06/Aug/2025

🦠 Τι είναι ο HPV;
📡 Τρόποι Μετάδοσης
🔬 Τύποι HPV: Χαμηλού & Υψηλού Κινδύνου
📋 Συμπτώματα σε Γυναίκες & Άνδρες
🎯 Σχέση HPV με Καρκίνο
🧪 Διάγνωση: Τεστ Παπανικολάου, HPV DNA Test
🗣️ HPV στο Στοματοφάρυγγα
🌈 HPV σε Ομοφυλόφιλα Άτομα
💊 Θεραπευτικές Επιλογές
💉 Εμβόλιο HPV – Τύποι, Αποτελεσματικότητα, Ηλικίες
📊 Σύγκριση Εμβολίων HPV
🤰 HPV και Εγκυμοσύνη
👨 HPV στους Άνδρες
🛡️ Μέτρα Πρόληψης
❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
📚 Βιβλιογραφία

🦠 Τι είναι ο HPV;

Ο HPV (Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων) αποτελεί μια ομάδα περισσότερων από 200 συγγενικών ιών που μπορούν να μολύνουν το δέρμα και τους βλεννογόνους ιστούς. Πρόκειται για τον πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο ιό παγκοσμίως.

Μερικοί τύποι του HPV προκαλούν καλοήθεις αλλοιώσεις όπως τα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων, ενώ άλλοι τύποι (ιδίως οι τύποι 16 και 18) σχετίζονται με την εμφάνιση διαφόρων μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του πέους και του στοματοφάρυγγα.

Η μόλυνση από τον HPV τις περισσότερες φορές δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και υποχωρεί αυτόματα. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις, παραμένει στον οργανισμό και προκαλεί μακροχρόνιες αλλοιώσεις με πιθανή εξέλιξη σε κακοήθεια.

Η έγκαιρη διάγνωση, η χρήση εμβολίου, και η ενημέρωση για τους τρόπους μετάδοσης είναι βασικά στοιχεία πρόληψης και αντιμετώπισης της λοίμωξης.

📡 Τρόποι Μετάδοσης

Ο HPV μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής, είτε αυτή είναι κολπική, πρωκτική ή στοματική. Δεν απαιτείται πλήρης διείσδυση για να μεταδοθεί ο ιός – η επαφή δέρμα με δέρμα είναι αρκετή για τη μετάδοση.

📌 Συνηθισμένοι τρόποι μετάδοσης:

👄 Στοματικό σεξ – σχετίζεται με εμφάνιση HPV στο στοματοφάρυγγα.
🍑 Πρωκτική επαφή – αυξάνει τον κίνδυνο για πρωκτικό HPV και καρκίνο πρωκτού.
🍆 Κολπική επαφή – η πιο συνηθισμένη οδός μετάδοσης.
🤝 Επαφή δέρμα με δέρμα σε γεννητικά όργανα ή περιοχή περινέου.
👙 Χρήση κοινών σεξουαλικών βοηθημάτων (sex toys) χωρίς προστασία ή καθαρισμό.

Ο HPV μπορεί να μεταδοθεί ακόμα και όταν ένα άτομο δεν έχει εμφανή συμπτώματα ή κονδυλώματα. Μάλιστα, πολλοί άνθρωποι είναι φορείς χωρίς να το γνωρίζουν, κάτι που καθιστά τη μετάδοση ακόμη πιο εύκολη.

Επίσης, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κάθετης μετάδοσης από μητέρα σε νεογνό κατά τον τοκετό, αν και είναι σπάνια.

⚠️ Γρήγορα Σημεία για τη Μετάδοση του HPV

💡 Ο HPV μεταδίδεται με κάθε μορφή σεξουαλικής επαφής – όχι μόνο με διείσδυση.
🦠 Δέρμα με δέρμα επαφή στην περιοχή των γεννητικών οργάνων αρκεί για να μεταδώσει τον ιό.
👄 Στοματικό σεξ μπορεί να οδηγήσει σε HPV στο στοματοφάρυγγα.
🤰 Σπάνια, μπορεί να γίνει μετάδοση από μητέρα σε νεογνό κατά τον τοκετό.
❗ Ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα, το άτομο μπορεί να είναι μεταδοτικό.

🔬 Τύποι HPV: Χαμηλού & Υψηλού Κινδύνου

Ο ιός HPV περιλαμβάνει πάνω από 200 διαφορετικούς τύπους, εκ των οποίων περίπου 40 μπορούν να προσβάλουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα. Οι τύποι αυτοί διακρίνονται σε:

✅ Τύποι Χαμηλού Κινδύνου (Low-Risk HPV)

Αυτοί οι τύποι σπάνια προκαλούν καρκίνο, αλλά μπορεί να προκαλέσουν καλοήθεις αλλοιώσεις όπως:

🦠 Κονδυλώματα γεννητικών οργάνων (Condyloma acuminata)
👄 Λευκοπλακία στοματικού βλεννογόνου
🔬 Αλλοιώσεις τραχήλου (CIN1) που συνήθως υποχωρούν

Συχνότεροι τύποι: HPV 6 και HPV 11 – ευθύνονται για περίπου το 90% των κονδυλωμάτων.

⚠️ Τύποι Υψηλού Κινδύνου (High-Risk HPV)

Αυτοί οι τύποι συνδέονται με την ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου. Μπορούν να προκαλέσουν προκαρκινικές αλλοιώσεις που δεν υποχωρούν από μόνες τους και εξελίσσονται σε:

🎗️ Καρκίνο τραχήλου της μήτρας (σχεδόν όλες οι περιπτώσεις σχετίζονται με HPV)
🎯 Καρκίνο πρωκτού, πέους, αιδοίου και κόλπου
🗣️ Καρκίνο στοματοφάρυγγα και αμυγδαλών

Πιο επικίνδυνοι τύποι: HPV 16 και HPV 18 – ευθύνονται για το 70% περίπου των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου.

📌 Άλλοι τύποι υψηλού κινδύνου:

HPV 31, 33, 35, 39
HPV 45, 51, 52, 56
HPV 58, 59, 66, 68

Η παρουσία ενός τύπου υψηλού κινδύνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα προκληθεί καρκίνος, αλλά αυξάνει τον κίνδυνο και απαιτεί παρακολούθηση.

Κατηγορία	Κύριοι Τύποι	Συνδεδεμένες Παθήσεις	Κίνδυνος Καρκίνου
Χαμηλού Κινδύνου	HPV 6, 11	Κονδυλώματα, ήπιες αλλοιώσεις	❌ Πολύ χαμηλός
Υψηλού Κινδύνου	HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 κ.ά.	Προκαρκινικές αλλοιώσεις, διάφορες μορφές καρκίνου	⚠️ Υψηλός

📌 Χαμηλού ή Υψηλού Κινδύνου;

👉 Χαμηλού Κινδύνου: Προκαλούν κονδυλώματα και συνήθως δεν οδηγούν σε καρκίνο. Οι πιο συχνοί τύποι είναι οι HPV 6 & 11.

⚠️ Υψηλού Κινδύνου: Συνδέονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο. Πιο επικίνδυνοι τύποι είναι οι HPV 16 & 18, αλλά και πολλοί άλλοι (31, 33, 45, 52, κ.ά.).

📌 Η λοίμωξη με τύπο υψηλού κινδύνου ΔΕΝ σημαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτυχθεί καρκίνος – αλλά απαιτεί παρακολούθηση και πρόληψη.

📋 Συμπτώματα σε Γυναίκες & Άνδρες

Η μόλυνση από τον HPV στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ασυμπτωματική. Δηλαδή, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί, καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα καθαρίζει τον ιό αυτόματα μέσα σε 1–2 χρόνια.

👩 Συμπτώματα σε Γυναίκες:

🦠 Κονδυλώματα στα γεννητικά όργανα (αιδοίο, κόλπος, τράχηλος, περιπρωκτική περιοχή)
🔬 Αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας που εντοπίζονται μέσω Τεστ Παπανικολάου ή HPV-DNA test
📈 Σε σπάνιες περιπτώσεις, προκαρκινικές αλλοιώσεις χωρίς εμφανή συμπτώματα
❗ Πόνος ή αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή (σπάνιο σύμπτωμα σε προχωρημένα στάδια)

👨 Συμπτώματα σε Άνδρες:

🦠 Κονδυλώματα στο πέος, όσχεο, βουβωνική χώρα, περιπρωκτική περιοχή
🔬 Οι άνδρες σπανίως εμφανίζουν προκαρκινικές αλλοιώσεις, αλλά μπορούν να είναι φορείς
🗣️ Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί HPV στο στόμα ή τον φάρυγγα
🧍‍♂️ Δεν υπάρχουν συστηματικά συμπτώματα στις περισσότερες περιπτώσεις

🔍 Η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει απουσία μόλυνσης. Οι γυναίκες συνήθως διαγιγνώσκονται μέσω προσυμπτωματικού ελέγχου (Pap test/HPV DNA), ενώ οι άνδρες σπάνια υποβάλλονται σε σχετικό έλεγχο εκτός ειδικών περιστάσεων.

🩺 Πότε να επισκεφθείτε γιατρό;

❗ Αν εμφανίσετε κονδυλώματα στα γεννητικά όργανα ή στην περιπρωκτική περιοχή
📈 Αν έχετε ακανόνιστη αιμορραγία ή πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή
🧪 Αν έχετε θετικό αποτέλεσμα σε HPV test ή Τεστ Παπανικολάου
🌈 Αν είστε άνδρας που κάνει σεξ με άνδρες – συστήνεται τακτικός έλεγχος για πρωκτικό HPV
🤰 Αν είστε έγκυος με HPV – απαιτείται παρακολούθηση για τοκετό και έλεγχο για το νεογνό

Συμπτώματα	Γυναίκες	Άνδρες
Κονδυλώματα	Ναι (αιδοίο, κόλπος, τράχηλος, περιπρωκικά)	Ναι (πέος, όσχεο, πρωκτός)
Προκαρκινικές αλλοιώσεις	Συχνές – εντοπίζονται στο Τεστ Παπ	Σπάνιες – δύσκολη διάγνωση
Πόνος ή αιμορραγία	Πιθανό σε προχωρημένα στάδια	Πολύ σπάνιο
Στοματικός HPV	Ναι (λιγότερο συχνό)	Ναι (συχνότερο στους MSM)
Ασυμπτωματική πορεία	Συχνό φαινόμενο	Πολύ συχνό

🎯 Σχέση HPV με Καρκίνο

Ορισμένοι τύποι HPV – κυρίως οι HPV 16 και 18 – έχουν ισχυρή συσχέτιση με την εμφάνιση διαφόρων μορφών καρκίνου. Οι τύποι αυτοί προκαλούν παρατεταμένη λοίμωξη στους ιστούς, οδηγώντας σε δυσπλασία και τελικά σε καρκινική εξαλλαγή.

Η σχέση μεταξύ HPV και καρκίνου είναι τόσο ισχυρή που ο HPV θεωρείται αναγκαίος παράγοντας για την ανάπτυξη συγκεκριμένων κακοηθειών, ειδικά στον τράχηλο της μήτρας.

🔬 Καρκίνος Τραχήλου της Μήτρας

🎗️ Το 99,7% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου της μήτρας οφείλεται σε μόλυνση από HPV.
⚠️ Κυρίως από τους τύπους 16 & 18, που προκαλούν προκαρκινικές αλλοιώσεις (CIN2/3).
🧪 Εντοπίζονται μέσω Τεστ Παπανικολάου και HPV DNA testing.

🗣️ Καρκίνος Στοματοφάρυγγα (Oropharyngeal)

🔎 Συνδέεται με στοματικό σεξ και HPV 16.
🧔‍♂️ Εμφανίζεται συχνότερα σε άνδρες και μη καπνιστές.
📈 Συνεχής αύξηση κρουσμάτων σε ανεπτυγμένες χώρες.

🍑 Καρκίνος Πρωκτού

🧬 Συσχέτιση κυρίως με HPV 16 και σε μικρότερο βαθμό με HPV 18.
🌈 Ιδιαίτερα αυξημένος κίνδυνος σε άνδρες που έχουν σεξουαλική επαφή με άνδρες (MSM), κυρίως με HIV.

🍆 Καρκίνος Πέους

⚠️ Περισσότερο από το 50% των περιπτώσεων σχετίζονται με HPV.
📉 Είναι σπάνιος, αλλά επιθετικός όταν εμφανίζεται.

👩‍⚕️ Άλλοι Σχετιζόμενοι Καρκίνοι:

🧠 Καρκίνος αιδοίου
🧬 Καρκίνος κόλπου
🎯 Σπάνια, HPV έχει ανιχνευθεί σε καρκίνους οισοφάγου και ουροδόχου κύστης

📌 Ο καρκινογόνος μηχανισμός των υψηλού κινδύνου τύπων HPV βασίζεται στην ενσωμάτωση του ιικού DNA στα κύτταρα και στην αναστολή των πρωτεϊνών p53 και RB, που είναι υπεύθυνες για τον κυτταρικό έλεγχο και την απόπτωση.

🎗️ Καρκίνοι που Σχετίζονται με τον HPV

👩 Καρκίνος Τραχήλου της Μήτρας – σχεδόν 100% των περιπτώσεων
🗣️ Καρκίνος Στοματοφάρυγγα (κυρίως HPV 16)
🍑 Καρκίνος Πρωκτού – αυξημένος στους MSM
🍆 Καρκίνος Πέους – σπάνιος αλλά επικίνδυνος
👩‍⚕️ Καρκίνος Αιδοίου και Κόλπου
🧬 Σε μεμονωμένες περιπτώσεις: Οισοφάγος, Ουροδόχος Κύστη

Συνολικά: Ο HPV ευθύνεται για πάνω από 5% όλων των καρκίνων παγκοσμίως.

Τύπος Καρκίνου	Συσχετιζόμενοι HPV Τύποι	Συχνότητα Συσχέτισης
Τράχηλος της Μήτρας	HPV 16, 18	99.7%
Πρωκτός	HPV 16, 18	80–90%
Στοματοφάρυγγας	HPV 16	60–70%
Πέος	HPV 16, 18, 33	40–50%
Αιδοίο / Κόλπος	HPV 16, 18	60–70%

🧬 Πώς ο HPV Προκαλεί Καρκίνο;

🧫 Ορισμένοι τύποι HPV ενσωματώνουν το ιικό DNA στο γενετικό υλικό των κυττάρων του ξενιστή.
🔒 Εκφράζονται οι ιικές πρωτεΐνες E6 και E7, οι οποίες απενεργοποιούν τους φυσικούς αντικαρκινικούς μηχανισμούς (p53, RB).
🧬 Απορυθμίζεται ο κυτταρικός κύκλος → ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός κυττάρων → δυσπλασία → κακοήθεια.
⏳ Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει χρόνια και εξαρτάται από το ανοσοποιητικό σύστημα του ξενιστή.

🧪 Διάγνωση: Τεστ Παπανικολάου & HPV DNA Test

Η διάγνωση του HPV είναι απαραίτητη για την πρόληψη καρκινικών αλλοιώσεων, ιδιαίτερα στον τράχηλο της μήτρας. Οι πιο συχνές διαγνωστικές εξετάσεις είναι το τεστ Παπανικολάου (Pap test) και το HPV DNA test.

🧫 Τεστ Παπανικολάου (Pap test)

🔍 Εξετάζει κυτταρικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας (δυσπλασίες – CIN).
📆 Συνιστάται κάθε 1–3 χρόνια, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό.
✅ Εύκολη, ανώδυνη εξέταση – γίνεται στον γυναικολόγο.
🟢 Δεν ανιχνεύει τον ίδιο τον ιό, αλλά τις συνέπειές του στα κύτταρα.

🧬 HPV DNA Test

🔬 Εντοπίζει την παρουσία του γενετικού υλικού του HPV σε δείγμα από τον τράχηλο.
🎯 Δίνει πληροφορίες για την ύπαρξη τύπων υψηλού κινδύνου (π.χ. 16, 18).
📈 Πολύ πιο ευαίσθητο από το Pap test – συχνά γίνεται σε γυναίκες >30 ετών.
📌 Χρησιμοποιείται είτε μόνο του, είτε σε συνδυασμό με Pap test (co-testing).

🧪 Άλλες Εξετάσεις

🧻 Κολποσκόπηση: Χρήσιμη σε περίπτωση παθολογικού Pap test. Επιτρέπει οπτική εξέταση και λήψη βιοψίας.
🧫 Πρωκτικό Pap test: Συνιστάται σε ομάδες υψηλού κινδύνου (MSM, HIV+).
👨 HPV Testing σε Άνδρες: Δεν εφαρμόζεται ευρέως – γίνεται σε ειδικές περιπτώσεις (MSM, ανοσοκατασταλμένοι).

📌 Η έγκαιρη ανίχνευση της HPV λοίμωξης είναι καθοριστική για την πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Οι περισσότερες αλλοιώσεις μπορούν να θεραπευτούν αν εντοπιστούν έγκαιρα.

💡 Πριν το Pap test ή το HPV DNA Test

🚫 Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή 24–48 ώρες πριν την εξέταση
🛁 Μην κάνετε κολπικές πλύσεις ή χρήση ταμπόν πριν το ραντεβού
🩸 Ιδανικά, η εξέταση γίνεται εκτός περιόδου
📋 Ενημερώστε τον γιατρό για τυχόν προηγούμενα παθολογικά ευρήματα ή εμβολιασμό
📆 Προτιμήστε να μην είστε σε αγωγή με κολπικά φάρμακα τις προηγούμενες ημέρες

Χαρακτηριστικό	Pap test	HPV DNA test
Τι ανιχνεύει	Κυτταρικές αλλοιώσεις	Το DNA του ιού HPV
Ακρίβεια	Καλή, αλλά περιορισμένη	Υψηλή ευαισθησία
Συνιστώμενη ηλικία	>21 ετών	>30 ετών ή μετά από παθολογικό Pap
Συχνότητα	Κάθε 1–3 έτη	Κάθε 5 έτη (αν είναι αρνητικό)
Ενδείξεις	Προσυμπτωματικός έλεγχος	Πιο αξιόπιστο για έλεγχο υψηλού κινδύνου

🗣️ HPV στο Στοματοφάρυγγα

Ο HPV μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη και στην περιοχή του στοματοφάρυγγα – δηλαδή το πίσω μέρος του στόματος, τις αμυγδαλές, τη βάση της γλώσσας και τον φάρυγγα.

Αυτή η μορφή λοίμωξης ονομάζεται στοματοφαρυγγική HPV λοίμωξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο στοματοφάρυγγα, ιδίως όταν εμπλέκεται ο τύπος HPV 16.

📊 Επιδημιολογικά Δεδομένα

📈 Οι περιπτώσεις καρκίνου στοματοφάρυγγα που σχετίζονται με HPV έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
🧔‍♂️ Εμφανίζονται κυρίως σε άνδρες, ηλικίας 40–60 ετών.
🌍 Πιο συχνές σε ανεπτυγμένες χώρες, συχνά σε άτομα μη καπνιστές και χωρίς αλκοόλ.

🧫 Τρόποι Μετάδοσης

👄 Στοματικό σεξ – κυριότερη οδός μετάδοσης του HPV στο στόμα και τον φάρυγγα.
💋 Επαφή με μολυσμένο στόμα ή στόμα–γεννητικά κατά τη σεξουαλική πράξη.
🔁 Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι αυξάνουν τον κίνδυνο.

❗ Συμπτώματα HPV στο Στόμα / Φάρυγγα

🗣️ Δυσκολία ή πόνος κατά την κατάποση
🦷 Πόνος στο στόμα, τον λαιμό ή τα αυτιά
👅 Πληγές ή εξογκώματα που δεν υποχωρούν
🎤 Αλλαγές στη φωνή
📉 Απώλεια βάρους (σε προχωρημένες περιπτώσεις)

🩺 Διάγνωση & Παρακολούθηση

🔬 Η διάγνωση γίνεται με βιοψία από ύποπτη περιοχή ή PCR για ανίχνευση του HPV DNA.
🧪 Δεν υπάρχει ακόμη οργανωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος όπως στις γυναίκες (Pap test).

🛡️ Πρόληψη

💉 Ο εμβολιασμός κατά του HPV προστατεύει και από την στοματική μόλυνση.
😷 Χρήση προστασίας (προφυλακτικά / οδοντικά φράγματα) στο στοματικό σεξ.
📚 Ενημέρωση και περιορισμός αριθμού σεξουαλικών συντρόφων.

📌 Ο HPV στο στοματοφάρυγγα είναι μια αναδυόμενη ιατρική πρόκληση, με αυξανόμενο φορτίο καρκίνων στις ανεπτυγμένες κοινωνίες. Η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού είναι εξαιρετικά αποτελεσματική.

🎭 HPV στο Στόμα – Μύθοι & Πραγματικότητα

❌ Μύθος: Ο HPV στο στόμα εμφανίζεται μόνο σε καπνιστές ή αλκοολικούς.
✅ Πραγματικότητα: Ο HPV στο στοματοφάρυγγα είναι συχνότερος σε μη καπνιστές μέσης ηλικίας.
❌ Μύθος: Η στοματική λοίμωξη από HPV είναι σπάνια και ασήμαντη.
✅ Πραγματικότητα: Ο HPV είναι η κύρια αιτία καρκίνου στοματοφάρυγγα στις ΗΠΑ.
❌ Μύθος: Δεν υπάρχει πρόληψη για HPV στο στόμα.
✅ Πραγματικότητα: Ο εμβολιασμός κατά του HPV μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.

🌈 HPV σε Ομοφυλόφιλα Άτομα – Στοχευμένες Οδηγίες & Πρόληψη

Τα ομοφυλόφιλα άτομα, ιδιαίτερα οι άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες (MSM), αποτελούν μια ομάδα με αυξημένο κίνδυνο για επίμονη HPV λοίμωξη και εμφάνιση καρκίνων, κυρίως στην πρωκτική και στοματοφαρυγγική περιοχή.

📌 Γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος;

🍑 Πιο συχνή πρωκτική επαφή χωρίς προφυλακτικό
🔁 Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι
🧬 Συνύπαρξη με HIV → ανοσοκαταστολή
👄 Συχνότερες στοματικές επαφές χωρίς προστασία

❗ Αυξημένα ποσοστά HPV σε MSM:

📈 Περισσότερο από 70–90% των MSM εμφανίζουν λοίμωξη HPV σε κάποια φάση της ζωής τους
🎗️ Ο καρκίνος του πρωκτού είναι έως και 20 φορές συχνότερος στους MSM σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό
⚠️ Οι MSM με HIV+ έχουν τον μεγαλύτερο επιπολασμό επίμονης λοίμωξης και υψηλότερη πιθανότητα κακοήθειας

🛡️ Στοχευμένη Πρόληψη

💉 Εμβολιασμός κατά του HPV σε όλους τους άνδρες έως 26 ετών – ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικών επαφών
🧪 Πρωκτικό Pap test ή HPV screening σε MSM, ιδιαίτερα HIV+, από ειδικό γιατρό
🛡️ Χρήση προφυλακτικών και dental dams στις σεξουαλικές επαφές
📚 Σεξουαλική αγωγή και ενημέρωση για τα ΣΜΝ

👨‍⚕️ Τι συνιστούν οι οδηγίες;

📖 Οι CDC και άλλες επιστημονικές εταιρείες συνιστούν εκτεταμένο HPV εμβολιασμό στους MSM
🧬 Σε άτομα HIV+, ο έλεγχος για HPV πρέπει να ενσωματώνεται στη γενική παρακολούθηση του ασθενούς

📌 Ο προληπτικός έλεγχος και η ανοσοποίηση μπορούν να μειώσουν δραματικά τα ποσοστά καρκίνου που σχετίζονται με τον HPV στους MSM. Η στοχευμένη προσέγγιση είναι κρίσιμη για την υγεία της LGBTQ+ κοινότητας.

🌈 Τι Πρέπει να Γνωρίζεις ως MSM για τον HPV

📌 Ο HPV μεταδίδεται εύκολα με πρωκτική & στοματική επαφή, ακόμη και χωρίς διείσδυση
🎗️ Ο καρκίνος του πρωκτού σχετίζεται κυρίως με τον HPV τύπου 16
🧬 Η συνύπαρξη με HIV αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επίμονης HPV λοίμωξης
💉 Ο εμβολιασμός προστατεύει αποτελεσματικά και συνιστάται έως τα 26 έτη – και πέρα από αυτή την ηλικία σε ορισμένες περιπτώσεις
🩺 Ο προληπτικός έλεγχος πρωκτού με Pap ή HPV test είναι σημαντικός και μπορεί να σώσει ζωές

💊 Θεραπευτικές Επιλογές

Η θεραπεία του HPV εξαρτάται από τον τύπο της λοίμωξης και τις επιπλοκές που έχει προκαλέσει. Δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία που να εξαλείφει τον ίδιο τον ιό, αλλά υπάρχουν αποτελεσματικές μέθοδοι αντιμετώπισης των εκδηλώσεων, όπως τα κονδυλώματα και οι προκαρκινικές αλλοιώσεις.

🦠 Αντιμετώπιση Κονδυλωμάτων

Τα γεννητικά κονδυλώματα είναι καλοήθεις βλάβες που αντιμετωπίζονται με:

🌿 Τοπικά σκευάσματα: Podophyllotoxin, Imiquimod, sinecatechins
💥 Καυτηριασμό με διαθερμία, laser ή υγρό άζωτο (κρυοθεραπεία)
🔪 Χειρουργική αφαίρεση σε εκτεταμένες βλάβες

📌 Οι θεραπείες στοχεύουν στην απομάκρυνση των βλαβών – όχι στον ίδιο τον ιό. Υποτροπές είναι συχνές.

🔬 Αντιμετώπιση Προκαρκινικών Αλλοιώσεων

🧪 Ανάλογα με το στάδιο CIN (1, 2 ή 3), μπορεί να απαιτηθούν:
- 👀 Παρακολούθηση (CIN 1 – συνήθως υποχωρεί)
- 🩺 LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure)
- 🔥 Καυτηριασμός με λέιζερ ή κρυοπηξία
- 🔬 Κωνοειδής εκτομή τραχήλου (σε CIN 3 ή επιμονή)

📌 Σε περιπτώσεις καρκίνου

🧬 Εφαρμόζονται χειρουργική, ακτινοθεραπεία και/ή χημειοθεραπεία, ανάλογα με τη θέση και το στάδιο
🏥 Η αντιμετώπιση γίνεται από ομάδα ειδικών (γυναικολόγο-ογκολόγο, ΩΡΛ, χειρουργό, ακτινοθεραπευτή)

⚠️ Παρακολούθηση και Υποτροπές

🔁 Ο HPV μπορεί να παραμένει λανθάνων για χρόνια
🧬 Επανεμφάνιση κονδυλωμάτων ή αλλοιώσεων δεν είναι σπάνια
📅 Απαιτείται συστηματική παρακολούθηση μετά από θεραπεία

🎯 Ο στόχος της θεραπείας είναι η εξάλειψη των βλαβών και η πρόληψη εξέλιξης προς κακοήθεια – όχι η εξάλειψη του ιού από τον οργανισμό.

💊 Τι να Περιμένεις από τη Θεραπεία του HPV

✅ Οι καλοήθεις βλάβες (όπως τα κονδυλώματα) μπορούν να αφαιρεθούν με διάφορες μεθόδους.
⏳ Η πλήρης εξάλειψη του ιού δεν είναι πάντα δυνατή – μπορεί να παραμείνει λανθάνων.
🔁 Είναι πιθανή η υποτροπή των βλαβών, ακόμα και μετά από επιτυχή θεραπεία.
📅 Απαιτείται τακτικός έλεγχος μετά τη θεραπεία, κυρίως για τις γυναίκες με CIN2/CIN3.
🤝 Η ενημέρωση του σεξουαλικού συντρόφου και η χρήση προφύλαξης μειώνουν τον κίνδυνο επαναλοίμωξης.

💉 Εμβόλιο HPV – Τύποι, Αποτελεσματικότητα, Ηλικίες

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης της HPV λοίμωξης και των σχετιζόμενων καρκίνων είναι ο εμβολιασμός. Το εμβόλιο παρέχει προστασία έναντι πολλών τύπων του ιού – ιδιαίτερα αυτών που σχετίζονται με καρκινογένεση και κονδυλώματα.

🧬 Ποια εμβόλια HPV υπάρχουν;

Gardasil 9 (εννιαδύναμο): Καλύπτει 9 τύπους HPV – 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58
Gardasil (τετραδύναμο – έχει αποσυρθεί σε πολλές χώρες): Προστατεύει από HPV 6, 11, 16, 18
Cervarix (διδύναμο): Προστατεύει από HPV 16 και 18 – χρησιμοποιείται λιγότερο σήμερα

📆 Ηλικίες και Σχήμα Χορήγησης

👧👦 Συνιστώμενη ηλικία: 9–14 ετών – καλύτερη ανοσολογική απόκριση
🧑‍🎓 Εμβολιασμός εφικτός έως τα 26 έτη (και πέρα σε ειδικές ομάδες, όπως MSM ή HIV+)
💉 Χορηγούνται 2 ή 3 δόσεις, ανάλογα με την ηλικία έναρξης:
- ➡️ 2 δόσεις για ηλικίες 9–14 (0 & 6 μήνες)
- ➡️ 3 δόσεις για ηλικίες 15+ ή ανοσοκατεσταλμένους (0, 2 & 6 μήνες)

✅ Αποτελεσματικότητα

🔒 Πάνω από 90% αποτελεσματικότητα στην πρόληψη των αλλοιώσεων από HPV 16 & 18
🎯 Προστατεύει από >90% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου μήτρας
🛡️ Μειώνει δραματικά την εμφάνιση κονδυλωμάτων (HPV 6 & 11)

🌍 Είναι ασφαλές;

🧪 Έχουν πραγματοποιηθεί εκτεταμένες μελέτες σε εκατομμύρια εμβολιασμένους
✅ Δεν περιέχει DNA του ιού – δεν μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη
💉 Πιθανές ήπιες παρενέργειες: πόνος στο σημείο ένεσης, πυρετάκι, μυαλγίες

👩‍⚕️ Συνιστάται για:

👧 Όλα τα κορίτσια και αγόρια 9–14 ετών
🌈 MSM έως 26 ετών (και πέρα κατόπιν ιατρικής κρίσης)
🧬 Άτομα με HIV ή ανοσοκαταστολή
👩 Γυναίκες έως 45 ετών (σε κάποιες χώρες με επέκταση εγκρίσεων)

📌 Ο εμβολιασμός δεν υποκαθιστά τον τακτικό έλεγχο με τεστ Παπανικολάου ή HPV DNA test – αλλά προσφέρει σημαντική προληπτική ασπίδα ενάντια σε σοβαρές μορφές καρκίνου.

💉 5 Γεγονότα για το Εμβόλιο HPV

✅ Το εμβόλιο δεν περιέχει ζωντανό ιό – είναι 100% ασφαλές.
🧬 Προστατεύει από τους πιο επικίνδυνους τύπους HPV (16, 18, 6, 11 και άλλους).
👦👧 Συνιστάται για κορίτσια και αγόρια από την ηλικία των 9 ετών.
🛡️ Ακόμη κι αν έχεις ήδη μολυνθεί, προστατεύει από άλλους τύπους HPV.
📉 Έχει μειώσει παγκοσμίως τα ποσοστά καρκίνου τραχήλου και κονδυλωμάτων.

Χαρακτηριστικό	Gardasil 9	Gardasil	Cervarix
Τύποι HPV	6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58	6, 11, 16, 18	16, 18
Προστασία από κονδυλώματα	✅ Ναι	✅ Ναι	❌ Όχι
Προστασία από καρκίνο τραχήλου	✅ Πολύ υψηλή	✅ Υψηλή	✅ Υψηλή
Φύλα για τα οποία ενδείκνυται	👧👦 Αγόρια & Κορίτσια	👧👦 Αγόρια & Κορίτσια	👧 Μόνο Κορίτσια
Δόσεις	2 ή 3 (ανά ηλικία)	2 ή 3	3
Χρήση σήμερα	✅ Πρώτη επιλογή	🚫 Περιορισμένη / Αποσυρθείσα	✅ Περιορισμένη

🤰 HPV και Εγκυμοσύνη

Η μόλυνση από τον HPV είναι συχνή σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και πολλές γυναίκες ενδέχεται να διαγνωστούν με HPV κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λοίμωξη δεν επηρεάζει την πορεία της κύησης ούτε το έμβρυο.

🧬 Πιθανές Επιδράσεις στην Εγκυμοσύνη

✅ Η πλειοψηφία των εγκύων με HPV έχουν φυσιολογική κύηση
🦠 Η παρουσία κονδυλωμάτων μπορεί να αυξηθεί λόγω ορμονικών αλλαγών και ανοσοκαταστολής
🔬 Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις συνήθως παρακολουθούνται και δεν θεραπεύονται κατά τη διάρκεια της κύησης
❗ Σπάνια, μεγάλα κονδυλώματα ενδέχεται να εμποδίζουν τον φυσιολογικό τοκετό

🤱 Μετάδοση στον Νεογνό

⚠️ Η μετάδοση από μητέρα σε παιδί είναι σπάνια, αλλά μπορεί να συμβεί κατά τη διέλευση από τον γεννητικό σωλήνα
🗣️ Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει λαρυγγική θηλωμάτωση στο βρέφος – καλοήθεις αλλοιώσεις στον λάρυγγα
🏥 Αν υπάρχει εκτεταμένη βλάβη, ο γυναικολόγος μπορεί να προτείνει καισαρική για προληπτικούς λόγους

📋 Πρωτόκολλα Αντιμετώπισης

🩺 Τα κονδυλώματα δεν αντιμετωπίζονται φαρμακευτικά κατά την κύηση – εφαρμόζεται θεραπεία μετά τον τοκετό
🔬 Η κολποσκόπηση είναι ασφαλής και μπορεί να διενεργηθεί για έλεγχο τραχηλικών αλλοιώσεων
📅 Οι γυναίκες με ιστορικό CIN/HPV θα πρέπει να παρακολουθούνται πιο συχνά κατά την εγκυμοσύνη

🚫 Εμβόλιο κατά την Εγκυμοσύνη;

❌ Ο HPV εμβολιασμός δεν ενδείκνυται κατά την εγκυμοσύνη
🕒 Αν μια γυναίκα μείνει έγκυος ενώ εμβολιάζεται, οι επόμενες δόσεις αναβάλλονται για μετά τον τοκετό

📌 Η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί αντένδειξη για έλεγχο του HPV, αλλά η θεραπευτική παρέμβαση συνήθως μετατίθεται για μετά τον τοκετό, εκτός σοβαρών περιπτώσεων. Η συνεννόηση με γυναικολόγο είναι απαραίτητη.

🤰 Τι να Γνωρίζεις Αν Έχεις HPV στην Εγκυμοσύνη

✅ Ο HPV δεν επηρεάζει το έμβρυο στις περισσότερες περιπτώσεις
📈 Τα κονδυλώματα μπορεί να μεγαλώσουν λόγω ορμονικών αλλαγών
🩺 Δεν γίνεται συνήθως καμία θεραπεία κατά την εγκυμοσύνη – μόνο παρακολούθηση
🚫 Ο εμβολιασμός δεν επιτρέπεται κατά την κύηση
🧒 Η μετάδοση στον νεογνό είναι πολύ σπάνια και δεν δικαιολογεί συνήθως καισαρική

Κατάσταση	Πριν την Εγκυμοσύνη	Κατά τη Διάρκεια	Μετά τον Τοκετό
Κονδυλώματα	Αφαίρεση με λέιζερ, κρυοθεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή	Μόνο παρακολούθηση (θεραπεία αν εμποδίζουν τον τοκετό)	Εφαρμογή θεραπείας ελεύθερα
Προκαρκινικές αλλοιώσεις (CIN)	Κωνοειδής εκτομή, LEEP, laser	Παρακολούθηση με κολποσκόπηση – όχι θεραπεία	Επανεκτίμηση και θεραπεία εάν χρειάζεται
Εμβολιασμός	Επιτρέπεται – ιδανικά πριν την εγκυμοσύνη	Απαγορεύεται	Επιτρέπεται – συνέχιση δόσεων

👨 HPV στους Άνδρες

Ο HPV δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Οι άνδρες μπορούν να μολυνθούν εξίσου εύκολα, να μεταδώσουν τον ιό στους συντρόφους τους και να εμφανίσουν βλάβες όπως κονδυλώματα ή και καρκίνο.

📈 Επιπολασμός

🧬 Περισσότεροι από 7 στους 10 άνδρες θα μολυνθούν από HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους
🔄 Οι περισσότεροι άνδρες παραμένουν ασυμπτωματικοί φορείς

🦠 Συχνότερες Εκδηλώσεις στους Άνδρες

👨‍⚕️ Γεννητικά κονδυλώματα: στο πέος, όσχεο, περιπρωκικά
🗣️ Στοματοφαρυγγική λοίμωξη (ιδίως από στοματικό σεξ)
🎯 Πρωκτικός HPV – ιδιαίτερα συχνός σε MSM ή HIV+
⚠️ Καρκίνος του πέους (σπάνιος αλλά συσχετιζόμενος με HPV 16/18)

🧪 Έλεγχος σε Άνδρες

📋 Δεν υπάρχει καθιερωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος για HPV στους άνδρες
🧫 Εξαίρεση αποτελούν οι MSM και οι HIV+ άνδρες, στους οποίους μπορεί να γίνει πρωκτικό Pap test
🧬 Η εξέταση με PCR για HPV μπορεί να γίνει από δερματολόγο ή ουρολόγο σε ειδικές περιπτώσεις

💉 Εμβολιασμός στους Άνδρες

🛡️ Συνιστάται εμβολιασμός όλων των αγοριών ηλικίας 9–14 ετών
🌈 Για MSM και HIV+ άνδρες, συνιστάται εμβολιασμός έως και τα 45 έτη
📉 Προστατεύει από κονδυλώματα και καρκίνους πρωκτού/στοματοφάρυγγα

📌 Γιατί Είναι Σημαντικός ο Εμβολιασμός και στους Άνδρες;

🔒 Περιορίζει τη διασπορά του HPV στον πληθυσμό
👩‍❤️‍👨 Προστατεύει τις συντρόφους από καρκίνο τραχήλου
🎗️ Προλαμβάνει καρκίνους σε άνδρες – ιδιαίτερα στόματος, φάρυγγα και πρωκτού

📌 Ο εμβολιασμός των αγοριών και η ενημέρωση των ανδρών για τον HPV είναι κρίσιμοι πυλώνες πρόληψης που ενισχύουν τη δημόσια υγεία συνολικά.

👨 HPV στους Άνδρες: Τι Πρέπει να Ξέρεις

🧬 Οι άνδρες μολύνονται από HPV με <strongί>ίδια συχνότητα όπως και οι γυναίκες
🦠 Πολλοί είναι φορείς χωρίς συμπτώματα, αλλά μεταδίδουν τον ιό
⚠️ Μπορεί να προκαλέσει κονδυλώματα, πρωκτικό ή στοματικό καρκίνο
💉 Ο εμβολιασμός προστατεύει και τους ίδιους και τις συντρόφους τους
📋 Δεν υπάρχει μαζικός προσυμπτωματικός έλεγχος – η πρόληψη είναι το κλειδί

🛡️ Μέτρα Πρόληψης

Ο HPV είναι εξαιρετικά διαδεδομένος, αλλά μπορούν να ληφθούν αποτελεσματικά προληπτικά μέτρα για την αποτροπή της μόλυνσης και των επιπλοκών της. Η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινά από νεαρή ηλικία.

💉 1. Εμβολιασμός

🧬 Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης έναντι των τύπων HPV που προκαλούν καρκίνο και κονδυλώματα
👧👦 Συνιστάται σε αγόρια & κορίτσια 9–14 ετών (ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικής ζωής)
📆 Εφικτός έως τα 26 ή και 45 έτη σε ειδικές ομάδες

🧪 2. Τακτικός Προσυμπτωματικός Έλεγχος

👩 Τεστ Παπανικολάου & HPV DNA test για τις γυναίκες
📅 Έλεγχος κάθε 1–5 έτη ανάλογα με τα αποτελέσματα
🧑‍⚕️ Σε MSM/HIV+: πρωκτικός έλεγχος ανά τακτά χρονικά διαστήματα

🛡️ 3. Προστασία κατά τη Σεξουαλική Επαφή

📏 Χρήση προφυλακτικού σε όλες τις μορφές επαφής (κολπική, πρωκτική, στοματική)
🦠 Δεν προσφέρει πλήρη προστασία, αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο
👅 Χρήση οδοντικών φραγμάτων (dental dams) στο στοματικό σεξ

🌿 4. Ενίσχυση Ανοσοποιητικού

🥗 Ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, όχι κάπνισμα
🧘 Μείωση άγχους – ισχυρό ανοσοποιητικό βοηθά στην αποβολή του ιού

🚫 5. Περιορισμός Ρίσκου

📉 Αποφυγή πολλαπλών σεξουαλικών συντρόφων χωρίς προστασία
💬 Ανοιχτή συζήτηση με τον/τη σύντροφο για HPV και ΣΜΝ

📌 Κανένα μέτρο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία, αλλά ο συνδυασμός τους μειώνει δραματικά τον κίνδυνο. Ο εμβολιασμός παραμένει η πιο αποτελεσματική μορφή πρόληψης για άνδρες και γυναίκες.

🛡️ Προληπτικά Tips για την Καθημερινότητα

💉 Αν είσαι κάτω των 26 (ή και 45), κάνε το εμβόλιο – ακόμα και τώρα
🩺 Αν είσαι γυναίκα, μην παραλείπεις το Τεστ Παπανικολάου ανά τακτά διαστήματα
🧼 Χρησιμοποίησε προφυλακτικό – όχι μόνο στον κολπικό αλλά και στον στοματικό/πρωκτικό έρωτα
📞 Μίλα ανοιχτά με τον/τη σύντροφό σου για ΣΜΝ – η πρόληψη ξεκινά από την επικοινωνία
🧘 Ενίσχυσε το ανοσοποιητικό σου: ύπνος, διατροφή, διαχείριση άγχους

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

💡 Μπορώ να έχω HPV χωρίς να το ξέρω;

Ναι. Οι περισσότεροι άνθρωποι με HPV δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα και μαθαίνουν την ύπαρξή του μόνο μέσω διαγνωστικού ελέγχου (Pap test, HPV DNA).

💉 Αν έχω ήδη μολυνθεί, έχει νόημα να κάνω το εμβόλιο;

Ναι! Το εμβόλιο προστατεύει από πολλαπλούς τύπους του HPV. Ακόμα και αν έχεις μολυνθεί με έναν τύπο, μπορείς να προστατευτείς από τους υπόλοιπους.

🤔 Ο HPV μπορεί να περάσει από μόνος του;

Ναι. Στο 90% των περιπτώσεων, το ανοσοποιητικό σύστημα καθαρίζει τον ιό μέσα σε 1–2 χρόνια. Όμως, σε κάποιες περιπτώσεις παραμένει και μπορεί να οδηγήσει σε αλλοιώσεις.

🤰 Μπορώ να κάνω τεστ Παπανικολάου αν είμαι έγκυος;

Ναι. Το Pap test είναι ασφαλές κατά την εγκυμοσύνη και συχνά διενεργείται ως μέρος του προγεννητικού ελέγχου.

🚻 Μεταδίδεται ο HPV με το φιλί;

Η στοματική μετάδοση από φιλί είναι θεωρητικά πιθανή, αλλά όχι τεκμηριωμένη με σαφή επιδημιολογικά στοιχεία. Αντίθετα, το στοματικό σεξ είναι καθιερωμένος τρόπος μετάδοσης.

🩺 Αν βγω θετικός/ή σε HPV, σημαίνει ότι θα πάθω καρκίνο;

Όχι. Η παρουσία HPV δεν σημαίνει αυτόματα καρκίνο. Χρειάζεται παρακολούθηση και πιθανή θεραπεία μόνο σε επίμονες βλάβες ή αλλοιώσεις.

💑 Πρέπει να ενημερώσω τον/την σύντροφό μου;

Είναι καλό να υπάρχει ειλικρινής επικοινωνία. Ο HPV είναι κοινός ιός και δεν σχετίζεται απαραίτητα με απιστία. Η ενημέρωση συμβάλλει στην πρόληψη και στην υγεία και των δύο.

📚 Βιβλιογραφία

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). HPV Homepage
World Health Organization (WHO). HPV and Cervical Cancer
National Cancer Institute (USA). HPV and Cancer
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV)
Ελληνική Εταιρεία Κολποσκόπησης και Παθολογίας Τραχήλου. hsccp.gr
Schiffman M, Castle PE. “The promise of global cervical-cancer prevention.” New England Journal of Medicine. 2005;353(20):2101–4.
Drolet M et al. “Population-level impact and herd effects following human papillomavirus vaccination programmes: a systematic review and meta-analysis.” The Lancet Infectious Diseases. 2015 May;15(5):565–580.
Gilbert D. “Human papillomavirus and oropharyngeal cancer: The shifting epidemiology of head and neck cancer.” Cleveland Clinic Journal of Medicine. 2017;84(9):680–685.
de Sanjosé S et al. “Worldwide prevalence and genotype distribution of cervical human papillomavirus DNA in women with normal cytology: a meta-analysis.” The Lancet Infectious Diseases. 2007;7(7):453–459.