🌾 Κοιλιοκάκη – Φιλικός Οδηγός Ασθενών
Η κοιλιοκάκη είναι μία χρόνια αυτοάνοση πάθηση του λεπτού εντέρου που ενεργοποιείται από την κατανάλωση γλουτένης. Η γλουτένη είναι μία πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη. Η κατανόηση της νόσου, των εξετάσεων αίματος και των επιλογών θεραπείας είναι σημαντική για τη σωστή διαχείριση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
1. Τι είναι η Κοιλιοκάκη;
Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά παθολογικά στη γλουτένη. Αυτή η αντίδραση προκαλεί φλεγμονή και βλάβη στις λάχνες του λεπτού εντέρου, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών.
2. Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της κοιλιοκάκης ποικίλουν και μπορεί να επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα αλλά και άλλα όργανα:
- Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
- Φούσκωμα, μετεωρισμός
- Απώλεια βάρους
- Αναιμία (έλλειψη σιδήρου, φυλλικού οξέος ή βιταμίνης Β12)
- Κόπωση
- Οστεοπόρωση
- Δερματικό εξάνθημα (ερπητοειδής δερματίτιδα)
3. Εξετάσεις Αίματος για την Κοιλιοκάκη
Η διάγνωση της κοιλιοκάκης ξεκινά συνήθως με αιματολογικό έλεγχο. Οι εξετάσεις αυτές ανιχνεύουν συγκεκριμένα αντισώματα που παράγει το ανοσοποιητικό σύστημα σε άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη. Είναι σημαντικό οι εξετάσεις να γίνονται ενώ ο ασθενής καταναλώνει γλουτένη, γιατί διαφορετικά μπορεί να προκύψουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.
| Εξέταση | Τι δείχνει | Σημειώσεις |
|---|---|---|
| tTG-IgA (IgA αντισώματα έναντι ιστικής τρανσγλουταμινάσης) | Η πιο ευαίσθητη και ειδική εξέταση για κοιλιοκάκη. | Χρησιμοποιείται ως πρώτη επιλογή screening σε ενήλικες και παιδιά. |
| EMA (IgA αντισώματα έναντι ενδομυσίου) | Επιβεβαιώνει τη διάγνωση όταν είναι θετικό. | Ακριβές αλλά πιο ακριβή εξέταση – γίνεται κυρίως σε εξειδικευμένα εργαστήρια. |
| Ολικά IgA | Ελέγχει για πιθανή ανεπάρκεια IgA. | Αν υπάρχει έλλειψη IgA, τα αποτελέσματα tTG-IgA μπορεί να είναι ψευδώς αρνητικά. |
| DGP (Deamidated Gliadin Peptide) | Αντισώματα έναντι απαμιδιωμένων πεπτιδίων γλιαδίνης. | Χρήσιμα ιδιαίτερα σε παιδιά κάτω των 2 ετών. |
| HLA-DQ2/DQ8 | Γενετικός έλεγχος για προδιάθεση. | Αν λείπουν αυτοί οι δείκτες, η κοιλιοκάκη πρακτικά αποκλείεται. |
📌 Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής
- Οι εξετάσεις γίνονται με απλή αιμοληψία.
- Πρέπει να συνεχίζεται η κατανάλωση γλουτένης πριν τον έλεγχο.
- Σε περίπτωση θετικών αποτελεσμάτων, ο γαστρεντερολόγος συνήθως συστήνει γαστροσκόπηση με βιοψία λεπτού εντέρου.
- Ο έλεγχος συστήνεται και σε συγγενείς πρώτου βαθμού.
Μάθετε ποιες εξετάσεις αίματος για κοιλιοκάκη (tTG, EMA, DGP, HLA) προσφέρονται στο εργαστήριο μας, δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων και κλείστε
ραντεβού εύκολα online.
Πιο χρήσιμο σε παιδιά κάτω των 2 ετών.
4. Διάγνωση
Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στις εξετάσεις αίματος. Απαιτείται συχνά:
- Γαστροσκόπηση με βιοψία δωδεκαδακτύλου: για να επιβεβαιωθεί η ατροφία των λαχνών.
- Γενετικός έλεγχος (HLA-DQ2/DQ8): μπορεί να αποκλείσει τη νόσο εάν λείπουν αυτοί οι δείκτες.
5. Θεραπεία & Διατροφή
Η μοναδική θεραπεία για την κοιλιοκάκη είναι η δια βίου αποφυγή γλουτένης. Αυτό σημαίνει:
- Αποφυγή σιταριού, κριθαριού, σίκαλης και προϊόντων τους.
- Χρήση πιστοποιημένων προϊόντων χωρίς γλουτένη.
- Προσοχή στη «διασταυρούμενη επιμόλυνση» (π.χ. κοινά σκεύη, φρυγανιέρα).
- Συμπληρώματα βιταμινών/μετάλλων εάν υπάρχουν ελλείψεις.
6. Επιπλοκές
Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, η κοιλιοκάκη μπορεί να οδηγήσει σε:
- Οστεοπόρωση και κατάγματα
- Υπογονιμότητα
- Νευρολογικά προβλήματα (νευροπάθεια, αταξία)
- Αυξημένο κίνδυνο για λέμφωμα λεπτού εντέρου
7. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
❓ Μπορεί κάποιος να έχει κοιλιοκάκη χωρίς συμπτώματα;
Ναι. Υπάρχουν ασυμπτωματικές περιπτώσεις που ανιχνεύονται μόνο μέσω αιματολογικών εξετάσεων ή λόγω επιπλοκών όπως αναιμία.
❓ Μπορεί να ιαθεί η κοιλιοκάκη;
Όχι. Η κοιλιοκάκη δεν θεραπεύεται, αλλά η πλήρης αποχή από γλουτένη επιτρέπει την επούλωση του εντέρου και την αποφυγή επιπλοκών.
❓ Ποιες τροφές είναι σίγουρα ασφαλείς;
Φρούτα, λαχανικά, κρέας, ψάρι, ρύζι, πατάτες και όσπρια είναι φυσικά χωρίς γλουτένη. Ωστόσο, πρέπει να επιλέγονται προϊόντα με πιστοποίηση για αποφυγή επιμόλυνσης.
❓ Πρέπει να κάνουν εξετάσεις αίματος οι συγγενείς;
Ναι, οι πρώτου βαθμού συγγενείς έχουν υψηλότερο κίνδυνο και συνιστάται έλεγχος με αντισώματα.
❓ Μπορώ να ξαναρχίσω γλουτένη μετά από καιρό χωρίς συμπτώματα;
Όχι. Ακόμα κι αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, η κατανάλωση γλουτένης βλάπτει το έντερο και αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
8. Συμπέρασμα
Η κοιλιοκάκη είναι μια σοβαρή, αλλά πλήρως διαχειρίσιμη πάθηση εφόσον γίνεται αυστηρή αποχή από τη γλουτένη. Οι εξετάσεις αίματος και η σωστή διάγνωση είναι καθοριστικές για την έγκαιρη παρέμβαση. Η συνεργασία με γαστρεντερολόγο και διαιτολόγο εξειδικευμένο στη δίαιτα χωρίς γλουτένη εξασφαλίζει καλύτερη ποιότητα ζωής.
🔬 Έλεγχος για Κοιλιοκάκη
Έχετε συμπτώματα όπως διάρροια, φούσκωμα, αναιμία ή κόπωση;
Μπορεί να χρειάζεστε αιματολογικό έλεγχο για κοιλιοκάκη (tTG, EMA, DGP, HLA).
➡️ Δείτε τον
Κατάλογο Εξετάσεων
ή κλείστε εύκολα
Ραντεβού Online.
📍 Η έγκαιρη διάγνωση προλαμβάνει επιπλοκές όπως αναιμία και οστεοπόρωση.
