19/Oct/2025

1) Τι είναι το Dapagliflozin (Forxiga);

Με απλά λόγια: Το dapagliflozin είναι φάρμακο για διαβήτη τύπου 2 από την κατηγορία
SGLT2 αναστολέων. Μειώνει τη γλυκόζη αποβάλλοντάς την με τα ούρα και προσφέρει
οφέλη για καρδιά και νεφρά.

Λήψη από το στόμα 1 φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά (π.χ. μετφορμίνη).
Έχει ενδείξεις για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο κατόπιν ιατρικής απόφασης.

Τι δεν είναι: Δεν αντικαθιστά δίαιτα, άσκηση και τα υπόλοιπα φάρμακα. Μην το ξεκινάτε ή
διακόπτετε χωρίς οδηγία ιατρού.

2) Πώς δρα το Dapagliflozin – Μηχανισμός και Οφέλη

Μηχανισμός δράσης: Το dapagliflozin αναστέλλει τον μεταφορέα γλυκόζης SGLT2 στα νεφρά,
μειώνοντας την επαναρρόφηση της γλυκόζης και προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα.

Ρίχνει το σάκχαρο αίματος ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.
Μειώνει το σωματικό βάρος κατά 2–3 κιλά λόγω απώλειας θερμίδων.
Μειώνει την αρτηριακή πίεση κατά 2–4 mmHg.
Βελτιώνει την καρδιακή λειτουργία και μειώνει τις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια.
Προστατεύει τα νεφρά επιβραδύνοντας τη μείωση του eGFR και περιορίζοντας την αλβουμινουρία.

Παράδειγμα: Ασθενής με HbA1c 8.4% που ξεκινά dapagliflozin μπορεί να δει πτώση περίπου 0.8–1% και
παράλληλα βελτίωση στην πίεση και στη νεφρική λειτουργία μέσα σε λίγους μήνες.

Συνοπτικά: Το dapagliflozin συνδυάζει ρύθμιση σακχάρου, καρδιοπροστασία και νεφροπροστασία,
αποτελώντας μία από τις πιο ολοκληρωμένες θεραπείες για τον διαβήτη τύπου 2.

3) Ενδείξεις χρήσης Dapagliflozin (Forxiga)

Κύριες ενδείξεις: Το dapagliflozin ενδείκνυται για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
την καρδιακή ανεπάρκεια και τη χρόνια νεφρική νόσο, προσφέροντας ταυτόχρονα
ρύθμιση γλυκόζης και καρδιονεφρική προστασία.

Διαβήτης τύπου 2: Μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλα αντιδιαβητικά, όταν δεν επιτυγχάνεται ο γλυκαιμικός στόχος.
Καρδιακή ανεπάρκεια: Με μειωμένο (HFrEF) ή διατηρημένο (HFpEF) κλάσμα εξώθησης, ακόμη και χωρίς διαβήτη.
Χρόνια νεφρική νόσος: Για επιβράδυνση της έκπτωσης νεφρικής λειτουργίας και μείωση αλβουμινουρίας (DAPA-CKD trial).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία ασθενούς	Οφέλη dapagliflozin	Κλινικές σημειώσεις
Διαβήτης τύπου 2	Μείωση HbA1c, βάρους, ΑΠ	Αποτελεσματικό σε συνδυασμό με μετφορμίνη
Καρδιακή ανεπάρκεια	Μείωση νοσηλειών και θνησιμότητας	Ανεξάρτητα από ύπαρξη διαβήτη
Χρόνια νεφρική νόσος	Επιβράδυνση επιδείνωσης eGFR και λευκωματουρίας	Αποτελεσματικό ακόμα και σε μέτρια ΧΝΝ

Συνοπτικά: Το Forxiga ξεπερνά τον ρόλο του απλού αντιδιαβητικού φαρμάκου και αποτελεί
σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη καρδιαγγειακών και νεφρικών επιπλοκών.

4) Πώς λαμβάνεται – Δοσολογία και Οδηγίες

Τυπική δόση ενηλίκων: 10 mg από το στόμα μία φορά/ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
Αύξηση στα 25 mg/ημέρα μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Λήψη την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί).
Καταπίνετε ολόκληρο το δισκίο με νερό.
Αν ξεχάσετε δόση, πάρτε την όταν το θυμηθείτε την ίδια ημέρα. Μην διπλασιάζετε.

Ειδικές περιπτώσεις

ΧΝΝ / χαμηλό eGFR: αξιολόγηση έναρξης/συνέχισης από ιατρό, έλεγχος κρεατινίνης/eGFR.
Ηλικιωμένοι ή με διουρητικά: προσοχή σε υπόταση/αφυδάτωση.
Νόσος/νηστεία/χειρουργείο: ενδέχεται προσωρινή διακοπή (“sick day rules”).

Συμβουλή: επαρκής ενυδάτωση, μετρήσεις σακχάρου σύμφωνα με οδηγίες και επικοινωνία για νέα συμπτώματα.

5) Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες & Ασφάλεια

Γενικά: Το dapagliflozin είναι ασφαλές και καλά ανεκτό. Οι περισσότερες παρενέργειες είναι ήπιες και αντιμετωπίσιμες.
Ο γιατρός παρακολουθεί τη νεφρική λειτουργία και τα επίπεδα ενυδάτωσης.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες

Ουρολοιμώξεις και μυκητιάσεις γεννητικών οργάνων (λόγω αποβολής γλυκόζης στα ούρα).
Αυξημένη ούρηση ή ελαφρά δίψα.
Αίσθημα κόπωσης ή ζάλη στην αρχή της θεραπείας.
Ήπια πτώση αρτηριακής πίεσης – συνήθως παροδική.

Σπάνιες αλλά σοβαρές παρενέργειες

Ευγλυκαιμική κετοξέωση: μπορεί να εμφανιστεί με ναυτία, ταχύπνοια ή κοιλιακό άλγος. Απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
Οξεία νεφρική δυσλειτουργία: σπάνια, κυρίως σε αφυδάτωση. Συνήθως αναστρέψιμη με ενυδάτωση.
Νέκρωση περινέου (Fournier): εξαιρετικά σπάνια· ενημερώστε για πόνο/οίδημα στη γεννητική περιοχή.

Επικοινωνήστε με ιατρό αν εμφανιστούν: κάψιμο στην ούρηση, πυρετός, έντονη δίψα ή ναυτία.
Μην διακόπτετε το φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία.

Καλή πρακτική: Πίνετε αρκετά υγρά, διατηρείτε καλή υγιεινή και κάνετε τακτικούς ελέγχους αίματος και ούρων.

6) Παρακολούθηση και Εξετάσεις

Σκοπός παρακολούθησης: Να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του dapagliflozin,
μέσω τακτικού ελέγχου σακχάρου, νεφρικής λειτουργίας και ηλεκτρολυτών.

📋 Εργαστηριακός έλεγχος

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Εξέταση	Σκοπός	Πότε
HbA1c	Αξιολόγηση μακροχρόνιου γλυκαιμικού ελέγχου	Κάθε 3–6 μήνες
Κρεατινίνη & eGFR	Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας	Πριν την έναρξη, μετά από 4–12 εβδομάδες και περιοδικά
Αλβουμίνη/Κρεατινίνη ούρων (ACR)	Ανίχνευση πρώιμης νεφρικής βλάβης	Ετησίως ή συχνότερα αν αυξημένη
Ηλεκτρολύτες (Na⁺, K⁺)	Ασφάλεια και ενυδάτωση	Κατά την έναρξη και ετησίως

🏥 Κλινική παρακολούθηση

Μετρήσεις σακχάρου νηστείας και προ γεύματος.
Παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης και σωματικού βάρους.
Έλεγχος για σημεία αφυδάτωσης ή ουρολοιμώξεων.
Ιατρική επανεκτίμηση κάθε 3–6 μήνες.

Θυμηθείτε: Οι τακτικές εξετάσεις (HbA1c, eGFR, ACR) είναι κρίσιμες για τη σωστή και ασφαλή χρήση του Forxiga.

7) Πρακτικές συμβουλές ασθενούς

Στόχος: Να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη του dapagliflozin (Forxiga) με ασφαλή και σωστή χρήση στην καθημερινότητα.

Καθημερινές οδηγίες

Πάρτε το φάρμακο την ίδια ώρα κάθε μέρα, κατά προτίμηση το πρωί.
Πίνετε αρκετά υγρά και προσέξτε για σημεία αφυδάτωσης (ξηροστομία, κόπωση, ζάλη).
Ακολουθείτε ισορροπημένη διατροφή με περιορισμό απλών υδατανθράκων και αλατιού.
Μην διακόπτετε τη θεραπεία χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Υγιεινή και πρόληψη λοιμώξεων

Φροντίστε για καλή υγιεινή γεννητικών οργάνων (ειδικά σε γυναίκες).
Αποφύγετε τη συγκράτηση ούρων· ουρείτε όταν το χρειάζεστε.
Σε περίπτωση καψίματος ή κνησμού, ενημερώστε άμεσα τον γιατρό.

“Sick Day Rules”

Αν έχετε έμετο, διάρροια, πυρετό ή αφυδάτωση, ενημερώστε τον γιατρό σας.
Μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή του φαρμάκου έως ότου αναρρώσετε πλήρως.

Φάρμακα και αλληλεπιδράσεις

Ενημερώστε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε διουρητικά ή ινσουλίνη.
Με συνδυασμό αντιυπερτασικών, παρακολουθείται η αρτηριακή πίεση.
Αποφύγετε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας ή κετοξέωσης).

Πρακτική υπενθύμιση: Έχετε μαζί σας λίστα φαρμάκων και ενημερώστε κάθε γιατρό ή φαρμακοποιό ότι λαμβάνετε SGLT2 αναστολέα.

8) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πώς δρα το Forxiga στον διαβήτη τύπου 2;

Αναστέλλει τον μεταφορέα SGLT2 στα νεφρά, προκαλώντας αποβολή σακχάρου με τα ούρα και μείωση της γλυκόζης αίματος, ανεξάρτητα από την ινσουλίνη.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς διαβήτη;

Ναι. Το dapagliflozin έχει ένδειξη για καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο ακόμη και σε άτομα χωρίς διαβήτη.

Προκαλεί υπογλυκαιμία;

Όχι, εκτός αν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες. Τότε μπορεί να χρειαστεί μείωση δόσης αυτών των φαρμάκων.

Πότε φαίνονται τα οφέλη του Forxiga;

Η μείωση της γλυκόζης παρατηρείται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ τα καρδιακά και νεφρικά οφέλη εμφανίζονται σε διάστημα μηνών.

Πρέπει να σταματήσω το φάρμακο πριν από χειρουργείο ή αφυδάτωση;

Ναι, ενδέχεται να χρειαστεί προσωρινή διακοπή πριν από μεγάλη νηστεία, αφυδάτωση ή χειρουργείο. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας (“sick day rules”).

Επηρεάζει τη νεφρική λειτουργία;

Μπορεί να προκαλέσει μικρή, παροδική μείωση eGFR στην έναρξη, αλλά μακροπρόθεσμα επιβραδύνει την επιδείνωση της νεφρικής νόσου.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας;

HbA1c, κρεατινίνη, eGFR και ACR ούρων είναι οι βασικές εξετάσεις που πρέπει να ελέγχονται τακτικά.

Κλείστε εύκολα εξέταση HbA1c • eGFR • ACR ούρων ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

10) Βιβλιογραφία & Πηγές

1. ΠΧΠ Dapagliflozin (Forxiga) –
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).
2. Heerspink HJL, Stefánsson BV, et al.
Dapagliflozin in Patients with Chronic Kidney Disease.
New England Journal of Medicine, 2020 (DAPA-CKD trial).
3. McMurray JJV, Solomon SD, et al.
Dapagliflozin in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction.
NEJM, 2019 (DAPA-HF trial).
4. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία.
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Θεραπεία του Διαβήτη (2023).
https://www.ede.gr.
5. KDIGO 2022 Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease.
KDIGO.org.
6. European Society of Cardiology (ESC).
2023 ESC Guidelines for the Management of Heart Failure.
ESC Guidelines.
7. Zelniker TA, Wiviott SD, et al.
SGLT2 inhibitors for primary and secondary prevention of cardiovascular and renal outcomes in type 2 diabetes.

The Lancet, 2019.

Οι παραπάνω πηγές περιλαμβάνουν τις πιο πρόσφατες διεθνείς και ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση των
SGLT2 αναστολέων (dapagliflozin, empagliflozin) στη διαχείριση του διαβήτη, της καρδιακής ανεπάρκειας και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

10/Jun/2025

✅ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2;

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 (ΣΔΤ2) είναι μία χρόνια μεταβολική νόσος που χαρακτηρίζεται από αντίσταση στην ινσουλίνη και ανεπάρκεια παραγωγής ινσουλίνης. Είναι η συχνότερη μορφή διαβήτη και συχνά σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής: κακή διατροφή, καθιστική ζωή, παχυσαρκία.

🧬 Παθογένεια – Τι προκαλεί τον ΣΔΤ2;

Αντίσταση στην Ινσουλίνη: Τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην ινσουλίνη.
Δυσλειτουργία β-κυττάρων παγκρέατος: Προοδευτικά μειώνεται η ικανότητα έκκρισης ινσουλίνης.
Φλεγμονώδης διεργασία: Συστηματική φλεγμονή προάγει την αντίσταση στην ινσουλίνη.

⚠️ Παράγοντες Κινδύνου

Παχυσαρκία (ιδίως κοιλιακή)
Καθιστική ζωή 🪑
Κακή διατροφή 🍟
Γενετική προδιάθεση
Ηλικία >45 ετών
Ιστορικό ΣΔ κύησης
Υπέρταση, δυσλιπιδαιμία

🔍 Συμπτώματα

Ο ΣΔΤ2 μπορεί να είναι ασυμπτωματικός για χρόνια:

Πολυουρία 🚽
Πολυδιψία 💧
Καταβολή, κόπωση 😴
Θολή όραση 👓
Συχνές λοιμώξεις (π.χ. ουρολοιμώξεις)
Καθυστερημένη επούλωση τραυμάτων

🧪 Διαγνωστικά Κριτήρια

Σύμφωνα με ADA και WHO:

Γλυκόζη νηστείας ≥126 mg/dL
HbA1c ≥6.5%
Τυχαία γλυκόζη ≥200 mg/dL με συμπτώματα
Καμπύλη γλυκόζης (OGTT) 2h ≥200 mg/dL

🩺 Επιπλοκές του ΣΔΤ2

Οξείες:

Υπεργλυκαιμικό υπερωσμωτικό σύνδρομο (HHS)

Χρόνιες:

Νεφροπάθεια (νεφρική ανεπάρκεια)
Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
Νευροπάθεια
Καρδιαγγειακές νόσοι ❤️
Διαβητικό πόδι 🦶

🍽️ Αντιμετώπιση ΣΔΤ2

Διατροφή
- Μεσογειακή διατροφή
- Χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης
- Έλεγχος θερμίδων – απώλεια βάρους
Άσκηση
- 150 λεπτά/εβδομάδα αερόβιας δραστηριότητας
- Αντιστάσεις 2 φορές/εβδομάδα
Φαρμακευτική αγωγή
- Μετφορμίνη (1ης επιλογής)
- Σουλφονυλουρίες, DPP-4 αναστολείς
- GLP-1 αγωνιστές (π.χ. semaglutide)
- SGLT2 αναστολείς (π.χ. empagliflozin)
- Ινσουλίνη (σε προχωρημένα στάδια)

💊 Νεότερες Θεραπείες

GLP-1 αγωνιστές: Μειώνουν σάκχαρο & βάρος
SGLT2 αναστολείς: Προστασία νεφρών & καρδιάς
Dual agonists (tirzepatide): Νέο πεδίο στην αντιμετώπιση

👵 ΣΔΤ2 στην Τρίτη Ηλικία & Εγκυμοσύνη

Στους ηλικιωμένους: προσοχή στην υπογλυκαιμία, προσαρμογή στόχων
Στην εγκυμοσύνη: μπορεί να επανεμφανιστεί μετά ΣΔ κύησης

🔄 ΣΔΤ2 vs ΣΔΤ1 και LADA

Χαρακτηριστικό	Τύπου 2	Τύπου 1	LADA
Ηλικία έναρξης	>40	<30	30–50
Βάρος	↑	↓	N/↑
Αντισώματα	Όχι	Ναι	Ναι
Ινσουλίνη	Όχι πάντα	Άμεσα	Σταδιακά

🛡️ Πρόληψη

Υγιεινή διατροφή 🍎
Άσκηση 🚶‍♂️
Αποφυγή παχυσαρκίας
Έλεγχος αρτηριακής πίεσης & λιπιδίων
Προληπτικός έλεγχος σε άτομα με προδιαβήτη

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2;

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 είναι μια χρόνια μεταβολική νόσος όπου το σώμα δεν χρησιμοποιεί αποτελεσματικά την ινσουλίνη (αντίσταση στην ινσουλίνη) ή δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη για τη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.

Ποια είναι τα συμπτώματα του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2;

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν συχνή ούρηση, αυξημένη δίψα, αίσθημα κόπωσης, θολή όραση, αργή επούλωση πληγών και συχνές λοιμώξεις.

Ποιες είναι οι αιτίες εμφάνισης του Διαβήτη Τύπου 2;

Οι κύριοι παράγοντες είναι η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η ανθυγιεινή διατροφή, η γενετική προδιάθεση και η ηλικία (άνω των 45 ετών).

Πώς γίνεται η διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2;

Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση γλυκόζης νηστείας, δοκιμασία ανοχής γλυκόζης (καμπύλη σακχάρου) και μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c).

Ποιες είναι οι επιπλοκές του Διαβήτη Τύπου 2;

Οι επιπλοκές περιλαμβάνουν καρδιαγγειακές παθήσεις, νεφροπάθεια, νευροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια, και προβλήματα στα άκρα που μπορεί να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό.

Πώς μπορεί να προληφθεί ο Διαβήτης Τύπου 2;

Η πρόληψη περιλαμβάνει υγιεινή διατροφή, τακτική σωματική άσκηση, διατήρηση υγιούς βάρους και τακτικό ιατρικό έλεγχο.

Ποια είναι η κατάλληλη διατροφή για κάποιον με Διαβήτη Τύπου 2;

Η διατροφή πρέπει να είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και απλούς υδατάνθρακες, και να περιλαμβάνει πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας και καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς).

Είναι απαραίτητη η φαρμακευτική αγωγή στον Διαβήτη Τύπου 2;

Ναι, σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση της γλυκόζης, όπως από του στόματος αντιδιαβητικά ή ινσουλίνη, όταν η διατροφή και η άσκηση δεν επαρκούν.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 είναι αναστρέψιμος;

Μερικώς, μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά ή να τεθεί σε ύφεση μέσω απώλειας βάρους, υγιεινής διατροφής και άσκησης, αλλά η διατήρηση των αλλαγών στον τρόπο ζωής είναι κρίσιμη.

Τι ρόλο παίζει η άσκηση στον Διαβήτη Τύπου 2;

Η άσκηση βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, βοηθά στη διαχείριση του βάρους, και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Πώς μπορώ να διαχειριστώ τον Διαβήτη Τύπου 2 στην καθημερινότητά μου;

Με τακτική παρακολούθηση της γλυκόζης αίματος, τήρηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, σωματική δραστηριότητα, τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής, και συχνή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό σας.

📚 Βιβλιογραφία:

American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S1–S166. https://doi.org/10.2337/dc24-S001
WHO. Global report on diabetes. World Health Organization. 2016. https://www.who.int/publications/i/item/9789241565257
Riddle MC, et al. Management of type 2 diabetes in 2024: A consensus report by the ADA and the EASD. Diabetes Care. 2024.
Zinman B, et al. Empagliflozin, cardiovascular outcomes, and mortality in type 2 diabetes. N Engl J Med. 2015;373:2117–2128. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720
Davies MJ, et al. Management of hyperglycemia in type 2 diabetes, 2022. Diabetes Care. 2022;45(1):S1–S127.
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Οδηγίες για τη διατροφή και τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2. https://eody.gov.gr
Χριστοδουλάκη Ε, Καραγεωργίου Δ. Νεότερες θεραπείες στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: GLP-1 και SGLT2 αναστολείς. Ελληνική Επιθεώρηση Ενδοκρινολογίας. 2023;30(1):45–52.