Μεθοτρεξάτη (Methotrexate) – Πλήρης Οδηγός Ασθενούς για Αρθρίτιδα, Ψωρίαση & Αυτοάνοσα

Τελευταία ενημέρωση:
15 Ιανουαρίου 2026

1

Τι είναι η μεθοτρεξάτη

Η μεθοτρεξάτη (methotrexate) είναι ένα ανοσοτροποποιητικό και αντιφλεγμονώδες φάρμακο
που αποτελεί τη θεραπεία πρώτης γραμμής για τη
ρευματοειδή αρθρίτιδα και βασικό φάρμακο για
ψωριασική αρθρίτιδα, ψωρίαση και άλλα
αυτοάνοσα νοσήματα.

Σε αντίθεση με τη χρήση της σε υψηλές δόσεις στην ογκολογία,
στη ρευματολογία και δερματολογία χορηγείται σε
χαμηλές εβδομαδιαίες δόσεις, με στόχο να
φρενάρει τη δυσλειτουργική υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού
που καταστρέφει αρθρώσεις, δέρμα και όργανα.

Στην πράξη, η μεθοτρεξάτη δεν στοχεύει απλώς στη μείωση του πόνου, αλλά
στη τροποποίηση της ίδιας της πορείας της νόσου.
Με απλά λόγια, δεν «καλύπτει» τα συμπτώματα, αλλά
επιβραδύνει τον μηχανισμό που προκαλεί τη φλεγμονή και τη βλάβη
στις αρθρώσεις, στο δέρμα και σε άλλα όργανα.
Αυτός είναι και ο λόγος που χρησιμοποιείται τόσο νωρίς στη ρευματοειδή
και στην ψωριασική αρθρίτιδα.

Ο όρος DMARD σημαίνει «φάρμακο που τροποποιεί την πορεία της νόσου»
(στα ελληνικά: φάρμακο που επιβραδύνει ή σταματά την εξέλιξη της πάθησης).
Σε αντίθεση με τα απλά παυσίπονα ή τα αντιφλεγμονώδη,
τα οποία ανακουφίζουν προσωρινά τον πόνο,
η μεθοτρεξάτη δρα σε βάθος, μειώνοντας τη χρόνια
ανοσολογική επίθεση που καταστρέφει τους ιστούς.

Αυτό έχει μεγάλη πρακτική σημασία για τον ασθενή:
χωρίς έγκαιρη θεραπεία, η συνεχής φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει
σε μόνιμες παραμορφώσεις αρθρώσεων,
απώλεια λειτουργικότητας και αναπηρία.
Η μεθοτρεξάτη, όταν λαμβάνεται σωστά και παρακολουθείται με εξετάσεις αίματος,
μπορεί να διατηρήσει την κινητικότητα και να
βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σε βάθος χρόνου.

Για τον λόγο αυτό, σε πολλές σύγχρονες οδηγίες
η μεθοτρεξάτη θεωρείται το θεμέλιο της θεραπείας
πάνω στο οποίο προστίθενται –αν χρειαστεί–
νεότερα ή πιο εξειδικευμένα φάρμακα.

2

Πώς δρα

Η μεθοτρεξάτη παρεμβαίνει στον μεταβολισμό του φυλλικού οξέος μέσα στα
κύτταρα του ανοσοποιητικού, μειώνοντας την ικανότητά τους να
πολλαπλασιάζονται και να παράγουν φλεγμονώδεις ουσίες.

Το αποτέλεσμα είναι:

• Μείωση των αυτοάνοσων επιθέσεων στις αρθρώσεις και στο δέρμα
• Καταστολή των κυτταροκινών που προκαλούν πόνο, οίδημα και καταστροφή ιστών
• Σταδιακή αναστολή της εξέλιξης της νόσου

Γι’ αυτό η μεθοτρεξάτη δεν δρα άμεσα όπως ένα αναλγητικό, αλλά
χρειάζεται εβδομάδες για να τροποποιήσει το ανοσολογικό προφίλ του οργανισμού.

Σε μοριακό επίπεδο, το φάρμακο αναστέλλει ένζυμα που σχετίζονται με τη
σύνθεση πουρινών και πυριμιδινών – δομικών στοιχείων του DNA.
Αυτό οδηγεί σε επιλεκτική μείωση της δραστηριότητας των ταχέως
διαιρούμενων ανοσοκυττάρων που ευθύνονται για τη χρόνια φλεγμονή.
Στις χαμηλές δόσεις που χρησιμοποιούνται στη ρευματολογία και τη
δερματολογία, αυτή η δράση δεν στοχεύει στην καταστροφή των κυττάρων,
αλλά στη ρύθμιση της παθολογικής ανοσολογικής απάντησης.

Ένα ακόμη σημαντικό αποτέλεσμα είναι η αύξηση της αδενοσίνης
στους ιστούς. Η αδενοσίνη λειτουργεί ως φυσικό
αντιφλεγμονώδες μόριο και συμβάλλει στη μείωση του οιδήματος,
του πόνου και της δυσκαμψίας στις αρθρώσεις.
Αυτός ο μηχανισμός εξηγεί γιατί πολλοί ασθενείς βιώνουν σταδιακή
βελτίωση της κινητικότητας και της ποιότητας ζωής
καθώς προχωρά η θεραπεία.

Κλινικά, η ανοσορρυθμιστική δράση μεταφράζεται σε
μείωση της πρωινής δυσκαμψίας,
λιγότερα επώδυνα και διογκωμένα σημεία στις αρθρώσεις
και καθυστέρηση ή αποτροπή μόνιμων βλαβών.
Σε ασθενείς με ψωρίαση, οδηγεί σε
ελάττωση του πάχους και της ερυθρότητας των πλακών,
ενώ στην ψωριασική αρθρίτιδα περιορίζει τόσο τα δερματικά
όσο και τα αρθρικά συμπτώματα.

Επειδή η δράση της αγωγής είναι συσσωρευτική,
η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη συνέπεια στη λήψη
και όχι από μεμονωμένες δόσεις.
Η διακοπή για μεγάλα διαστήματα μπορεί να επιτρέψει
στο ανοσοποιητικό να επανενεργοποιηθεί,
γεγονός που εξηγεί γιατί η σταθερή εβδομαδιαία χορήγηση
είναι κρίσιμη για τη διατήρηση ύφεσης.

Η εξάρτηση από τον ηπατικό και νεφρικό μεταβολισμό
σημαίνει ότι ακόμη και μικρές μεταβολές στη λειτουργία
αυτών των οργάνων μπορούν να αλλάξουν
τη συγκέντρωση του φαρμάκου στο αίμα.
Για τον λόγο αυτό, η εργαστηριακή παρακολούθηση
δεν αφορά μόνο την ασφάλεια,
αλλά και τη βέλτιστη αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Όταν οι εξετάσεις παραμένουν σταθερές,
η αγωγή μπορεί να προσφέρει μακροχρόνιο έλεγχο της νόσου
με σχετικά χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών.

3

Πότε χρησιμοποιείται

Η μεθοτρεξάτη χρησιμοποιείται ως βασικό φάρμακο ελέγχου της νόσου σε χρόνιες
αυτοάνοσες και φλεγμονώδεις παθήσεις, με στόχο όχι απλώς τη μείωση των συμπτωμάτων,
αλλά την αναστολή της καταστροφής ιστών.

Οι κύριες ενδείξεις είναι:

• Ρευματοειδής αρθρίτιδα – φάρμακο πρώτης γραμμής
• Ψωριασική αρθρίτιδα
• Μέτρια έως σοβαρή ψωρίαση που δεν ελέγχεται τοπικά
• Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (σε επιλεγμένες μορφές)
• Αγγειίτιδες και άλλα αυτοάνοσα

4

Δοσολογία

Η μεθοτρεξάτη λαμβάνεται αποκλειστικά μία φορά την εβδομάδα.
Η τυπική αρχική δόση είναι 7,5–10 mg, με σταδιακή αύξηση έως
15–25 mg εβδομαδιαίως, ανάλογα με την ανταπόκριση και την ανοχή.

Η εβδομαδιαία χορήγηση επιτρέπει:

• Σταθερή ανοσοτροποποιητική δράση
• Μείωση της τοξικότητας στο ήπαρ και στον μυελό
• Καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς

5

Πώς λαμβάνεται

Η μεθοτρεξάτη χορηγείται μία φορά την εβδομάδα, πάντα την ίδια ημέρα,
είτε ως δισκίο από το στόμα είτε ως υποδόρια ένεση.

Οι δύο τρόποι δεν είναι ισοδύναμοι:

• Από το στόμα: πιο εύκολη λήψη, αλλά σε υψηλότερες δόσεις μειώνεται η απορρόφηση
• Υποδόρια ένεση: σταθερότερη βιοδιαθεσιμότητα, λιγότερη ναυτία, καλύτερη δράση σε μη ανταποκρινομένους

Γι’ αυτό, αν υπάρχουν γαστρεντερικές παρενέργειες ή ανεπαρκής ανταπόκριση,
η μετάβαση σε υποδόρια μορφή συχνά βελτιώνει το αποτέλεσμα χωρίς αύξηση δόσης.

6

Πότε φαίνεται αποτέλεσμα

Η μεθοτρεξάτη δεν δρα άμεσα. Τα πρώτα κλινικά οφέλη εμφανίζονται συνήθως
μετά από 4–8 εβδομάδες, ενώ το μέγιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα
επιτυγχάνεται στους 3–4 μήνες.

Αυτό αντανακλά τον χρόνο που απαιτείται για να
επαναρρυθμιστεί το ανοσοποιητικό σύστημα
και να μειωθεί η χρόνια φλεγμονή.

7

Φολικό οξύ

Η μεθοτρεξάτη δρα μπλοκάροντας τον μεταβολισμό του φυλλικού οξέος στα κύτταρα.
Αυτό είναι απαραίτητο για τη θεραπευτική της δράση, αλλά είναι και ο λόγος
πολλών παρενεργειών.

Γι’ αυτό, σχεδόν όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν ταυτόχρονα
συμπλήρωμα φολικού οξέος, το οποίο:

• Μειώνει τη ναυτία και τη στοματίτιδα
• Προστατεύει από αναιμία και κυτταροπενίες
• Μειώνει τον κίνδυνο ηπατικής τοξικότητας

Συνήθως χορηγείται τις ημέρες που δεν λαμβάνεται μεθοτρεξάτη
(π.χ. 1 mg καθημερινά ή 5 mg μία φορά την εβδομάδα σε διαφορετική ημέρα).

8

Εξετάσεις παρακολούθησης

Η μεθοτρεξάτη μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ, τον μυελό των οστών και τους νεφρούς.
Γι’ αυτό απαιτείται συστηματικός εργαστηριακός έλεγχος καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας.

Οι βασικές εξετάσεις παρακολούθησης είναι:

• Γενική αίματος (Hb, λευκά, αιμοπετάλια)
• Ηπατικά ένζυμα (AST, ALT)
• Κρεατινίνη και eGFR (νεφρική λειτουργία)
• Αλβουμίνη (έμμεσος δείκτης ηπατικής σύνθεσης)

Στην αρχή της θεραπείας οι εξετάσεις γίνονται συνήθως
κάθε 2–4 εβδομάδες, και όταν σταθεροποιηθεί η δόση,
κάθε 2–3 μήνες.

9

Πώς ερμηνεύονται οι εξετάσεις σε ασθενείς με μεθοτρεξάτη

Οι εξετάσεις αίματος στη θεραπεία με μεθοτρεξάτη δεν γίνονται απλώς «για έλεγχο».
Χρησιμοποιούνται για να προβλέψουν επικείμενη τοξικότητα
πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

Στην κλινική πράξη, οι περισσότερες σοβαρές επιπλοκές από μεθοτρεξάτη
προηγούνται εργαστηριακά κατά 1–3 εβδομάδες.
Γι’ αυτό η σωστή ερμηνεία των τιμών σώζει ζωές.

Αιμοδιάγραμμα (Γενική αίματος) – τι πραγματικά μας λέει

Η μεθοτρεξάτη καταστέλλει την παραγωγή κυττάρων στο μυελό των οστών.
Το αιμοδιάγραμμα είναι το πιο ευαίσθητο «ραντάρ» τοξικότητας.

• Λευκά αιμοσφαίρια: πτώση < 3.500/μL σημαίνει αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων
• Αιμοπετάλια: < 150.000/μL σημαίνει κίνδυνο αιμορραγίας
• Αιμοσφαιρίνη: πτώση χωρίς αιμορραγία σημαίνει μυελοκαταστολή

Το πιο επικίνδυνο σενάριο είναι η σταδιακή πτώση τιμών μέσα σε 2–3 μετρήσεις,
η οποία δείχνει συσσώρευση του φαρμάκου.

AST και ALT – πότε είναι πραγματικός κίνδυνος

Οι τρανσαμινάσες αυξάνονται συχνά στη θεραπεία με μεθοτρεξάτη.
Όμως δεν έχουν όλες οι αυξήσεις την ίδια σημασία.

• Έως 2× Φυσιολογικό: παρακολούθηση
• 2–3×: μείωση δόσης ή προσωρινή διακοπή
• >3×: υψηλός κίνδυνος ηπατικής βλάβης

Η επικίνδυνη μορφή είναι η επίμονη αύξηση και όχι μια μεμονωμένη αιχμή.

Παράγοντες που επιδεινώνουν την ηπατική τοξικότητα:

• Αλκοόλ
• Λιπώδες ήπαρ
• Διαβήτης
• Παχυσαρκία

Κρεατινίνη – ο πιο υποτιμημένος δείκτης κινδύνου

Η μεθοτρεξάτη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς.
Ακόμη και μικρή επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας μπορεί να προκαλέσει
εκρηκτική αύξηση επιπέδων στο αίμα.

Αύξηση της κρεατινίνης κατά >30% από τη βασική τιμή
θεωρείται κόκκινη σημαία.

Αλβουμίνη – ο «κρυφός δείκτης» τοξικότητας

Η μεθοτρεξάτη δεσμεύεται στην αλβουμίνη στο αίμα.
Χαμηλή αλβουμίνη σημαίνει περισσότερη
ελεύθερη δραστική ουσία.

Ασθενείς με:

• Κακή διατροφή
• Ηπατική νόσο
• Νεφρωσικό σύνδρομο

έχουν πολύ υψηλότερο κίνδυνο τοξικότητας ακόμη και με «φυσιολογικές» δόσεις.

Κλινικό σενάριο πραγματικής ζωής

Ασθενής με ρευματοειδή αρθρίτιδα παίρνει 20 mg μεθοτρεξάτης εβδομαδιαίως.
Μετά από λοίμωξη και αφυδάτωση, η κρεατινίνη ανεβαίνει από 0,9 σε 1,3 mg/dL.
Συνεχίζει κανονικά το φάρμακο.

Δύο εβδομάδες μετά εμφανίζει στοματίτιδα, αναιμία και ουδετεροπενία.
Αυτό δεν είναι «παρενέργεια» — είναι φαρμακευτική δηλητηρίαση.

Αν είχε διακοπεί η μεθοτρεξάτη στο πρώτο εργαστηριακό σήμα,
η επιπλοκή θα είχε προληφθεί.

10

Βιολογικοί παράγοντες, λοιμώξεις, εμβόλια & κόπωση

Η συγκεκριμένη αγωγή δεν αποτελεί απλώς ένα «παλαιό» φάρμακο, αλλά παραμένει
θεμέλιο της σύγχρονης θεραπείας πολλών αυτοάνοσων νοσημάτων.
Συχνά λειτουργεί ως βάση πάνω στην οποία προστίθενται νεότερες θεραπείες,
με στόχο καλύτερο έλεγχο της φλεγμονής και μακροχρόνια ύφεση.
Για τον ασθενή, το κρίσιμο σημείο είναι να γνωρίζει πότε η αγωγή
ενισχύει άλλες θεραπείες, πότε απαιτείται προσωρινή παύση
και πώς σχετίζεται με λοιμώξεις, εμβολιασμούς και κόπωση.

Συνδυασμός με βιολογικούς παράγοντες – γιατί χρησιμοποιείται

Στη ρευματολογία και τη δερματολογία, πολλοί ασθενείς λαμβάνουν
βιολογικούς παράγοντες
(anti-TNF, anti-IL-6, αναστολείς JAK κ.ά.).
Σε αρκετές περιπτώσεις, η ταυτόχρονη χορήγηση με κλασικό DMARD:

• μειώνει τον σχηματισμό αντισωμάτων έναντι του βιολογικού φαρμάκου
• σταθεροποιεί τη χρόνια φλεγμονή μέσω πολλαπλών μηχανισμών
• βελτιώνει τη διάρκεια και τη σταθερότητα της ανταπόκρισης

Όταν το αποτέλεσμα ενός βιολογικού φαίνεται να μειώνεται,
η αιτία δεν είναι πάντα αποτυχία της θεραπείας.
Μπορεί να πρόκειται για ανοσολογική προσαρμογή ή ανεπαρκή συνοδό αγωγή.
Η απόφαση για συνδυασμό ή τροποποίηση γίνεται πάντα
με βάση κλινική εικόνα, ασφάλεια και
εργαστηριακή παρακολούθηση.

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της αγωγής αυτής είναι ότι διαθέτει
προβλέψιμο προφίλ ασφάλειας, όταν τηρείται σωστά το πρωτόκολλο παρακολούθησης.
Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σπάνια εμφανίζονται αιφνίδια·
σχεδόν πάντα προηγούνται εργαστηριακές μεταβολές
που μπορούν να ανιχνευθούν έγκαιρα.

Η τακτική παρακολούθηση με γενική αίματος,
ηπατικά ένζυμα και νεφρική λειτουργία
δεν είναι τυπική διαδικασία, αλλά αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας.
Η έγκαιρη προσαρμογή της δόσης ή η προσωρινή διακοπή
μπορεί να προλάβει σοβαρή τοξικότητα,
χωρίς απώλεια του θεραπευτικού οφέλους.

Σε μακροχρόνια θεραπεία, ο στόχος δεν είναι μόνο η ύφεση των συμπτωμάτων,
αλλά η σταθερή διατήρηση ελέγχου της νόσου
με τη μικρότερη δυνατή φαρμακευτική επιβάρυνση.
Όταν επιτευχθεί σταθερό αποτέλεσμα, ο θεράπων μπορεί να εξετάσει
σταδιακή μείωση της δόσης, πάντα με βάση τα κλινικά και εργαστηριακά δεδομένα.

Λοιμώξεις – πότε χρειάζεται αυξημένη προσοχή

Η ανοσοτροποποιητική δράση μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία σε λοιμώξεις,
ιδίως σε συνδυασμό με κορτιζόνη ή άλλες θεραπείες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ίωση είναι επικίνδυνη,
αλλά ότι πρέπει να αναγνωρίζονται έγκαιρα ορισμένες κόκκινες σημαίες.

• πυρετός >38°C ή ρίγος
• επίμονος βήχας ή δύσπνοια
• λοίμωξη που επιδεινώνεται αντί να υποχωρεί
• σημαντική πτώση λευκών στο αιμοδιάγραμμα

Σε ενεργή λοίμωξη, ιδίως όταν απαιτείται αντιβιοτική αγωγή,
η θεραπεία συχνά διακόπτεται προσωρινά.
Η συνέχιση σε περιβάλλον λευκοπενίας αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Εμβολιασμοί – τι επιτρέπεται

Τα περισσότερα αδρανοποιημένα εμβόλια
(αντιγριπικό, COVID-19, πνευμονιόκοκκος, τέτανος)
είναι ασφαλή.
Η ανοσολογική απάντηση μπορεί να είναι ελαφρώς μειωμένη,
όχι όμως επικίνδυνη.
Τα ζώντα εμβόλια αποφεύγονται χωρίς ιατρική έγκριση.

Κόπωση – πότε είναι αθώα και πότε όχι

Η κόπωση την ημέρα της λήψης ή την επόμενη είναι συχνή και συνήθως καλοήθης.
Βελτιώνεται με σωστή ενυδάτωση, ρύθμιση φολικού οξέος
και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλαγή τρόπου χορήγησης.

11

Συχνά λάθη

Παρά το ότι η μεθοτρεξάτη είναι από τα πιο μελετημένα φάρμακα στη ρευματολογία,
τα παρακάτω λάθη εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρή τοξικότητα:

• Καθημερινή λήψη αντί για εβδομαδιαία
• Παράλειψη αιματολογικών εξετάσεων
• Κατανάλωση αλκοόλ κατά τη θεραπεία
• Λήψη χωρίς φολικό οξύ
• Συνδυασμός με νεφροτοξικά φάρμακα χωρίς έλεγχο κρεατινίνης

12

Παρενέργειες

Οι περισσότερες παρενέργειες της μεθοτρεξάτης είναι
δοσοεξαρτώμενες και βελτιώνονται με
φολικό οξύ ή αλλαγή τρόπου χορήγησης.

Οι συχνότερες είναι:

• Ναυτία και γαστρεντερική δυσφορία
• Κόπωση την ημέρα της λήψης
• Στοματίτιδα (άφθες, ερεθισμός στόματος)
• Τριχόπτωση (συνήθως ήπια και αναστρέψιμη)
• Αύξηση τρανσαμινασών στο αίμα

13

Σοβαροί κίνδυνοι

Η μεθοτρεξάτη είναι γενικά ασφαλής όταν παρακολουθείται σωστά,
αλλά μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τοξικότητα αν συσσωρευτεί στον οργανισμό.

Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι:

• Ηπατοτοξικότητα (αύξηση τρανσαμινασών, ίνωση σε μακροχρόνια χρήση)
• Καταστολή μυελού των οστών (αναιμία, λευκοπενία, θρομβοπενία)
• Σοβαρές λοιμώξεις λόγω ανοσοκαταστολής
• Πνευμονίτιδα από μεθοτρεξάτη (σπάνια αλλά δυνητικά απειλητική)

14

Εγκυμοσύνη & γονιμότητα

Η μεθοτρεξάτη είναι ισχυρά τερατογόνος και
απαγορεύεται απολύτως κατά την εγκυμοσύνη.

Γυναίκες και άνδρες που λαμβάνουν μεθοτρεξάτη πρέπει:

• Να χρησιμοποιούν αποτελεσματική αντισύλληψη
• Να διακόπτουν το φάρμακο για τουλάχιστον 3 μήνες πριν από προσπάθεια σύλληψης

Η μεθοτρεξάτη δεν προκαλεί μόνιμη στειρότητα, αλλά
πρέπει να αποβληθεί πλήρως από τον οργανισμό πριν την εγκυμοσύνη.

15

Αλκοόλ & διατροφή

Το αλκοόλ και η μεθοτρεξάτη μεταβολίζονται και τα δύο στο
ήπαρ. Ο συνδυασμός τους αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο
ηπατικής τοξικότητας.

Γι’ αυτό συνιστάται:

• Αποφυγή αλκοόλ κατά τη διάρκεια της θεραπείας
• Ιδιαίτερα σε ασθενείς με αυξημένες τρανσαμινάσες ή λιπώδες ήπαρ

Σε ό,τι αφορά τη διατροφή, δεν υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί,
αλλά προτείνεται:

• Επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης
• Διατροφή φιλική προς το ήπαρ (χαμηλά κορεσμένα λιπαρά)
• Καλή ενυδάτωση για προστασία των νεφρών

16

Διακοπή φαρμάκου

Η απότομη διακοπή της μεθοτρεξάτης χωρίς ιατρική καθοδήγηση
μπορεί να προκαλέσει επανενεργοποίηση της νόσου και
επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Η διακοπή ή η μείωση της δόσης γίνεται μόνο:

• Σε σοβαρές παρενέργειες
• Σε παθολογικές εξετάσεις αίματος
• Πριν από προγραμματισμένη εγκυμοσύνη

17

Συχνές Ερωτήσεις

18

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων για ασφαλή παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν μεθοτρεξάτη.

19

Βιβλιογραφία