Januvia® (σιταγλιπτίνη) – Φιλικός Οδηγός Ασθενών
1) Τι είναι το Januvia®
Το Januvia® είναι εμπορικό σκεύασμα που περιέχει τη δραστική ουσία σιταγλιπτίνη (Sitagliptin).
Κυκλοφορεί σε δισκία των 25 mg, 50 mg και 100 mg και χορηγείται μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς φαγητό.
Ενδείκνυται μόνο για τον διαβήτη τύπου 2 και πάντα με ιατρική συνταγή.
Ανήκει στην ομάδα των αναστολέων της διπεπτιδυλικής πεπτιδάσης-4 (DPP-4), δηλαδή φαρμάκων που αυξάνουν τη δράση των λεγόμενων ινκρετινών – φυσικών ορμονών του εντέρου που βοηθούν στην απελευθέρωση ινσουλίνης και τη μείωση του σακχάρου μετά τα γεύματα.
Έχει ουδέτερη επίδραση στο βάρος και χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
💡 Πότε χρησιμοποιείται
- Όταν η δίαιτα και η άσκηση δεν αρκούν για τον έλεγχο του σακχάρου.
- Όταν δεν μπορεί να ληφθεί ή δεν αντέχεται η μετφορμίνη.
- Σε συνδυασμό με μετφορμίνη, ινσουλίνη ή άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα για καλύτερο έλεγχο.
🔬 Μηχανισμός δράσης με απλά λόγια
Το ένζυμο DPP-4 καταστρέφει τις ορμόνες GLP-1 και GIP, που ενεργοποιούνται μετά το φαγητό και διεγείρουν το πάγκρεας να εκκρίνει ινσουλίνη.
Αναστέλλοντας το DPP-4, το Januvia® επιτρέπει στις ορμόνες αυτές να δρουν περισσότερο χρόνο, οδηγώντας σε:
- Αυξημένη έκκριση ινσουλίνης όταν το σάκχαρο ανεβαίνει.
- Μειωμένη έκκριση γλυκαγόνης από το ήπαρ (άρα λιγότερη παραγωγή γλυκόζης).
- Ομαλότερες τιμές γλυκόζης χωρίς απότομες διακυμάνσεις.
Δεν αντικαθιστά τη σωστή διατροφή και άσκηση αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.
🧾 Μορφές κυκλοφορίας στην Ελλάδα
| Ονομασία | Περιεκτικότητα | Μορφή | Εταιρεία |
|---|---|---|---|
| Januvia® | 25 mg, 50 mg, 100 mg | Δισκία | MSD |
| Janumet® | 50/500 mg, 50/1000 mg | Συνδυασμός σιταγλιπτίνης + μετφορμίνης | MSD |
Δεν προκαλεί αύξηση βάρους και μπορεί να συνδυαστεί με άλλα φάρμακα όταν το σάκχαρο παραμένει υψηλό.
2) Πώς δρα το Januvia®
Ο οργανισμός μας παράγει φυσικές ορμόνες μετά το φαγητό, γνωστές ως ινκρετίνες (GLP-1 και GIP). Αυτές διεγείρουν το πάγκρεας να απελευθερώσει ινσουλίνη και μειώνουν την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ.
Το ένζυμο DPP-4 καταστρέφει γρήγορα αυτές τις ορμόνες, περιορίζοντας τη δράση τους.
💡 Τι κάνει το Januvia®
- Αναστέλλει το DPP-4 → επιτρέπει στις ινκρετίνες να παραμείνουν ενεργές για περισσότερο χρόνο.
- Αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης όταν τα επίπεδα γλυκόζης είναι υψηλά.
- Μειώνει την έκκριση γλυκαγόνης από το ήπαρ (άρα λιγότερη παραγωγή σακχάρου).
- Συμβάλλει στη σταθερότητα του σακχάρου μετά τα γεύματα χωρίς απότομες διακυμάνσεις.
DPP-4 ↑ ➜ Καταστροφή GLP-1 / GIP ➜ Μείωση ινσουλίνης ➜ Υπεργλυκαιμία
Januvia® ↓ DPP-4 ➜ Διατήρηση GLP-1 / GIP ➜ ↑ Ινσουλίνη ➜ ↓ Γλυκαγόνη ➜ ↓ Σάκχαρο αίματος
📈 Κλινικά οφέλη
- Μείωση HbA1c κατά 0.7–1% σε 3–6 μήνες χρήσης.
- Ουδέτερη επίδραση στο βάρος (δεν προκαλεί αύξηση).
- Μικρός κίνδυνος υπογλυκαιμίας όταν χρησιμοποιείται μόνη της.
- Καλή ανεκτικότητα, μπορεί να συνδυαστεί με μετφορμίνη, ινσουλίνη, SGLT2 ή σουλφονυλουρίες.
3) Ενδείξεις & Ποιος μπορεί να πάρει το Januvia®
📋 Ενδείξεις χορήγησης
- Ως μονοθεραπεία σε ασθενείς με τύπο 2 που δεν ανέχονται τη μετφορμίνη ή υπάρχει αντένδειξη.
- Ως συνδυαστική θεραπεία με:
- Μετφορμίνη (όταν η ρύθμιση δεν επαρκεί μόνο με αυτή).
- Σουλφονυλουρία (όπως γλιμεπιρίδη ή γλικλαζίδη).
- Πιογλιταζόνη (αν υπάρχει δυσανεξία στη μετφορμίνη).
- SGLT2 αναστολέα (π.χ. Forxiga®, Jardiance®) για διπλό όφελος.
- Ινσουλίνη με ή χωρίς μετφορμίνη.
👥 Ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο
- Άτομα με τύπο 2 διαβήτη με σχετικά μικρή διάρκεια νόσου.
- Ασθενείς που διατηρούν ακόμα ενδογενή παραγωγή ινσουλίνης.
- Ασθενείς με φυσιολογικό ή μέτριο βάρος (ουδέτερη επίδραση στο βάρος).
- Όσοι χρειάζονται ένα φάρμακο με χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
🚫 Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται
- Σε διαβήτη τύπου 1 ή διαβητική κετοξέωση.
- Σε σοβαρή αλλεργία ή υπερευαισθησία στη σιταγλιπτίνη.
- Σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών (δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα).
Αν ο οργανισμός δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη (όπως στον LADA ή τύπο 1), η δράση του είναι αναποτελεσματική.
💊 Διαθέσιμες μορφές & συσκευασίες
| Περιεκτικότητα | Μορφή | Χρήση |
|---|---|---|
| 25 mg | Δισκίο | Για σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια |
| 50 mg | Δισκίο | Για μέτρια νεφρική ανεπάρκεια |
| 100 mg | Δισκίο | Κανονική νεφρική λειτουργία |
φυσιολογική ηπατική/νεφρική λειτουργία και καλή ρύθμιση της HbA1c.
4) Δοσολογία & Οδηγίες Χρήσης
📦 Διαθέσιμες δόσεις
- Januvia® 25 mg — για σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (eGFR <30 mL/min/1.73m²)
- Januvia® 50 mg — για μέτρια νεφρική ανεπάρκεια (eGFR 30–45 mL/min/1.73m²)
- Januvia® 100 mg — για φυσιολογική ή ήπια νεφρική λειτουργία (eGFR ≥45 mL/min/1.73m²)
| Νεφρική λειτουργία (eGFR) | Συνιστώμενη δόση | Συχνότητα |
|---|---|---|
| ≥45 mL/min/1.73m² | 100 mg | Άπαξ ημερησίως |
| 30–45 mL/min/1.73m² | 50 mg | Άπαξ ημερησίως |
| <30 mL/min/1.73m² ή αιμοκάθαρση | 25 mg | Άπαξ ημερησίως |
💊 Συνδυασμοί φαρμάκων
Το Januvia® μπορεί να συνδυαστεί με άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα για καλύτερο έλεγχο:
- Μετφορμίνη (Glucophage®, Stagid®) – πιο συχνός συνδυασμός, διαθέσιμο και ως Janumet® (σιταγλιπτίνη + μετφορμίνη).
- Σουλφονυλουρίες (Amaryl®, Diamicron®) – με προσοχή λόγω υπογλυκαιμίας.
- SGLT2 αναστολείς (Forxiga®, Jardiance®) – για επιπλέον καρδιονεφρικό όφελος.
- Ινσουλίνη – μπορεί να μειωθεί η δόση της αν προστίθεται Januvia®.
🩸 Παρακολούθηση
- Σάκχαρο νηστείας και HbA1c κάθε 3–6 μήνες.
- Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) πριν την έναρξη και περιοδικά.
- Ηπατικά ένζυμα σε περίπτωση συμπτωμάτων (κόπωση, κιτρινωπό δέρμα).
📦 Οδηγίες φύλαξης
- Φυλάσσεται σε θερμοκρασία κάτω των 30°C.
- Μακριά από υγρασία και απευθείας ηλιακή ακτινοβολία.
- Μακριά από παιδιά.
Η λανθασμένη δοσολογία μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή έλεγχο ή παρενέργειες.
αρκεί να λαμβάνεται με συνέπεια και τακτική ιατρική παρακολούθηση.
5) Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Αλληλεπιδράσεις
Ωστόσο, όπως κάθε φάρμακο, μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες. Οι περισσότερες είναι ήπιες και παροδικές.
🩺 Συχνές και ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες
- Κεφαλαλγία, ρινίτιδα ή φαρυγγίτιδα.
- Ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, δυσπεψία, διάρροια).
- Ελαφρά κόπωση ή ζάλη τις πρώτες ημέρες θεραπείας.
- Μυαλγία ή αρθραλγία (παροδική, υποχωρεί με διακοπή).
⚠️ Λιγότερο συχνές αλλά σοβαρές
- Οξεία παγκρεατίτιδα: Έντονος, επίμονος κοιλιακός πόνος που μπορεί να αντανακλά στη ράχη, με ή χωρίς ναυτία/έμετο.
➜ Διακόψτε το φάρμακο και ενημερώστε άμεσα τον γιατρό. - Σοβαρός πόνος στις αρθρώσεις (αναστρέψιμος με διακοπή).
- Αλλεργική αντίδραση: εξάνθημα, κνησμός, οίδημα προσώπου/γλώσσας, δυσκολία στην αναπνοή.
- Πεμφιγοειδής φυσαλιδώδης δερματοπάθεια: εμφάνιση φυσαλίδων στο δέρμα – απαιτεί εκτίμηση από δερματολόγο.
- Υπογλυκαιμία: κυρίως όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρία.
💊 Φάρμακα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το Januvia®
- Διγοξίνη: Ελαφρά αύξηση των επιπέδων της στο αίμα. Παρακολούθηση συνιστάται.
- Ινσουλίνη / Σουλφονυλουρίες: Αυξάνουν τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Ίσως χρειαστεί προσαρμογή δόσης.
- Κορτικοστεροειδή: Μπορεί να αυξήσουν τη γλυκόζη αίματος, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα.
- Διουρητικά τύπου θειαζίδης: Επίσης αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου, απαιτώντας παρακολούθηση.
🩸 Ειδικές προφυλάξεις
- Νεφρική ανεπάρκεια: Απαιτείται προσαρμογή δόσης (βλ. ενότητα 4).
- Ηπατική δυσλειτουργία: Δεν συνιστάται σε σοβαρή βλάβη ήπατος λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων.
- Κύηση & Θηλασμός: Χρήση μόνο αν το όφελος υπερβαίνει τον κίνδυνο. Ενημερώστε τον γιατρό πριν τη λήψη.
- Ηλικιωμένοι: Παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας σε τακτά διαστήματα.
➜ Διακόψτε προσωρινά το φάρμακο και ενημερώστε τον γιατρό.
➜ Μην επανεκκινείτε χωρίς ιατρική οδηγία.
➜ Αν είναι σοβαρή, επικοινωνήστε με το ΕΟΦ (αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών).
🚫 Αντενδείξεις χρήσης
- Υπερευαισθησία στη σιταγλιπτίνη ή σε οποιοδήποτε έκδοχο.
- Διαβητική κετοξέωση ή διαβήτης τύπου 1.
- Σοβαρή ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
Οι σοβαρές παρενέργειες είναι σπάνιες αλλά χρειάζονται άμεση αναφορά.
6) Πρακτικές Οδηγίες & Καθημερινή Χρήση
🕐 Πώς να το παίρνετε σωστά
- Λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς τροφή.
- Προτιμήστε να το παίρνετε την ίδια ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί με το πρωινό).
- Αν ξεχάσετε μια δόση, πάρτε την μόλις το θυμηθείτε. Αν πλησιάζει η επόμενη, παραλείψτε τη χαμένη — όχι διπλή δόση.
- Καταπιείτε το δισκίο ολόκληρο με νερό. Μην το σπάτε ή μασάτε.
🥗 Διατροφή & τρόπος ζωής
- Τηρήστε ισορροπημένη διατροφή με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.
- Αποφύγετε αναψυκτικά, γλυκά, και επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
- Προτιμήστε λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και άπαχη πρωτεΐνη.
- Ασκηθείτε τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα (περπάτημα, κολύμπι, ποδήλατο).
- Διατηρήστε σταθερό βάρος και αποφύγετε το κάπνισμα.
🩸 Έλεγχος και παρακολούθηση
- Μετρήστε σάκχαρο νηστείας 1–2 φορές/εβδομάδα, ή όπως συστήσει ο γιατρός.
- Κάντε HbA1c κάθε 3–6 μήνες.
- Ελέγξτε νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) τουλάχιστον 1 φορά/έτος.
- Παρακολουθήστε αρτηριακή πίεση, βάρος και λιπίδια τακτικά.
🚨 Πότε να επικοινωνήσετε άμεσα με τον γιατρό
- Εμφάνιση έντονου κοιλιακού πόνου ή εμέτων (υποψία παγκρεατίτιδας).
- Ανεξήγητο εξάνθημα ή οίδημα σε πρόσωπο ή γλώσσα.
- Επιμένουσα υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία.
- Σημάδια ηπατικής δυσλειτουργίας (κιτρινωπό δέρμα/μάτια, σκούρα ούρα).
Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση σακχάρου και κόπωση.
🧳 Συμβουλές για ταξίδια & μετακινήσεις
- Μεταφέρετε πάντα το φάρμακο στη χειραποσκευή, ειδικά σε αεροπορικά ταξίδια.
- Φυλάξτε το σε θερμοκρασία κάτω των 30°C και μακριά από υγρασία.
- Να έχετε μαζί σας ιατρική κάρτα ή σημείωμα με τη διάγνωση και τα φάρμακα.
- Πάρτε επαρκή ποσότητα για ολόκληρη τη διάρκεια του ταξιδιού.
📦 Πρακτικά Tips
- Φυλάσσεται στην αρχική συσκευασία του, σε ξηρό μέρος.
- Αποφύγετε συνδυασμό με αλκοόλ — μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου.
- Καταγράφετε τυχόν παρενέργειες ή διακυμάνσεις για συζήτηση με τον γιατρό.
7) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
🔹 Τι είναι το Januvia® και σε τι χρησιμεύει;
Βοηθά το σώμα να παράγει περισσότερη ινσουλίνη όταν χρειάζεται και μειώνει την παραγωγή σακχάρου από το ήπαρ.
Δεν προκαλεί συνήθως υπογλυκαιμίες και δεν αυξάνει το βάρος.
🔹 Πώς διαφέρει το Januvia® από τη μετφορμίνη;
Συχνά χρησιμοποιούνται μαζί για καλύτερο έλεγχο.
🔹 Πότε φαίνεται το αποτέλεσμα του Januvia®;
και πλήρης δράση σε 2–3 μήνες. Παρακολουθείται με HbA1c ανά τρίμηνο.
🔹 Μπορώ να το παίρνω αν έχω πρόβλημα στα νεφρά;
Για eGFR <45 μειώνεται στα 50 mg, ενώ για eGFR <30 στα 25 mg ημερησίως.
🔹 Προκαλεί υπογλυκαιμίες;
Μόνο του έχει πολύ χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
🔹 Τι πρέπει να κάνω αν νιώσω πόνο στο στομάχι ή στην κοιλιά;
Διακόψτε το φάρμακο και επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας.
🔹 Μπορώ να το συνδυάσω με μετφορμίνη ή άλλα φάρμακα;
Μπορεί επίσης να συνδυαστεί με SGLT2 αναστολέα ή ινσουλίνη υπό ιατρική καθοδήγηση.
🔹 Τι πρέπει να προσέχω με τη διατροφή;
Το Januvia® βοηθά αλλά δεν αντικαθιστά τη σωστή δίαιτα.
🔹 Πόσο καιρό μπορώ να το παίρνω;
Ο γιατρός θα αξιολογεί περιοδικά τη συνέχιση ή προσαρμογή της θεραπείας.
🔹 Μπορώ να το πάρω στην εγκυμοσύνη ή στο θηλασμό;
Συνήθως προτιμάται ινσουλίνη κατά την κύηση ή γαλουχία.
Ενημερώστε άμεσα τον γιατρό σας αν προγραμματίζετε εγκυμοσύνη.
🔹 Είναι ασφαλές για ηλικιωμένους;
Η δόση προσαρμόζεται ανάλογα με το eGFR.
🔹 Τι κάνω αν πάρω παραπάνω δόση κατά λάθος;
Συνήθως δεν προκαλεί σοβαρά προβλήματα, αλλά μπορεί να χρειαστεί παρακολούθηση σακχάρου και συμπτωμάτων.
αλλά η επιτυχία εξαρτάται από τη συνέπεια, τη σωστή παρακολούθηση και τη συνεργασία με τον γιατρό σας.
Πονάει η κοιλιά μου έντονα. Τι κάνω;
8) Βιβλιογραφία & Πηγές
- American Diabetes Association (ADA).
Standards of Medical Care in Diabetes – 2025.
Diabetes Care.
https://diabetesjournals.org/care/issue - Bosi E, et al.
Effect of Sitagliptin on Glycemic Control in Type 2 Diabetes.
Diabetes Care. 2007;30(8):1979–1987.
PubMed - Karasik A, et al.
Efficacy and safety of sitagliptin as monotherapy in type 2 diabetes.
Current Medical Research and Opinion. 2008;24(2):537–550.
PubMed - Buse JB, et al.
Sitagliptin added to metformin therapy lowers HbA1c without weight gain or hypoglycemia.
Diabetes Care. 2007;30(3):1979–1987.
PubMed - Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ).
Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαχείριση του Σακχαρώδη Διαβήτη – Έκδοση 2024.
Διαθέσιμες στο:
https://www.ede.gr/odigies/ - Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).
Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος: Januvia® (sitagliptin).
https://www.eof.gr/web/guest/drugs - Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Πληροφορίες για τον σακχαρώδη διαβήτη και την πρόληψη επιπλοκών.
https://eody.gov.gr/ - Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία.
Εκπαιδευτικό υλικό για διαβήτη τύπου 2 και αντιδιαβητικά φάρμακα.
https://www.endo.gr/ - NHS UK.
Type 2 diabetes: medicines – DPP-4 inhibitors (gliptins).
NHS - Mayo Clinic.
Sitagliptin (oral route) – patient information.
Mayo Clinic
Για εξατομικευμένη καθοδήγηση, απευθυνθείτε πάντα στον θεράποντα ιατρό ή ενδοκρινολόγο σας.

