14/Sep/2025

🧪 HBsAg – Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Το HBsAg (Hepatitis B surface Antigen – επιφανειακό αντιγόνο της ηπατίτιδας Β) είναι μια από τις σημαντικότερες αιματολογικές εξετάσεις για τη διάγνωση της λοίμωξης από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV). Η παρουσία του στο αίμα δείχνει ότι ο οργανισμός έχει μολυνθεί με τον ιό, είτε πρόσφατα είτε χρόνια. Η εξέταση αυτή είναι βασική για τον έλεγχο ασθενών, αιμοδοτών, εγκύων και γιατρών που εργάζονται σε χώρους υγείας.

1) Τι είναι το HBsAg;

Το HBsAg είναι το «επιφανειακό αντιγόνο» του ιού της ηπατίτιδας Β. Εντοπίζεται στην εξωτερική μεμβράνη του ιού και η παρουσία του στο αίμα υποδηλώνει ότι υπάρχει λοίμωξη. Εμφανίζεται λίγες εβδομάδες μετά τη μόλυνση και μπορεί να παραμείνει για μήνες ή χρόνια. Χρησιμοποιείται ως πρώτο τεστ ελέγχου για τη διάγνωση της ηπατίτιδας Β.

2) Πότε γίνεται η εξέταση;

Πριν από χειρουργικές επεμβάσεις.
Σε αιμοδότες και λήπτες αίματος.
Στην εγκυμοσύνη (έλεγχος στο 1ο τρίμηνο).
Σε άτομα με συμπτώματα ηπατίτιδας (κόπωση, ίκτερος).
Σε επαγγελματίες υγείας.

3) Συμπτώματα ηπατίτιδας Β

Η λοίμωξη μπορεί να είναι ασυμπτωματική, αλλά συχνά εμφανίζονται:

Κούραση και αδυναμία.
Ίκτερος (κιτρίνισμα δέρματος και ματιών).
Σκούρα ούρα.
Ανορεξία και ναυτία.
Πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς.

4) Εξετάσεις αίματος σχετικές με HBsAg

Εξέταση	Σημασία
HBsAg	Δείχνει ενεργό λοίμωξη.
Anti-HBs	Δείχνει ανοσία μετά από εμβολιασμό ή ίαση.
Anti-HBc IgM	Δείχνει πρόσφατη μόλυνση.
HBeAg	Συνδέεται με υψηλή μολυσματικότητα.
HBV DNA (PCR)	Μετρά την ποσότητα του ιού στο αίμα.

5) Ερμηνεία αποτελεσμάτων

HBsAg θετικό: Υπάρχει ενεργός λοίμωξη (οξεία ή χρόνια).
HBsAg αρνητικό, Anti-HBs θετικό: Υπάρχει ανοσία (από εμβολιασμό ή παλαιά λοίμωξη).
HBsAg αρνητικό, Anti-HBc θετικό: Παλαιά λοίμωξη, χωρίς ανοσία.

6) HBsAg στην εγκυμοσύνη

Ο έλεγχος στην εγκυμοσύνη είναι υποχρεωτικός, καθώς ο ιός μπορεί να μεταδοθεί στο νεογνό. Αν η μητέρα είναι HBsAg θετική:

Το νεογνό λαμβάνει HBV εμβόλιο και HBIG (ανοσοσφαιρίνη) αμέσως μετά τη γέννηση.
Η πρόληψη μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης από 90% σε λιγότερο από 5%.

7) Θεραπεία & Παρακολούθηση

Δεν απαιτείται πάντα φαρμακευτική αγωγή. Ο γιατρός θα αποφασίσει ανάλογα με:

Τα επίπεδα HBV DNA (ιικό φορτίο).
Τα ένζυμα του ήπατος (τρανσαμινάσες).
Την παρουσία ηπατικής βλάβης.

Φάρμακα όπως τενοφοβίρη και εντεκαβίρη μπορούν να καταστείλουν τον ιό.

8) Πρόληψη & Εμβολιασμός

Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β είναι ασφαλής και αποτελεσματικός. Χορηγείται σε τρεις δόσεις και παρέχει μακροχρόνια προστασία. Επιπλέον:

Χρήση προφυλακτικού στις σεξουαλικές επαφές.
Αποφυγή κοινής χρήσης συριγγών.
Έλεγχος αίματος σε αιμοδοσία.

9) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Τι σημαίνει αν έχω θετικό HBsAg;

Σημαίνει ότι έχετε ενεργό λοίμωξη με τον ιό της ηπατίτιδας Β. Χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος για να καθοριστεί αν είναι οξεία ή χρόνια.

❓ Μπορεί να φύγει μόνο του το HBsAg;

Ναι. Σε πολλούς ασθενείς το HBsAg εξαφανίζεται μέσα σε 6 μήνες, δείχνοντας ίαση. Αν επιμείνει πέρα από αυτό το διάστημα, τότε πρόκειται για χρόνια λοίμωξη.

❓ Πώς μπορώ να προστατευθώ από τον ιό;

Με τον εμβολιασμό, τη χρήση προφυλακτικού, την αποφυγή κοινής χρήσης βελόνων και την ασφάλεια στις μεταγγίσεις.

❓ Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;

Όλα τα νεογνά, οι επαγγελματίες υγείας, άτομα υψηλού κινδύνου και όσοι δεν έχουν φυσική ανοσία.

❓ Είναι το HBsAg μεταδοτικό;

Η παρουσία HBsAg σημαίνει ότι ο ιός υπάρχει στο αίμα και μπορεί να μεταδοθεί μέσω σεξουαλικής επαφής ή επαφής με αίμα.

10) Κλείστε Εξέταση

🔬 Εξέταση HBsAg

Ελέγξτε έγκαιρα την υγεία σας με την εξέταση HBsAg. Η έγκαιρη διάγνωση της ηπατίτιδας Β σώζει ζωές.

➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε άμεσα
Ραντεβού Online.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

12/Jun/2025

🧬 Τι είναι το HBsAg;

Το HBsAg (Hepatitis B surface antigen – Επιφανειακό Αντιγόνο της Ηπατίτιδας B) είναι η πρώτη και σημαντικότερη ένδειξη λοίμωξης από τον ιό της ηπατίτιδας B (HBV). Ανιχνεύεται στο αίμα λίγες εβδομάδες μετά τη μόλυνση και υποδεικνύει ενεργή παρουσία του ιού στον οργανισμό.

🦠 Πώς λειτουργεί το HBsAg στον οργανισμό;

Το HBsAg αποτελεί το πρωτεϊνικό περίβλημα (επιφανειακή πρωτεΐνη) του ιού HBV. Αν το HBsAg παραμένει στο αίμα για >6 μήνες, αυτό υποδηλώνει χρόνια λοίμωξη. Αν εξαφανιστεί, σημαίνει ανάρρωση ή ανοσία.

🧪 Εξέταση HBsAg – Πότε γίνεται;

Η εξέταση ζητείται σε περιπτώσεις:

- Προληπτικού ελέγχου (γενικός έλεγχος ή check-up)
- Πριν από χειρουργείο ή αιμοδοσία
- Σε εγκύους
- Σε ασθενείς με αυξημένες τρανσαμινάσες
- Πριν από χορήγηση ανοσοκατασταλτικής αγωγής
- Σε άτομα με σεξουαλικές επαφές χωρίς προφύλαξη
- Σε οροθετικά άτομα ή χρήστες ουσιών

📊 Πίνακας – Ερμηνεία HBsAg

HBsAg	Ερμηνεία	Επόμενα βήματα
Θετικό	Ενεργός λοίμωξη HBV	Έλεγχος anti-HBc, HBeAg, HBV-DNA
Αρνητικό	Δεν υπάρχει ενεργός HBV	Έλεγχος anti-HBs (ανοσία)
Ψευδώς θετικό	Σπάνιο σε εγκύους/αυτοάνοσα	Επαλήθευση με PCR ή επαναληπτική μέτρηση

🧬 Συσχετιζόμενοι Δείκτες Ηπατίτιδας B

Δείκτης	Σημασία
HBsAg	Παρουσία ιού, ενεργός λοίμωξη
anti-HBs	Ανοσία (φυσική ή μετά εμβολιασμό)
anti-HBc	Παλαιότερη έκθεση (IgG/IgM)
HBeAg	Υψηλή λοιμογόνος ικανότητα
HBV-DNA	Ιικό φορτίο – μετρά τη συγκέντρωση του ιού

🧠 Οξεία vs Χρόνια Ηπατίτιδα Β

Οξεία Ηπατίτιδα Β

Εμφανίζεται 1-4 μήνες μετά από έκθεση
Συμπτώματα: Πυρετός, ίκτερος, κόπωση, ανορεξία
Συνήθως αυτοϊάται (90% στους ενήλικες)

Χρόνια Ηπατίτιδα Β

HBsAg παραμένει >6 μήνες
Υπάρχει κίνδυνος:
- Κίρρωσης
- Ηπατοκυτταρικού καρκίνου
Χρήζει τακτικής παρακολούθησης & θεραπείας

🤰 Εγκυμοσύνη & HBsAg

Τι σημαίνει θετικό HBsAg σε έγκυο;

Υπάρχει κίνδυνος κάθετης μετάδοσης από μητέρα → βρέφος
Το νεογνό πρέπει να λάβει:
- HBV εμβόλιο εντός 12 ωρών
- HBIG (HBV Immune Globulin) ταυτόχρονα

Συνιστάται:

Έλεγχος HBsAg σε κάθε έγκυο στο 1ο τρίμηνο
Εμβολιασμός γυναικών πριν την κύηση αν δεν έχουν ανοσία

🩸 Ηπατίτιδα B και Αιμοδοσία

Άτομα με θετικό HBsAg αποκλείονται μόνιμα από αιμοδοσία
Εξετάζονται επίσης anti-HBc και HBV-DNA
Ασυμπτωματικοί φορείς μπορούν να παραμείνουν αδιάγνωστοι χωρίς συστηματικό έλεγχο

💉 Εμβόλιο κατά της Ηπατίτιδας Β

Περιέχει αντιγόνο HBsAg για πρόκληση ανοσίας
Χορηγείται σε:
- Νεογνά (εντός 24 ωρών από τη γέννηση)
- Παιδιά (σε 3 δόσεις)
- Υγειονομικούς, ασθενείς αιμοκάθαρσης, χρόνια πάσχοντες

Έλεγχος Ανοσίας:

anti-HBs ≥10 IU/mL = Επαρκής ανοσία
<10 IU/mL = Ανάγκη για αναμνηστική δόση

💊 Θεραπεία Χρόνιας Ηπατίτιδας Β

Αντιιικό	Κατηγορία	Σχόλια
Tenofovir	NRTI	Πρώτης γραμμής, ασφαλές
Entecavir	NRTI	Επίσης πρώτης γραμμής
Interferon α	Ιντερφερόνη	Περιορισμένη χρήση σήμερα

➡️ Στόχος: Καταστολή ιικού φορτίου, διατήρηση αρνητικού HBV-DNA, ιδανικά ορομετατροπή HBsAg → anti-HBs

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι σημαίνει θετικό HBsAg;

Ότι υπάρχει ενεργός HBV λοίμωξη (οξεία ή χρόνια). Απαιτεί περαιτέρω έλεγχο με HBV-DNA, anti-HBc κ.ά.

Πόσο καιρό μένει θετικό το HBsAg;

Αν διαρκέσει >6 μήνες = χρόνια ηπατίτιδα. Αν εξαφανιστεί = ανάρρωση.

Μπορώ να εμβολιαστώ αν έχω περάσει HBV;

Όχι. Αν έχεις θετικά anti-HBs από φυσική νόσηση, δεν χρειάζεσαι εμβόλιο.

Είναι μεταδοτικός ο ιός αν έχω μόνο HBsAg θετικό;

Ναι, είσαι δυνητικά μεταδοτικός, ιδιαίτερα αν έχεις και θετικό HBeAg.

Τι σημαίνει να έχω anti-HBc θετικό και HBsAg αρνητικό;

Πιθανή παλαιά λοίμωξη. Αν τα anti-HBs είναι αρνητικά, μπορεί να χρειαστεί εμβολιασμός.

Τι ακριβώς δείχνει το HBsAg;

Το HBsAg είναι η πρωτεΐνη που καλύπτει τον ιό HBV. Ανιχνεύεται στο αίμα όταν υπάρχει ενεργή παρουσία του ιού, είτε σε οξεία είτε σε χρόνια φάση.

Πότε θεωρείται ότι η λοίμωξη γίνεται χρόνια;

Όταν το HBsAg παραμένει θετικό για διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών, ταξινομείται ως χρόνια ηπατίτιδα B.

Τι σημαίνει να έχω HBsAg θετικό αλλά HBeAg αρνητικό;

Δείχνει ότι ο ιός υπάρχει, αλλά η λοιμογονός ικανότητα (μεταδοτικότητα) μπορεί να είναι χαμηλότερη. Απαιτείται έλεγχος HBV-DNA για επιβεβαίωση.

Είναι δυνατόν να έχω θετικό HBsAg χωρίς συμπτώματα;

Ναι. Πολλοί φορείς παραμένουν ασυμπτωματικοί για χρόνια, αλλά ο ιός εξακολουθεί να προκαλεί βλάβη στο ήπαρ.

Μπορώ να κάνω το εμβόλιο της ηπατίτιδας B αν είμαι HBsAg θετικός;

Όχι. Το εμβόλιο προορίζεται για άτομα χωρίς ενεργή λοίμωξη. Σε θετικούς φορείς απαιτείται ιατρική παρακολούθηση και πιθανή αντιιική αγωγή.

Αν το HBsAg γίνει αρνητικό, είμαι θεραπευμένος;

Συνήθως ναι. Η απώλεια του HBsAg και η εμφάνιση anti-HBs υποδηλώνει ανάρρωση ή λειτουργική ίαση. Ωστόσο, ο ιός μπορεί να παραμένει λανθάνων στο ήπαρ (cccDNA).

Τι είναι τα «ψευδώς θετικά» αποτελέσματα HBsAg;

Σπάνια, ανοσολογικοί παράγοντες (π.χ. αυτοαντισώματα) ή τεχνικά σφάλματα δίνουν θετικό αποτέλεσμα σε μη μολυσμένους. Επιβεβαιώνουμε με PCR HBV-DNA.

Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχεται το HBsAg σε χρόνιους φορείς;

Συνήθως κάθε 6–12 μήνες μαζί με ηπατικά ένζυμα (ALT/AST) και HBV-DNA, εκτός αν ο γιατρός συστήσει συχνότερα.

Μπορώ να μεταδώσω τον ιό μέσω θηλασμού;

Ο κίνδυνος είναι εξαιρετικά χαμηλός όταν το νεογνό έχει λάβει εμβόλιο και HBIG. Ο θηλασμός επιτρέπεται γενικά.

Χρειάζομαι ειδική διατροφή αν είμαι HBsAg θετικός;

Δεν υπάρχει ειδική «δίαιτα HBV». Συνίσταται υγιεινή διατροφή, αποφυγή αλκοόλ και προσοχή σε ηπατοτοξικά φάρμακα/βότανα.

Πρέπει να ενημερώσω τον/την σύντροφό μου;

Ναι. Ο HBV μεταδίδεται σεξουαλικά· ο/η σύντροφος πρέπει να ελεγχθεί και να εμβολιαστεί.

Πότε χορηγείται προφυλακτική θεραπεία (HBIG);

Σε νεογνά HBsAg-θετικών μητέρων, σε τυχαία έκθεση (βελόνα) και σε οροαρνητικά άτομα με υψηλού κινδύνου επαφή εντός 24–72 ωρών.

Τι είναι ο «ανενεργός φορέας»;

Άτομο με θετικό HBsAg, αρνητικό HBeAg, χαμηλό HBV-DNA (<2 000 IU/mL) και φυσιολογικές τρανσαμινάσες. Χρειάζεται παρακολούθηση, όχι πάντα θεραπεία.

Μπορώ να δωρίσω όργανα αν είμαι φορέας HBsAg;

Μερικά κέντρα μεταμόσχευσης αποδέχονται όργανα από HBV-θετικούς δότες για HBV-θετικούς λήπτες. Απαιτείται ειδική διαδικασία.

Ποια φάρμακα πρέπει να αποφεύγω;

Αποφυγή αλκοόλ, περιορισμός παρακεταμόλης >2 g/ημέρα και προσοχή σε ηπατοτοξικούς παράγοντες (π.χ. αναβολικά, βότανα kava).

Πότε ξεκινά αντιιική θεραπεία;

– ALT >2×ULN **και** HBV-DNA >20 000 IU/mL (HBeAg+)
– ALT >2×ULN **και** HBV-DNA >2 000 IU/mL (HBeAg–)
– Κίρρωση, ανοσοκαταστολή ή θετικό οικογενειακό ιστορικό HCC
Τελική απόφαση από ηπατολόγο.

Πόσο διαρκεί η θεραπεία με tenofovir ή entecavir;

Συνήθως μακροχρόνια (πολλά έτη). Διακοπή όταν επιτευχθεί απώλεια HBsAg ή με βάση εξειδικευμένα κριτήρια.

Υπάρχει πιθανότητα ίασης με τα νέα φάρμακα;

Εξελίσσονται πειραματικές θεραπείες (RNA-interference, Capsid inhibitors). Οι περισσότερες κλινικές δοκιμές βρίσκονται σε φάση 2–3.

Τι εξετάσεις χρειάζομαι για καρκίνο ήπατος;

Σε χρόνια HBV, υπέρηχος ήπατος & AFP κάθε 6 μήνες για έγκαιρη ανίχνευση ηπατοκυτταρικού καρκίνου.

Πώς προστατεύομαι στην καθημερινότητα;

– Χρήση προφυλακτικού
– Μη κοινή χρήση ξυραφιών/οδοντόβουρτσας
– Κάλυψη ανοιχτών πληγών
– Τακτικός εμβολιασμός οικογενειακών μελών

Μπορεί ο HBV να «ξαναξυπνήσει» μετά από χρόνια;

Ναι, ιική επανενεργοποίηση μπορεί να συμβεί με ανοσοκαταστολή (π.χ. βιολογικά, χημειοθεραπεία). Γι’ αυτό απαιτείται προεγχειρητικός/προθεραπευτικός έλεγχος.

📚 Εκτεταμένη Βιβλιογραφία

CDC – Hepatitis B Overview

cdc.gov/hepatitis/hbv

WHO – Hepatitis B

who.int

ΕΟΔΥ – Ηπατίτιδα Β

eody.gov.gr

Terrault NA et al., AASLD 2018 Guidelines

doi.org/10.1002/hep.29800

Lok AS, McMahon BJ. Chronic hepatitis B update

PubMed

HBsAg: Τι είναι, Συμπτώματα, Εξετάσεις & Θεραπεία – Φιλικός Οδηγός