Tenormin® (Ατενολόλη): Δοσολογία, Ενδείξεις, Παρενέργειες & Ασφαλής Χρήση
- Το Tenormin® περιέχει ατενολόλη, έναν εκλεκτικό β-αποκλειστή.
- Χρησιμοποιείται κυρίως για υπέρταση, στηθάγχη και έλεγχο καρδιακού ρυθμού.
- Μειώνει καρδιακή συχνότητα και αρτηριακή πίεση.
- Δεν πρέπει να διακόπτεται απότομα χωρίς ιατρική οδηγία.
1️⃣ Τι είναι το Tenormin (ατενολόλη);
Το Tenormin® είναι η εμπορική ονομασία της ατενολόλης, ενός
εκλεκτικού β-αποκλειστή (β1). Δρα κυρίως στην καρδιά, μειώνοντας
την καρδιακή συχνότητα, τη συσταλτικότητα και την κατανάλωση οξυγόνου του μυοκαρδίου.
Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
και στην πρόληψη στηθαγχικών επεισοδίων.
2️⃣ Πότε χρησιμοποιείται (ενδείξεις);
Η ατενολόλη συνταγογραφείται στις παρακάτω περιπτώσεις:
- Αρτηριακή υπέρταση (μόνη της ή σε συνδυασμό).
- Στηθάγχη (σταθερή).
- Ταχυαρρυθμίες και έλεγχο καρδιακού ρυθμού.
- Μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου, για δευτερογενή πρόληψη.
Δεν αποτελεί φάρμακο πρώτης γραμμής για όλες τις μορφές υπέρτασης
και η επιλογή του εξαρτάται από το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ του ασθενούς.
🩺 Σε ποιους βοηθά περισσότερο
Η ατενολόλη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η υπέρταση συνυπάρχει με
ταχυκαρδία, στηθάγχη ή ανάγκη για έλεγχο καρδιακού ρυθμού.
Σε κάποιους ασθενείς μπορεί να συνδυαστεί με άλλα αντιυπερτασικά (π.χ. διουρητικό ή αναστολέα ACE/ARB),
ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερη ρύθμιση με μικρότερες δόσεις.
3️⃣ Δοσολογία & Τρόπος Λήψης
Η δοσολογία του Tenormin® (ατενολόλη) καθορίζεται από τον ιατρό,
ανάλογα με την ένδειξη, την ηλικία και τη νεφρική λειτουργία.
📌 Πρακτικά tips λήψης
- Αν ξεχάσετε δόση: πάρτε την όταν το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη. Μην διπλασιάζετε.
- Σφυγμοί: μετρήστε 1–2 φορές/εβδομάδα στην αρχή. Αν έχετε ζάλη/λιποθυμική τάση, μετρήστε άμεσα.
- Οδήγηση: τις πρώτες ημέρες μπορεί να υπάρχει ζάλη/κόπωση—δείτε πώς σας επηρεάζει.
| Ένδειξη | Συνήθης δόση | Μέγιστη δόση |
|---|---|---|
| Υπέρταση | 25–50 mg 1×/ημέρα | 100 mg/ημέρα |
| Στηθάγχη | 50 mg/ημέρα | 100 mg/ημέρα |
| Ταχυαρρυθμίες | 25–50 mg/ημέρα | 100 mg/ημέρα |
Λαμβάνεται συνήθως μία φορά την ημέρα, την ίδια ώρα,
με ή χωρίς τροφή.
4️⃣ Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται (αντενδείξεις)
Η ατενολόλη αντενδείκνυται ή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή
σε ορισμένες κλινικές καταστάσεις, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την καρδιακή
ή αναπνευστική λειτουργία.
⛔ Απόλυτες αντενδείξεις
- Σοβαρή βραδυκαρδία (σφύξεις συνήθως <45–50/min).
- Κολποκοιλιακός αποκλεισμός 2ου ή 3ου βαθμού χωρίς βηματοδότη.
- Καρδιογενές shock.
- Μη αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια.
- Σοβαρή υπόταση.
⚠️ Καταστάσεις που απαιτούν αυξημένη προσοχή
- Βρογχικό άσθμα ή ιστορικό βρογχόσπασμου.
- Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).
- Σακχαρώδης διαβήτης, ιδιαίτερα σε ασθενείς με υπογλυκαιμικά επεισόδια.
- Περιφερική αγγειοπάθεια (π.χ. νόσος Raynaud).
- Νεφρική ανεπάρκεια (απαιτείται προσαρμογή δόσης).
📌 Σημαντική κλινική επισήμανση
Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, η ατενολόλη μπορεί να
καλύψει τα συμπτώματα υπογλυκαιμίας όπως ταχυκαρδία και τρόμο,
καθιστώντας απαραίτητη τη συχνότερη παρακολούθηση των επιπέδων γλυκόζης.
Η χορήγηση Tenormin πρέπει πάντα να βασίζεται σε εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.
Σε περιπτώσεις αμφιβολίας, προτιμάται χαμηλή αρχική δόση ή εναλλακτική θεραπευτική επιλογή.
5️⃣ Πιθανές Παρενέργειες
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες του Tenormin® (ατενολόλη)
είναι ήπιες, δοσοεξαρτώμενες και συχνά υποχωρούν
τις πρώτες εβδομάδες θεραπείας, καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται.
🔹 Συχνές παρενέργειες
- Κόπωση & αδυναμία – ιδίως στην αρχή της θεραπείας ή μετά από αύξηση δόσης.
- Βραδυκαρδία – μείωση καρδιακής συχνότητας, συνήθως χωρίς συμπτώματα.
- Ψυχρά άκρα – λόγω μειωμένης περιφερικής κυκλοφορίας.
- Ζάλη ή ελαφριά κεφαλαλγία – κυρίως κατά την έγερση (ορθοστατική υπόταση).
🔸 Λιγότερο συχνές / σπάνιες παρενέργειες
- Διαταραχές ύπνου ή έντονα όνειρα / εφιάλτες.
- Μεταβολές διάθεσης ή καταθλιπτικά συμπτώματα, κυρίως σε προδιάθεση.
- Βρογχόσπασμος ή δύσπνοια, ιδιαίτερα σε άτομα με άσθμα ή ΧΑΠ.
- Σεξουαλική δυσλειτουργία (μείωση λίμπιντο ή στυτική δυσκολία).
⚠️ Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση
- Σφύξεις <45–50/min με ζάλη ή λιποθυμική τάση.
- Επιμένουσα δύσπνοια ή συριγμός.
- Έντονη κόπωση που δεν υποχωρεί μετά τις πρώτες εβδομάδες.
- Νέα ή επιδεινούμενα καταθλιπτικά συμπτώματα.
Σε περίπτωση εμφάνισης ενοχλητικών ή σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών,
η δοσολογία μπορεί να προσαρμοστεί ή να εξεταστεί εναλλακτικός β-αποκλειστής,
πάντα σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.
6️⃣ Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα
Η ατενολόλη μπορεί να αλληλεπιδράσει με:
- Βεραπαμίλη / διλτιαζέμη → αυξημένος κίνδυνος βραδυκαρδίας.
- Άλλα αντιυπερτασικά → ενίσχυση υποτασικής δράσης.
- Ινσουλίνη & αντιδιαβητικά → κάλυψη συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας.
- Αναισθητικά → απαιτείται ενημέρωση αναισθησιολόγου.
7️⃣ Διακοπή θεραπείας – τι πρέπει να γνωρίζετε
Η απότομη διακοπή της ατενολόλης μπορεί να προκαλέσει:
- Αύξηση αρτηριακής πίεσης
- Επιδείνωση στηθάγχης
- Καρδιακές αρρυθμίες
Η διακοπή πρέπει να γίνεται σταδιακά και μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
8️⃣ Tenormin & Εργαστηριακές Εξετάσεις
Το Tenormin® (ατενολόλη) δεν επηρεάζει άμεσα τις
βασικές αιματολογικές ή βιοχημικές εξετάσεις.
Ωστόσο, μπορεί να έχει έμμεση κλινική σημασία
στην ερμηνεία ορισμένων αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα σε ασθενείς
με καρδιομεταβολικά νοσήματα.
🔬 Πιθανές έμμεσες επιδράσεις
- Καρδιακή συχνότητα:
προκαλεί μείωση σφυγμών, η οποία λαμβάνεται υπόψη
κατά την κλινική αξιολόγηση (π.χ. σε ΗΚΓ, Holter ρυθμού). - Γλυκόζη αίματος:
σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη μπορεί να
καλύψει συμπτώματα υπογλυκαιμίας και να επηρεάσει
τη ρύθμιση του σακχάρου, χωρίς όμως να αλλοιώνει άμεσα τις τιμές. - Δοκιμασίες κόπωσης:
η ατενολόλη μειώνει τη μέγιστη καρδιακή συχνότητα,
γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
🧪 Εξετάσεις που συχνά συνεκτιμώνται
- Γλυκόζη νηστείας & HbA1c (ιδίως σε διαβητικούς).
- Ηλεκτρολύτες (Na⁺, K⁺) σε συνδυασμό με άλλα αντιυπερτασικά.
- Κρεατινίνη & eGFR για έλεγχο νεφρικής λειτουργίας.
- ΗΚΓ ή Holter για παρακολούθηση καρδιακού ρυθμού.
📌 Σημαντικό για το εργαστήριο
Πριν από εξετάσεις που σχετίζονται με καρδιακή λειτουργία
ή μεταβολικό έλεγχο, είναι χρήσιμο να αναφέρεται
στο παραπεμπτικό η λήψη ατενολόλης,
ώστε τα αποτελέσματα να ερμηνεύονται σωστά.
Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, η αξιολόγηση των
εργαστηριακών εξετάσεων γίνεται συνδυαστικά με το ιστορικό
και τη φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς, για ασφαλή και αξιόπιστη ερμηνεία.
9️⃣ Χρήση σε ειδικές ομάδες
- Ηλικιωμένοι: συχνά απαιτείται χαμηλότερη αρχική δόση.
- Νεφρική ανεπάρκεια: προσαρμογή δόσης.
- Κύηση: χρήση μόνο αν το όφελος υπερτερεί του κινδύνου.
- Θηλασμός: περνά στο μητρικό γάλα – απαιτείται προσοχή.
🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Μπορώ να πάρω Tenormin με καφέ;
Ναι, αλλά καλό είναι να αποφεύγεται υπερβολική καφεΐνη που μπορεί να επηρεάσει τον καρδιακό ρυθμό.
Το Tenormin προκαλεί αύξηση βάρους;
Μπορεί να παρατηρηθεί ήπια αύξηση βάρους λόγω μειωμένης δραστηριότητας ή κατακράτησης υγρών.
Είναι ίδιο με άλλους β-αποκλειστές;
Η ατενολόλη είναι πιο εκλεκτική για τους β1 υποδοχείς σε σχέση με παλαιότερους β-αποκλειστές.
Μπορώ να το παίρνω βράδυ αντί για πρωί;
Συχνά μπορεί να ληφθεί οποιαδήποτε ώρα, αρκεί να είναι σταθερή καθημερινά. Αν προκαλεί υπνηλία/κόπωση, μερικοί ασθενείς το προτιμούν βράδυ—πάντα με ιατρική οδηγία.
Τι γίνεται με την άσκηση όταν παίρνω Tenormin;
Η ατενολόλη μειώνει τους σφυγμούς, οπότε στην άσκηση μπορεί να μην “ανεβαίνει” εύκολα η καρδιακή συχνότητα. Ξεκινήστε σταδιακά και παρακολουθήστε συμπτώματα (ζάλη, δύσπνοια).
Μπορεί να επηρεάσει τη στύση ή τη λίμπιντο;
Σε ορισμένους ασθενείς οι β-αποκλειστές μπορεί να σχετίζονται με σεξουαλική δυσλειτουργία. Αν συμβεί, υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές—συζητήστε το με τον ιατρό σας.
1️⃣1️⃣ Σύγκριση Tenormin με άλλους β-αποκλειστές
| Φάρμακο | Εκλεκτικότητα | Ιδιαιτερότητα |
|---|---|---|
| Tenormin (ατενολόλη) | β1 | Σταθερή δράση, συνήθως 1×/ημέρα |
| Bisoprolol | β1 (υψηλή) | Συχνή χρήση σε καρδιακή ανεπάρκεια |
| Metoprolol | β1 | Διατίθεται και σε μορφή MR (παρατεταμένης αποδέσμευσης) |
| Propranolol | β1 + β2 | Μη εκλεκτικός, περισσότερες αναπνευστικές επιδράσεις |
Η ατενολόλη προτιμάται σε ασθενείς που χρειάζονται
απλό δοσολογικό σχήμα και σταθερό έλεγχο καρδιακής συχνότητας,
ενώ άλλοι β-αποκλειστές μπορεί να υπερέχουν σε συγκεκριμένες καταστάσεις
όπως η καρδιακή ανεπάρκεια.
📌 Τι σημαίνει «MR μορφή»;
Ο όρος MR (Modified Release) αναφέρεται σε δισκία
παρατεταμένης ή τροποποιημένης αποδέσμευσης, όπου το φάρμακο
απελευθερώνεται σταδιακά μέσα στην ημέρα.
Αυτό οδηγεί σε πιο σταθερά επίπεδα στο αίμα και συχνά
σε καλύτερη ανοχή.
⚠️ Σημαντικό: η ατενολόλη (Tenormin)
δεν κυκλοφορεί συνήθως σε MR μορφή.
Η αναφορά αφορά κυρίως άλλους β-αποκλειστές, όπως η
μετοπρολόλη MR.
1️⃣2️⃣ Πρακτικές Συμβουλές για Ασθενείς
- Σταθερή ώρα λήψης:
Λαμβάνετε το Tenormin® την ίδια ώρα κάθε ημέρα, ώστε να διατηρείται
σταθερό επίπεδο φαρμάκου στον οργανισμό. - Τακτική παρακολούθηση:
Μετράτε συστηματικά αρτηριακή πίεση και σφυγμούς,
ιδιαίτερα τις πρώτες εβδομάδες ή μετά από αλλαγή δόσης. - Χαμηλοί σφυγμοί:
Αν οι σφύξεις πέσουν <50/min και συνοδεύονται από
ζάλη, κόπωση ή λιποθυμική τάση, επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας. - Μην το διακόπτετε απότομα:
Η αιφνίδια διακοπή μπορεί να προκαλέσει
απότομη αύξηση αρτηριακής πίεσης,
ταχυκαρδία ή επιδείνωση στηθάγχης.
Η μείωση πρέπει να γίνεται σταδιακά και με ιατρική καθοδήγηση. - Χειρουργείο ή αναισθησία:
Ενημερώστε πάντα τον ιατρό ή τον αναισθησιολόγο
ότι λαμβάνετε ατενολόλη, καθώς μπορεί να επηρεάσει την καρδιακή απόκριση
κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
📌 Χρήσιμη υπενθύμιση
Αν ξεχάσετε μία δόση, πάρτε την μόλις το θυμηθείτε,
εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης.
Μην διπλασιάζετε τη δόση.
Η σωστή τήρηση των παραπάνω οδηγιών συμβάλλει στη
μέγιστη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια
της θεραπείας με Tenormin.
1️⃣3️⃣ Κλείστε Ραντεβού
1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές
European Society of Cardiology (ESC).
2023 ESC Guidelines for the management of arterial hypertension.
European Heart Journal.
https://www.escardio.org/Guidelines
British National Formulary (BNF).
Atenolol – indications, dosing, contraindications and safety profile.
BNF Online.
https://bnf.nice.org.uk/drugs/atenolol/
National Institute for Health and Care Excellence (NICE).
Hypertension in adults: diagnosis and management (NG136).
https://www.nice.org.uk/guidance/ng136
Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).
Ατενολόλη – Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος (SmPC).
https://www.eof.gr
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

