξάνθημα της ιλαράς είναι συνήθως μακροκηλιδώδες (κόκκινες κηλίδες/βλατίδες) και έχει χαρακτηριστική πορεία: εμφανίζεται πρώτα στο πρόσωπο και πίσω από τα αυτιά και στη συνέχεια κατεβαίνει στον κορμό και στα άκρα. Συχνά συνοδεύεται από υψηλό πυρετό.

Τις πρώτες 24–48 ώρες το εξάνθημα μπορεί να είναι πιο έντονο στο πρόσωπο και στον κορμό, ενώ σταδιακά σκουραίνει και υποχωρεί με την ίδια σειρά που εμφανίστηκε, συχνά αφήνοντας παροδική καφέ χροιά ή ήπια απολέπιση.

Συχνό κλινικό λάθος: Να εκλαμβάνεται ως «αλλεργικό εξάνθημα» χωρίς να συνεκτιμηθούν πυρετός + βήχας/καταρροή + επιπεφυκίτιδα και το ιστορικό εμβολιασμού/έκθεσης.


5

Πόσες μέρες κρατάει και πότε παύει η μεταδοτικότητα

Η συνολική διάρκεια ποικίλλει, αλλά συχνά η οξεία φάση κρατά 7–10 ημέρες. Κλινικά, ο πυρετός και η κακουχία είναι πιο έντονα γύρω από την εμφάνιση του εξανθήματος.

  • Μεταδοτικότητα: συνήθως ξεκινά λίγες ημέρες πριν το εξάνθημα και μειώνεται μετά την εγκατάστασή του.
  • Πρακτικά: απομόνωση/αποφυγή επαφής με ευάλωτους (βρέφη, έγκυες, ανοσοκατεσταλμένους) μέχρι να δοθούν σαφείς οδηγίες από ιατρό.
Χρονικό παράθυρο μεταδοτικότητας: Ο ασθενής θεωρείται συνήθως μεταδοτικός από περίπου 4 ημέρες πριν έως 4 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Στο διάστημα αυτό συνιστάται απομόνωση και αυστηρή αποφυγή επαφής με ευάλωτες ομάδες.


6

Επιπλοκές και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Η ιλαρά μπορεί να είναι σοβαρή, ειδικά σε μικρά παιδιά, εγκύους και ανοσοκατεσταλμένους. Οι επιπλοκές οφείλονται είτε στην ίδια τη λοίμωξη είτε σε δευτερογενείς λοιμώξεις.

  • Πνευμονία (συχνή σοβαρή επιπλοκή).
  • Ωτίτιδα (ιδίως σε παιδιά).
  • Διάρροια/αφυδάτωση.
  • Εγκεφαλίτιδα (σπάνια, αλλά σοβαρή).

Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, χρόνια μετά τη λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα (SSPE), μια προοδευτική νευρολογική επιπλοκή που συνδέεται με προηγούμενη ιλαρά στην παιδική ηλικία.

Ομάδες υψηλού κινδύνου: βρέφη <12 μηνών, ανεμβολίαστα παιδιά, έγκυες, άτομα με ανοσοκαταστολή ή χρόνιες παθήσεις, καθώς και ηλικιωμένοι έχουν αυξημένη πιθανότητα σοβαρής νόσησης ή επιπλοκών.


7

Πότε είναι επείγον

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση: επίμονος πολύ υψηλός πυρετός, έντονη δυσκολία στην αναπνοή, σημεία αφυδάτωσης, σύγχυση/υπνηλία, σπασμοί, επιδείνωση μετά από πρόσκαιρη βελτίωση, καθώς και κάθε ύποπτο περιστατικό σε βρέφος, έγκυο ή ανοσοκατεσταλμένο.


8

Διάγνωση: κλινική εικόνα και κριτήρια

Η διάγνωση ξεκινά από την κλινική εικόνα (πυρετός, αναπνευστικά συμπτώματα, επιπεφυκίτιδα, εξάνθημα) και το ιστορικό (εμβολιασμός, πιθανή έκθεση). Επειδή αρκετές ιογενείς λοιμώξεις προκαλούν εξάνθημα, ο εργαστηριακός έλεγχος είναι χρήσιμος για επιβεβαίωση ή για έλεγχο ανοσίας.

Στη διαφορική διάγνωση περιλαμβάνονται άλλες ιογενείς εξανθηματικές νόσοι (π.χ. ερυθρά, παρβοϊός Β19), φαρμακευτικά εξανθήματα και αλλεργικές αντιδράσεις. Ο συνδυασμός πυρετού + αναπνευστικών συμπτωμάτων + επιπεφυκίτιδας με χαρακτηριστική εξέλιξη εξανθήματος αυξάνει σημαντικά την υποψία ιλαράς.


9

Εξετάσεις (IgM, IgG, PCR) – τι δείχνει η καθεμία

Οι κύριες εξετάσεις είναι τα αντισώματα IgM, IgG και η μοριακή ανίχνευση (PCR). Η επιλογή εξαρτάται από το αν ο στόχος είναι η επιβεβαίωση πρόσφατης λοίμωξης ή ο έλεγχος ανοσίας (π.χ. μετά από εμβολιασμό).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα.
ΕξέτασηΤι δείχνειΠότε είναι χρήσιμη
Measles IgMΣυμβατή με πρόσφατη λοίμωξη (όταν είναι θετική).Όταν υπάρχει ύποπτη κλινική εικόνα/έκθεση.
Measles IgGΔείκτης ανοσίας (παλαιά νόσηση ή εμβολιασμός).Έλεγχος ανοσίας (π.χ. πριν/κατά την εγκυμοσύνη, σε υγειονομικούς).
PCR (Measles)Ανιχνεύει γενετικό υλικό του ιού.Σε πρώιμη φάση ή όταν απαιτείται υψηλή διαγνωστική ακρίβεια.

Συχνά εργαστηριακά σενάρια:

  • IgM(+), IgG(−): πιθανή πρόσφατη πρωτολοίμωξη – συνιστάται επανέλεγχος.
  • IgM(+), IgG(+): ενεργός ή πρόσφατη λοίμωξη.
  • IgM(−), IgG(+): ανοσία (παλαιά νόσηση ή εμβολιασμός).
  • IgM(−), IgG(−): απουσία ανοσίας – αυξημένος κίνδυνος μετά από έκθεση.
Πότε γίνονται θετικές οι εξετάσεις: Τα IgM συνήθως ανιχνεύονται λίγες ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος, ενώ τα IgG εμφανίζονται αργότερα και παραμένουν εφ’ όρου ζωής ως δείκτης ανοσίας. Η PCR μπορεί να είναι θετική νωρίτερα, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια της νόσου, πριν αναπτυχθούν αντισώματα.

10

Ερμηνεία αποτελεσμάτων: τι σημαίνει IgM/IgG/PCR

Σε γενικές γραμμές, IgM θετικό υποστηρίζει πρόσφατη λοίμωξη, ενώ IgG θετικό υποδηλώνει ανοσία (είτε από παλαιά νόσηση είτε από εμβολιασμό). Η PCR χρησιμοποιείται για επιβεβαίωση ενεργού λοίμωξης ανάλογα με το χρονικό στάδιο και το δείγμα.

Η τελική ερμηνεία πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με συμπτώματα, ιστορικό εμβολιασμού και χρόνο από την έκθεση, γιατί σε πολύ πρώιμη φάση μπορεί κάποια τεστ να μην έχουν προλάβει να «γίνουν θετικά».


11

Ιλαρά και εγκυμοσύνη

Η ιλαρά στην εγκυμοσύνη απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση, καθώς η νόσηση μπορεί να συνοδεύεται από αυξημένους κινδύνους. Το εμβόλιο MMR (ζων εξασθενημένο) δεν χορηγείται κατά την κύηση, γι’ αυτό ο έλεγχος ανοσίας (IgG) και ο εμβολιασμός (όταν ενδείκνυται) είναι σημαντικοί πριν την εγκυμοσύνη.

Έκθεση σε ιλαρά κατά την εγκυμοσύνη: αν υπάρξει επαφή με ύποπτο ή επιβεβαιωμένο κρούσμα, συνιστάται άμεση επικοινωνία με ιατρό και έλεγχος Measles IgG για εκτίμηση ανοσίας. Ο εμβολιασμός προγραμματίζεται μετά τον τοκετό, εφόσον δεν υπάρχει ανοσία.


12

Ιλαρά σε παιδιά: πρακτικές οδηγίες για γονείς

Στα παιδιά, η ιλαρά μπορεί να εξελιχθεί πιο βαριά, ειδικά σε μικρές ηλικίες ή όταν υπάρχουν υποκείμενα νοσήματα. Κρατήστε το παιδί ενυδατωμένο, παρακολουθήστε τον πυρετό και επικοινωνήστε με παιδίατρο αν υπάρχει επιδείνωση, δύσπνοια, ωταλγία, έντονη υπνηλία ή σημεία αφυδάτωσης.

  • Απομόνωση: αποφυγή σχολείου/συναθροίσεων και επαφής με βρέφη/ευάλωτους.
  • Ενυδάτωση: μικρές συχνές ποσότητες υγρών.
  • Παρακολούθηση: αναπνοή, πρόσληψη υγρών, διούρηση, συμπεριφορά.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς στο σπίτι:

  • Κρατήστε το παιδί σε ήρεμο περιβάλλον και αποφύγετε επισκέψεις.
  • Δώστε υγρά σε μικρές, συχνές ποσότητες.
  • Μετράτε τακτικά τη θερμοκρασία.
  • Επικοινωνήστε με παιδίατρο αν μειωθεί η πρόσληψη υγρών, εμφανιστεί έντονη υπνηλία ή δυσκολία στην αναπνοή.


13

Θεραπεία και φροντίδα στο σπίτι

Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο ρουτίνας για την ιλαρά. Η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική: ξεκούραση, ενυδάτωση, έλεγχος πυρετού με βάση τις ιατρικές οδηγίες και στενή παρακολούθηση για επιπλοκές. Αν προκύψουν βακτηριακές επιπλοκές, η θεραπεία καθορίζεται από ιατρό.

  • Επιτρέπεται: ξεκούραση, καλή ενυδάτωση, αντιπυρετικά μόνο σύμφωνα με ιατρικές οδηγίες.
  • Αποφεύγεται: άσκοπη χρήση αντιβιοτικών, επαφή με άλλα παιδιά, επιστροφή σε σχολείο πριν δοθεί ιατρική οδηγία.


14

Πρόληψη: εμβόλιο MMR και έλεγχος ανοσίας

Η αποτελεσματικότερη πρόληψη είναι ο εμβολιασμός με MMR (ιλαρά–ερυθρά–παρωτίτιδα). Σε άτομα που δεν γνωρίζουν αν έχουν ανοσία, ο έλεγχος Measles IgG μπορεί να βοηθήσει να εκτιμηθεί αν υπάρχει προστασία.

  • Έλεγχος ανοσίας (IgG): χρήσιμος σε ειδικές ομάδες (π.χ. γυναίκες πριν την εγκυμοσύνη, υγειονομικούς).
  • Στόχος: υψηλή εμβολιαστική κάλυψη για προστασία και των ευάλωτων ομάδων.
Πρακτικά: Αν δεν υπάρχει τεκμηριωμένος εμβολιασμός ή προηγούμενη νόσηση, ο έλεγχος Measles IgG βοηθά να διαπιστωθεί αν υπάρχει ανοσία. Σε άτομα χωρίς ανοσία, ο εμβολιασμός MMR προγραμματίζεται κατόπιν ιατρικής σύστασης.


15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο μεταδοτική είναι η ιλαρά;

Είναι από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις, ειδικά σε μη εμβολιασμένους και σε κλειστούς χώρους.

Υπάρχει ειδική θεραπεία για την ιλαρά;

Συνήθως όχι· η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και η ιατρική εκτίμηση είναι κρίσιμη αν εμφανιστούν επιπλοκές.

Πότε χρειάζομαι εξέταση IgM ή PCR;

Όταν υπάρχει ύποπτη κλινική εικόνα/έκθεση και απαιτείται επιβεβαίωση πρόσφατης ή ενεργού λοίμωξης.

Αν έχω κάνει MMR χρειάζομαι εξετάσεις;

Συνήθως όχι, αλλά σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. πριν από εγκυμοσύνη ή σε επαγγελματική έκθεση) μπορεί να ζητηθεί έλεγχος ανοσίας με IgG.

Πώς ξεχωρίζει από αλλεργικό εξάνθημα;

Ο συνδυασμός υψηλού πυρετού, αναπνευστικών συμπτωμάτων/επιπεφυκίτιδας και η χαρακτηριστική εξέλιξη του εξανθήματος είναι πιο συμβατός με ιλαρά.

Πόσες μέρες πρέπει να μείνω στο σπίτι με ιλαρά;

Συνήθως συνιστάται απομόνωση έως περίπου 4 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος ή σύμφωνα με ιατρική οδηγία.

Αν ήρθα σε επαφή με κρούσμα, τι πρέπει να κάνω;

Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό για εκτίμηση κινδύνου και, αν χρειάζεται, έλεγχο ανοσίας με Measles IgG.

Μπορώ να κολλήσω ιλαρά αν έχω κάνει MMR;

Η πιθανότητα είναι πολύ μικρή, καθώς ο εμβολιασμός προσφέρει υψηλή προστασία, ειδικά μετά από δύο δόσεις.


16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Ιλαράς (IgM/IgG/PCR) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


17

Βιβλιογραφία

1. Measles (Rubeola) – Clinical features & prevention. CDC.

2. Measles – Fact sheet & immunization guidance. WHO.

3. Measles – Epidemiology, diagnosis and management overview. UpToDate.

4. Measles – Laboratory testing and interpretation (IgM/IgG/PCR). Public Health guidance.

5. MMR vaccination recommendations and catch-up schedules. Immunization guidance.

6. Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Λιστέρια-Οδηγός-Ασθενών.jpg

🦠 Λιστέρια (Listeria monocytogenes) – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Η Λιστέρια είναι ένα βακτήριο (Listeria monocytogenes) που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις στον άνθρωπο, ιδιαίτερα σε έγκυες γυναίκες, νεογνά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Η λιστερίωση συνδέεται συχνά με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, όπως μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά, αλλαντικά, έτοιμα γεύματα και ωμά λαχανικά. Αν και είναι σχετικά σπάνια, η νόσος μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές.

1) Τι είναι η Λιστέρια;

Η Listeria monocytogenes είναι ένα βακτήριο που βρίσκεται ευρέως στο περιβάλλον (χώμα, νερό, ζώα). Προκαλεί τη λιστερίωση, μια λοίμωξη που μπορεί να κυμαίνεται από ήπια γαστρεντερίτιδα μέχρι σοβαρές καταστάσεις όπως σηψαιμία και μηνιγγίτιδα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

2) Τρόποι μετάδοσης & Τρόφιμα υψηλού κινδύνου

  • Μη παστεριωμένο γάλα και τυριά.
  • Ωμοί ή μισοψημένοι ξηροί καρποί και λαχανικά.
  • Αλλαντικά και καπνιστά ψάρια.
  • Έτοιμα φαγητά σε συσκευασία (π.χ. σαλάτες, σάντουιτς).

Η μετάδοση γίνεται κυρίως με κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων. Η λιστέρια μπορεί να επιβιώσει ακόμα και στο ψυγείο.

3) Συμπτώματα λιστερίωσης

  • Πυρετός και ρίγη.
  • Μυαλγίες, αρθραλγίες.
  • Ναυτία, εμετοί, διάρροια.
  • Σε σοβαρές περιπτώσεις: μηνιγγίτιδα, σύγχυση, σπασμοί.

Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μερικές ημέρες έως 2 μήνες.

4) Λιστέρια στην εγκυμοσύνη

Η λιστερίωση στην εγκυμοσύνη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, γιατί μπορεί να προκαλέσει:

  • Αποβολή ή πρόωρο τοκετό.
  • Ενδομήτρια λοίμωξη.
  • Νεογνική λιστερίωση.

Για τον λόγο αυτό, οι έγκυες πρέπει να αποφεύγουν τρόφιμα υψηλού κινδύνου.

5) Επιπλοκές

Οι σοβαρότερες επιπλοκές της λιστερίωσης είναι:

  • Σηψαιμία.
  • Μηνιγγίτιδα.
  • Νεογνική λοίμωξη.
  • Μόνιμες νευρολογικές βλάβες.

6) Διάγνωση – Εξετάσεις αίματος & καλλιέργειες

Η διάγνωση γίνεται με εργαστηριακές εξετάσεις:

ΕξέτασηΣημασία
Καλλιέργεια αίματοςΧρυσό πρότυπο διάγνωσης λιστερίωσης.
Καλλιέργεια ΕΝΥΣε περιπτώσεις μηνιγγίτιδας.
PCR για ListeriaΤαχεία διάγνωση με μοριακή τεχνική.
Αιματολογικός έλεγχοςΑύξηση λευκών αιμοσφαιρίων, δείκτες φλεγμονής.

7) Θεραπεία

Η λιστερίωση αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Η συνήθης αγωγή περιλαμβάνει:

  • Αμπικιλλίνη σε συνδυασμό με Γενταμυκίνη.
  • Εναλλακτικά: τριμεθοπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη.

Η διάρκεια θεραπείας εξαρτάται από τη σοβαρότητα: 2 εβδομάδες για ήπιες μορφές, 3–6 εβδομάδες για μηνιγγίτιδα.

8) Πρόληψη – Οδηγίες διατροφής & υγιεινής

  • Αποφύγετε μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά.
  • Πλένετε καλά τα λαχανικά και τα φρούτα.
  • Μαγειρεύετε το κρέας και τα ψάρια καλά.
  • Αποφεύγετε αλλαντικά και έτοιμα φαγητά σε εγκυμοσύνη.

9) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από λιστερίωση;

Έγκυες, νεογνά, ηλικιωμένοι και άτομα με χαμηλό ανοσοποιητικό σύστημα.

❓ Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα;

Πυρετός, γαστρεντερικές διαταραχές και μυαλγίες. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα.

❓ Υπάρχει εμβόλιο για Λιστέρια;

Όχι, δεν υπάρχει εμβόλιο. Η πρόληψη βασίζεται σε ασφαλείς διατροφικές πρακτικές.

❓ Μπορεί να περάσει από μητέρα σε παιδί;

Ναι, μπορεί να περάσει διαπλακουντιακά ή κατά τον τοκετό.

❓ Πώς διαγιγνώσκεται η λιστερίωση;

Με καλλιέργεια αίματος ή ΕΝΥ, και μοριακές εξετάσεις (PCR).

10) Κλείστε Εξέταση

🔬 Εξέταση για Λιστέρια

Προστατέψτε την υγεία σας με έγκαιρη διάγνωση. Η ανίχνευση Λιστέριας γίνεται με εξετάσεις αίματος και καλλιέργειες.

➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε άμεσα
Ραντεβού Online.


HBeAg-Αντιγόνο-e-Ηπατίτιδας-Β-1200x800.jpg

🧪 HBeAg – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Η εξέταση HBeAg (Hepatitis B e Antigen) αφορά τον εντοπισμό ενός αντιγόνου που συνδέεται με τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV). Η παρουσία του στο αίμα αποτελεί σημαντικό δείκτη ενεργού πολλαπλασιασμού του ιού και υψηλής μολυσματικότητας. Η μέτρηση του HBeAg χρησιμοποιείται για τη διάγνωση, την παρακολούθηση και την εκτίμηση της θεραπευτικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με ηπατίτιδα Β.

1) Τι είναι το HBeAg;

Το HBeAg είναι ένα αντιγόνο που προέρχεται από τον ιό της ηπατίτιδας Β. Η ανίχνευσή του στο αίμα δείχνει ότι ο ιός πολλαπλασιάζεται ενεργά και ότι ο ασθενής είναι ιδιαίτερα μολυσματικός. Για τον λόγο αυτό, η εξέταση HBeAg χρησιμοποιείται συχνά για την εκτίμηση του κινδύνου μετάδοσης του ιού.

2) Πότε συνιστάται η εξέταση;

  • Σε ασθενείς με θετικό HBsAg για εκτίμηση της μολυσματικότητας.
  • Σε εγκύους με ηπατίτιδα Β, ώστε να εκτιμηθεί ο κίνδυνος μετάδοσης στο νεογνό.
  • Σε ασθενείς που παρακολουθούνται για χρόνια ηπατίτιδα Β.
  • Κατά την έναρξη ή την παρακολούθηση αντιικής θεραπείας.

3) Σχέση HBeAg με τον ιό HBV

Η παρουσία HBeAg στο αίμα σημαίνει ότι ο ιός πολλαπλασιάζεται ενεργά. Αντιθέτως, η εξαφάνιση του HBeAg και η εμφάνιση των αντισωμάτων Anti-HBe δείχνει μείωση της μολυσματικότητας και καλύτερη πρόγνωση.

4) Συνδυασμός με άλλες αιματολογικές εξετάσεις

Η ερμηνεία του HBeAg απαιτεί συνδυασμό με άλλες εξετάσεις:

ΕξέτασηΣημασία
HBsAgΔείχνει ενεργή λοίμωξη με HBV.
Anti-HBsΔείχνει ανοσία.
Anti-HBcΔείχνει παλαιότερη ή τρέχουσα λοίμωξη.
Anti-HBeΔείχνει μείωση της μολυσματικότητας.
HBV DNA (PCR)Αντικειμενικός δείκτης ιικού φορτίου.

5) Ερμηνεία αποτελεσμάτων

  • HBeAg θετικό: Υψηλή μολυσματικότητα, ενεργός πολλαπλασιασμός ιού.
  • HBeAg αρνητικό, Anti-HBe θετικό: Χαμηλότερη μολυσματικότητα, βελτίωση κλινικής εικόνας.
  • HBeAg θετικό με υψηλό HBV DNA: Ενδείξεις σοβαρής ενεργότητας.

6) HBeAg στην εγκυμοσύνη

Η παρουσία HBeAg σε έγκυο γυναίκα σημαίνει αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης του ιού στο νεογνό. Στην περίπτωση αυτή συνιστώνται:

  • Εμβόλιο ηπατίτιδας Β στο νεογνό αμέσως μετά τη γέννηση.
  • Χορήγηση HBIG (ειδικής ανοσοσφαιρίνης).
  • Σε ορισμένες περιπτώσεις, αντιική θεραπεία στη μητέρα κατά το τρίτο τρίμηνο.

7) HBeAg και θεραπεία

Η θεραπεία για την ηπατίτιδα Β στοχεύει στη μείωση του HBV DNA και στην εξαφάνιση του HBeAg. Η «ορομετατροπή» από HBeAg(+) σε Anti-HBe(+) θεωρείται θετικό αποτέλεσμα της θεραπείας.

8) Παρακολούθηση ασθενών με HBeAg

Η παρακολούθηση περιλαμβάνει:

  • Τακτικό έλεγχο HBeAg και Anti-HBe.
  • Μέτρηση HBV DNA (ιικό φορτίο).
  • Έλεγχο ηπατικών ενζύμων (ALT, AST).
  • Απεικονιστικό έλεγχο ήπατος για πιθανή κίρρωση ή καρκίνο.

9) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Τι σημαίνει αν έχω θετικό HBeAg;

Σημαίνει ότι ο ιός της ηπατίτιδας Β πολλαπλασιάζεται ενεργά και υπάρχει υψηλή μολυσματικότητα.

❓ Μπορεί το HBeAg να γίνει αρνητικό;

Ναι. Με την πάροδο του χρόνου ή με θεραπεία, το HBeAg μπορεί να εξαφανιστεί και να εμφανιστεί το Anti-HBe.

❓ Είναι απαραίτητος ο έλεγχος HBeAg στην εγκυμοσύνη;

Ναι, διότι δείχνει τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού στο νεογνό.

❓ Ποια είναι η σχέση HBeAg με το HBV DNA;

Και τα δύο δείχνουν ενεργό πολλαπλασιασμό του ιού. Το HBV DNA είναι πιο ακριβής ποσοτικός δείκτης.

❓ Αν έχω αρνητικό HBeAg, σημαίνει ότι είμαι θεραπευμένος;

Όχι απαραίτητα. Χρειάζεται συνδυασμός εξετάσεων (HBV DNA, Anti-HBe) για την πλήρη εικόνα.

10) Κλείστε Εξέταση

🔬 Εξέταση HBeAg

Κάντε αξιόπιστη εξέταση HBeAg στο εργαστήριό μας για τον έλεγχο της μολυσματικότητας και της πορείας της ηπατίτιδας Β.

➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε άμεσα
Ραντεβού Online.


Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία – Διαγνωστική ιατρική φροντίδα από το 2004.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.