🔍 Τι είναι ο Προγεννητικός Έλεγχος;

Ο προγεννητικός έλεγχος είναι ένα σύνολο ιατρικών εξετάσεων και ελέγχων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με σκοπό:

• την παρακολούθηση της υγείας της εγκύου
• τον έγκαιρο εντοπισμό τυχόν ανωμαλιών στο έμβρυο
• την πρόληψη επιπλοκών κατά την κύηση και τον τοκετό
• την καθοδήγηση των ιατρικών αποφάσεων και παρεμβάσεων

📌 Ποιους Περιλαμβάνει;

Ο προγεννητικός έλεγχος δεν είναι μόνο εξετάσεις αίματος, αλλά περιλαμβάνει:

👶 Τι Μπορεί να Διαγνώσει;

• Χρωμοσωμικές ανωμαλίες (π.χ. Σύνδρομο Down)
• Συγγενείς λοιμώξεις (τοξόπλασμα, CMV, ιλαρά)
• Αναιμία ή έλλειψη θρεπτικών ουσιών
• Θρομβοφιλία, διαβήτης κύησης, προεκλαμψία
• Ασυμβατότητα Rh (Rhesus)

📆 Πότε Ξεκινάει;

Ο προγεννητικός έλεγχος ξεκινά με την επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης (συνήθως γύρω στην 6η–8η εβδομάδα) και διαρκεί μέχρι και λίγο πριν τον τοκετό, με διαφορετικές εξετάσεις ανά τρίμηνο.

🩺 Ποιος Τον Εκτελεί;

• Γυναικολόγος / Μαιευτήρας (συντονιστής του ελέγχου)
• Μικροβιολόγος / Βιοπαθολόγος (πραγματοποίηση αιματολογικών)
• Γενετιστής (σε NIPT, μοριακά τεστ)
• Ενδοκρινολόγος / Διαβητολόγος (σε ειδικές περιπτώσεις)

🩸 Βασικές Εξετάσεις Αίματος στο 1ο Τρίμηνο

Κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, ο έλεγχος αίματος είναι θεμελιώδης για την αξιολόγηση της υγείας της μητέρας και την πρόληψη επιπλοκών. Περιλαμβάνει τις παρακάτω εξετάσεις:

• Ομάδα αίματος και Rhesus (Rh): Ανίχνευση ασυμβατότητας Rh μεταξύ μητέρας και εμβρύου.
• Γενική αίματος: Έλεγχος για αναιμία, λευκοκυττάρωση, θρομβοπενία και λοιμώξεις.
• Φερριτίνη, σίδηρος, φυλλικό οξύ, B12: Δείκτες θρεπτικής κατάστασης της μητέρας.
• TSH – Θυρεοειδική λειτουργία: Ανίχνευση υποθυρεοειδισμού που επηρεάζει την εμβρυϊκή ανάπτυξη.
• Σάκχαρο νηστείας και HbA1c: Προσδιορισμός προϋπάρχοντος διαβήτη ή διαταραγμένης γλυκαιμίας.

🧫 TORCH Panel (λοιμώξεις)

Αναζητούνται ιοί και παράσιτα που μπορεί να προκαλέσουν συγγενείς ανωμαλίες:

Επιπλέον, πραγματοποιείται VDRL ή RPR για σύφιλη, καθώς και καλλιέργεια κολπικού υγρού αν υπάρχουν συμπτώματα ή ιστορικό.

Η έγκαιρη διάγνωση μέσω αυτών των εξετάσεων επιτρέπει την πρόληψη σημαντικών κινδύνων για τη μητέρα και το έμβρυο.

🧬 Νεότερες Μοριακές Εξετάσεις (NIPT, cfDNA)

Οι μη επεμβατικές εξετάσεις DNA εμβρύου (cfDNA / NIPT) αποτελούν επανάσταση στον προγεννητικό έλεγχο.

📌 Τι Ελέγχει:

• Τρισωμία 21 (Σύνδρομο Down)

• Τρισωμία 18, 13

• Φύλο εμβρύου (εφόσον ζητηθεί)

• Μικροδιαγραφές (ανάλογα το τεστ)

🧬 Πώς γίνεται:

• Απλή αιμοληψία από τη μητέρα >10η εβδομάδα

• Ανάλυση ελεύθερου εμβρυϊκού DNA (cfDNA) στο μητρικό πλάσμα

🧾 Πλεονεκτήματα:

• Πολύ υψηλή ακρίβεια (>99% για Trisomy 21)

• Χωρίς κίνδυνο αποβολής

• Πρώιμος εντοπισμός προβλημάτων

  Οι μη επεμβατικές μοριακές εξετάσεις όπως το NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing) αποτελούν επανάσταση στον προγεννητικό έλεγχο, καθώς προσφέρουν ακριβή και ασφαλή διάγνωση χρωμοσωμικών ανωμαλιών με μία απλή αιμοληψία από τη μητέρα.

  📌 Τι Ελέγχουν:

  • Τρισωμία 21 (Σύνδρομο Down)
  • Τρισωμία 18 και 13
  • Φύλο του εμβρύου (αν ζητηθεί)
  • Μικροδιαγραφές (ανάλογα με την εταιρεία)

  🔬 Πώς Γίνεται:

  • Γίνεται μετά τη 10η εβδομάδα κύησης
  • Λαμβάνεται αίμα από τη μητέρα
  • Απομονώνεται ελεύθερο εμβρυϊκό DNA (cfDNA) και αναλύεται

  ✅ Πλεονεκτήματα:

  • Πολύ υψηλή ακρίβεια (>99% για Τρισωμία 21)
  • Δεν απαιτείται επεμβατική διαδικασία (όπως αμνιοπαρακέντηση)
  • Πραγματοποιείται νωρίς στην εγκυμοσύνη
  • Δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο για το έμβρυο

  ⚠️ Σημείωση:

  Το NIPT δεν αντικαθιστά τις επεμβατικές μεθόδους σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν παθολογικά υπερηχογραφικά ευρήματα ή αυξημένος γενετικός κίνδυνος. Σε τέτοιες περιπτώσεις προτείνεται αμνιοπαρακέντηση για επιβεβαίωση.

🧪 Εξετάσεις στο 2ο και 3ο Τρίμηνο

Καθώς η εγκυμοσύνη προχωρά στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, επαναλαμβάνονται και προστίθενται σημαντικές εξετάσεις για την πρόληψη επιπλοκών όπως ο διαβήτης κύησης, η προεκλαμψία και η καθυστέρηση ανάπτυξης του εμβρύου.

📅 Δεύτερο Τρίμηνο (13–27 εβδομάδες)

• OGTT (Καμπύλη Γλυκόζης): Ελέγχει για διαβήτη κύησης – γίνεται συνήθως στις 24–28 εβδομάδες.
• Τριπλό ή Τετραπλό Τεστ: Περιλαμβάνει hCG, AFP, Estriol ± Inhibin A – εκτίμηση κινδύνου για χρωμοσωμικές ανωμαλίες.
• Υπέρηχος Β’ επιπέδου: Εκτενής ανατομικός έλεγχος του εμβρύου, συνήθως γύρω στην 20η εβδομάδα.

📅 Τρίτο Τρίμηνο (28–40 εβδομάδες)

• Γενική αίματος & φερριτίνη: Επανάληψη για ανίχνευση αναιμίας.
• Βιταμίνη Β12, D: Έλεγχος θρεπτικών στοιχείων σε υψηλού κινδύνου κυήσεις.
• INR / PT: Εξετάσεις πήξης σε περιπτώσεις υποψίας για προεκλαμψία ή χρήση αντιπηκτικών.
• HBsAg & HIV (επανέλεγχος): Σε επιλεγμένες περιπτώσεις ή σύμφωνα με το πρωτόκολλο.
• Καλλιέργεια για Streptococcus agalactiae (Group B Streptococcus): Μεταξύ 35–37 εβδομάδων – προληπτική χορήγηση αντιβιοτικών στον τοκετό αν θετικό.

Οι εξετάσεις των δύο τελευταίων τριμήνων είναι κρίσιμες για την ασφαλή ολοκλήρωση της κύησης και την προετοιμασία για τον τοκετό.

🧪 Τρίτο Τρίμηνο (28–40 εβδομάδες)

• Γενική αίματος & φερριτίνη (επανάληψη)

• Σίδηρος & Β12

• INR / PT αν υπάρχει υποψία για προεκλαμψία

• Έλεγχος HBsAg και HIV (σε ορισμένα πρωτόκολλα)

• Καλλιέργεια για Streptococcus agalactiae (36–37η εβδομάδα)

  📊  Πίνακας με Εξετάσεις ανά Τρίμηνο

  Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις κυριότερες εξετάσεις αίματος ανά τρίμηνο της εγκυμοσύνης, σε μορφή εύκολη για προβολή σε κινητές συσκευές:

  Τρίμηνο	Κύριες Εξετάσεις Αίματος
  1ο Τρίμηνο	Γενική Αίματος, Ομάδα & Rh, Σάκχαρο νηστείας, TSH, Φερριτίνη, Φυλλικό, B12, TORCH panel, HIV, HCV, HBsAg, VDRL
  2ο Τρίμηνο	Καμπύλη Γλυκόζης (OGTT), Τριπλό/Τετραπλό Τεστ, Επανέλεγχος σιδήρου και θρεπτικών ουσιών (εφόσον χρειάζεται)
  3ο Τρίμηνο	Γενική Αίματος (επανάληψη), Φερριτίνη, INR/PT, HIV/HBsAg (σε ειδικές περιπτώσεις), Καλλιέργεια Streptococcus Group B

  Ο πίνακας αυτός λειτουργεί ως οδηγός παρακολούθησης για τη μέλλουσα μητέρα και τον ιατρό.

  🩻 Εξειδικευμένες Εξετάσεις σε Ειδικές Καταστάσεις

  Σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτούνται επιπλέον εξετάσεις ανάλογα με το ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό της εγκύου, ή αν υπάρχουν ευρήματα από υπερηχογραφήματα ή παλαιότερες κυήσεις.

  Κατάσταση	Προτεινόμενες Εξετάσεις
  Ιστορικό Θρομβοφιλίας	Factor V Leiden, PAI-1, APLA, Protein C & S, Αντιθρομβίνη III
  Επαναλαμβανόμενες Αποβολές	Ανοσολογικός και θρομβοφιλικός έλεγχος, Καρυότυπος ζεύγους
  Ανοσοποίηση Rh	Anti-D αντισώματα, τιτλοποίηση
  Διαβήτης ή προδιάθεση	Νωρίτερη OGTT, HbA1c, καθημερινή γλυκόζη
  Αυξημένα ANA ή ιστορικό ΣΕΛ	ANA, anti-dsDNA, anti-Ro/SSA, anti-La/SSB
  Πολύτοκες γυναίκες	Επανέλεγχος CMV IgG avidity, τοξόπλασμα IgG/IgM

  Η επιλογή των εξειδικευμένων εξετάσεων εξατομικεύεται από τον ιατρό με βάση τα ευρήματα και το ιστορικό της γυναίκας.

  👩‍⚕️ Ποιος συντονίζει τον έλεγχο;

  Η επιτυχία του προγεννητικού ελέγχου βασίζεται στη σωστή οργάνωση και συνεργασία μεταξύ ιατρικών ειδικοτήτων. Ο συντονισμός και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων γίνεται από ομάδα επαγγελματιών υγείας με εξειδίκευση στην κύηση:

  • Γυναικολόγος/Μαιευτήρας: Κεντρικός ιατρός που καθοδηγεί τον έλεγχο, παραγγέλνει εξετάσεις και παρακολουθεί την πορεία της κύησης.
  • Βιοπαθολόγος ή Μικροβιολόγος: Υπεύθυνος για την πραγματοποίηση και αξιολόγηση των εργαστηριακών εξετάσεων αίματος.
  • Γενετιστής: Συμμετέχει σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου για χρωμοσωμικές ή κληρονομικές παθήσεις (π.χ. NIPT, καρυότυπος, συμβουλευτική).
  • Ενδοκρινολόγος/Διαβητολόγος: Αξιολογεί περιπτώσεις θυρεοειδοπάθειας, σακχαρώδους διαβήτη κύησης ή υπογλυκαιμίας.
  • Αιματολόγος: Σε περιπτώσεις θρομβοφιλίας ή αναιμίας που απαιτούν ειδική καθοδήγηση.

  Η πολυεπιστημονική προσέγγιση αυξάνει την ασφάλεια και τη διαγνωστική ακρίβεια για μητέρα και έμβρυο.

🍽️ Διατροφή & Εξετάσεις Αίματος στην Εγκυμοσύνη

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του προγεννητικού ελέγχου, καθώς επηρεάζει τις εργαστηριακές τιμές και τη γενικότερη υγεία της μητέρας και του εμβρύου. Ορισμένες βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:

Η διατροφική παρακολούθηση βοηθά στην αποφυγή παθολογικών ευρημάτων στις εξετάσεις αίματος, όπως η αναιμία, η έλλειψη βιταμινών και η διαταραχή γλυκαιμίας. Ο ιατρός ή διαιτολόγος μπορεί να συστήσει εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής ή συμπληρωμάτων.

📅 Συχνότητα Επαναληπτικών Ελέγχων

Η συχνότητα των επαναληπτικών εξετάσεων αίματος εξαρτάται από την πρόοδο της κύησης και την παρουσία παθολογικών ευρημάτων. Ωστόσο, υπάρχουν βασικά χρονικά σημεία στα οποία συνιστώνται επανέλεγχοι:

• 6η–8η εβδομάδα: Πρώτος πλήρης προγεννητικός αιματολογικός έλεγχος.
• 12η–14η εβδομάδα: Επανεξέταση θυρεοειδούς σε γυναίκες με παθολογικές τιμές ή παράγοντες κινδύνου.
• 24η–28η εβδομάδα: Καμπύλη γλυκόζης (OGTT) για έλεγχο διαβήτη κύησης.
• 28η–32η εβδομάδα: Επανέλεγχος αιματοκρίτη, φερριτίνης και B12.
• 36η–37η εβδομάδα: Καλλιέργεια Streptococcus και τελικός έλεγχος λοιμώξεων (όπου χρειάζεται).

Γυναίκες με προϋπάρχουσες παθήσεις (π.χ. διαβήτης, υποθυρεοειδισμός, θρομβοφιλία) μπορεί να χρειάζονται συχνότερη παρακολούθηση και τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής βάσει των εργαστηριακών αποτελεσμάτων.

🍽️ Διατροφή & Εξετάσεις Αίματος στην Εγκυμοσύνη

Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του προγεννητικού ελέγχου, καθώς επηρεάζει τις εργαστηριακές τιμές και τη γενικότερη υγεία της μητέρας και του εμβρύου. Ορισμένες βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:

Η διατροφική παρακολούθηση βοηθά στην αποφυγή παθολογικών ευρημάτων στις εξετάσεις αίματος, όπως η αναιμία, η έλλειψη βιταμινών και η διαταραχή γλυκαιμίας. Ο ιατρός ή διαιτολόγος μπορεί να συστήσει εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής ή συμπληρωμάτων.

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

• • Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία (ΕΜΓΕ) – https://emge.gr
  • Υπουργείο Υγείας – Οδηγίες για την Αντιμετώπιση της Εγκυμοσύνης – www.moh.gov.gr
  • ΚΕΠΥ – Οδηγίες για τον TORCH έλεγχο – https://eody.gov.gr
  • ACOG – American College of Obstetricians and Gynecologists. “Prenatal Genetic Screening Tests.” Committee Opinion No. 775. (2020). https://www.acog.org
  • Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Antenatal care for uncomplicated pregnancies. https://www.rcog.org.uk
  • ISPD (International Society for Prenatal Diagnosis). “Cell-free DNA testing: Position statement update (2020).” https://www.ispdhome.org
  • NHS UK – Pregnancy: Screening tests. https://www.nhs.uk/pregnancy/your-pregnancy-care/screening-in-pregnancy
  • Στεφανής, Κ. (2021). Προγεννητικός Έλεγχος: Εργαστηριακές Πρακτικές. Περιοδικό Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Χημείας.
  • Παπαδόπουλος Ν., Χημικές Διεργασίες κατά την Κύηση. Εκδόσεις Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ), 2022.
  • Καραγιάννη Α. – «Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης: Οδηγίες Διάγνωσης και Αντιμετώπισης» – Διαβητολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος (ΔΕΒΕ), 2023.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/