Μικρολευκωματινουρία: τι σημαίνει ο όρος και πότε ανησυχούμε
Η μικρολευκωματινουρία (μικροαλβουμίνη ούρων) αποτελεί
πρώιμο δείκτη νεφρικής βλάβης, ιδιαίτερα σε άτομα με
σακχαρώδη διαβήτη και αρτηριακή υπέρταση.
Η έγκαιρη ανίχνευση επιτρέπει παρεμβάσεις που μπορούν να
επιβραδύνουν ή να αναστρέψουν την εξέλιξη της βλάβης.
1
Τι είναι η μικρολευκωματινουρία;
Η μικρολευκωματινουρία, γνωστή και ως
μικροαλβουμίνη ούρων, περιγράφει την παρουσία μικρών αλλά
μετρήσιμων ποσοτήτων της πρωτεΐνης αλβουμίνης στα ούρα.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, οι νεφροί συγκρατούν σχεδόν όλη την αλβουμίνη στο αίμα
και στα ούρα ανιχνεύονται μόνο ίχνη.
Όταν όμως ξεκινά πρώιμη βλάβη στα σπειράματα των νεφρών,
αυξάνεται η διαπερατότητα του φίλτρου και διαφεύγει μικρή ποσότητα αλβουμίνης
στα ούρα – όχι όμως τόσο μεγάλη ώστε να εμφανιστεί ως
μακρολευκωματινουρία ή πρωτεϊνουρία στη γενική ούρων.
Για αναλυτική παρουσίαση της εξέτασης, των φυσιολογικών τιμών και της
κλινικής ερμηνείας, δείτε τον πλήρη οδηγό για τη μικροαλβουμίνη ούρων.
ℹ️ Γρήγορα σημεία
- Συνώνυμα: μικροαλβουμίνη ούρων, microalbumin, ACR (Albumin/Creatinine Ratio).
- Αποτελεί δείκτη πρώιμης νεφρικής βλάβης.
- Δεν ανιχνεύεται πάντα στη γενική ούρων – απαιτείται ειδική μέτρηση.
2
Γιατί είναι σημαντική για την έγκαιρη ανίχνευση νεφρικής βλάβης;
Η μικρολευκωματινουρία θεωρείται ένας από τους
πιο ευαίσθητους δείκτες πρώιμης νεφρικής βλάβης.
Μπορεί να εμφανιστεί πολλά χρόνια πριν
από την άνοδο της κρεατινίνης ή την έκπτωση του eGFR.
Ιδιαίτερη σημασία έχει σε:
- ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή 2,
- άτομα με αρτηριακή υπέρταση,
- άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η έγκαιρη ανίχνευση επιτρέπει στον ιατρό να παρέμβει
πριν η βλάβη εξελιχθεί σε μόνιμη νεφρική νόσο.
3
Σε ποιους ασθενείς συνιστάται η εξέταση;
Ο έλεγχος μικρολευκωματινουρίας συνιστάται κυρίως σε:
- Διαβήτη τύπου 1 (συνήθως μετά από 5 έτη νόσου)
- Διαβήτη τύπου 2 (από τη διάγνωση)
- Αρτηριακή υπέρταση
- Χρόνια νεφρική νόσο για παρακολούθηση
- Αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Η συχνότητα επανάληψης καθορίζεται πάντα από τον
θεράποντα ιατρό.
4
Πώς γίνεται η εξέταση – τύποι δειγμάτων
Η μικρολευκωματινουρία μπορεί να μετρηθεί με διαφορετικά πρωτόκολλα,
ανάλογα με την κλινική ένδειξη και τις οδηγίες του ιατρού.
Στόχος είναι η αξιόπιστη εκτίμηση της ποσότητας αλβουμίνης που
αποβάλλεται στα ούρα.
4.1 Τυχαίο δείγμα ούρων με λόγο Αλβουμίνης/Κρεατινίνης (ACR)
Στην καθημερινή κλινική πράξη χρησιμοποιείται συχνότερα
τυχαίο δείγμα ούρων (κατά προτίμηση τα πρώτα πρωινά ούρα),
στο οποίο μετρώνται:
- Αλβουμίνη ούρων (mg/L ή mg/dL)
- Κρεατινίνη ούρων (mg/dL)
Από τις τιμές αυτές υπολογίζεται ο
λόγος ACR (Albumin / Creatinine Ratio),
εκφρασμένος σε mg αλβουμίνης ανά g κρεατινίνης (mg/g).
Ο δείκτης αυτός διορθώνει για τη συγκέντρωση των ούρων και
θεωρείται η πιο πρακτική και αξιόπιστη μέθοδος
για τον έλεγχο μικρολευκωματινουρίας.
4.2 Συλλογή ούρων 24ώρου
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί
συλλογή ούρων 24ώρου,
ώστε να μετρηθεί η συνολική ποσότητα αλβουμίνης
που αποβάλλεται στο 24ωρο (mg/24h).
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- απόρριψη των πρώτων πρωινών ούρων,
- συλλογή όλων των ούρων για τις επόμενες 24 ώρες σε ειδικό δοχείο,
- διατήρηση του δοχείου σε δροσερό μέρος, σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαστηρίου,
- παράδοση του δείγματος στο εργαστήριο στο τέλος του 24ώρου.
Η μέθοδος αυτή είναι ακριβής, αλλά λιγότερο πρακτική,
γι’ αυτό χρησιμοποιείται κυρίως όταν απαιτείται
αναλυτικότερη εκτίμηση.
4.3 Επαναληπτικός έλεγχος
Η απέκκριση αλβουμίνης στα ούρα μπορεί να εμφανίζει
ημερήσιες διακυμάνσεις.
Για τον λόγο αυτό, ο ιατρός συνήθως ζητά:
- τουλάχιστον 2–3 μετρήσεις σε διαφορετικό χρόνο,
- σε διάστημα εβδομάδων ή μηνών,
- πριν τεθεί η διάγνωση εμμένουσας μικρολευκωματινουρίας.
5
Προετοιμασία πριν την εξέταση
Η προετοιμασία για τη μέτρηση μικρολευκωματινουρίας
είναι απλή, ωστόσο ορισμένοι παράγοντες μπορεί να
επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
- Αποφύγετε έντονη σωματική άσκηση τις τελευταίες 24 ώρες.
- Μην κάνετε τη συλλογή κατά τη διάρκεια οξείας νόσου
(π.χ. πυρετός, λοίμωξη), αν αυτό μπορεί να αναβληθεί. - Στις γυναίκες, η εξέταση καλό είναι να
μην γίνεται κατά την εμμηνορρυσία. - Ενημερώστε τον ιατρό σας αν υπάρχει
πρόσφατη αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής
(διουρητικά, αντιυπερτασικά, ΜΣΑΦ). - Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες συλλογής
που σας έδωσε το μικροβιολογικό εργαστήριο.
Δεν απαιτείται συνήθως νηστεία,
εκτός αν πραγματοποιούνται ταυτόχρονα και άλλες εξετάσεις
(π.χ. σάκχαρο, λιπίδια).
6
Φυσιολογικές τιμές & όρια μικρολευκωματινουρίας
Η απέκκριση αλβουμίνης στα ούρα ταξινομείται σε
φυσιολογική,
μικρολευκωματινουρία και
μακρολευκωματινουρία / κλινική πρωτεϊνουρία.
Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα.
| Κατηγορία | 24ωρα ούρα (mg/24h) | ACR (mg/g κρεατινίνης) |
|---|---|---|
| Φυσιολογική απέκκριση | < 30 | < 30 |
| Μικρολευκωματινουρία | 30–300 | 30–300 |
| Μακρολευκωματινουρία | > 300 | > 300 |
Οι τιμές είναι ενδεικτικές και ενδέχεται να διαφέρουν
ανάλογα με το εργαστήριο, τη μέθοδο και τις μονάδες μέτρησης.
Η τελική αξιολόγηση γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό.
7
Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα
Ένα μεμονωμένο αυξημένο αποτέλεσμα μικρολευκωματινουρίας
δεν σημαίνει απαραίτητα μόνιμη νεφρική βλάβη.
Η αξιολόγηση γίνεται πάντα στο κλινικό πλαίσιο
και όχι απομονωμένα.
Ο ιατρός λαμβάνει υπόψη:
- αν η αύξηση είναι ήπια ή σημαντική,
- αν επιμένει σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις,
- αν συνυπάρχουν άλλοι επιβαρυντικοί δείκτες, όπως:
- αυξημένη κρεατινίνη ορού,
- μειωμένος eGFR,
- αρτηριακή υπέρταση,
- κακώς ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης.
Γενικά, επιβεβαιωμένη μικρολευκωματινουρία
σε διαβητικό ή υπερτασικό ασθενή:
- υποδηλώνει πρώιμη διαβητική νεφροπάθεια ή άλλη αρχόμενη νεφρική βλάβη,
- σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο,
- αποτελεί ένδειξη για πιο εντατική ρύθμιση της πίεσης και του μεταβολικού προφίλ.
8
Παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα
Ορισμένες καταστάσεις μπορούν να αυξήσουν παροδικά
την απέκκριση αλβουμίνης στα ούρα,
χωρίς να υποδηλώνουν μόνιμη νεφρική βλάβη.
- Έντονη σωματική άσκηση τις προηγούμενες 24 ώρες.
- Πυρετός ή οξεία λοίμωξη.
- Αφυδάτωση ή ιδιαίτερα συμπυκνωμένα ούρα.
- Ουρολοίμωξη ή παρουσία αιματουρίας.
- Εμμηνορρυσία στις γυναίκες.
- Λήψη ορισμένων φαρμάκων (π.χ. μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη), ανάλογα με την κλινική κατάσταση.
Για τον λόγο αυτό, είναι συχνά απαραίτητη
η επαναληπτική μέτρηση
αφού απομακρυνθούν οι παραπάνω παράγοντες.
9
Μικρολευκωματινουρία σε διαβήτη & υπέρταση
Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη,
η μικρολευκωματινουρία:
- αποτελεί τον πρώτο δείκτη διαβητικής νεφροπάθειας,
- συχνά σχετίζεται με ανεπαρκή γλυκαιμική ρύθμιση (αυξημένη HbA1c),
- οδηγεί σε ανάγκη για εντατικοποίηση της θεραπείας
(διατροφή, φαρμακευτική αγωγή, απώλεια βάρους).
Σε άτομα με αρτηριακή υπέρταση,
η παρουσία μικρολευκωματινουρίας:
- υποδηλώνει συχνά βλάβη των μικρών αγγείων
(νεφρικών και συστηματικών), - σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο
για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και έμφραγμα, - καθοδηγεί τη χρήση νεφροπροστατευτικών φαρμάκων,
όπως οι αναστολείς του άξονα ρενίνης–αγγειοτενσίνης,
όταν αυτά ενδείκνυνται.
10
Συχνά λάθη & παρερμηνείες
- «Η γενική ούρων μου ήταν φυσιολογική, άρα οι νεφροί μου είναι εντάξει»
- Η απλή γενική ούρων μπορεί να μην ανιχνεύει μικρές ποσότητες αλβουμίνης.
Για τον έλεγχο μικρολευκωματινουρίας απαιτείται ειδική ποσοτική μέτρηση.
- Η απλή γενική ούρων μπορεί να μην ανιχνεύει μικρές ποσότητες αλβουμίνης.
- «Ένα αυξημένο αποτέλεσμα σημαίνει ότι έχω οριστικά νεφρική ανεπάρκεια»
- Όχι απαραίτητα. Η αύξηση μπορεί να οφείλεται σε παροδικούς παράγοντες
(π.χ. άσκηση, πυρετός, λοίμωξη). Συνήθως απαιτείται επαναληπτικός έλεγχος.
- Όχι απαραίτητα. Η αύξηση μπορεί να οφείλεται σε παροδικούς παράγοντες
- Λανθασμένη ή ατελής συλλογή ούρων
- Μη τήρηση των οδηγιών (π.χ. παραλειπόμενα ούρα στο 24ωρο)
μπορεί να οδηγήσει σε αναξιόπιστα ή ψευδώς αυξημένα αποτελέσματα.
- Μη τήρηση των οδηγιών (π.χ. παραλειπόμενα ούρα στο 24ωρο)
- Αυτο-ερμηνεία των αποτελεσμάτων χωρίς ιατρό
- Η μικρολευκωματινουρία πρέπει να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα
και άλλους δείκτες (κρεατινίνη, eGFR, αρτηριακή πίεση).
- Η μικρολευκωματινουρία πρέπει να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα
11
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε στον ιατρό / νεφρολόγο;
Συζητήστε άμεσα με τον ιατρό σας όταν:
- το αποτέλεσμα δείχνει αυξημένη μικρολευκωματινουρία ή πρωτεϊνουρία,
- παρατηρείτε οίδημα (πρήξιμο) σε πόδια, πρόσωπο ή γύρω από τα μάτια,
- έχετε αρτηριακή υπέρταση που δεν ρυθμίζεται ικανοποιητικά,
- πάσχετε από σακχαρώδη διαβήτη και η αύξηση της μικροαλβουμίνης επιμένει,
- συνυπάρχουν αυξημένη κρεατινίνη ορού ή μειωμένος eGFR.
Ο ιατρός μπορεί να κρίνει αν απαιτείται:
- τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής,
- παραπομπή για νεφρολογική εκτίμηση,
- στενότερη παρακολούθηση της νεφρικής λειτουργίας.
12
Συνοπτικές οδηγίες για ασθενείς
- Αν έχετε διαβήτη ή αρτηριακή υπέρταση,
συζητήστε με τον ιατρό σας αν χρειάζεται έλεγχος μικρολευκωματινουρίας. - Τηρήστε ακριβώς τις οδηγίες συλλογής ούρων
που σας έδωσε το μικροβιολογικό εργαστήριο. - Αποφύγετε, όπου είναι δυνατόν,
έντονη άσκηση, πυρετό και εμμηνορρυσία
κοντά στην ημέρα της εξέτασης. - Μην πανικοβάλλεστε από ένα μόνο αυξημένο αποτέλεσμα,
αλλά μην το αγνοείτε — ενημερώστε τον ιατρό σας. - Η καλή ρύθμιση σακχάρου και αρτηριακής πίεσης,
η διακοπή καπνίσματος και ο υγιεινός τρόπος ζωής
συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία των νεφρών.
13
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι το ίδιο η μικρολευκωματινουρία με τη μικροαλβουμίνη ούρων;
Ναι. Οι όροι χρησιμοποιούνται πρακτικά ως συνώνυμα και περιγράφουν τη μικρή αλλά αυξημένη απέκκριση αλβουμίνης στα ούρα.
Χρειάζεται νηστεία πριν την εξέταση μικροαλβουμίνης;
Όχι. Η εξέταση μικρολευκωματινουρίας δεν απαιτεί νηστεία, εκτός αν ζητούνται ταυτόχρονα και άλλες αιματολογικές εξετάσεις.
Μπορεί η μικρολευκωματινουρία να επανέλθει στο φυσιολογικό;
Σε πολλές περιπτώσεις ναι, ιδίως όταν ρυθμιστούν σωστά το σάκχαρο, η αρτηριακή πίεση και αντιμετωπιστούν παροδικοί επιβαρυντικοί παράγοντες.
Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνεται η εξέταση;
Σε άτομα με διαβήτη συνιστάται συνήθως ετήσιος έλεγχος, ενώ σε άλλες ομάδες η συχνότητα καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό.
Μπορώ να ερμηνεύσω μόνος/η μου τα αποτελέσματα;
Όχι. Η μικρολευκωματινουρία πρέπει να αξιολογείται από ιατρό σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα και άλλους νεφρικούς δείκτες.
14
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
15Βιβλιογραφία
Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
Kidney Int Suppl.
https://kdigo.org/guidelines/ckd-evaluation-and-management/
Standards of Medical Care in Diabetes.
Diabetes Care.
https://diabetesjournals.org/care
Urine Albumin-to-Creatinine Ratio (ACR).
https://www.kidney.org/atoz/content/albuminuria
Hypertension Guidelines.
https://www.eshonline.org
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
