Voltaren ένεση: πότε χρησιμοποιείται, δοσολογία, κίνδυνοι και παρενέργειες

1Τι είναι η Voltaren ένεση και πώς δρα

Η Voltaren ένεση είναι ενέσιμη μορφή της δικλοφενάκης, ενός μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου (ΜΣΑΦ). Χρησιμοποιείται όταν ο πόνος είναι πιο έντονος ή όταν χρειάζεται γρήγορη βραχυχρόνια ανακούφιση.

Η δικλοφενάκη μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών, ουσιών που συμμετέχουν στον πόνο, στη φλεγμονή και σε μεγάλο βαθμό στο αίσθημα «πιασίματος» ή οιδήματος. Αυτός είναι ο λόγος που το φάρμακο μπορεί να βοηθήσει τόσο σε οξύ μυοσκελετικό πόνο όσο και σε ορισμένες φλεγμονώδεις καταστάσεις.

Στην πράξη, η ένεση δεν αντικαθιστά όλες τις άλλες μορφές Voltaren. Συνήθως χρησιμοποιείται σαν αρχική, σύντομη θεραπεία και μετά ο γιατρός μπορεί να συνεχίσει με χάπι ή υπόθετο, αν κρίνεται απαραίτητο. Για τον γενικό οδηγό της δικλοφενάκης, δείτε και το άρθρο μας Voltaren: χρήσεις, δοσολογία, παρενέργειες και πότε να αποφεύγεται.

2Πότε χρησιμοποιείται

Η Voltaren ένεση χρησιμοποιείται κυρίως σε οξύ πόνο, όταν χρειάζεται ταχύτερη έναρξη δράσης ή όταν ο ασθενής δεν μπορεί εύκολα να πάρει από του στόματος φάρμακο.

Συχνές κλινικές περιπτώσεις είναι ο έντονος οσφυϊκός πόνος, οι οξείες εξάρσεις αρθρίτιδας, ο πόνος μετά από τραυματισμό, ο μετεγχειρητικός πόνος σε νοσοκομειακό περιβάλλον, ο ουρητηρικός κολικός και ορισμένες οξείες φλεγμονώδεις μυοσκελετικές καταστάσεις. Δεν είναι όμως φάρμακο για μακροχρόνια καθημερινή ενέσιμη χρήση στο σπίτι.

Το σημαντικό είναι ότι η επιλογή της ενέσιμης μορφής γίνεται για σύντομο χρονικό διάστημα. Αν ο πόνος επιμένει, ο γιατρός συνήθως επανεκτιμά την αιτία και αποφασίζει αν χρειάζεται διαφορετικό αναλγητικό σχήμα, στομαχική προστασία, ή περαιτέρω έλεγχος.

3Πότε έχει νόημα η ένεση αντί για χάπι ή γέλη

Η ένεση έχει νόημα όταν ο πόνος είναι έντονος, χρειάζεται γρήγορη αντιμετώπιση ή υπάρχει δυσκολία λήψης χαπιού. Δεν σημαίνει όμως ότι είναι πάντα «πιο ισχυρή» λύση για κάθε πόνο.

Σε ήπιο ή μέτριο πόνο, πολλές φορές αρκούν από του στόματος αναλγητικά, τοπικά αντιφλεγμονώδη, ξεκούραση ή φυσικοθεραπευτική προσέγγιση. Η ένεση προτιμάται συνήθως όταν ζητούμε άμεση ανακούφιση σε οξύ επεισόδιο, όχι όταν ο ασθενής έχει χρόνιο πόνο που επαναλαμβάνεται καθημερινά.

Χρειάζεται επίσης να θυμάστε ότι η ενέσιμη χορήγηση δεν μηδενίζει τους κινδύνους του φαρμάκου. Παρότι αποφεύγεται η κατάποση, η δικλοφενάκη συνεχίζει να δρα συστηματικά και έτσι παραμένουν οι γνωστοί κίνδυνοι για στομάχι, αιμορραγία, νεφρά, πίεση και καρδιά.

4Πώς χορηγείται

Η Voltaren ένεση χορηγείται συνήθως ενδομυϊκά βαθιά από επαγγελματία υγείας. Σε ειδικές νοσοκομειακές συνθήκες μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε ενδοφλέβια έγχυση, αλλά όχι ως γρήγορο ενδοφλέβιο bolus.

Αυτό είναι σημαντικό γιατί η σωστή τεχνική της ένεσης μειώνει τον κίνδυνο τοπικού τραυματισμού, έντονου πόνου, σκλήρυνσης, ακόμη και σπάνιων αλλά σοβαρών επιπλοκών στο σημείο χορήγησης. Η ενδομυϊκή χορήγηση πρέπει να γίνεται στο κατάλληλο σημείο και όχι πρόχειρα ή υποδόρια.

Στην καθημερινή πράξη, ο ασθενής δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την ενέσιμη δικλοφενάκη σαν «εύκολη λύση» που επαναλαμβάνεται μόνος του κάθε φορά που πονάει. Η επανάληψη ενέσεων χωρίς ιατρική επανεκτίμηση αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών και μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση του πραγματικού προβλήματος.

5Δοσολογία

Η πιο συνηθισμένη δοσολογία είναι 1 αμπούλα των 75 mg. Σε πιο έντονες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν έως 2 αμπούλες το 24ωρο, χωρίς να ξεπερνάται το μέγιστο των 150 mg/ημέρα.

Σε ορισμένες ειδικές καταστάσεις, όπως ουρητηρικός κολικός, μπορεί να δοθεί δεύτερη αμπούλα μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, μόνο όμως με ιατρική κρίση. Για τους περισσότερους ασθενείς, η φιλοσοφία παραμένει η ίδια: η μικρότερη αποτελεσματική δόση για το μικρότερο δυνατό διάστημα.

Η ενέσιμη μορφή συνήθως δεν συνεχίζεται πέρα από 1–2 ημέρες. Αν ο πόνος επιμένει, χρειάζεται αλλαγή σε από του στόματος μορφή ή διαφορετικός θεραπευτικός σχεδιασμός.

6Πόσο γρήγορα δρα και πόσο διαρκεί

Η ένεση συνήθως αρχίζει να δρα πιο γρήγορα από το χάπι, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε οξύ πόνο. Παρ’ όλα αυτά, η ακριβής αίσθηση ανακούφισης διαφέρει από άτομο σε άτομο και εξαρτάται και από την αιτία του πόνου.

Σε φλεγμονώδεις καταστάσεις, πολλοί ασθενείς νιώθουν βελτίωση μέσα στις πρώτες ώρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι η υποκείμενη αιτία έχει λυθεί. Αν ο πόνος επανέρχεται γρήγορα ή συνοδεύεται από πυρετό, αδυναμία, δύσπνοια, αιματουρία, έντονο κοιλιακό πόνο ή νευρολογικά συμπτώματα, η ένεση δεν πρέπει να καλύψει το πρόβλημα χωρίς περαιτέρω έλεγχο.

Ο στόχος είναι να «σπάσει» το οξύ επεισόδιο και μετά να επανεκτιμηθεί η ανάγκη για συνέχιση αγωγής, όχι να στηριζόμαστε επαναλαμβανόμενα σε ενέσεις ως μόνιμη λύση.

7Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Η Voltaren ένεση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ενεργό έλκος ή αιμορραγία στο στομάχι/έντερο, ιστορικό σοβαρής αιμορραγίας από ΜΣΑΦ, σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, ή γνωστή αλλεργία στη δικλοφενάκη ή σε παρόμοια ΜΣΑΦ.

Επίσης αποφεύγεται σε ασθενείς που εμφανίζουν άσθμα, κνίδωση, αγγειοοίδημα ή ρινίτιδα μετά από ασπιρίνη ή άλλα αντιφλεγμονώδη. Αυτό είναι κλασικό σημείο παρεξήγησης: κάποιος μπορεί να έχει ανεχθεί ένα κοινό παυσίπονο, αλλά να έχει πρόβλημα με άλλο ΜΣΑΦ της ίδιας κατηγορίας.

Δεν πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Σε ασθενείς με γνωστή στεφανιαία νόσο, προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό, περιφερική αρτηριοπάθεια ή καρδιακή ανεπάρκεια, η χρήση απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή ή αποφυγή, ανάλογα με το ιστορικό.

8Ποιοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς με υπέρταση, καρδιακή ή νεφρική δυσλειτουργία, ιστορικό έλκους, όσοι παίρνουν διουρητικά ή αντιπηκτικά και όσοι έχουν χαμηλό σωματικό βάρος ή αφυδάτωση.

Η κατηγορία «το πήρα παλιότερα και δεν έπαθα τίποτα» δεν αρκεί για να θεωρήσουμε το φάρμακο ασφαλές σε κάθε νέο επεισόδιο. Το προφίλ κινδύνου αλλάζει με την ηλικία, με τα συνοδά νοσήματα και με τα άλλα φάρμακα που έχουν προστεθεί στην αγωγή.

Χρειάζεται επίσης προσοχή αν συνυπάρχουν ηπατικά προβλήματα, ενεργός φλεγμονώδης νόσος εντέρου, ιστορικό αιμορραγίας, ή αναπνευστικά προβλήματα με ευαισθησία στα ΜΣΑΦ.

9Καρδιαγγειακοί κίνδυνοι

Η δικλοφενάκη δεν είναι το ΜΣΑΦ που θέλουμε να αντιμετωπίζουμε επιπόλαια σε ασθενή με καρδιαγγειακό ιστορικό. Η χρήση της έχει συσχετιστεί με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις και μακρύτερη διάρκεια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μία σωστά επιλεγμένη, βραχεία χορήγηση είναι απαγορευτική για όλους. Σημαίνει όμως ότι σε ασθενείς με έμφραγμα, στεφανιαία νόσο, εγκεφαλικό, περιφερική αρτηριοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια ή πολλούς παράγοντες κινδύνου, ο γιατρός πρέπει να σκεφτεί αν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.

Αν μετά την ένεση εμφανιστούν πόνος στο στήθος, δύσπνοια, ξαφνική αδυναμία, ασυμμετρία στο πρόσωπο ή δυσκολία στην ομιλία, χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

10Στομάχι, έντερο και αιμορραγία

Η Voltaren ένεση μπορεί να προκαλέσει από απλή δυσπεψία και ναυτία μέχρι σοβαρή γαστρεντερική αιμορραγία, έλκος ή διάτρηση. Το ότι πρόκειται για ένεση δεν σημαίνει ότι το στομάχι «μένει έξω από το παιχνίδι».

Ο κίνδυνος αυξάνεται σε ηλικιωμένους, σε όσους έχουν ιστορικό έλκους ή αιμορραγίας, σε όσους παίρνουν κορτιζόνη, αντιπηκτικά, ασπιρίνη ή SSRI αντικαταθλιπτικά, καθώς και σε όσους συνδυάζουν δύο ΜΣΑΦ.

Σημάδια συναγερμού είναι ο μέλαινα κένωση, ο εμετός με αίμα ή σαν «κατακάθι καφέ», ο έντονος επιγαστρικός πόνος, η απότομη ζάλη και η αδυναμία. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αγωγή σταματά και απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

11Νεφρά, ήπαρ και αρτηριακή πίεση

Η δικλοφενάκη μπορεί να επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία, να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και σε ορισμένους ασθενείς να επηρεάσει τις ηπατικές δοκιμασίες.

Αυτό αφορά ιδιαίτερα άτομα με αφυδάτωση, καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια νεφρική νόσο, έντονη λήψη διουρητικών ή αγωγή με αναστολείς ΜΕΑ/ARB. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένα φάρμακο που φαίνεται «απλώς αντιφλεγμονώδες» μπορεί να πυροδοτήσει αύξηση κρεατινίνης, κατακράτηση υγρών ή απορρύθμιση της πίεσης.

Αν υπάρχει ιστορικό ηπατικής νόσου, ανεξήγητη αύξηση τρανσαμινασών ή συμπτώματα όπως έντονη κόπωση, σκουρόχρωμα ούρα, ίκτερος ή πόνος δεξιά στην άνω κοιλιά, χρειάζεται άμεση επανεκτίμηση.

12Συχνές παρενέργειες

Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσπεψία, κοιλιακό άλγος, μετεωρισμός, ανορεξία, κεφαλαλγία και ζάλη. Μπορεί επίσης να υπάρξει πόνος ή σκλήρυνση στο σημείο της ένεσης.

Συχνά οι ασθενείς αναφέρουν ότι «τους πείραξε το στομάχι» ή ότι ένιωσαν υπνηλία, ίλιγγο ή δυσφορία. Αυτά δεν σημαίνουν πάντα σοβαρή αντίδραση, αλλά όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται πρέπει να συζητούνται με γιατρό.

13Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπανιότερες, αλλά είναι αυτές που καθορίζουν γιατί η Voltaren ένεση πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο. Σε αυτές περιλαμβάνονται γαστρεντερική αιμορραγία, έμφραγμα, επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας, οξεία νεφρική βλάβη, ηπατίτιδα, σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις και βαριές δερματικές αντιδράσεις.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στις αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης. Αν και σπάνιες, μπορεί να είναι σοβαρές, με νέκρωση, έντονο τοπικό άλγος ή σοβαρή φλεγμονή. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που η ένεση πρέπει να γίνεται σωστά και όχι πρόχειρα.

Αν εμφανιστεί οίδημα στο πρόσωπο, δύσπνοια, γενικευμένο εξάνθημα με φουσκάλες, υψηλός πυρετός, αίμα στα κόπρανα, πολύ μειωμένα ούρα ή πόνος στο στήθος, η αντιμετώπιση είναι επείγουσα.

14Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις της Voltaren ένεσης είναι με αντιπηκτικά, ασπιρίνη, άλλα ΜΣΑΦ, κορτιζόνη, SSRI αντικαταθλιπτικά, διουρητικά, αναστολείς ΜΕΑ/ARB, λίθιο, διγοξίνη, μεθοτρεξάτη, κυκλοσπορίνη και τακρόλιμους.

Το πρακτικό μήνυμα είναι απλό: πριν γίνει ένεση, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός πρέπει να ξέρει όλη την αγωγή. Δεν αρκεί να πείτε μόνο “παίρνω ένα χάπι για την πίεση”. Το όνομα και η δόση έχουν σημασία, γιατί η δικλοφενάκη μπορεί να αυξήσει κίνδυνο αιμορραγίας, να ρίξει την αποτελεσματικότητα αντιυπερτασικών ή να επιβαρύνει τα νεφρά.

15Εγκυμοσύνη, θηλασμός και γονιμότητα

Η Voltaren ένεση αντενδείκνυται στο τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Στα νωρίτερα στάδια η χρήση γίνεται μόνο μετά από ιατρική εκτίμηση, όταν το όφελος θεωρείται μεγαλύτερο από τον κίνδυνο.

Στον θηλασμό, η δικλοφενάκη περνά σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα και γενικά αποφεύγεται χωρίς ιατρική σύσταση. Επίσης, όπως και άλλα ΜΣΑΦ, μπορεί να επηρεάσει τη γυναικεία γονιμότητα, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή σε γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν ή διερευνώνται για υπογονιμότητα.

Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, μην θεωρείτε αυτονόητο ότι μια “απλή αντιφλεγμονώδης ένεση” είναι αδιάφορη. Πριν από τη χορήγηση, η πληροφορία αυτή πρέπει να είναι γνωστή στον ιατρό.

16Ηλικιωμένοι, άσθμα και ειδικές ομάδες

Οι ηλικιωμένοι έχουν γενικά μεγαλύτερη πιθανότητα για παρενέργειες από τα ΜΣΑΦ, γι’ αυτό σε αυτούς προτιμάται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και πιο προσεκτική παρακολούθηση.

Σε ασθενείς με άσθμα, ρινικούς πολύποδες, αλλεργική ρινίτιδα ή ιστορικό βρογχόσπασμου από αντιφλεγμονώδη, η δικλοφενάκη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική αντίδραση. Επίσης η ενέσιμη μορφή δεν είναι συνήθως η προτιμώμενη επιλογή για παιδιά.

Αν ανήκετε σε «ειδική ομάδα» δεν σημαίνει ότι το φάρμακο απαγορεύεται πάντα. Σημαίνει ότι η απόφαση χρήσης πρέπει να είναι περισσότερο εξατομικευμένη και όχι μηχανική.

17Τι να αποφύγετε την ίδια ημέρα

Την ίδια ημέρα της ένεσης αποφύγετε να πάρετε δεύτερο ΜΣΑΦ χωρίς ρητή οδηγία. Αυτό περιλαμβάνει συχνά παυσίπονα όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, κετοπροφαίνη ή άλλα “αντιφλεγμονώδη” που πολλοί ασθενείς θεωρούν ακίνδυνα επειδή είναι γνωστά.

Χρειάζεται επίσης προσοχή με αλκοόλ, ιδιαίτερα αν έχετε ευαίσθητο στομάχι, ιστορικό γαστρίτιδας ή παίρνετε αντιπηκτικά. Αν νιώθετε ζάλη, υπνηλία ή θάμβος όρασης, μην οδηγήσετε και μην χειριστείτε μηχανήματα.

Τέλος, μην επαναλάβετε μόνοι σας νέα ένεση επειδή «με βοήθησε την προηγούμενη φορά». Κάθε οξύ επεισόδιο χρειάζεται ξανά κρίση για το αν η δικλοφενάκη είναι όντως η κατάλληλη επιλογή.

18Εξετάσεις αίματος και παρακολούθηση

Για μία μεμονωμένη ένεση, συνήθως δεν χρειάζεται ειδικός εργαστηριακός έλεγχος. Όταν όμως η χρήση επαναλαμβάνεται, όταν υπάρχουν συνοδά νοσήματα ή όταν συνδυάζεται με άλλα φάρμακα, μπορεί να χρειαστεί έλεγχος κρεατινίνης, ουρίας, ηλεκτρολυτών, ηπατικών ενζύμων και γενικής αίματος.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με υπέρταση, σε όσους λαμβάνουν διουρητικά, αναστολείς ΜΕΑ/ARB, λίθιο, μεθοτρεξάτη ή αντιπηκτικά. Η παρακολούθηση δεν γίνεται “τυπικά”, αλλά γιατί η δικλοφενάκη μπορεί να επηρεάσει νεφρά, ήπαρ, αρτηριακή πίεση και αιμορραγικό κίνδυνο.

Στο εργαστήριό μας, η ερμηνεία εξετάσεων από ιατρό μπορεί να βοηθήσει όταν κάποιος λαμβάνει επαναλαμβανόμενα αντιφλεγμονώδη και θέλει να δει αν υπάρχει επίδραση σε νεφρική ή ηπατική λειτουργία.

19Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση αν μετά τη Voltaren ένεση εμφανιστούν πόνος στο στήθος, δύσπνοια, αιματέμεση, μαύρα κόπρανα, έντονος κοιλιακός πόνος, ολιγουρία, σοβαρό εξάνθημα, οίδημα στο πρόσωπο ή έντονη τοπική αντίδραση στο σημείο της ένεσης.

Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται επίσης όταν ο πόνος για τον οποίο δόθηκε η ένεση δεν βελτιώνεται καθόλου ή συνοδεύεται από ύποπτα συμπτώματα, όπως πυρετό, νευρολογικό έλλειμμα, σοβαρό τραυματισμό ή αιματουρία.

Η ανακούφιση του πόνου δεν πρέπει να καθυστερεί τη διάγνωση. Η Voltaren ένεση είναι εργαλείο, όχι τελική απάντηση σε κάθε περιστατικό.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστηριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.