Sporanox (ιτρακοναζόλη): Δοσολογία ανά ένδειξη & εργαστηριακός έλεγχος πριν/κατά τη θεραπεία

1Τι είναι το Sporanox & πότε χρησιμοποιείται

Το Sporanox είναι
συστηματικό αντιμυκητιασικό φάρμακο της κατηγορίας των
τριαζολών.
Δρα αναστέλλοντας τη σύνθεση εργοστερόλης,
ουσιώδους συστατικού της κυτταρικής μεμβράνης των μυκήτων.

2Μορφές: κάψουλες vs πόσιμο διάλυμα (σημαντικές διαφορές)

Η ιτρακοναζόλη διατίθεται σε διαφορετικές
φαρμακοτεχνικές μορφές,
οι οποίες δεν είναι βιοϊσοδύναμες
και έχουν διαφορετικές οδηγίες λήψης.

3Δοσολογία ανά ένδειξη (πίνακας)

Η δοσολογία του Sporanox (ιτρακοναζόλη) εξαρτάται από
την εντόπιση της μυκητίασης,
τη βαρύτητα της λοίμωξης,
τη μορφή του φαρμάκου
και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
Οι παρακάτω δόσεις είναι ενδεικτικές
και δεν υποκαθιστούν την ιατρική οδηγία.

5Έλεγχος πριν ξεκινήσει η θεραπεία

Πριν την έναρξη θεραπείας με Sporanox (ιτρακοναζόλη),
είναι απαραίτητη η συστηματική ιατρική αξιολόγηση,
καθώς το φάρμακο έχει
σημαντικές αλληλεπιδράσεις
και μεταβολίζεται κυρίως από το ήπαρ.

Ιατρικό & φαρμακευτικό ιστορικό

• Αναφορά όλων των φαρμάκων
  (συνταγογραφούμενων, OTC, φυτικών, συμπληρωμάτων).
• Ιστορικό ηπατικής νόσου,
  καρδιακής ανεπάρκειας
  ή άλλων χρόνιων παθήσεων.
• Πιθανή κύηση
  ή προγραμματισμός εγκυμοσύνης.

Εργαστηριακός έλεγχος (όταν ενδείκνυται)

• Ηπατική λειτουργία:
  AST (SGOT), ALT (SGPT),
  ALP, ολική & άμεση χολερυθρίνη.
  Για τον απαραίτητο εργαστηριακό έλεγχο
  πριν και κατά τη θεραπεία.
• Βασικός αιματολογικός έλεγχος:
  ιδίως σε μακροχρόνια αγωγή
  ή σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα.

6Παρακολούθηση κατά τη διάρκεια (τι/πότε ελέγχουμε)

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Sporanox (ιτρακοναζόλη),
η παρακολούθηση προσαρμόζεται στη
διάρκεια της αγωγής,
τη δόση
και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
Στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση ανεπιθύμητων ενεργειών
και η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας.

Πότε απαιτείται επανέλεγχος

• Σε θεραπεία διάρκειας > 2–4 εβδομάδων.
• Όταν αυξάνεται η δόση
  ή τροποποιείται το δοσολογικό σχήμα.
• Σε ασθενείς με ηπατική νόσο,
  καρδιακά προβλήματα ή πολυφαρμακία.

Τι ελέγχουμε συνήθως

• Ηπατικά ένζυμα
  (AST, ALT ± ALP, χολερυθρίνη),
  ιδιαίτερα σε παρατεταμένη αγωγή.
• Κλινική εκτίμηση για
  συμπτώματα δυσανεξίας
  ή αλληλεπιδράσεων.

Η στενή παρακολούθηση επιτρέπει
ασφαλή συνέχιση της αγωγής
και αποτρέπει σοβαρές επιπλοκές.

7Σημάδια κινδύνου: πότε διακόπτω & ζητώ άμεσα ιατρική εκτίμηση

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Sporanox (ιτρακοναζόλη),
ορισμένα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν
σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια
και απαιτούν άμεση διακοπή του φαρμάκου
και επικοινωνία με ιατρό.

Ύποπτα σημεία από το ήπαρ

• έντονη κόπωση ή ανεξήγητη αδυναμία,
• απώλεια όρεξης, ναυτία ή έμετοι που επιμένουν,
• σκουρόχρωμα ούρα ή αποχρωματισμένα κόπρανα,
• ίκτερος (κιτρίνισμα δέρματος ή ματιών),
• πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς.

Καρδιακά συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν

• δύσπνοια σε ηρεμία ή με μικρή κόπωση,
• οίδημα στα κάτω άκρα ή στους αστραγάλους,
• αιφνίδια αύξηση σωματικού βάρους,
• αίσθημα παλμών ή λιποθυμικά επεισόδια.

Άλλες σοβαρές αντιδράσεις

• εκτεταμένο εξάνθημα, κνησμός ή οίδημα προσώπου,
• δυσκολία στην αναπνοή (ύποπτο αλλεργικής αντίδρασης),
• έντονη ζάλη ή σύγχυση.

Η έγκαιρη αναγνώριση των σημείων κινδύνου
μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο
σοβαρών επιπλοκών.

8Αλληλεπιδράσεις: τι να δηλώσετε οπωσδήποτε

Η ιτρακοναζόλη είναι ισχυρός αναστολέας του CYP3A4,
γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα επίπεδα
άλλων φαρμάκων στο αίμα και να προκαλέσει
σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Για τον λόγο αυτό, η πλήρης δήλωση φαρμάκων είναι κρίσιμη.

Δηλώστε πάντα στον ιατρό

• Καρδιαγγειακά φάρμακα:
  αντιαρρυθμικά, αναστολείς διαύλων ασβεστίου,
  ορισμένες στατίνες.
• Αντιπηκτικά & αντιαιμοπεταλιακά:
  πιθανή αύξηση κινδύνου αιμορραγίας.
• Κατασταλτικά του ΚΝΣ:
  βενζοδιαζεπίνες, οπιοειδή
  (κίνδυνος υπερκαταστολής).
• Ανοσοκατασταλτικά:
  όπως κυκλοσπορίνη ή τακρόλιμους,
  που απαιτούν στενή παρακολούθηση επιπέδων.
• Φυτικά & συμπληρώματα:
  π.χ. βαλσαμόχορτο (St. John’s wort),
  το οποίο μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα.

Φάρμακα που επηρεάζουν την απορρόφηση

• Αντιόξινα, PPIs, H2-blockers:
  μειώνουν τη γαστρική οξύτητα και την απορρόφηση
  (ιδίως των καψουλών).
• Ισχυροί επαγωγείς ενζύμων
  (π.χ. ριφαμπικίνη, καρβαμαζεπίνη, φαινυτοΐνη):
  μπορούν να μειώσουν δραστικά τα επίπεδα της ιτρακοναζόλης.

Η σωστή διαχείριση των αλληλεπιδράσεων
είναι καθοριστική για την
ασφάλεια και την επιτυχία της θεραπείας.

9Ειδικές ομάδες (ήπαρ, νεφρά, καρδιά, εγκυμοσύνη)

Σε ορισμένες ομάδες ασθενών, η χορήγηση
Sporanox (ιτρακοναζόλη)
απαιτεί αυξημένη προσοχή
και εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση,
λόγω αυξημένου κινδύνου ανεπιθύμητων ενεργειών.

Ασθενείς με ηπατική νόσο

• Η ιτρακοναζόλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ.
• Σε ήπια–μέτρια ηπατική δυσλειτουργία
  απαιτείται στενή εργαστηριακή παρακολούθηση.
• Σε σοβαρή ηπατική νόσο
  η χρήση συνήθως αποφεύγεται.

Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία

• Η νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να επηρεάσει
  τη φαρμακοκινητική του φαρμάκου.
• Απαιτείται προσεκτική εκτίμηση,
  ιδίως σε συνύπαρξη άλλων παραγόντων κινδύνου.

Καρδιακά νοσήματα

• Η ιτρακοναζόλη μπορεί να έχει
  αρνητική ινότροπη δράση.
• Αντενδείκνυται σε ασθενείς με
  συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια
  (ενεργή ή στο ιστορικό).

Εγκυμοσύνη & θηλασμός

• Η χρήση κατά την εγκυμοσύνη
  δεν συνιστάται,
  εκτός αν το όφελος υπερτερεί σαφώς του κινδύνου.
• Οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας
  πρέπει να χρησιμοποιούν
  αξιόπιστη αντισύλληψη
  κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία.
• Κατά τον θηλασμό απαιτείται
  ιατρική αξιολόγηση πριν τη χορήγηση.

10Πρακτικός οδηγός “εργαστηριακό πλάνο” (πίνακας)

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει έναν
πρακτικό και εύχρηστο οδηγό
εργαστηριακής παρακολούθησης για ασθενείς
που λαμβάνουν Sporanox (ιτρακοναζόλη).
Το πλάνο προσαρμόζεται εξατομικευμένα
ανάλογα με τη διάρκεια και το προφίλ κινδύνου.