Παντελής Αναγνωστόπουλος21/Sep/2025Μικροβιολογικές ΕξετάσειςΛοίμωξη από E. coli (Κολοβακτηρίδιο) – Συμπτώματα, Εξετάσεις & Αντιμετώπιση | Μικροβιολογικό Λαμία📑 Περιεχόμενα1) Τι είναι το E. coli;2) Συμπτώματα λοίμωξης από το E. coli3) Διάγνωση – Εξετάσεις στο ιατρείο μας4) Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου5) Επιπλοκές6) Θεραπεία – Γενικές αρχές7) Πρόληψη & Πρακτικές Συμβουλές8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις9) Διαθέσιμες Υπηρεσίες – Κλείστε Ραντεβού10) Βιβλιογραφία1) Τι είναι το Escherichia coli (E. coli);Το E. coli, γνωστό και ως κολοβακτηρίδιο, είναι ένα από τα πιο συχνά βακτήρια που ανευρίσκονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Ζει φυσιολογικά στο έντερο, όπου συμβάλλει στη φυσιολογική χλωρίδα, αλλά όταν μετακινηθεί στην ουροδόχο κύστη ή σε άλλα σημεία, μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη.Είναι ο συχνότερος αιτιολογικός παράγοντας ουρολοίμωξης, ειδικά σε γυναίκες, αλλά μπορεί να προκαλέσει και λοιμώξεις σε άνδρες, παιδιά και ηλικιωμένους.🔬 Βασικά χαρακτηριστικάΓνωστό και ως κολοβακτηρίδιο στην ελληνική βιβλιογραφία.Gram-αρνητικό βακτήριο, ανήκει στην οικογένεια Enterobacteriaceae.Κυριότερο αίτιο ουρολοιμώξεων στην κοινότητα.Μπορεί να προκαλέσει και άλλες λοιμώξεις (εντεροκολίτιδα, σηψαιμία).Η μετάδοση γίνεται από το έντερο προς το ουροποιητικό.💡 Γιατί είναι σημαντικόΤο E. coli (κολοβακτηρίδιο) ευθύνεται για την πλειοψηφία των ουρολοιμώξεων. Η έγκαιρη διάγνωση με Γενική Ούρων και Καλλιέργεια βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και στην αποφυγή επιπλοκών.⚠️ Σήματα προσοχήςΌταν τα συμπτώματα συνοδεύονται από υψηλό πυρετό, πόνο στη μέση/πλευρά ή αιματουρία, υπάρχει πιθανότητα σοβαρότερης λοίμωξης (π.χ. πυελονεφρίτιδα) και απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. 2) Συμπτώματα λοίμωξης από το E. coliΗ λοίμωξη από το E. coli προκαλεί συνήθως τα τυπικά συμπτώματα ουρολοίμωξης. Ωστόσο, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την παρουσία παραγόντων κινδύνου, η εικόνα μπορεί να διαφέρει.🔎 Συχνότερα συμπτώματαΔυσουρία (κάψιμο/τσούξιμο κατά την ούρηση)Συχνουρία & επιτακτική ανάγκη για ούρησηΘολά ή δύσοσμα ούραΑιματουρία (ροζ ή κόκκινη απόχρωση ούρων)Πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή υπερηβικάΠυρετός ή ρίγος – όταν η λοίμωξη επεκτείνεται προς τα νεφράΕνήλικεςΠαιδιάΠότε να ανησυχήσωΔυσουρία, συχνουρία, δύσοσμα/θολά ούρα, πόνος χαμηλά στην κοιλιά.Πυρετός χωρίς εμφανή αιτία, ευερεθιστότητα, μειωμένη πρόσληψη υγρών, συχνά «βρεξίματα».Πυρετός >38°C, πόνος στη μέση/πλευρά, κύηση, ανοσοκαταστολή, συμπτώματα που επιμένουν >48–72 ώρες.⚠️ Σήματα συναγερμούΥψηλός πυρετός με ρίγοςΈντονος πόνος στα πλευρά ή στη μέση (υποψία πυελονεφρίτιδας)Αδυναμία λήψης υγρών ή φαρμάκωνΣύγχυση σε ηλικιωμένουςΕγκυμοσύνη ή ασθενείς με καθετήρα💡 Χρήσιμη παρατήρησηΣτους ηλικιωμένους, η λοίμωξη από E. coli μπορεί να εμφανιστεί με μη τυπικά συμπτώματα όπως σύγχυση ή αδυναμία, χωρίς πυρετό.3) Διάγνωση – Εξετάσεις στο ιατρείο μαςΗ διάγνωση της λοίμωξης από το E. coli βασίζεται στον εργαστηριακό έλεγχο. Στο μικροβιολογικό μας ιατρείο πραγματοποιούμε ολοκληρωμένες εξετάσεις, που βοηθούν τον ιατρό να καθορίσει την κατάλληλη θεραπεία.🔬 Εξετάσεις που πραγματοποιούμεΓενική Ούρων – ανίχνευση λευκών αιμοσφαιρίων, νιτρωδών, αίματοςΚαλλιέργεια Ούρων – εντοπισμός και ποσοτικός έλεγχος βακτηριουρίαςΑντιβιόγραμμα – έλεγχος αντοχής/ευαισθησίας στα αντιβιοτικάCRP, ΤΚΕ, Λευκά αιμοσφαίρια – δείκτες φλεγμονής3.1 Οδηγίες λήψης δείγματος ούρων (μέσο ρεύμα)Ναι (✔)Όχι (✖)Καθαρισμός περιοχής – συλλογή μέσου ρεύματος σε αποστειρωμένο δοχείοΆγγιγμα στο εσωτερικό του δοχείουΠαράδοση δείγματος εντός 1–2 ωρών ή διατήρηση στο ψυγείοΚαθυστέρηση >2 ώρες χωρίς ψύξηΕνημέρωση για πρόσφατη αντιβίωσηΣυλλογή κατά την έμμηνο ρύση χωρίς ιατρική οδηγία3.2 Τι δείχνει η καλλιέργεια & το αντιβιόγραμμα📑 Ερμηνεία αποτελεσμάτωνΚαλλιέργεια: δείχνει αν υπάρχει ανάπτυξη E. coli και σε ποια ποσότητα (CFU/mL).Αντιβιόγραμμα: καθορίζει ποια αντιβιοτικά είναι αποτελεσματικά.Επιπλέον παρατήρηση: Στην E. coli συχνά ανιχνεύονται νιτρώδη στη Γενική Ούρων.💡 Χρήσιμη παρατήρησηΗ σωστή προετοιμασία του ασθενούς και η έγκαιρη καλλιέργεια είναι καθοριστικής σημασίας. Τα λάθη στη λήψη δείγματος μπορούν να δώσουν ψευδώς αποτελέσματα.4) Αίτια & Παράγοντες ΚινδύνουΗ λοίμωξη από το E. coli γνωστό και ως κολοβακτηρίδιο δεν εμφανίζεται τυχαία. Ορισμένοι παράγοντες διευκολύνουν την είσοδο και τον αποικισμό του μικροβίου στο ουροποιητικό σύστημα, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης ουρολοίμωξης.🧪 Κύρια αίτια λοίμωξηςΜεταφορά βακτηρίων από το έντερο προς την ουρήθραΑνιούσα λοίμωξη που ξεκινά από την κύστη και φτάνει μέχρι τους νεφρούςΕπιμόλυνση λόγω ουροκαθετήρων ή επεμβάσεωνΠροδιάθεση σε γυναίκες λόγω βραχύτερης ουρήθραςΠαράγοντας κινδύνουΠώς επηρεάζειΓυναίκες (ανατομία)Η μικρή ουρήθρα διευκολύνει τη γρήγορη άνοδο μικροβίωνΣεξουαλική δραστηριότηταΜηχανική μεταφορά βακτηρίων προς την ουρήθραΟυροκαθετήρεςΔημιουργούν βιοϋμένιο που φιλοξενεί μικρόβιαΚύησηΟρμονικές και μηχανικές αλλαγές αυξάνουν την πιθανότητα βακτηριουρίαςΣακχαρώδης διαβήτηςΕυνοεί την ανάπτυξη μικροβίων λόγω υψηλής γλυκόζης στα ούραΑνεπαρκής ενυδάτωσηΣυμπυκνωμένα ούρα → μικρότερη «έκπλυση» του ουροποιητικού⚠️ Σημαντική υπενθύμισηΣτις γυναίκες με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, η πρόληψη περιλαμβάνει καλές συνήθειες υγιεινής και έλεγχο για προδιαθεσικούς παράγοντες, όπως λίθους ή ανατομικές ανωμαλίες.5) ΕπιπλοκέςΑν η λοίμωξη από το E. coli δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερες καταστάσεις. Οι επιπλοκές εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, την ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων και την έγκαιρη έναρξη θεραπείας.⚠️ Συχνότερες επιπλοκέςΠυελονεφρίτιδα – λοίμωξη που φτάνει στους νεφρούςΒακτηριαιμία / Σηψαιμία – διάδοση του μικροβίου στο αίμα, σπάνια αλλά επικίνδυνηΥποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις – συχνές επαναμολύνσεις, ιδίως σε γυναίκεςΕπιπλοκές κύησης – πρόωρος τοκετός, χαμηλό βάρος γέννησης🧬 Σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκέςΟρισμένα παθογόνα στελέχη του E. coli (π.χ. EHEC) μπορούν να προκαλέσουν αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο (HUS), ιδιαίτερα σε παιδιά. Αυτή η κατάσταση χαρακτηρίζεται από αναιμία, θρομβοπενία και νεφρική ανεπάρκεια και χρειάζεται νοσηλεία.💡 Σημαντική παρατήρησηΟι περισσότερες ουρολοιμώξεις από E. coli είναι απλές και ανταποκρίνονται γρήγορα στη σωστή αντιβιοτική αγωγή. Ωστόσο, οι υποτροπές ή οι επιπλοκές χρειάζονται στενή παρακολούθηση από τον ιατρό.6) Θεραπεία – Γενικές αρχέςΗ θεραπεία της ουρολοίμωξης από E. coli βασίζεται σε κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή που επιλέγεται με βάση τα αποτελέσματα του αντιβιογράμματος. Ο στόχος είναι η εκρίζωση του μικροβίου, η ανακούφιση των συμπτωμάτων και η πρόληψη των υποτροπών.🎯 Στόχοι θεραπείαςΣτοχευμένη αντιβίωση βάσει αντιβιογράμματοςΑνακούφιση συμπτωμάτων (πυρετός, δυσουρία, πόνος)Πρόληψη επιπλοκών (π.χ. πυελονεφρίτιδα, βακτηριαιμία)Αντιμετώπιση προδιαθεσικών παραγόντων (π.χ. καθετήρας)💊 Αντιβιοτική αγωγήΧορήγηση κατάλληλων αντιβιοτικών με βάση το αντιβιόγραμμαΑποφυγή εμπειρικής αγωγής χωρίς έλεγχο, ειδικά σε υποτροπέςΣε βαριές περιπτώσεις: ενδοφλέβια αντιβίωση και νοσηλεία💡 Συμπληρωματικά μέτραΚαλή ενυδάτωση – 1,5–2 λίτρα νερό/ημέραΑναλγητικά και αντιπυρετικά για συμπτωματική ανακούφισηΣυχνή ούρηση και κένωση κύστης❗ Σημαντική υπενθύμισηΜην ξεκινάτε ή διακόπτετε αντιβιοτική αγωγή χωρίς τη συμβουλή ιατρού. Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών οδηγεί σε αντοχή και καθιστά πιο δύσκολη τη μελλοντική θεραπεία.7) Πρόληψη & Πρακτικές ΣυμβουλέςΗ πρόληψη των ουρολοιμώξεων από το E. coli στηρίζεται σε απλές καθημερινές συνήθειες, σωστή υγιεινή και έγκαιρο εργαστηριακό έλεγχο όταν υπάρχουν συμπτώματα ή υποτροπές.✅ Καθημερινές συνήθειες που βοηθούνΠίνετε 1,5–2 λίτρα νερό/ημέρα (εκτός αν ο ιατρός σας έχει άλλη οδηγία).Μην καθυστερείτε την ούρηση – αδειάστε πλήρως την κύστη.Ουρείτε μετά τη σεξουαλική επαφή.Υγιεινή από μπροστά προς τα πίσω (ιδίως στις γυναίκες).Αποφύγετε ερεθιστικά προϊόντα στην ευαίσθητη περιοχή (αρωματικά σαπούνια/σπρέι).Βαμβακερά εσώρουχα, αποφυγή παρατεταμένης υγρασίας/στενών ρούχων.ΠρακτικήΓιατί βοηθάΕνυδάτωσηΑραιώνει τα ούρα και «ξεπλένει» βακτήρια από το ουροποιητικό.Ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφήΜειώνει τη μικροβιακή επιβάρυνση στην ουρήθρα.Σωστή υγιεινή (μπροστά → πίσω)Περιορίζει τη μεταφορά E. coli από το έντερο στην ουρήθρα.Αποφυγή άσκοπης χρήσης καθετήραΛιγότερες πιθανότητες για βιοϋμένιο & επίμονη βακτηριουρία.Έλεγχος σε υποτροπές/κύησηΈγκαιρη διάγνωση με καλλιέργεια ούρων & στοχευμένη θεραπεία.👶🤰🧓 Ειδικές ομάδεςΚύηση: προληπτικές καλλιέργειες ούρων, θεραπεία ακόμη και ασυμπτωματικής βακτηριουρίας.Ηλικιωμένοι: άτυπα συμπτώματα (σύγχυση/πτώσεις) – ζητήστε έλεγχο.Υποτροπές: συζήτηση για εξατομικευμένο πλάνο πρόληψης με τον ιατρό.❗ Σημαντική υπενθύμισηΑποφύγετε την αυτοθεραπεία με αντιβιοτικά. Για επίμονα ή συχνά επεισόδια, προγραμματίστε καλλιέργεια ούρων & αντιβιόγραμμα στο μικροβιολογικό μας ιατρείο.8) FAQ – Συχνές Ερωτήσεις Χρειάζεται πάντα καλλιέργεια ούρων;Σε απλές περιπτώσεις μπορεί να δοθεί αρχικά εμπειρική θεραπεία, αλλά η Καλλιέργεια Ούρων με Αντιβιόγραμμα είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος. Ιδιαίτερα σημαντική είναι σε:Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξειςΚύησηΆνδρεςΑσθενείς με καθετήρα ή χρόνια νοσήματα💡 Συμβουλή: Προσκομίστε δείγμα πριν ξεκινήσετε αντιβίωση για πιο αξιόπιστα αποτελέσματα. Γιατί το E. coli (κολοβακηρίδιο) προκαλεί τόσο συχνά ουρολοιμώξεις;Το E. coli βρίσκεται φυσιολογικά στο έντερο και μπορεί εύκολα να μετακινηθεί στην ουρήθρα. Λόγω της ανατομίας, αυτό είναι πιο συχνό στις γυναίκες. Διαθέτει επίσης ειδικούς προσκολλητικούς παράγοντες (π.χ. fimbriae) που του επιτρέπουν να παραμένει στο ουροθήλιο και να προκαλεί λοίμωξη. Πόσο γρήγορα βγαίνουν τα αποτελέσματα;Στο εργαστήριό μας:Γενική Ούρων: άμεσα (σε λίγα λεπτά)Καλλιέργεια Ούρων: 24–48 ώρεςΑντιβιόγραμμα: +12–24 ώρες για πλήρη εικόναΣυνολικά η διάγνωση ολοκληρώνεται σε περίπου 2–3 ημέρες. Μπορεί να υποτροπιάσει;Ναι, ειδικά σε άτομα με νεφρολιθίαση, μόνιμο καθετήρα ή χρόνιες παθήσεις. Για πρόληψη προτείνεται:Τακτικός έλεγχος με καλλιέργεια ούρωνΈλεγχος για λιθίαση ή ανατομικές ανωμαλίεςΣυμβουλές υγιεινής και ενυδάτωσης💡 Tip: Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια συζητήστε με τον ιατρό πιθανή προληπτική αγωγή ή εξειδικευμένο έλεγχο. Τι να κάνω πριν τη λήψη δείγματος;Ακολουθήστε τις οδηγίες «μέσου ρεύματος»:Πλύσιμο της περιοχής με νερό (όχι σαπούνι)Απόρριψη του πρώτου μέρους της ούρησηςΣυλλογή του μέσου ρεύματος σε αποστειρωμένο δοχείοΠαράδοση στο εργαστήριο μέσα σε 1–2 ώρεςℹ️ Σημείωση: Αν λάβατε πρόσφατα αντιβιοτικά, ενημερώστε τον μικροβιολόγο, καθώς μπορεί να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα. Είναι πιο επικίνδυνη η λοίμωξη σε έγκυες;Ναι. Στην κύηση ακόμη και η ασυμπτωματική βακτηριουρία από E. coli πρέπει να θεραπεύεται, διότι μπορεί να προκαλέσει πυελονεφρίτιδα, πρόωρο τοκετό και επιπλοκές στο έμβρυο.⚠️ Σημαντικό: Συνιστάται καλλιέργεια ούρων σε κάθε τρίμηνο της κύησης, ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Μπορώ να προλάβω τη λοίμωξη;Δεν υπάρχει τρόπος απόλυτης πρόληψης, όμως μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο με:Καλή ενυδάτωση (1,5–2 λίτρα νερό/ημέρα)Ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφήΑποφυγή άσκοπης χρήσης καθετήραΣωστή υγιεινή (μπρος → πίσω)🌿 Πρόληψη με πράξη: Οι μικρές καθημερινές συνήθειες μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα ουρολοίμωξης. 9) Διαθέσιμες Υπηρεσίες – Κλείστε ΡαντεβούΔιαθέσιμες υπηρεσίες: Γενική Ούρων, Καλλιέργεια Ούρων, Αντιβιόγραμμα, CRP, ΤΚΕ, Αιματολογικός έλεγχος 📅 Κλείστε Ραντεβού 📋 Δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων 📞 Τηλέφωνο: +30 22310 66841 🕑 Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή, 07:00 – 13:3010) ΒιβλιογραφίαΕυρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία (EAU) – Οδηγίες για τις ουρολοιμώξεις Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία – Κλινικές οδηγίες & ενημερωτικό υλικό Mayo Clinic – Urinary tract infection (UTI) overview National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – UTI Information CONTINUE READING