Fenistil : Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες & Συχνά Λάθη

Τελευταία ενημέρωση:
9 Φεβρουαρίου 2026

1

Τι είναι το Fenistil και πώς δρα

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil περιέχει διμετινδένιο (dimetindene maleate), ένα
αντιισταμινικό H1 1ης γενιάς που μειώνει
κνησμό, ερύθημα και οίδημα σε αλλεργικές αντιδράσεις.

Η ισταμίνη είναι βασικός μεσολαβητής των αλλεργικών φαινομένων.
Όταν το δέρμα εκτεθεί σε αλλεργιογόνο ή ερεθιστικό παράγοντα
(π.χ. τσίμπημα εντόμου, επαφή με φυτά), απελευθερώνεται ισταμίνη,
προκαλώντας φαγούρα, κοκκίνισμα και πρήξιμο.
Το διμετινδένιο μπλοκάρει τους H1 υποδοχείς,
διακόπτοντας το «σήμα» της φαγούρας.

Επειδή ανήκει στα αντιισταμινικά 1ης γενιάς,
μπορεί να περάσει στον εγκέφαλο και να προκαλέσει
καταστολή ή υπνηλία, κυρίως με τις από του στόματος μορφές.
Αυτό έχει πρακτική σημασία για
οδήγηση, εργασία με μηχανήματα
και συνδυασμούς με αλκοόλ ή κατασταλτικά φάρμακα.

2

Πότε χρησιμοποιείται

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil χρησιμοποιείται για ανακούφιση από κνησμό και
αλλεργικά δερματικά συμπτώματα.
Η μορφή που επιλέγεται (gel ή σταγόνες) εξαρτάται από το αν τα συμπτώματα
είναι τοπικά ή γενικευμένα.

Συχνές καταστάσεις όπου βοηθά:

• Τσιμπήματα εντόμων, με φαγούρα και ήπιο οίδημα
• Κνίδωση (πομφοί / «καντήλες» με έντονο κνησμό)
• Αλλεργική δερματίτιδα ή κνησμός από επαφή με ερεθιστικούς παράγοντες
• Κνησμώδεις δερματοπάθειες, όπου το βασικό πρόβλημα είναι το σύμπτωμα (φαγούρα)

3

Fenistil Gel / Roll-on: τι κάνει (και τι δεν κάνει)

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil Gel / Roll-on προορίζεται για τοπική ανακούφιση από τη φαγούρα
και ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις του δέρματος.
Δεν είναι αντιβιοτικό, δεν «θεραπεύει» λοίμωξη
και δεν πρέπει να εφαρμόζεται αλόγιστα σε μεγάλες επιφάνειες ή σε πληγές.

Τι κάνει καλά:

• Μειώνει το αίσθημα κνησμού γύρω από τσίμπημα εντόμου ή αλλεργικό εξάνθημα
• Βοηθά να αποφευχθεί το ξύσιμο, το οποίο συχνά επιδεινώνει τον ερεθισμό και αυξάνει τον κίνδυνο επιμόλυνσης
• Σε πολλούς ασθενείς προσφέρει αίσθηση δροσιάς και σχετικά άμεση ανακούφιση μετά την εφαρμογή

Τι δεν κάνει:

• Δεν αποτελεί κατάλληλη κύρια αγωγή για εκτεταμένα ή έντονα φλεγμονώδη εξανθήματα χωρίς ιατρική εκτίμηση
• Δεν θεραπεύει βακτηριακές λοιμώξεις, μυκητιάσεις ή ιογενείς δερματικές βλάβες
• Δεν αντικαθιστά μέτρα πρόληψης (π.χ. αντικουνουπικά, σωστή περιποίηση δέρματος)

4

Fenistil σταγόνες: πότε έχει νόημα

Σύντομη απάντηση:
Οι σταγόνες προτιμώνται όταν ο κνησμός ή η αλλεργική αντίδραση είναι
διάχυτη, όταν υπάρχει κνίδωση σε πολλά σημεία
ή όταν τα συμπτώματα δεν περιορίζονται σε ένα μικρό δερματικό σημείο.

Σε αντίθεση με το gel, οι σταγόνες δρουν συστηματικά,
δηλαδή μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.
Αυτό τις καθιστά χρήσιμες όταν:

• υπάρχει γενικευμένη κνίδωση με πολλαπλές βλάβες στο σώμα
• η έντονη φαγούρα διαταράσσει τον ύπνο ή την καθημερινότητα
• συνυπάρχουν δερματικά συμπτώματα και άλλα αλλεργικά ενοχλήματα (με ιατρική καθοδήγηση)

5

Δοσολογία: Gel / Roll-on (σωστή χρήση)

Σύντομη απάντηση:
Εφαρμόστε Fenistil Gel ή Roll-on 2–4 φορές την ημέρα στην πάσχουσα περιοχή.
Αν δεν υπάρξει σαφής βελτίωση μέσα σε 7 ημέρες ή αν τα συμπτώματα
επιδεινώνονται, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

Βήμα-βήμα σωστή εφαρμογή:

1. Καθαρίστε απαλά το δέρμα (νερό ή ήπιο καθαριστικό) και στεγνώστε χωρίς τρίψιμο.
2. Απλώστε λεπτό στρώμα gel ή περάστε το roll-on μόνο στο σημείο που χρειάζεται.
3. Αποφύγετε εφαρμογή σε ανοιχτές πληγές, βλεννογόνους ή έντονα ερεθισμένο δέρμα χωρίς ιατρική οδηγία.
4. Πλύνετε τα χέρια μετά την εφαρμογή, εκτός αν η θεραπεία αφορά τα χέρια.

Σημαντικές προφυλάξεις:

• Μην το χρησιμοποιείτε σε εκτεταμένες περιοχές σε βρέφη και μικρά παιδιά χωρίς καθοδήγηση· ο κίνδυνος απορρόφησης και ερεθισμού είναι μεγαλύτερος.
• Αποφύγετε παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο του σημείου εφαρμογής, ιδίως αν το δέρμα είναι ερεθισμένο.
• Αν υπάρχει ιστορικό αλλεργίας στο προϊόν ή στα συστατικά του, μην το χρησιμοποιείτε.

6

Δοσολογία: Σταγόνες (ενδεικτικά σχήματα)

Σύντομη απάντηση:
Σε εφήβους και ενήλικες (≥12 ετών) χρησιμοποιούνται συχνά
20–40 σταγόνες, έως 3 φορές την ημέρα.
Στα παιδιά η δόση υπολογίζεται συνήθως ως
2 σταγόνες ανά κιλό σωματικού βάρους/ημέρα,
κατανεμημένες σε 3 δόσεις.
Σε βρέφη 1–12 μηνών, η χρήση γίνεται μόνο με ιατρική οδηγία.

Ενδεικτικά σχήματα ανά ηλικία
(όπου αυτά αναφέρονται σε επίσημες οδηγίες):

• ≥12 ετών: 20–40 σταγόνες, έως 3 φορές/ημέρα.
• 1 μηνός–1 έτους: 2 σταγόνες/kg/ημέρα σε 3 δόσεις (μόνο με ιατρική οδηγία).
• 1–3 ετών: συχνά αναφέρονται 10–15 σταγόνες, 3 φορές/ημέρα (ή υπολογισμός βάσει βάρους).
• 3–12 ετών: συχνά αναφέρονται 15–20 σταγόνες, 3 φορές/ημέρα (ή υπολογισμός βάσει βάρους).

Διάρκεια:
Χωρίς ιατρική έγκριση, η χρήση των σταγόνων συνήθως
δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 14 ημέρες.
Αν απαιτείται μεγαλύτερη διάρκεια,
χρειάζεται επανεκτίμηση της αιτίας των συμπτωμάτων.

7

Πότε πιάνει και πόσο κρατά

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil Gel / Roll-on δρα συνήθως γρήγορα μετά την εφαρμογή,
ενώ οι σταγόνες χρειάζονται χρόνο απορρόφησης
και μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία,
ιδίως στις πρώτες δόσεις.

Fenistil Gel / Roll-on:
Η ανακούφιση από τη φαγούρα συχνά ξεκινά μέσα σε λίγα λεπτά,
ιδίως σε επιφανειακό κνησμό όπως τα τσιμπήματα.
Η δράση δεν διαρκεί όλη την ημέρα,
γι’ αυτό συνιστώνται 2–4 εφαρμογές ημερησίως.

Fenistil σταγόνες:
Η επίδραση γίνεται αισθητή αφού απορροφηθεί το φάρμακο.
Η υπνηλία είναι συχνότερη στην αρχή της αγωγής
ή μετά από αύξηση της δόσης.
Σε άτομα που εμφανίζουν έντονη καταστολή,
η κατανομή της δόσης μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή από γιατρό.

8

Παρενέργειες: τι να περιμένετε

Σύντομη απάντηση:
Οι τοπικές μορφές (gel/roll-on) συνήθως προκαλούν μόνο
ήπιες τοπικές αντιδράσεις.
Οι σταγόνες, ως αντιισταμινικό 1ης γενιάς,
μπορούν να προκαλέσουν υπνηλία ή μειωμένη εγρήγορση,
ιδίως όταν συνδυάζονται με αλκοόλ ή κατασταλτικά φάρμακα.

Τοπικές μορφές (Fenistil Gel / Roll-on):

• Ξηρότητα του δέρματος στο σημείο εφαρμογής
• Αίσθημα καύσου ή τσουξίματος, συνήθως παροδικό
• Σπανιότερα τοπικό κνησμώδες εξάνθημα ή ερεθισμός

Οι αντιδράσεις αυτές είναι συνήθως ήπιες και υποχωρούν με τη διακοπή.
Αν ο ερεθισμός επιμένει ή επιδεινώνεται,
η χρήση πρέπει να σταματά.

Από του στόματος μορφή (Fenistil σταγόνες):

• Υπνηλία / καταστολή, αίσθημα «βαριάς» σκέψης ή μειωμένα αντανακλαστικά
• Ξηροστομία, ξηρότητα βλεννογόνων (αντιχολινεργική δράση)
• Σπανιότερα ζάλη ή ήπια γαστρεντερική ενόχληση
• Σε παιδιά, σε μικρό ποσοστό, μπορεί να εμφανιστεί
  παράδοξη διέγερση αντί υπνηλίας

9

Αλληλεπιδράσεις και συνδυασμοί που θέλουν προσοχή

Σύντομη απάντηση:
Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις του Fenistil (ιδίως των σταγόνων)
σχετίζονται με την ενίσχυση της καταστολής.
Ο συνδυασμός με άλλα κατασταλτικά μπορεί να μειώσει
την εγρήγορση και την ψυχοκινητική απόδοση.

Συνδυασμοί που απαιτούν προσοχή ή αποφεύγονται:

• Αλκοόλ – ενισχύει σημαντικά την υπνηλία και τη ζάλη
• Βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά και αγχολυτικά
• Οπιοειδή αναλγητικά
• Άλλα αντιισταμινικά,
  ιδίως όσα περιέχονται «κρυφά» σε σκευάσματα κρυολογήματος ή βήχα

Αν ήδη λαμβάνετε φάρμακο που προκαλεί υπνηλία,
η προσθήκη Fenistil σταγόνων μπορεί να οδηγήσει σε
έντονη κόπωση, ζάλη ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Σε τέτοιες περιπτώσεις,
είναι λογικό να συζητηθεί με τον γιατρό
η χρήση εναλλακτικών αντιισταμινικών 2ης γενιάς,
όπου αυτό είναι κλινικά κατάλληλο.

10

Αντενδείξεις & προειδοποιήσεις (πότε να το αποφύγετε)

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil δεν είναι κατάλληλο για όλους.
Για τις τοπικές μορφές αποφεύγεται η χρήση σε αλλεργία στα συστατικά
και σε εκτεταμένες ή τραυματισμένες επιφάνειες δέρματος.
Για τις σταγόνες απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε συγκεκριμένες παθήσεις
και σε πολύ μικρές ηλικίες.

Τοπικές μορφές (Gel / Roll-on):

• Αποφύγετε τη χρήση αν υπάρχει υπερευαισθησία στο διμετινδένιο ή στα έκδοχα.
• Μην εφαρμόζετε σε μεγάλες επιφάνειες δέρματος,
  ιδιαίτερα αν υπάρχει έντονη φλεγμονή ή ανοιχτό τραύμα.
• Σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό,
  αποφύγετε παρατεταμένη ή εκτεταμένη χρήση
  και μην εφαρμόζετε στις θηλές.

Σταγόνες (συστηματική χρήση):

• Νεογνά <1 μηνός (ιδίως πρόωρα):
  σε πολλές οδηγίες θεωρείται αντένδειξη.
• Βρέφη 1–12 μηνών:
  χρήση μόνο με ιατρική σύσταση,
  λόγω κινδύνου καταστολής.
• Ιστορικό γλαυκώματος κλειστής γωνίας
  ή κατακράτησης ούρων
  (π.χ. υπερπλασία προστάτη):
  απαιτείται προσοχή ή αποφυγή.
• Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
  ή τάση σε βρογχόσπασμο:
  χρήση με αυξημένη προσοχή.
• Επιληψία:
  σε ορισμένες περιπτώσεις συστήνεται προσεκτική στάθμιση.

11

Ειδικές ομάδες: βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένοι

Σύντομη απάντηση:
Το Fenistil μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ειδικές ηλικιακές ομάδες,
αλλά με διαφορετικό επίπεδο προσοχής.
Οι σταγόνες στα παιδιά απαιτούν συνήθως ιατρική καθοδήγηση,
ενώ στους ηλικιωμένους οι ανεπιθύμητες ενέργειες
μπορεί να είναι εντονότερες.

Βρέφη και μικρά παιδιά:

• Για τσιμπήματα ή ήπιο κνησμό,
  προτιμώνται πρώτα μη φαρμακευτικά μέτρα
  (δροσερές κομπρέσες, αποφυγή ξυσίματος).
• Αν χρησιμοποιηθεί gel,
  εφαρμόζεται σε μικρή επιφάνεια
  και όχι επανειλημμένα σε μεγάλες περιοχές.
• Οι σταγόνες σε ηλικία 1–12 μηνών
  δίνονται μόνο με ιατρική οδηγία,
  λόγω αυξημένης ευαισθησίας στην καταστολή.

Παιδιά σχολικής ηλικίας:

Όταν χρειαστούν σταγόνες,
η δόση υπολογίζεται συχνά βάσει βάρους.
Ωστόσο, η τελική απόφαση είναι ιατρική,
ιδίως αν το παιδί έχει άσθμα,
επιληψία ή λαμβάνει άλλα φάρμακα.

Ηλικιωμένοι:

Στους ηλικιωμένους,
η υπνηλία, η ζάλη και η σύγχυση
μπορεί να είναι πιο έντονες.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων
και ατυχημάτων,
γι’ αυτό απαιτείται συντηρητική προσέγγιση στη δόση.

12

Εγκυμοσύνη & θηλασμός

Σύντομη απάντηση:
Κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό,
η χρήση Fenistil καλό είναι να γίνεται
μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Για τις τοπικές μορφές απαιτείται περιορισμένη χρήση,
ενώ για τις σταγόνες η απόφαση εξατομικεύεται.

Τοπική χρήση (Gel / Roll-on):

Τα επίσημα φύλλα οδηγιών αναφέρουν ότι
κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό
δεν πρέπει να εφαρμόζεται
σε εκτεταμένες περιοχές,
ιδίως αν υπάρχει
φλεγμονή ή ανοιχτό τραύμα.
Κατά τον θηλασμό,
μην εφαρμόζετε στις θηλές.

Συστηματική χρήση (σταγόνες):

Υπάρχουν εναλλακτικές αντιισταμινικές επιλογές,
οπότε η χρήση Fenistil σταγόνων
αξιολογείται κατά περίπτωση,
λαμβάνοντας υπόψη
τη βαρύτητα των συμπτωμάτων,
το στάδιο της κύησης
και τον κίνδυνο υπνηλίας.

13

Συχνά λάθη στη χρήση (και πώς να τα διορθώσετε)

Σύντομη απάντηση:
Τα συχνότερα λάθη αφορούν υπερβολική χρήση του gel,
εσφαλμένη εφαρμογή σε τραυματισμένο δέρμα
και ακατάλληλους συνδυασμούς με τις σταγόνες.

• Λάθος 1: «Το βάζω παντού»
  Το Fenistil gel είναι για τοπική, στοχευμένη εφαρμογή.
  Σε παιδιά, η επάλειψη μεγάλων επιφανειών αυξάνει τον κίνδυνο ερεθισμού.
• Λάθος 2: Εφαρμογή σε ανοιχτό τραύμα
  Σε εκδορές ή πληγές προέχει καθαρισμός και σωστή περιποίηση,
  όχι αντιισταμινικό gel.
• Λάθος 3: Σταγόνες μαζί με αλκοόλ
  Το αλκοόλ ενισχύει την καταστολή και τη ζάλη.
  Ο συνδυασμός καλό είναι να αποφεύγεται.
• Λάθος 4: Διπλά αντιισταμινικά
  Πολλά σκευάσματα κρυολογήματος περιέχουν αντιισταμινικό.
  Ο συνδυασμός αυξάνει υπνηλία και ανεπιθύμητες.
• Λάθος 5: Σταγόνες σε βρέφος χωρίς οδηγία
  Σε ηλικία 1–12 μηνών, η χρήση χωρίς ιατρική σύσταση
  δεν θεωρείται ασφαλής.

14

Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό

Σύντομη απάντηση:
Αν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση με το gel μέσα σε 7 ημέρες
ή αν εμφανιστούν συστηματικά συμπτώματα,
απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

• Δύσπνοια, συριγμός ή βράγχος φωνής
• Οίδημα σε χείλη, γλώσσα ή πρόσωπο
• Γενικευμένη κνίδωση που εξαπλώνεται γρήγορα
• Σημεία λοίμωξης: αυξανόμενος πόνος, θερμότητα, πύον, πυρετός
• Σε βρέφος: έντονη καταστολή ή ασυνήθιστη συμπεριφορά μετά από σταγόνες

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

17

Βιβλιογραφία