Sporanox (ιτρακοναζόλη): Δοσολογία ανά ένδειξη & εργαστηριακός έλεγχος πριν/κατά τη θεραπεία

1

Τι είναι το Sporanox & πώς δρα

Το Sporanox είναι το εμπορικό όνομα της ιτρακοναζόλης, ενός συστηματικού αντιμυκητιασικού της ομάδας των τριαζολών. Χρησιμοποιείται όταν η μυκητίαση δεν είναι απλή ή επιφανειακή, όταν αφορά νύχια, όταν η τοπική αγωγή δεν επαρκεί ή όταν υπάρχει ανάγκη για πιο ολοκληρωμένη θεραπεία. Η δράση του βασίζεται στην αναστολή της σύνθεσης εργοστερόλης, ουσίας απαραίτητης για την επιβίωση του μύκητα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ιτρακοναζόλη δεν είναι «κρέμα για μύκητες», αλλά θεραπεία που δρα σε όλο τον οργανισμό. Για τον λόγο αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η λοίμωξη είναι πιο βαθιά, πιο εκτεταμένη, αφορά τα νύχια ή όταν η τοπική θεραπεία δεν αρκεί.

2

Πότε χρησιμοποιείται στην πράξη

Το Sporanox χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες μυκητιασικές λοιμώξεις. Η ακριβής ένδειξη εξαρτάται από τη μορφή του φαρμάκου, το σημείο της λοίμωξης και το ιστορικό του ασθενούς. Στην καθημερινή πράξη, η ιτρακοναζόλη χρησιμοποιείται συχνά σε μυκητιάσεις δέρματος, ονυχομυκητίαση, καθώς και σε ορισμένες μορφές καντιντίασης.

Σε πιο εξειδικευμένα ή νοσοκομειακά σενάρια μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε βαθύτερες ή συστηματικές μυκητιάσεις, όμως εκεί η παρακολούθηση είναι σαφώς πιο αυστηρή και η θεραπεία γίνεται με εξειδικευμένη ιατρική καθοδήγηση.

• δερματοφυτίες σώματος ή πτυχών,
• tinea pedis / tinea manuum σε πιο επίμονες μορφές,
• ονυχομυκητίαση,
• στοματική ή οισοφαγική καντιντίαση, ανάλογα με τη μορφή και το πλαίσιο,
• επιλεγμένες συστηματικές μυκητιάσεις σε ειδικά κέντρα.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν δίνεται εμπειρικά σε κάθε “μύκητα”. Ιδίως στα νύχια, είναι πολύ χρήσιμο να υπάρχει πρώτα σωστή τεκμηρίωση ότι πρόκειται όντως για μύκητα και όχι για άλλη βλάβη νυχιού που μοιάζει με μυκητίαση.

3

Κάψουλες vs πόσιμο διάλυμα: οι διαφορές που έχουν σημασία

Κάψουλες και πόσιμο διάλυμα δεν είναι απλή «ίδια ουσία σε άλλη μορφή». Στο Sporanox, η μορφή επηρεάζει ουσιαστικά τη λήψη, την απορρόφηση και σε ορισμένες ενδείξεις ακόμη και τη θεραπευτική στρατηγική. Για αυτό δεν αλλάζουμε μόνοι μας από κάψουλα σε υγρό ή το αντίστροφο χωρίς ιατρική οδηγία.

• Κάψουλες: συνήθως λαμβάνονται μετά από πλήρες γεύμα και η απορρόφησή τους επηρεάζεται από τη γαστρική οξύτητα.
• Πόσιμο διάλυμα: συνήθως λαμβάνεται χωρίς τροφή και έχει διαφορετική συμπεριφορά ως προς τη βιοδιαθεσιμότητα.
• Στοματική / οισοφαγική καντιντίαση: η μορφή που έχει ιδιαίτερη θέση εδώ είναι το πόσιμο διάλυμα.

4

Δοσολογία για δερματικές μυκητιάσεις

Στις δερματικές μυκητιάσεις, η δοσολογία της ιτρακοναζόλης αλλάζει ανάλογα με την εντόπιση και το πόσο κερατινοποιημένη είναι η περιοχή. Στην πράξη, πιο «εύκολες» εντοπίσεις όπως κορμός ή πτυχές έχουν συνήθως βραχύτερα σχήματα από τα πέλματα ή τις παλάμες.

Οι παραπάνω δόσεις είναι οι πιο συχνά αναφερόμενες σε επίσημα φύλλα οδηγιών για ενήλικες, αλλά η τελική επιλογή εξαρτάται από τη διάγνωση, την απορρόφηση, το βάρος της νόσου και το προφίλ αλληλεπιδράσεων. Σε ασθενή με πολυφαρμακία, το σωστό σχήμα δεν είναι πάντα το πιο «κλασικό».

5

Δοσολογία για ονυχομυκητίαση

Η ονυχομυκητίαση είναι από τις πιο κλασικές ενδείξεις της ιτρακοναζόλης, αλλά είναι επίσης από τις πιο συχνές περιπτώσεις όπου η θεραπεία γίνεται είτε πρόωρα είτε λανθασμένα. Η κλινική εικόνα μπορεί να μοιάζει με μύκητα χωρίς να είναι μύκητας, ενώ και η διάρκεια πρέπει να προσαρμόζεται στο αν αφορά χέρια, πόδια ή και τα δύο.

• Νύχια ποδιών (με ή χωρίς συμμετοχή χεριών): συχνά χρησιμοποιείται 200 mg άπαξ ημερησίως για 12 συνεχόμενες εβδομάδες.
• Μόνο νύχια χεριών: κλασικό pulse σχήμα είναι 200 mg δύο φορές την ημέρα για 1 εβδομάδα, έπειτα 3 εβδομάδες χωρίς φάρμακο, και ξανά δεύτερος παλμός 1 εβδομάδας.

Αυτό που μπερδεύει πολλούς ασθενείς είναι ότι το νύχι δεν «καθαρίζει» αμέσως όταν τελειώσει το κουτί. Η ιτρακοναζόλη παραμένει στους κερατινικούς ιστούς για καιρό, και αυτό που περιμένουμε είναι να αναπτυχθεί νέο υγιές νύχι. Γι’ αυτό και η ορατή βελτίωση καθυστερεί.

6

Δοσολογία για στοματική / οισοφαγική καντιντίαση

Στη στοματική ή οισοφαγική καντιντίαση, το σημείο-κλειδί δεν είναι μόνο η δόση αλλά και η μορφή. Στο επίσημο labeling του Sporanox, η μορφή με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα για στοματική / οισοφαγική καντιντίαση είναι το πόσιμο διάλυμα.

Σε απλούστερα σχήματα, χρησιμοποιείται συχνά 100–200 mg ημερησίως ή αντίστοιχος όγκος διαλύματος, ανάλογα με τη βαρύτητα, το αν η λοίμωξη είναι στοματική ή επεκτείνεται στον οισοφάγο και το αν υπάρχει ανοσοκαταστολή. Σε ορισμένα σχήματα, ειδικά στην οισοφαγική καντιντίαση, η διάρκεια είναι πιο παρατεταμένη και συνεχίζεται ακόμη και μετά τη βελτίωση των συμπτωμάτων.

Όταν χρησιμοποιείται το πόσιμο διάλυμα για στοματική καντιντίαση, έχει πρακτική αξία να κρατιέται για λίγα δευτερόλεπτα στο στόμα πριν καταποθεί, ώστε να υπάρχει και επαφή με τον στοματικό βλεννογόνο.

7

Πώς λαμβάνεται σωστά

Η σωστή λήψη καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το αν η θεραπεία θα πετύχει. Στο Sporanox, αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί η απορρόφηση της ιτρακοναζόλης δεν είναι σταθερή σε όλες τις συνθήκες.

• Κάψουλες: λαμβάνονται μετά από πλήρες γεύμα.
• Κατάποση: οι κάψουλες πρέπει να καταπίνονται ολόκληρες.
• Πόσιμο διάλυμα: λαμβάνεται συνήθως χωρίς τροφή, ώστε να βελτιωθεί η απορρόφηση.
• Σταθερή ώρα: όταν δίνεται καθημερινό σχήμα, βοηθά η λήψη περίπου την ίδια ώρα κάθε ημέρα.

Πρακτικά, ένας ασθενής μπορεί να παίρνει «σωστή δόση» στα χαρτιά αλλά να έχει φτωχή πραγματική απορρόφηση αν συνυπάρχουν λάθη στη λήψη, PPI, αντιόξινα ή σημαντική μείωση γαστρικής οξύτητας.

8

Τι γίνεται με αντιόξινα, PPI και μειωμένη γαστρική οξύτητα

Η απορρόφηση της ιτρακοναζόλης από τις κάψουλες μπορεί να μειωθεί όταν το στομάχι έχει χαμηλή οξύτητα. Αυτό αφορά ασθενείς που λαμβάνουν:

• αντιόξινα,
• H2-blockers,
• αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI),
• ή έχουν αχλωρυδρία / υποχλωρυδρία.

Σε ορισμένα φύλλα οδηγιών αναφέρεται ότι τα αντιόξινα καλό είναι να λαμβάνονται τουλάχιστον 2 ώρες μακριά από την κάψουλα. Σε ειδικές περιπτώσεις μειωμένης οξύτητας, έχει αναφερθεί και η λήψη με όξινο ρόφημα, αλλά αυτό δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά χωρίς ιατρική οδηγία, ειδικά σε ασθενείς με γαστρεντερολογικά προβλήματα ή άλλη αγωγή.

9

Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Η ιτρακοναζόλη δεν είναι κατάλληλη για όλους. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η χρήση της αντενδείκνυται ή πρέπει να αποφεύγεται εκτός αν υπάρχει σοβαρός λόγος και στενή παρακολούθηση.

• Ιστορικό υπερευαισθησίας στην ιτρακοναζόλη ή σε συστατικά του σκευάσματος.
• Καρδιακή ανεπάρκεια / κοιλιακή δυσλειτουργία, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για ονυχομυκητίαση ή άλλη μη απειλητική για τη ζωή ένδειξη.
• Συγχορήγηση με ορισμένα φάρμακα που μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές αλληλεπιδράσεις, αρρυθμίες ή τοξικότητα.
• Εγκυμοσύνη σε μη απειλητικές για τη ζωή ενδείξεις, ιδίως στην ονυχομυκητίαση.

Στην πράξη, για το Sporanox πιο συχνά μας σταματούν τρεις παράγοντες: καρδιά, ήπαρ και άλλα φάρμακα. Ακόμη κι αν η λοίμωξη φαίνεται «απλή», η τελική απόφαση δεν είναι πάντα απλή.

10

Έλεγχος πριν ξεκινήσει η θεραπεία

Πριν ξεκινήσει θεραπεία με Sporanox, η πιο χρήσιμη πρώτη κίνηση είναι η σωστή καταγραφή ιστορικού και φαρμάκων. Ο γιατρός χρειάζεται να γνωρίζει αν υπάρχει ηπατική νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, πιθανότητα κύησης, χρήση PPI / αντιόξινων και κυρίως ποια άλλα φάρμακα λαμβάνονται, επειδή η ιτρακοναζόλη είναι γνωστή για πολλές και δυνητικά σοβαρές αλληλεπιδράσεις.

• όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα,
• όλα τα OTC, φυτικά ή συμπληρώματα,
• τυχόν ηπατική νόσο,
• τυχόν καρδιακή ανεπάρκεια, δύσπνοια, οίδημα ή καρδιολογικό ιστορικό,
• κύηση, πιθανότητα κύησης ή θηλασμό,
• τη διάρκεια που αναμένεται να κρατήσει η θεραπεία.

Σε πιο βραχέα σχήματα και σε υγιή άτομα δεν γίνονται πάντα πολλά πριν την έναρξη. Όμως όταν μιλάμε για μακροχρόνια αγωγή, ονυχομυκητίαση, συνοδά νοσήματα ή πολυφαρμακία, έχει νόημα να μπει από την αρχή ένα βασικό σημείο αναφοράς για το ήπαρ και, ανά περίπτωση, για νεφρική λειτουργία ή γενικότερο εργαστηριακό έλεγχο.

Για τον σχετικό εργαστηριακό έλεγχο, έχει σημασία να ξέρουμε ποιες εξετάσεις ζητούνται πραγματικά από τον θεράποντα και όχι να γίνεται τυχαία «πακέτο εξετάσεων» χωρίς κλινικό λόγο.

11

Ποιες εξετάσεις αίματος έχουν πρακτική αξία

Οι εξετάσεις που έχουν τη μεγαλύτερη πρακτική αξία γύρω από τη θεραπεία με Sporanox είναι συνήθως οι εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνονται σε όλους το ίδιο, αλλά αυτές είναι οι πιο χρήσιμες όταν χρειάζεται monitoring.

• ALT (SGPT)
• AST (SGOT)
• ALP
• γ-GT
• ολική και άμεση χολερυθρίνη

Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να έχουν αξία και:

• κρεατινίνη / ουρία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει συνοδό νόσημα ή σύνθετη αγωγή,
• γενική αίματος, όταν θέλουμε μια πιο συνολική εικόνα,
• ηλεκτρολύτες, σε ειδικές περιστάσεις ή όταν υπάρχουν συμπτώματα / κατακράτηση / άλλη συνοδός αγωγή.

12

Παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας

Η παρακολούθηση κατά τη θεραπεία με Sporanox δεν είναι ίδια για όλους. Όσο πιο παρατεταμένη είναι η αγωγή, όσο πιο πολλές αλληλεπιδράσεις υπάρχουν και όσο πιο βαρύ είναι το ιστορικό, τόσο πιο χρήσιμο γίνεται το monitoring.

Συνήθως μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν:

• η θεραπεία κρατά πάνω από λίγες εβδομάδες,
• ο ασθενής έχει ηπατική νόσο ή αυξημένες τρανσαμινάσες,
• υπάρχει καρδιολογικό ιστορικό,
• συγχορηγούνται πολλά φάρμακα,
• η κλινική ανταπόκριση είναι μικρότερη από την αναμενόμενη.

Η παρακολούθηση περιλαμβάνει δύο επίπεδα:

1. κλινική παρακολούθηση για συμπτώματα τοξικότητας ή αλληλεπιδράσεων,
2. εργαστηριακή παρακολούθηση όταν αυτό έχει ένδειξη.

Αν ο ασθενής είναι σε παρατεταμένο σχήμα, δεν αρκεί να «νιώθει καλά». Μπορεί να έχει ήπια αρχόμενη ηπατική επιβάρυνση χωρίς έντονα συμπτώματα. Αντίστροφα, ήπια εργαστηριακή απόκλιση χωρίς συμπτώματα δεν σημαίνει πάντα αυτόματη διακοπή· χρειάζεται ιατρική κρίση και επαναξιολόγηση.

13

Σημάδια ηπατικής βλάβης που θέλουν άμεση εκτίμηση

Η ηπατοτοξικότητα από ιτρακοναζόλη είναι σπάνια, αλλά όταν εμφανιστεί πρέπει να αναγνωριστεί έγκαιρα. Γι’ αυτό δεν αρκεί να ξέρουμε μόνο ποιες εξετάσεις κάνουμε· πρέπει να ξέρουμε και ποια συμπτώματα δεν αγνοούμε.

• έντονη κόπωση ή αδυναμία που δεν εξηγείται,
• ναυτία ή έμετοι που επιμένουν,
• απώλεια όρεξης,
• πόνος ή βάρος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς,
• σκουρόχρωμα ούρα,
• αποχρωματισμένα κόπρανα,
• ίκτερος.

Αν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με ιατρό και συνήθως επείγει να γίνει ηπατικός έλεγχος. Το λάθος είναι να συνεχίζεται η θεραπεία «μέχρι να περάσει».

14

Σημάδια καρδιακής επιβάρυνσης και πότε διακόπτεται

Η ιτρακοναζόλη έχει ειδική προειδοποίηση για αρνητική ινότροπη δράση και για τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας ή επιδείνωσής της. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ασθενείς με υπάρχουσα κοιλιακή δυσλειτουργία, αλλά και σε όσους έχουν οριακή καρδιακή εφεδρεία.

Συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν γρήγορα τον ασθενή και τον ιατρό:

• δύσπνοια που χειροτερεύει,
• οίδημα αστραγάλων ή ποδιών,
• αιφνίδια αύξηση βάρους από κατακράτηση,
• εύκολη κόπωση σε βαθμό που δεν υπήρχε πριν,
• αίσθημα παλμών ή ζάλη,
• νυχτερινή δύσπνοια ή ανάγκη για περισσότερα μαξιλάρια στον ύπνο.

Όταν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, η λογική δεν είναι «να περιμένουμε να ολοκληρωθεί η αγωγή». Χρειάζεται επανεκτίμηση και συχνά διακοπή. Ειδικά όταν το Sporanox δίνεται για ονυχομυκητίαση ή άλλη μη απειλητική για τη ζωή ένδειξη, το όριο ανοχής μας στον καρδιολογικό κίνδυνο είναι σαφώς χαμηλότερο.

15

Αλληλεπιδράσεις: τι να δηλώσετε πάντα

Η ιτρακοναζόλη είναι από τα φάρμακα όπου η πλήρης αναφορά της συνοδού αγωγής δεν είναι τυπική λεπτομέρεια αλλά βασικό μέτρο ασφάλειας. Λόγω της ισχυρής επίδρασής της σε μεταβολικά μονοπάτια, μπορεί να αυξήσει ή να μεταβάλει σημαντικά τα επίπεδα άλλων φαρμάκων.

Πρέπει να δηλώνονται πάντα:

• αντιαρρυθμικά ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν το QT,
• ορισμένες στατίνες,
• βενζοδιαζεπίνες και άλλα κατασταλτικά,
• αντιπηκτικά,
• ανοσοκατασταλτικά,
• αναστολείς διαύλων ασβεστίου,
• αντιεπιληπτικά / ισχυροί ενζυμικοί επαγωγείς,
• βαλσαμόχορτο (St. John’s wort) και φυτικά σκευάσματα.

Δεν αρκεί να πει ο ασθενής «παίρνω για την πίεση» ή «παίρνω μια χοληστερίνη». Χρειάζεται ακριβές όνομα φαρμάκου και δόση. Αυτός είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος για να εκτιμηθεί αν η συνύπαρξη είναι αποδεκτή, αν χρειάζεται αλλαγή, ή αν το Sporanox πρέπει να αποφευχθεί.

16

Ειδικές ομάδες: ήπαρ, νεφρά, ηλικιωμένοι, παιδιά

Υπάρχουν ομάδες ασθενών στις οποίες το Sporanox δεν είναι απαραίτητα απαγορευτικό, αλλά χρειάζεται αυξημένη προσοχή και χαμηλότερο κατώφλι για επανεκτίμηση.

Ασθενείς με ηπατική νόσο

Επειδή η ιτρακοναζόλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ, οι ασθενείς με γνωστή ηπατική δυσλειτουργία χρειάζονται πιο προσεκτική επιλογή σχήματος και συχνότερη παρακολούθηση.

Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία

Η νεφρική ανεπάρκεια δεν είναι το κλασικό πρώτο πρόβλημα της ιτρακοναζόλης, αλλά σε ορισμένους ασθενείς η έκθεση στο φάρμακο μπορεί να είναι διαφορετική ή να συνυπάρχουν άλλοι λόγοι αυξημένου κινδύνου.

Ηλικιωμένοι

Στους ηλικιωμένους συχνά συνυπάρχουν καρδιακή ευαλωτότητα, νεφρική επιβάρυνση και πολυφαρμακία. Άρα το θέμα δεν είναι μόνο η ηλικία, αλλά ο συνολικός βιολογικός και φαρμακευτικός κίνδυνος.

Παιδιά

Στην παιδιατρική, η χρήση δεν είναι κάτι που γίνεται αυτόματα. Χρειάζεται σαφής παιδιατρική ένδειξη και εμπειρία, γιατί τα δεδομένα δεν είναι το ίδιο ισχυρά όπως στους ενήλικες.

17

Εγκυμοσύνη, αντισύλληψη και θηλασμός

Η ιτρακοναζόλη δεν είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται ελαφρά σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας χωρίς συζήτηση για κύηση και αντισύλληψη. Ειδικά όταν η ένδειξη είναι μη απειλητική για τη ζωή, όπως η ονυχομυκητίαση, το ισοζύγιο οφέλους-κινδύνου είναι πιο αυστηρό.

• Στην εγκυμοσύνη, κατά κανόνα αποφεύγεται σε μη επείγουσες ενδείξεις.
• Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας πρέπει να συζητείται αποτελεσματική αντισύλληψη.
• Στον θηλασμό, χρειάζεται ατομική ιατρική εκτίμηση και γενικά αποφεύγεται η επιπόλαιη χρήση.

Στην πράξη, πριν γραφτεί το φάρμακο για μήνες, είναι καλύτερο να υπάρχει καθαρή συζήτηση από πριν και όχι να τίθεται το ζήτημα εκ των υστέρων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ασθενείς με ονυχομυκητίαση, όπου η θεραπεία είναι συνήθως παρατεταμένη και όχι επείγουσα.

18

Ονυχομυκητίαση: γιατί η θεραπεία αργεί να «φανεί»

Η ονυχομυκητίαση είναι η κλασική κατάσταση όπου ο ασθενής πιστεύει ότι το φάρμακο απέτυχε, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει περάσει αρκετός χρόνος για να φανεί το αποτέλεσμα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο να σκοτωθεί ο μύκητας αλλά να αναπτυχθεί νέο υγιές νύχι.

• Στα χέρια η βελτίωση φαίνεται συνήθως νωρίτερα.
• Στα πόδια η ανάπτυξη του νυχιού είναι αργή, άρα το ορατό αποτέλεσμα μπορεί να καθυστερήσει για μήνες.
• Αν το νύχι έχει μεγάλη δυστροφία, παχύνσεις ή υπονύχια υπερκεράτωση, η αποκατάσταση είναι ακόμη πιο αργή.

Γι’ αυτό χρειάζονται και πρακτικά μέτρα: σωστό κόψιμο νυχιών, καλό στέγνωμα ποδιών, αλλαγή κάλτσας, αερισμός υποδημάτων και αποφυγή συνεχούς υγρασίας. Η συστηματική θεραπεία λειτουργεί καλύτερα όταν δεν συνυπάρχουν καθημερινές συνθήκες που ευνοούν την υποτροπή.

19

Πρακτικό εργαστηριακό πλάνο παρακολούθησης

Το παρακάτω πλάνο είναι πρακτικός οδηγός και όχι μηχανικός κανόνας. Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς το ίδιο monitoring. Ωστόσο, είναι ένα χρήσιμο πλαίσιο σκέψης για θεραπεία με ιτρακοναζόλη, ειδικά όταν η αγωγή είναι παρατεταμένη.

20

Συχνές ερωτήσεις

21

Τι να θυμάστε

Το Sporanox (ιτρακοναζόλη) είναι αποτελεσματικό αντιμυκητιασικό, αλλά η ασφαλής χρήση του εξαρτάται από σωστή ένδειξη, σωστή μορφή και σωστή παρακολούθηση. Οι πιο βασικές πληροφορίες που πρέπει να μείνουν είναι οι εξής:

• Η δοσολογία αλλάζει ανάλογα με το αν πρόκειται για δέρμα, νύχια ή καντιντίαση.
• Κάψουλες και πόσιμο διάλυμα δεν πρέπει να θεωρούνται πρακτικά το ίδιο.
• Οι κάψουλες λαμβάνονται συνήθως μετά από πλήρες γεύμα, ενώ το πόσιμο διάλυμα συνήθως χωρίς τροφή.
• Τα PPI, τα αντιόξινα και η χαμηλή γαστρική οξύτητα μπορεί να μειώσουν την απορρόφηση, κυρίως των καψουλών.
• Σε παρατεταμένη θεραπεία έχει συχνά αξία ο ηπατικός έλεγχος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιστορικό ή πολυφαρμακία.
• Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε καρδιακή ανεπάρκεια, σε ηπατικά συμπτώματα και σε φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.

22

Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.