Ladose (Φλουοξετίνη): Δόση, Παρενέργειες, Libido & Βάρος

Ladose (Φλουοξετίνη) – Δόση, Παρενέργειες, Αύξηση Βάρους & Πλήρης Οδηγός Ασθενών
1 Τι είναι το Ladose
Το Ladose είναι εμπορική ονομασία της φλουοξετίνης, ενός αντικαταθλιπτικού που ανήκει στους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs).
Πρόκειται για φάρμακο που δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα και χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχιατρική θεραπεία διαταραχών της διάθεσης και του άγχους.
Σε ποιες βασικές παθήσεις χορηγείται;
- Μείζονα καταθλιπτική διαταραχή
- Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
- Διαταραχές άγχους και πανικού
- Βουλιμία
Η φλουοξετίνη θεωρείται ένα από τα πιο μελετημένα αντικαταθλιπτικά διεθνώς. Έχει μεγάλο χρόνο ημιζωής (4–6 ημέρες για το μητρικό φάρμακο και έως 16 ημέρες για τον ενεργό μεταβολίτη), γεγονός που επηρεάζει:
- Τη σταδιακή έναρξη της δράσης
- Τη μικρότερη πιθανότητα έντονου συνδρόμου διακοπής
- Την καθυστερημένη πλήρη απομάκρυνση από τον οργανισμό
2 Πώς δρα η φλουοξετίνη στον εγκέφαλο
Το Ladose αυξάνει τη διαθεσιμότητα της σεροτονίνης στον συναπτικό χώρο των νευρώνων.
Η σεροτονίνη είναι βασικός νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει:
- Διάθεση και συναίσθημα
- Ύπνο
- Όρεξη
- Άγχος
- Έλεγχο παρορμήσεων
Η φλουοξετίνη μπλοκάρει τον μεταφορέα επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SERT). Έτσι, η σεροτονίνη παραμένει περισσότερο χρόνο διαθέσιμη για δράση στους υποδοχείς της.
Γιατί δεν δρα άμεσα;
Παρότι η φαρμακολογική δράση ξεκινά από τις πρώτες ημέρες, η κλινική βελτίωση απαιτεί εβδομάδες. Αυτό οφείλεται σε:
- Νευροπλαστικές αλλαγές
- Ρύθμιση υποδοχέων σεροτονίνης
- Προσαρμογή κυκλωμάτων διάθεσης
3 Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται το Ladose
Το Ladose χορηγείται σε συγκεκριμένες ψυχιατρικές ενδείξεις με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα.
1. Κατάθλιψη
Στη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή μειώνει:
- Επίμονη θλίψη
- Απώλεια ενδιαφέροντος (ανηδονία)
- Κόπωση
- Διαταραχές ύπνου
- Μειωμένη συγκέντρωση
Η θεραπεία συνήθως διαρκεί τουλάχιστον 6 μήνες μετά τη βελτίωση, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.
2. Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
Μειώνει:
- Επίμονες, ανεπιθύμητες σκέψεις
- Καταναγκαστικές τελετουργικές συμπεριφορές
Στην OCD απαιτούνται συχνά υψηλότερες δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας.
3. Βουλιμία
Έχει ένδειξη για:
- Μείωση υπερφαγικών επεισοδίων
- Μείωση προκλητών εμέσεων
Η φλουοξετίνη είναι από τα λίγα αντικαταθλιπτικά με σαφή ένδειξη στη βουλιμία.
4. Διαταραχές άγχους
Χρησιμοποιείται σε:
- Γενικευμένη αγχώδη διαταραχή
- Διαταραχή πανικού
- Κοινωνική φοβία (σε ορισμένες περιπτώσεις)
4
Δοσολογία Ladose – Πόσα mg παίρνω;
Η δοσολογία του Ladose (φλουοξετίνη) εξατομικεύεται ανάλογα με τη διάγνωση, την ηλικία και την κλινική ανταπόκριση.
Κατάθλιψη (ενήλικες)
- Έναρξη: 20 mg ημερησίως
- Συνήθης δόση: 20–40 mg/ημέρα
- Μέγιστη δόση: έως 60 mg/ημέρα
Η αύξηση γίνεται σταδιακά, συνήθως μετά από 3–4 εβδομάδες, εφόσον η ανταπόκριση δεν είναι επαρκής.
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
- Έναρξη: 20 mg ημερησίως
- Συχνά απαιτούνται 40–60 mg/ημέρα
Η OCD απαιτεί συχνά υψηλότερες δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας.
Βουλιμία
- Συνιστώμενη δόση: 60 mg ημερησίως
Ηλικιωμένοι
Συνιστάται χαμηλότερη δόση έναρξης (10–20 mg) και στενή παρακολούθηση.
5
Πότε αρχίζει να δρα το Ladose;
Η δράση του Ladose δεν είναι άμεση.
Χρονικό πλαίσιο βελτίωσης
- 1η–2η εβδομάδα: Πιθανή βελτίωση ενέργειας ή ύπνου
- 3η–4η εβδομάδα: Αρχική βελτίωση διάθεσης
- 4η–6η εβδομάδα: Πλήρης αντικαταθλιπτική δράση
Στις διαταραχές άγχους μπορεί να εμφανιστεί παροδική επιδείνωση τις πρώτες ημέρες θεραπείας.
6
Παρενέργειες Ladose – Τι μπορεί να εμφανιστεί;
Οι περισσότερες παρενέργειες είναι ήπιες και υποχωρούν μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
| Συχνότητα | Πιθανές παρενέργειες |
|---|---|
| Πολύ συχνές | Αϋπνία, νευρικότητα |
| Συχνές | Ναυτία, κεφαλαλγία, άγχος, μειωμένη όρεξη |
| Λιγότερο συχνές | Σεξουαλική δυσλειτουργία, εφίδρωση, τρόμος |
| Σπάνιες αλλά σοβαρές | Σύνδρομο σεροτονίνης, αυτοκτονικός ιδεασμός (ιδίως σε νεαρούς ενήλικες) |
Σεξουαλικές παρενέργειες
Μπορεί να εμφανιστούν:
- Μειωμένη libido
- Καθυστέρηση οργασμού
- Στυτική δυσλειτουργία
Σε αρκετές περιπτώσεις βελτιώνονται με προσαρμογή της δόσης.
7
Ladose και Βάρος – Προκαλεί αύξηση ή απώλεια;
Το Ladose (φλουοξετίνη) συνδέεται συχνότερα με ήπια απώλεια βάρους στην αρχική φάση της θεραπείας, λόγω μειωμένης όρεξης.
Τι συμβαίνει συνήθως;
- Στις πρώτες εβδομάδες μπορεί να εμφανιστεί μειωμένη όρεξη.
- Ορισμένοι ασθενείς χάνουν 1–3 κιλά.
- Μετά από μήνες, το βάρος συνήθως σταθεροποιείται.
Σε αντίθεση με άλλα αντικαταθλιπτικά, η φλουοξετίνη θεωρείται από τα πιο «ουδέτερα» ή ελαφρώς ανορεξιογόνα.
Μπορεί να προκαλέσει αύξηση βάρους;
Σε μακροχρόνια χρήση, ορισμένοι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν σταδιακή αύξηση βάρους, κυρίως λόγω βελτίωσης της διάθεσης και επαναφοράς της φυσιολογικής όρεξης.
8
Ladose και Άγχος – Γιατί μπορεί να επιδεινωθεί στην αρχή;
Το Ladose χρησιμοποιείται για διαταραχές άγχους, αλλά τις πρώτες ημέρες μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση νευρικότητας.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
- Αύξηση σεροτονίνης πριν τη νευροπλαστική προσαρμογή
- Ήπια διεγερτική δράση
- Αλλαγές στους υποδοχείς 5-HT
Συνήθως τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν μέσα σε 7–14 ημέρες.
Πώς το αντιμετωπίζουμε;
- Χαμηλότερη αρχική δόση
- Λήψη το πρωί
- Προσωρινή υποστηρικτική αγωγή (εφόσον κριθεί απαραίτητο από ιατρό)
9
Ladose και Κατάθλιψη
Η μείζονα καταθλιπτική διαταραχή αποτελεί την κύρια ένδειξη του Ladose (φλουοξετίνη).
Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς «κακή διάθεση», αλλά μια βιολογική και ψυχολογική διαταραχή που επηρεάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη σκέψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά.
Η φλουοξετίνη δρα σταδιακά και βοηθά στη ρύθμιση των νευρωνικών κυκλωμάτων που σχετίζονται με:
- Επίμονη θλίψη
- Απώλεια ενδιαφέροντος (ανηδονία)
- Κόπωση και έλλειψη ενέργειας
- Διαταραχές ύπνου (αϋπνία ή υπερυπνία)
- Μειωμένη συγκέντρωση
- Αίσθημα αναξιότητας ή ενοχής
Πώς εξελίσσεται η βελτίωση;
Στις πρώτες 1–2 εβδομάδες συχνά παρατηρείται βελτίωση της ενέργειας και της κινητοποίησης.
Η βελτίωση της διάθεσης ακολουθεί συνήθως αργότερα, μεταξύ 3ης και 6ης εβδομάδας.
Η πλήρης αντικαταθλιπτική δράση απαιτεί χρόνο, επειδή δεν αφορά μόνο την αύξηση της σεροτονίνης, αλλά τη σταδιακή αναδιοργάνωση νευρωνικών κυκλωμάτων.
Ποια μορφή κατάθλιψης ανταποκρίνεται καλύτερα;
Το Ladose εμφανίζει ιδιαίτερα καλή ανταπόκριση σε:
- Κατάθλιψη με έντονο άγχος
- Κατάθλιψη με ιδεοληπτικά στοιχεία
- Κατάθλιψη σε νεότερους ενήλικες
- Πρώτο καταθλιπτικό επεισόδιο
Σε βαριά μελαγχολική κατάθλιψη ή σε ψυχωτικά στοιχεία, μπορεί να απαιτηθεί συνδυαστική θεραπεία.
Πόσο διαρκεί η θεραπεία;
Ακόμη και όταν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, η θεραπεία πρέπει να συνεχίζεται:
- Τουλάχιστον 6 μήνες μετά την ύφεση στο πρώτο επεισόδιο
- 12 μήνες ή περισσότερο σε υποτροπιάζουσα κατάθλιψη
- Μακροχρόνια σε πολλαπλά επεισόδια
Η πρόωρη διακοπή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής.
Σχέση κατάθλιψης και λειτουργικότητας
Η βελτίωση δεν μετριέται μόνο με «λιγότερη θλίψη», αλλά με:
- Επιστροφή στην εργασία
- Κοινωνική δραστηριότητα
- Ανάκτηση ενδιαφερόντων
- Βελτίωση σεξουαλικής επιθυμίας (όταν αυτή είχε μειωθεί λόγω κατάθλιψης)
Σε αρκετές περιπτώσεις, η libido βελτιώνεται όταν υποχωρεί η καταθλιπτική συμπτωματολογία, ακόμη κι αν το φάρμακο αρχικά τη μειώσει.
10
Ladose και Βουλιμία – Πώς βοηθά;
Το Ladose (φλουοξετίνη) είναι από τα λίγα αντικαταθλιπτικά με σαφή ένδειξη για τη νευρική βουλιμία.
Τι βελτιώνει στη βουλιμία;
- Μειώνει τα υπερφαγικά επεισόδια
- Μειώνει τις προκλητές εμετικές συμπεριφορές
- Σταθεροποιεί τη συναισθηματική αστάθεια που συνοδεύει τα επεισόδια
Ποια είναι η συνιστώμενη δόση;
Η συνήθης θεραπευτική δόση στη βουλιμία είναι 60 mg ημερησίως, συχνά υψηλότερη από εκείνη που χρησιμοποιείται στην κατάθλιψη.
Η θεραπεία πρέπει να συνδυάζεται με ψυχοθεραπευτική παρέμβαση και διατροφική υποστήριξη.
11
Ladose σε Εγκυμοσύνη & Θηλασμό
Η χρήση της φλουοξετίνης στην εγκυμοσύνη απαιτεί εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση κινδύνου–οφέλους.
Εγκυμοσύνη
- Δεν θεωρείται τερατογόνο υψηλού κινδύνου.
- Μπορεί να σχετίζεται με ήπια νεογνικά συμπτώματα στέρησης.
- Η μη θεραπευμένη σοβαρή κατάθλιψη εγκυμοσύνης ενέχει επίσης κινδύνους.
Θηλασμός
Η φλουοξετίνη απεκκρίνεται σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα. Συνήθως θεωρείται αποδεκτή, αλλά απαιτείται παιδιατρική παρακολούθηση.
12
Αντενδείξεις – Πότε δεν πρέπει να λαμβάνεται το Ladose;
Το Ladose (φλουοξετίνη) έχει σαφείς απόλυτες και σχετικές αντενδείξεις. Η σωστή αξιολόγηση πριν την έναρξη θεραπείας είναι κρίσιμη.
Απόλυτες αντενδείξεις
- Ταυτόχρονη λήψη αναστολέων ΜΑΟ (ή εντός 14 ημερών από διακοπή τους)
- Ταυτόχρονη λήψη λινεζολίδης ή μεθυλενικού μπλε (IV)
- Σοβαρή υπερευαισθησία στη φλουοξετίνη
- Μη ελεγχόμενο μανιακό επεισόδιο χωρίς σταθεροποιητή διάθεσης
Ο συνδυασμός με ΜΑΟ μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνο σύνδρομο σεροτονίνης.
Σχετικές αντενδείξεις – Απαιτείται προσοχή
- Ιστορικό μανίας ή διπολικής διαταραχής
- Επιληψία ή χαμηλό ουδό σπασμών
- Σοβαρή ηπατική νόσο
- Ηλικιωμένοι με κίνδυνο υπονατριαιμίας
- Συγχορήγηση αντιπηκτικών ή αντιαιμοπεταλιακών
Ηπατικός μεταβολισμός και CYP2D6
Η φλουοξετίνη είναι ισχυρός αναστολέας του ενζύμου CYP2D6. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα άλλων φαρμάκων που μεταβολίζονται από το ίδιο ένζυμο, όπως:
- Ορισμένα αντικαταθλιπτικά
- Αντιψυχωσικά
- Β-αναστολείς
- Ορισμένα αντιαρρυθμικά
Σε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια, συνιστάται χαμηλότερη δόση ή χορήγηση μέρα παρά μέρα.
Κίνδυνος αιμορραγίας
Τα SSRIs μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, καθώς η σεροτονίνη συμμετέχει στη συσσώρευσή τους. Ο κίνδυνος αιμορραγίας αυξάνεται όταν το Ladose συνδυάζεται με:
- Ασπιρίνη
- ΜΣΑΦ
- Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη)
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας.
Υπονατριαιμία (SIADH)
Σε ηλικιωμένους ή σε ασθενείς με χαμηλό σωματικό βάρος, μπορεί να εμφανιστεί υπονατριαιμία λόγω συνδρόμου απρόσφορης έκκρισης ADH (SIADH). Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Σύγχυση
- Αδυναμία
- Ναυτία
- Σπασμούς (σε σοβαρές περιπτώσεις)
Στους ηλικιωμένους, συνιστάται περιοδικός έλεγχος νατρίου.
Κίνδυνος συνδρόμου σεροτονίνης
Ο συνδυασμός με άλλα σεροτονινεργικά φάρμακα (τραμαδόλη, τριπτάνες, άλλα SSRIs, SNRIs, St. John’s Wort) μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη υπερδιέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος.
- Υψηλός πυρετός
- Ταχυκαρδία
- Μυϊκή δυσκαμψία
- Σύγχυση
QT και καρδιακός κίνδυνος
Η φλουοξετίνη σπάνια μπορεί να επηρεάσει το διάστημα QT, ιδίως σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα που παρατείνουν το QT ή σε ασθενείς με ηλεκτρολυτικές διαταραχές.
Σε ασθενείς με καρδιολογικό ιστορικό απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση.
13
Αλληλεπιδράσεις Ladose – Με ποια φάρμακα δεν συνδυάζεται;
Το Ladose (φλουοξετίνη) μπορεί να αλληλεπιδράσει με αρκετά φάρμακα λόγω της δράσης του στη σεροτονίνη και της αναστολής ηπατικών ενζύμων (CYP2D6).
Απαγορευμένοι συνδυασμοί
- Αναστολείς ΜΑΟ (π.χ. φαινελζίνη, τρανυλκυπρομίνη)
- Λινεζολίδη
- Μεθυλενικό μπλε (ενδοφλέβια)
Φάρμακα που απαιτούν προσοχή
- Άλλα SSRIs ή SNRIs
- Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά
- Τραμαδόλη
- Τριπτάνες για ημικρανία
- Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη)
- Αντιψυχωσικά
Η φλουοξετίνη έχει μεγάλο χρόνο ημιζωής, επομένως οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να επιμένουν για εβδομάδες μετά τη διακοπή.
14
Διακοπή Ladose – Υπάρχει σύνδρομο απόσυρσης;
Η φλουοξετίνη έχει μικρότερο κίνδυνο έντονου συνδρόμου διακοπής σε σύγκριση με άλλα SSRIs, κυρίως λόγω του μεγάλου χρόνου ημιζωής της. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να διακοπεί απότομα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Γιατί συμβαίνει το σύνδρομο διακοπής;
Τα αντικαταθλιπτικά τροποποιούν τη σεροτονινεργική δραστηριότητα στον εγκέφαλο. Όταν διακόπτονται απότομα, ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο για να επαναρυθμίσει τα επίπεδα νευροδιαβιβαστών. Αυτή η απότομη μεταβολή μπορεί να προκαλέσει προσωρινά συμπτώματα.
Πιθανά συμπτώματα διακοπής
- Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
- Ευερεθιστότητα ή άγχος
- Διαταραχές ύπνου
- Κεφαλαλγία
- Ναυτία
- Αίσθημα «ηλεκτρικών εκκενώσεων» (brain zaps – σπάνια)
Στη φλουοξετίνη τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και εμφανίζονται καθυστερημένα λόγω της παρατεταμένης παρουσίας του φαρμάκου στον οργανισμό.
Διακοπή ή Υποτροπή;
Είναι σημαντικό να διαχωρίζουμε το σύνδρομο διακοπής από την υποτροπή της κατάθλιψης. Το σύνδρομο διακοπής εμφανίζεται μέσα σε λίγες ημέρες έως εβδομάδες και είναι παροδικό. Η υποτροπή εμφανίζεται συνήθως σταδιακά με επανεμφάνιση βασικών συμπτωμάτων (θλίψη, ανηδονία, κόπωση).
Πώς γίνεται σωστά η διακοπή;
- Μείωση δόσης σταδιακά σε διάστημα εβδομάδων
- Παρακολούθηση συμπτωμάτων
- Επανεκτίμηση εάν εμφανιστούν έντονες μεταβολές διάθεσης
Σε μακροχρόνια χρήση (>1 έτος), η σταδιακή διακοπή μπορεί να διαρκέσει 4–8 εβδομάδες ή περισσότερο.
Ειδικές περιπτώσεις
- Σε OCD και διπολική διαταραχή απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
- Σε ασθενείς με ιστορικό υποτροπών μπορεί να χρειαστεί μακροχρόνια θεραπεία.
Πότε εξετάζεται η διακοπή;
Η διακοπή συζητείται όταν ο ασθενής βρίσκεται σε πλήρη ύφεση για τουλάχιστον 6–12 μήνες (στην κατάθλιψη) ή όταν το κλινικό όφελος υπερτερεί σαφώς του κινδύνου υποτροπής.
Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό επεισοδίων, τη σοβαρότητα και τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.
15
Προχωρημένη Κλινική Ανάλυση της Φλουοξετίνης
Η φλουοξετίνη δεν δρα μόνο αυξάνοντας τη σεροτονίνη. Μακροχρόνια προκαλεί βαθιές νευροβιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με τη ρύθμιση της διάθεσης και του άγχους.
15α. Νευροβιολογία – Τι αλλάζει στον εγκέφαλο;
- Αύξηση νευρογένεσης στον ιππόκαμπο
- Ρύθμιση άξονα HPA (κορτιζόλη)
- Ενίσχυση συναπτικής πλαστικότητας
- Μεταβολές BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor)
Η αντικαταθλιπτική δράση σχετίζεται περισσότερο με την επαναρρύθμιση νευρωνικών κυκλωμάτων παρά με την άμεση αύξηση σεροτονίνης.
15β. Σύγκριση Ladose με Άλλα SSRIs
| Φάρμακο | Χρόνος ημιζωής | Κίνδυνος απόσυρσης | Βάρος |
|---|---|---|---|
| Φλουοξετίνη | Μεγάλος | Χαμηλός | Ουδέτερο / – |
| Σερτραλίνη | Μέτριος | Μέτριος | Ουδέτερο |
| Παροξετίνη | Μικρός | Υψηλός | Αύξηση |
15γ. Χρήση σε Παιδιά & Εφήβους
Η φλουοξετίνη είναι από τα λίγα SSRIs με ένδειξη για εφηβική κατάθλιψη και OCD. Απαιτείται:
- Χαμηλή αρχική δόση
- Στενή παρακολούθηση
- Συνδυασμός με ψυχοθεραπεία
15δ. Ladose και Σύνδρομο Σεροτονίνης
Σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή λόγω υπερβολικής σεροτονινεργικής δραστηριότητας.
- Υψηλός πυρετός
- Μυϊκή δυσκαμψία
- Ταχυκαρδία
- Σύγχυση
Απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
16
Ladose και Σεξουαλικές Παρενέργειες – Libido, Οργασμός και PSSD
Η σεξουαλική δυσλειτουργία αποτελεί μία από τις συχνότερες μακροχρόνιες παρενέργειες των SSRIs, συμπεριλαμβανομένου του Ladose.
16α. Πόσο συχνή είναι η μείωση libido;
- Μείωση libido: 20–40%
- Καθυστέρηση οργασμού: έως 50%
- Στυτική δυσλειτουργία: 10–30%
- Ανοργασμία σε γυναίκες: έως 40%
Τα ποσοστά στην κλινική πράξη ενδέχεται να είναι υψηλότερα, καθώς πολλοί ασθενείς δεν το αναφέρουν.
16β. Μηχανισμός – Γιατί επηρεάζεται η σεξουαλική λειτουργία;
Η αυξημένη σεροτονίνη αναστέλλει τη ντοπαμίνη, βασικό νευροδιαβιβαστή της επιθυμίας. Παράλληλα επηρεάζεται το νιτρικό οξείδιο που είναι κρίσιμο για τη στύση.
Απλοποιημένα: περισσότερη σεροτονίνη → λιγότερη ντοπαμίνη → μειωμένη libido.
16γ. Είναι μόνιμη η επίδραση; Τι είναι το PSSD;
Στους περισσότερους ασθενείς η σεξουαλική δυσλειτουργία είναι αναστρέψιμη.
Σπάνια έχει περιγραφεί PSSD (Post-SSRI Sexual Dysfunction), όπου τα συμπτώματα επιμένουν μετά τη διακοπή. Το φαινόμενο είναι σπάνιο αλλά αναγνωρισμένο.
17
Ladose και Διπολική Διαταραχή – Υπάρχει κίνδυνος μανίας;
Η φλουοξετίνη μπορεί να πυροδοτήσει μανιακό επεισόδιο σε ασθενείς με αδιάγνωστη διπολική διαταραχή.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξουμε:
- Υπερβολική ενεργητικότητα
- Μειωμένη ανάγκη για ύπνο
- Υπεραισιοδοξία
- Ραγδαία ομιλία
Σε γνωστή διπολική διαταραχή, τα αντικαταθλιπτικά χορηγούνται μόνο σε συνδυασμό με σταθεροποιητή διάθεσης.
18
Ladose και Εργαστηριακός Έλεγχος – Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;
Η φλουοξετίνη (Ladose) δεν απαιτεί εξειδικευμένη ή συστηματική εργαστηριακή παρακολούθηση σε υγιείς ενήλικες.
Ωστόσο, σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών ή σε παρουσία συνοσηροτήτων, ο στοχευμένος εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να αυξήσει την ασφάλεια της θεραπείας.
Βασικός έλεγχος πριν την έναρξη (κατά περίπτωση)
- Γενική αίματος
- Ηλεκτρολύτες (Νάτριο, Κάλιο)
- Ηπατικά ένζυμα (AST, ALT, γ-GT)
- TSH (όταν υπάρχει υποψία θυρεοειδοπάθειας που μιμείται κατάθλιψη)
Σε ασθενείς με άτυπα συμπτώματα ή ανθεκτική κατάθλιψη, ο έλεγχος θυρεοειδικής λειτουργίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός.
Υπονατριαιμία (SIADH) – Πότε ελέγχουμε νάτριο;
Τα SSRIs μπορεί να προκαλέσουν σύνδρομο απρόσφορης έκκρισης ADH (SIADH), ιδίως σε:
- Ηλικιωμένους
- Ασθενείς χαμηλού σωματικού βάρους
- Συγχορήγηση διουρητικών
- Ιστορικό υπονατριαιμίας
Συμπτώματα που πρέπει να οδηγήσουν σε έλεγχο νατρίου:
- Σύγχυση
- Αδυναμία
- Ζάλη
- Ναυτία
- Σπασμοί (σε σοβαρές περιπτώσεις)
Σε ηλικιωμένους, συνιστάται έλεγχος νατρίου 2–4 εβδομάδες μετά την έναρξη θεραπείας.
Ηπατική λειτουργία
Η φλουοξετίνη μεταβολίζεται στο ήπαρ (CYP2D6).
Σε ασθενείς με γνωστή ηπατική νόσο:
- Απαιτείται έλεγχος τρανσαμινασών πριν την έναρξη
- Ενδέχεται να χρειαστεί χαμηλότερη δόση
- Σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια → χορήγηση μέρα παρά μέρα
Η ηπατοτοξικότητα είναι σπάνια, αλλά η παρακολούθηση ενδείκνυται σε προϋπάρχουσα νόσο.
Αντιπηκτικά και INR
Η φλουοξετίνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας λόγω:
- Αναστολής επαναπρόσληψης σεροτονίνης στα αιμοπετάλια
- Αλληλεπίδρασης με CYP2D6
Σε ασθενείς που λαμβάνουν:
- Βαρφαρίνη
- DOACs
- Ασπιρίνη ή ΜΣΑΦ
ενδέχεται να απαιτείται στενότερη παρακολούθηση (π.χ. INR στη βαρφαρίνη).
Θυρεοειδής και Κατάθλιψη
Η υποθυρεοειδία μπορεί να μιμείται ή να επιδεινώνει την κατάθλιψη.
Σε περιπτώσεις:
- Ανεπαρκούς ανταπόκρισης στη θεραπεία
- Έντονης κόπωσης
- Αύξησης βάρους
- Ψυχοκινητικής επιβράδυνσης
συνιστάται έλεγχος TSH και FT4.
Καρδιολογική εκτίμηση
Η φλουοξετίνη σπάνια επηρεάζει το διάστημα QT.
Σε ασθενείς με:
- Ιστορικό αρρυθμιών
- Συγχορήγηση φαρμάκων που παρατείνουν QT
- Ηλεκτρολυτικές διαταραχές
μπορεί να απαιτηθεί ηλεκτροκαρδιογράφημα και έλεγχος ηλεκτρολυτών.
Χρειάζεται μέτρηση επιπέδων φλουοξετίνης;
Όχι. Η μέτρηση επιπέδων φλουοξετίνης στο αίμα δεν αποτελεί ρουτίνα στην κλινική πράξη.
Η θεραπευτική παρακολούθηση βασίζεται κυρίως:
- Στην κλινική ανταπόκριση
- Στην ανοχή
- Στις παρενέργειες
Ο στοχευμένος εργαστηριακός έλεγχος εξατομικεύεται με βάση την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα και τη συγχορηγούμενη φαρμακευτική αγωγή.
19
Ladose και Αυτοκτονικός Ιδεασμός – Τι πρέπει να γνωρίζουμε;
Όπως όλα τα αντικαταθλιπτικά τύπου SSRI, το Ladose (φλουοξετίνη) φέρει προειδοποίηση για πιθανή αύξηση αυτοκτονικών σκέψεων, κυρίως σε:
- Εφήβους
- Νεαρούς ενήλικες έως 25 ετών
- Ασθενείς με σοβαρή αρχική κατάθλιψη
Γιατί μπορεί να συμβεί αυτό;
Στις πρώτες εβδομάδες θεραπείας, η ενέργεια μπορεί να βελτιωθεί πριν βελτιωθεί η διάθεση. Αυτό θεωρητικά μπορεί να αυξήσει την ικανότητα υλοποίησης αρνητικών σκέψεων.
Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με ιατρό;
- Εμφάνιση νέων ή επιδεινούμενων αυτοκτονικών σκέψεων
- Ακραία διέγερση ή επιθετικότητα
- Ξαφνική αλλαγή συμπεριφοράς
20
Μακροχρόνια Χρήση Ladose – Είναι ασφαλές για χρόνια;
Η φλουοξετίνη είναι από τα πιο μελετημένα αντικαταθλιπτικά παγκοσμίως, με δεδομένα μακροχρόνιας ασφάλειας που ξεπερνούν τις τρεις δεκαετίες.
Τι γνωρίζουμε για τη χρόνια χρήση;
- Δεν προκαλεί οργανική τοξικότητα σε φυσιολογικές δόσεις.
- Δεν προκαλεί εξάρτηση.
- Δεν επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία μακροπρόθεσμα.
Σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα κατάθλιψη, η μακροχρόνια χορήγηση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής.
Πότε επανεκτιμάται η θεραπεία;
- Μετά από 6–12 μήνες σταθερότητας
- Σε περίπτωση παρενεργειών
- Εάν ο ασθενής επιθυμεί διακοπή
21
Συχνές Ερωτήσεις για το Ladose
Το Ladose προκαλεί εξάρτηση;
Όχι, η φλουοξετίνη δεν προκαλεί εθισμό ή εξάρτηση όπως οι βενζοδιαζεπίνες.
Μπορώ να πίνω αλκοόλ με Ladose;
Δεν συνιστάται, καθώς το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.
Το Ladose επηρεάζει τη σεξουαλική ζωή;
Ναι, μπορεί να προκαλέσει μείωση libido ή καθυστέρηση οργασμού σε ορισμένους ασθενείς.
Πόσο καιρό πρέπει να το παίρνω;
Στην κατάθλιψη συνήθως τουλάχιστον 6 μήνες μετά τη βελτίωση, ενώ σε OCD μπορεί να απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία.
Αν ξεχάσω μία δόση τι κάνω;
Την παίρνω όταν το θυμηθώ, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη δόση· δεν διπλασιάζω.
Πόσο καιρό μένει στο σώμα;
Η φλουοξετίνη και ο ενεργός μεταβολίτης της μπορεί να παραμείνουν για αρκετές εβδομάδες μετά τη διακοπή.
Είναι ίδιο με το Prozac;
Ναι, περιέχουν την ίδια δραστική ουσία (φλουοξετίνη), αλλά διαφέρουν ως εμπορικές ονομασίες.
Μπορεί να προκαλέσει μανία;
Σε άτομα με διπολική διαταραχή μπορεί να πυροδοτήσει μανιακό επεισόδιο.
Προκαλεί αύξηση βάρους;
Συνήθως όχι· αρχικά μπορεί να προκαλέσει ήπια απώλεια βάρους.
Είναι ασφαλές για χρόνια χρήση;
Ναι, όταν υπάρχει ιατρική παρακολούθηση θεωρείται ασφαλές μακροχρόνια.
22
Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
https://www.nejm.org
https://www.thelancet.com
https://ajp.psychiatryonline.org
https://link.springer.com
https://www.bmj.com
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
