ebv-igm-exetasi-aimatos-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

29/Jan/2026

EBV-IgM: Εξέταση Αίματος για Οξεία Λοίμωξη από Epstein-Barr

Τελευταία ενημέρωση:
29 Ιανουαρίου 2026

Τι να θυμάστε: Το EBV-IgM είναι δείκτης πρόσφατης ή οξείας λοίμωξης από τον ιό Epstein-Barr. Σε αντίθεση με το IgG, δεν παραμένει εφ’ όρου ζωής και χρησιμοποιείται για τη χρονική τοποθέτηση της μόλυνσης.

1
Τι είναι το EBV-IgM

Η εξέταση EBV-IgM ανιχνεύει αντισώματα IgM έναντι του ιού Epstein-Barr (EBV). Τα IgM είναι τα πρώτα αντισώματα που εμφανίζονται μετά τη μόλυνση και αποτελούν δείκτη πρόσφατης ή οξείας λοίμωξης.

Σε αντίθεση με το EBV-IgG, που παραμένει θετικό για χρόνια ως ένδειξη ανοσολογικής μνήμης, το EBV-IgM εμφανίζεται νωρίς και στη συνέχεια υποχωρεί. Γι’ αυτό χρησιμοποιείται κυρίως για να απαντήσει στο ερώτημα: «είναι η λοίμωξη πρόσφατη;»

Κλινικό νόημα με 1 φράση: Το EBV-IgM είναι εξέταση «οξείας φάσης» και βοηθά να τεκμηριωθεί πρόσφατη πρωτολοίμωξη από EBV.

Στην καθημερινή πράξη, το EBV-IgM δεν αξιολογείται απομονωμένα αλλά πάντα σε συνδυασμό με EBV-IgG (και κατά περίπτωση EBNA), ώστε να υπάρχει σαφής χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης.

Τι δείχνει – τι δεν δείχνει:
Το EBV-IgM δείχνει πρόσφατη ανοσολογική απάντηση στον ιό Epstein-Barr. Δεν αποτελεί δείκτη χρόνιας ενεργού λοίμωξης και δεν εξηγεί από μόνο του παρατεταμένη κόπωση ή μακροχρόνια συμπτώματα χωρίς άλλα εργαστηριακά ευρήματα.

Με απλά λόγια, το EBV-IgM απαντά στο «πότε» της λοίμωξης — όχι στο «γιατί» επίμονων συμπτωμάτων. Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία του γίνεται πάντα στο πλαίσιο συνολικού ορολογικού ελέγχου και κλινικής εικόνας.

Για πληρέστερη κατανόηση του ίδιου του ιού Epstein-Barr και των πιθανών κλινικών επιπτώσεων, δείτε τον αναλυτικό ιατρικό οδηγό:
Ιός Epstein-Barr (EBV): ο ιός που κρύβεται πίσω από πολλές παθήσεις

2
Πότε ζητείται η εξέταση

Η εξέταση EBV-IgM ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία πρόσφατης λοίμωξης από EBV ή κλασικής λοιμώδους μονοπυρήνωσης.

Χρόνος αποτελέσματος: Συνήθως εντός 1 εργάσιμης ημέρας, ανάλογα με τον φόρτο του εργαστηρίου.

πυρετός, φαρυγγίτιδα, διογκωμένοι λεμφαδένες,
έντονη κόπωση με οξεία έναρξη,
σπληνομεγαλία ή άτυπα λεμφοκύτταρα στη γενική αίματος,
διαφορική διάγνωση «μονοπυρηνωτικού συνδρόμου» (π.χ. έναντι CMV).

Χρησιμοποιείται επίσης όταν χρειάζεται να ξεκαθαριστεί αν ένα θετικό EBV-IgG αντιστοιχεί σε παλαιά ή πρόσφατη λοίμωξη, καθώς και σε ειδικά κλινικά πλαίσια (π.χ. ανοσοκαταστολή).

Με απλά λόγια, το EBV-IgM ζητείται όταν το ζητούμενο δεν είναι αν «υπήρξε ποτέ EBV», αλλά αν η λοίμωξη είναι τρέχουσα ή πρόσφατη.

Πρακτική καθοδήγηση:
Το EBV-IgM έχει αξία όταν υπάρχει υποψία πρόσφατης λοίμωξης. Δεν ενδείκνυται ως γενικός «έλεγχος κόπωσης» χωρίς σαφή οξεία συμπτωματολογία.

Στην κλινική πράξη, η παραγγελία EBV-IgM γίνεται συνήθως στο πλαίσιο διερεύνησης οξέος εμπύρετου ή μονοπυρηνωτικού συνδρόμου. Ο στόχος είναι να τεκμηριωθεί αν τα συμπτώματα οφείλονται σε πρόσφατη EBV λοίμωξη ή αν απαιτείται αναζήτηση άλλης αιτίας.

Σε αντίστοιχη συμπτωματολογία, συχνά εξετάζονται παράλληλα ή διαδοχικά:

CMV-IgM (συχνή εναλλακτική αιτία μονοπυρηνωτικού συνδρόμου),
γενική αίματος με μορφολογία,
τρανσαμινάσες (AST/ALT),
κατά περίπτωση CRP ή ΤΚΕ.

Σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς ή σε άτυπη κλινική εικόνα, το EBV-IgM μπορεί να συνδυαστεί με EBV-PCR, καθώς τα αντισώματα ενδέχεται να μην ακολουθούν το τυπικό πρότυπο.

Κλινική σύνοψη:
Το EBV-IgM ζητείται για επιβεβαίωση πρόσφατης EBV λοίμωξης σε οξεία συμπτώματα. Αν δεν υπάρχει εικόνα μονοπυρήνωσης, η διαγνωστική προσέγγιση πρέπει να διευρύνεται και να μην περιορίζεται στον EBV.

3

Πώς γίνεται η εξέταση

Η εξέταση EBV-IgM πραγματοποιείται σε δείγμα φλεβικού αίματος και αναλύεται με ανοσολογικές μεθόδους (συνήθως CLIA ή ELISA).
Δεν απαιτείται νηστεία και η αιμοληψία μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.

Το εργαστήριο ανιχνεύει ειδικά IgM αντισώματα έναντι αντιγόνων του ιού Epstein-Barr. Το αποτέλεσμα αποδίδεται ως θετικό / αρνητικό ή ως ημιποσοτικός δείκτης, ανάλογα με τη μέθοδο.

Εργαστηριακή σημείωση: Το EBV-IgM πρέπει να ερμηνεύεται πάντα μαζί με EBV-IgG (και κατά περίπτωση EBNA), ώστε να αποφεύγονται ψευδή συμπεράσματα.

Χρόνος αποτελέσματος: Συνήθως εντός 1 εργάσιμης ημέρας, ανάλογα με τον φόρτο του εργαστηρίου.

Σε ειδικές περιπτώσεις — όπως ανοσοκαταστολή, άτυπη κλινική εικόνα ή ασυμφωνία ορολογίας και συμπτωμάτων — μπορεί να ζητηθεί συμπληρωματικά EBV-PCR, ώστε να ανιχνευθεί άμεσα πιθανό ιικό φορτίο.

Κλινική πράξη: Τα αντισώματα δείχνουν το ανοσολογικό αποτύπωμα της λοίμωξης· το EBV-PCR χρησιμοποιείται όταν απαιτείται τεκμηρίωση ενεργού ιαιμίας, κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους.

Προετοιμασία ασθενούς για EBV-IgM:

Δεν απαιτείται νηστεία.
Δεν χρειάζεται διακοπή φαρμάκων, εκτός αν έχει δοθεί ειδική ιατρική οδηγία.
Η αιμοληψία μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Αν έχετε πρόσφατα συμπτώματα (<5 ημέρες), ενημερώστε το εργαστήριο — ενδέχεται να χρειαστεί επανέλεγχος.
Σε ανοσοκαταστολή ή πρόσφατη λοίμωξη, αναφέρετε το ιστορικό πριν την εξέταση.

4
Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgM

Ένα θετικό EBV-IgM υποδηλώνει συνήθως πρόσφατη ή οξεία λοίμωξη από τον ιό Epstein-Barr και αποτελεί τον βασικό εργαστηριακό δείκτη πρωτολοίμωξης, ιδίως όταν συνυπάρχουν συμπτώματα λοιμώδους μονοπυρήνωσης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το EBV-IgM εμφανίζεται νωρίς μετά τη μόλυνση και υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η ταυτόχρονη αξιολόγηση με EBV-IgG επιτρέπει σαφέστερη χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης (πρώιμη, οξεία ή πρόσφατη).

Κλινική ερμηνεία:
Θετικό EBV-IgM με αρνητικό ή χαμηλό EBV-IgG είναι συμβατό με πρώιμη πρωτολοίμωξη.

Σπανιότερα, μπορεί να παρατηρηθεί παροδική θετικότητα IgM σε επανενεργοποίηση ή λόγω διασταυρούμενων αντιδράσεων με άλλες λοιμώξεις. Για τον λόγο αυτό, το αποτέλεσμα δεν ερμηνεύεται ποτέ απομονωμένα αλλά πάντα σε συνδυασμό με EBV-IgG, το συνολικό ορολογικό προφίλ και την κλινική εικόνα.

Πρακτική επισήμανση:
Το θετικό EBV-IgM τεκμηριώνει πρόσφατη έκθεση στον ιό — δεν ισοδυναμεί με χρόνια ενεργό EBV λοίμωξη.

Χρονικό παράθυρο EBV-IgM (πότε εμφανίζεται και πότε εξαφανίζεται):

Το EBV-IgM αρχίζει συνήθως να ανιχνεύεται 5–10 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.
Φτάνει στο μέγιστο τις πρώτες 2–3 εβδομάδες.
Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μέσα σε 4–8 εβδομάδες.
Μετά την αποδρομή του IgM, παραμένει μόνο το EBV-IgG ως ένδειξη παλαιάς λοίμωξης.

Αυτό σημαίνει ότι πολύ πρώιμη αιμοληψία μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα, ενώ σε μεταγενέστερο έλεγχο το IgM μπορεί ήδη να έχει μηδενιστεί.
Για τον λόγο αυτό, όταν υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία, συνιστάται επανάληψη της ορολογίας μετά από 7–10 ημέρες.

Κλινικό συμπέρασμα:
Η σωστή χρονική στιγμή της εξέτασης είναι κρίσιμη. Ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα EBV-IgM δεν αρκεί πάντα — η δυναμική μεταβολή IgM/IgG έχει μεγαλύτερη διαγνωστική αξία.

5
Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgM

Αρνητικό EBV-IgM σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πρόσφατης λοίμωξης τη χρονική στιγμή της εξέτασης. Ωστόσο, σε πολύ πρώιμο στάδιο μόλυνσης, το IgM μπορεί να μην έχει ακόμη εμφανιστεί.

Κλινικό tip: Αν υπάρχει ισχυρή υποψία οξείας EBV λοίμωξης με αρνητικό IgM, συνιστάται επανέλεγχος μετά από 7–10 ημέρες.

Αρνητικό EBV-IgM με θετικό EBV-IgG αντιστοιχεί συνήθως σε παλαιά λοίμωξη χωρίς ενεργή νόσο.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

EBV-IgM	EBV-IgG	Πιθανή κατάσταση	Κλινική προσέγγιση
Θετικό	Αρνητικό	Πρώιμη πρωτολοίμωξη	Επανάληψη IgG σε 7–14 ημέρες
Θετικό	Θετικό	Οξεία / πρόσφατη λοίμωξη	Κλινική παρακολούθηση
Αρνητικό	Θετικό	Παλαιά λοίμωξη	Δεν απαιτείται ειδική ενέργεια
Αρνητικό	Αρνητικό	Καμία έκθεση ή πολύ πρώιμο στάδιο	Επανέλεγχος αν υπάρχουν συμπτώματα

Γρήγορη πρακτική σύνοψη:
Το EBV-IgM δείχνει χρονικά «πρόσφατη» επαφή με τον ιό. Δεν αποτελεί ένδειξη χρόνιας ενεργού λοίμωξης και δεν ερμηνεύεται ποτέ απομονωμένα — απαιτείται πάντα συσχέτιση με EBV-IgG και συμπτώματα.

6
EBV-IgM και EBV-IgG

Ο συνδυασμός EBV-IgM και EBV-IgG αποτελεί τη βάση της ορολογικής διάγνωσης EBV και επιτρέπει τη χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης (πρώιμη, οξεία ή παλαιά).

Στην πράξη, η ταυτόχρονη αξιολόγηση των δύο αντισωμάτων βοηθά να διαχωριστεί:

πρώιμη πρωτολοίμωξη (IgM+ / IgG−),
οξεία ή πρόσφατη λοίμωξη (IgM+ / IgG+),
παλαιά έκθεση με ανοσολογική μνήμη (IgM− / IgG+).

Σε περιπτώσεις αμφίβολης ορολογίας, άτυπης κλινικής εικόνας ή ανοσοκαταστολής, μπορεί να προστεθεί:

EBNA (για διαχωρισμό παλαιάς από πρόσφατη λοίμωξη),
EBV-PCR (για άμεση ανίχνευση ιικού φορτίου).

Κλινική πράξη:
Τα αντισώματα δείχνουν το ανοσολογικό αποτύπωμα της λοίμωξης· το EBV-PCR χρησιμοποιείται όταν απαιτείται τεκμηρίωση ενεργού ιαιμίας, κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους.

7
Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

Το EBV-IgM χρησιμοποιείται κυρίως για την τεκμηρίωση πρόσφατης πρωτολοίμωξης. Από μόνο του δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη επανενεργοποίησης, ιδιαίτερα σε ανοσοεπαρκή άτομα.

Σε υποψία επανενεργοποίησης απαιτείται συνδυασμός:

ορολογικού προφίλ (IgM, IgG, EBNA),
κλινικής εικόνας,
και, όταν χρειάζεται, EBV-PCR για ανίχνευση ιικού φορτίου.

Συχνό κλινικό λάθος: Να χαρακτηρίζεται ως «επανενεργοποίηση EBV» οποιοδήποτε θετικό EBV-IgM χωρίς συνοδά εργαστηριακά ή κλινικά ευρήματα.

Σε ανοσοκαταστολή (π.χ. μεταμοσχευμένοι, αιματολογικοί ασθενείς), η EBV-PCR έχει μεγαλύτερη πρακτική αξία από τα IgM.

8

EBV-IgM και συμπτώματα μονοπυρήνωσης

Το EBV-IgM είναι συχνά θετικό σε ασθενείς με οξεία λοιμώδη μονοπυρήνωση και χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση πρόσφατης EBV λοίμωξης όταν υπάρχει συμβατή συμπτωματολογία.

Η κλασική εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει:

πυρετό,
φαρυγγίτιδα,
διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες,
έντονη κόπωση,
σπληνομεγαλία.

Στη γενική αίματος παρατηρείται συχνά σχετική λεμφοκυττάρωση με άτυπα λεμφοκύτταρα, ενώ μπορεί να εμφανιστεί και ήπια παροδική θρομβοπενία. Τα ευρήματα αυτά δεν είναι ειδικά, αλλά ενισχύουν την υποψία οξείας ιογενούς λοίμωξης όταν συνδυάζονται με θετικό EBV-IgM.

EBV-IgM vs CMV-IgM – πότε μπερδεύονται:
Ο EBV και ο CMV μπορούν και οι δύο να προκαλέσουν «μονοπυρηνωτικό σύνδρομο» με παρόμοια κλινική εικόνα (πυρετό, κόπωση, λεμφαδενοπάθεια, άτυπα λεμφοκύτταρα). Ένα θετικό EBV-IgM δεν αποκλείει αυτόματα CMV — και αντίστροφα.

Στην πράξη, όταν τα συμπτώματα μοιάζουν με μονοπυρήνωση αλλά το EBV-IgM είναι αρνητικό ή δεν συμβαδίζει με την κλινική εικόνα, ελέγχεται συχνά και CMV-IgM.
Ήπια αύξηση τρανσαμινασών με λιγότερη φαρυγγίτιδα και πιο έντονη κακουχία κατευθύνει συχνότερα προς CMV.

Πρακτικό μήνυμα:
Σε «μονοπυρηνωτική» συμπτωματολογία, η ασφαλής διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό EBV-IgM, EBV-IgG και — όταν χρειάζεται — CMV-IgM, μαζί με γενική αίματος (μορφολογία) και κλινική αξιολόγηση.

9
Σχέση με άλλα νοσήματα

Η οξεία EBV λοίμωξη μπορεί παροδικά να συνοδεύεται από ήπιες διαταραχές ηπατικών ενζύμων, αιματολογικές μεταβολές ή γενικευμένη κακουχία.

Παρότι ο EBV έχει μελετηθεί εκτενώς σε σχέση με αυτοάνοσα και φλεγμονώδη νοσήματα, το EBV-IgM δεν χρησιμοποιείται ως διαγνωστικός δείκτης τέτοιων καταστάσεων.

Στην καθημερινή κλινική πράξη, η σημασία του EBV-IgM περιορίζεται κυρίως στην οξεία λοιμώδη φάση και όχι στη διερεύνηση χρόνιων ή αυτοάνοσων νοσημάτων.

Πότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση πέρα από EBV:
Αν τα συμπτώματα επιμένουν πέραν της οξείας φάσης (συνήθως >6–8 εβδομάδες) ή δεν συμβαδίζουν με εικόνα λοιμώδους μονοπυρήνωσης, το EBV-IgM δεν αρκεί για εξήγηση της κλινικής εικόνας.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσέγγιση μετατοπίζεται από τον EBV σε ευρύτερο διαγνωστικό έλεγχο, που μπορεί να περιλαμβάνει:

γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής,
έλεγχο θυρεοειδικής λειτουργίας,
σίδηρο, φερριτίνη, βιταμίνη Β12, βιταμίνη D,
κατά περίπτωση CMV ή άλλες λοιμώξεις,
σε επιλεγμένα περιστατικά αυτοαντισώματα.

Κλινική σύνοψη:
Το EBV-IgM είναι εργαλείο τεκμηρίωσης πρόσφατης EBV λοίμωξης. Δεν αποτελεί εξήγηση για χρόνια κόπωση ή μακροχρόνια συμπτώματα χωρίς άλλα ευρήματα — σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται ευρύτερη ιατρική αξιολόγηση.

10
Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

Η εξέταση EBV-IgM έχει αυξημένη κλινική αξία κυρίως σε:

ασθενείς με ύποπτη οξεία μονοπυρήνωση,
εφήβους και νεαρούς ενήλικες με αιφνίδια συμπτωματολογία,
ανοσοκατεσταλμένους (σε συνδυασμό με EBV-PCR),
άτυπες περιπτώσεις παρατεινόμενου πυρετού.

Σε αυτές τις ομάδες, το EBV-IgM συμβάλλει στην ταχεία διαφοροποίηση μεταξύ πρόσφατης EBV λοίμωξης και άλλων αιτιών εμπύρετου ή μονοπυρηνωτικού συνδρόμου.

Τι ΔΕΝ δείχνει το EBV-IgM:
Δεν αποτελεί δείκτη αυτοάνοσου νοσήματος, δεν τεκμηριώνει χρόνια ενεργό EBV λοίμωξη και δεν εξηγεί από μόνο του παρατεταμένη κόπωση μηνών χωρίς συνοδά ευρήματα.

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν πέραν της οξείας φάσης (π.χ. κόπωση >6–8 εβδομάδων, αρθραλγίες, νευρολογικά ενοχλήματα), η διαγνωστική προσέγγιση πρέπει να διευρύνεται και να μην εστιάζει αποκλειστικά στον EBV. Τυπικά εξετάζονται:

γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής,
έλεγχος θυρεοειδούς,
σιδηροπενία / βιταμίνη Β12 / βιταμίνη D,
κατά περίπτωση αυτοαντισώματα ή άλλες λοιμώξεις (π.χ. CMV).

Αυτό είναι κρίσιμο για την αποφυγή του συχνού φαινομένου όπου ένα παροδικό ή παλαιό εύρημα EBV οδηγεί σε καθυστέρηση της πραγματικής διάγνωσης.

Κλινική σύνοψη:
Το EBV-IgM είναι εργαλείο για την αναγνώριση πρόσφατης EBV λοίμωξης. Αν τα συμπτώματα δεν συμβαδίζουν με οξεία μονοπυρήνωση, απαιτείται ευρύτερος εργαστηριακός έλεγχος και όχι επαναλαμβανόμενα EBV τεστ.

11
Περιορισμοί της εξέτασης

Το EBV-IgM αποτελεί χρήσιμο δείκτη πρόσφατης λοίμωξης, όμως έχει σαφείς περιορισμούς όταν χρησιμοποιείται απομονωμένα.

Δεν διαχωρίζει με απόλυτη ακρίβεια πρωτολοίμωξη από σπάνια επανενεργοποίηση.
Μπορεί να εμφανίσει παροδική ή ψευδώς θετική αντίδραση.
Σε πολύ πρώιμη φάση μπορεί να είναι ακόμη αρνητικό.
Σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς το ορολογικό προφίλ μπορεί να είναι άτυπο.

Συχνό κλινικό λάθος: Η ερμηνεία του EBV-IgM χωρίς ταυτόχρονη αξιολόγηση EBV-IgG και χωρίς συσχέτιση με τα συμπτώματα.

Για τον λόγο αυτό, η σωστή προσέγγιση είναι πάντα συνδυαστική: IgM, IgG (και κατά περίπτωση EBNA ή EBV-PCR) μαζί με την κλινική εικόνα.

12
Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

Το EBV-IgM αποτελεί μόνο ένα τμήμα της συνολικής εικόνας της λοίμωξης από τον ιό Epstein-Barr. Ο ίδιος ο EBV χαρακτηρίζεται από ικανότητα λανθάνουσας παραμονής στον οργανισμό και ευρύ φάσμα κλινικών εκδηλώσεων — από ήπια πρωτολοίμωξη έως κλασική λοιμώδη μονοπυρήνωση.

Η κατανόηση του πότε μια λοίμωξη είναι πραγματικά ενεργή και πότε απλώς καταγεγραμμένη στο ανοσολογικό ιστορικό απαιτεί συνδυασμό ορολογίας, μοριακών εξετάσεων και ιατρικής αξιολόγησης.

Για αναλυτική παρουσίαση του ίδιου του ιού Epstein-Barr, των πιθανών επιπτώσεων και των συχνών παρανοήσεων, μπορείς να δεις τον πλήρη ιατρικό οδηγό εδώ:

Ιός Epstein-Barr (EBV): ο ιός που κρύβεται πίσω από πολλές παθήσεις

13
Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

Ένα θετικό EBV-IgM υποδηλώνει συνήθως πρόσφατη λοίμωξη από EBV. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική (ξεκούραση, ενυδάτωση, αναλγητικά όπου χρειάζεται), καθώς δεν υπάρχει ειδική αντι-EBV αγωγή για την απλή μονοπυρήνωση.

Τα συμπτώματα βελτιώνονται σταδιακά μέσα σε εβδομάδες, ενώ η έντονη κόπωση μπορεί να επιμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Τι να θυμάστε:

Το EBV-IgM δείχνει πρόσφατη λοίμωξη, όχι μόνιμη κατάσταση.
Δεν απαιτείται ειδική θεραπεία στις περισσότερες περιπτώσεις.
Η κόπωση μπορεί να επιμείνει ακόμη και μετά την υποχώρηση των άλλων συμπτωμάτων.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με EBV-IgG και κλινική εικόνα.

Επικοινωνήστε με τον ιατρό σας αν εμφανιστούν:

έντονος ή παρατεταμένος πυρετός,
σοβαρός πόνος στο άνω αριστερό τεταρτημόριο κοιλίας (πιθανή σπληνομεγαλία),
δυσκολία στην αναπνοή ή κατάποση,
επιμονή συμπτωμάτων πέραν των αναμενόμενων εβδομάδων.

14
Συχνό κλινικό λάθος

Το συχνότερο λάθος είναι η υπερερμηνεία ενός θετικού EBV-IgM χωρίς συσχέτιση με EBV-IgG και συμπτώματα, οδηγώντας σε άσκοπες επαναλήψεις εξετάσεων ή περιττό άγχος.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η απόδοση χρόνιων ή άτυπων συμπτωμάτων αποκλειστικά στον EBV, χωρίς πλήρη εργαστηριακή διερεύνηση.

Η σωστή προσέγγιση είναι πάντα κλινικοεργαστηριακή: συνδυασμός ορολογίας, κλινικής εικόνας και — όταν χρειάζεται — μοριακού ελέγχου.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

EBV-IgM	EBV-IgG	Συμπτώματα	Ορθή κλινική προσέγγιση
Θετικό	Αρνητικό	Παρόντα	Πιθανή πρώιμη πρωτολοίμωξη → επανέλεγχος IgG σε 7–14 ημέρες
Θετικό	Θετικό	Παρόντα	Συμβατό με οξεία/πρόσφατη EBV λοίμωξη → υποστηρικτική αγωγή
Θετικό	Θετικό	Απόντα	Πιθανή παροδική IgM θετικότητα → αποφυγή υπερδιάγνωσης, κλινική παρακολούθηση
Αρνητικό	Θετικό	Μεταβλητά	Παλαιά λοίμωξη → αναζήτηση άλλης αιτίας συμπτωμάτων

15
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι σημαίνει θετικό EBV-IgM;

Υποδηλώνει συνήθως πρόσφατη ή οξεία λοίμωξη από EBV, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από συμπτώματα και χαμηλό ή αρνητικό EBV-IgG.

Χρειάζεται ειδική θεραπεία;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική (ξεκούραση, υγρά, αναλγητικά), καθώς δεν υπάρχει ειδική αντι-EBV αγωγή για την απλή μονοπυρήνωση.

Πόσο διαρκεί η θετικότητα του EBV-IgM;

Συνήθως διαρκεί λίγες εβδομάδες και στη συνέχεια υποχωρεί, ενώ το EBV-IgG παραμένει θετικό μακροχρόνια ως ένδειξη προηγούμενης έκθεσης.

Μπορεί να είναι ψευδώς θετικό;

Σπάνια ναι. Για αυτό απαιτείται πάντα συνδυασμός με EBV-IgG και συσχέτιση με την κλινική εικόνα.

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος;

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή όταν το εργαστηριακό αποτέλεσμα δεν συμβαδίζει με την κλινική εικόνα.

16
Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση EBV-IgM ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17
Βιβλιογραφία

1. Epstein-Barr virus serology – CDC
https://www.cdc.gov/epstein-barr/laboratory-testing.html

2. Interpretation of EBV antibody profiles – Clinical Microbiology Reviews
https://journals.asm.org/doi/10.1128/CMR.00043-10

3. Infectious mononucleosis and EBV – NEJM
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra2011860

4. EBV infection – diagnosis and management – UpToDate
https://www.uptodate.com/contents/epstein-barr-virus-infection

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

ebv-igg-exetasi-aimatos-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

29/Jan/2026

EBV-IgG: Εξέταση Αίματος για Προηγούμενη Λοίμωξη από Epstein-Barr

Τελευταία ενημέρωση:
29 Ιανουαρίου 2026

Τι να θυμάστε: Το EBV-IgG δείχνει ότι έχετε εκτεθεί στο παρελθόν στον ιό Epstein-Barr και έχετε αναπτύξει ανοσολογική μνήμη. Δεν τεκμηριώνει ενεργή λοίμωξη από μόνο του και πρέπει πάντα να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με IgM και κλινικά ευρήματα.

1
Τι είναι το EBV-IgG

Η εξέταση EBV-IgG ανιχνεύει αντισώματα IgG έναντι του ιού Epstein–Barr (EBV). Στην πράξη, ένα θετικό EBV-IgG σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει εκτεθεί στο παρελθόν στον EBV και έχει αναπτύξει ανοσολογική μνήμη. Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτό αποτελεί απλώς «ιστορικό» επαφής με τον ιό, χωρίς ενεργή νόσο.

Κλινικό νόημα με 1 φράση: Το EBV-IgG είναι εξέταση «παλαιάς λοίμωξης» και δεν χρησιμοποιείται μόνο του για να αποδείξει ενεργή μονοπυρήνωση ή «επανενεργοποίηση».

Ο EBV είναι ένας ερπητοϊός που, μετά την πρωτολοίμωξη, μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα μορφή μέσα σε κύτταρα του ανοσοποιητικού (κυρίως Β-λεμφοκύτταρα). Η ανοσολογική απάντηση έχει τυπική χρονική ακολουθία: πρώιμη παραγωγή IgM και αργότερα παραγωγή IgG που παραμένει για χρόνια ή και εφ’ όρου ζωής. Γι’ αυτό και το EBV-IgG από μόνο του είναι εξαιρετικά συχνά θετικό στον γενικό πληθυσμό.

Στην καθημερινή πράξη, το EBV-IgG αποτελεί βασικό εργαλείο όταν θέλουμε να απαντήσουμε σε μια συγκεκριμένη ερώτηση: «Έχει περάσει ο ασθενής EBV στο παρελθόν;» Για να απαντηθεί όμως το διαφορετικό ερώτημα «έχει τώρα ενεργό λοίμωξη;» απαιτείται συνδυασμός με άλλους δείκτες (π.χ. IgM, EBNA, ή/και EBV PCR ανάλογα με το σενάριο).

Για το πλήρες κλινικό πλαίσιο του ιού και τις συχνές παρανοήσεις, δες και το pillar:

Ιός Epstein-Barr (EBV): ο ιός που κρύβεται πίσω από πολλές παθήσεις

2
Πότε ζητείται η εξέταση

Η εξέταση EBV-IgG ζητείται όταν ο ιατρός θέλει να τεκμηριώσει προηγούμενη επαφή με τον EBV ή να ξεκαθαρίσει αν ένα τρέχον κλινικό πρόβλημα είναι πιθανό να σχετίζεται με πρόσφατη λοίμωξη. Το κλειδί είναι ότι το EBV-IgG σπάνια «απαντά μόνο του» σε όλα· συνήθως εντάσσεται σε panel EBV ορολογίας (IgM/IgG και, ανά περίπτωση, EBNA).

Διερεύνηση μονοπυρήνωσης (πυρετός, φαρυγγίτιδα, λεμφαδενοπάθεια, σπληνομεγαλία): το IgG βοηθά να ξεχωρίσει αν υπάρχει παλαιά έκθεση και να ερμηνευτούν τα υπόλοιπα αντισώματα.
Αποσαφήνιση ιστορικού όταν κάποιος αναφέρει «το είχα παλιά» ή υπάρχει παλιό ασαφές επεισόδιο: το IgG λειτουργεί ως εργαστηριακή τεκμηρίωση.
Έλεγχος πριν από ανοσοκαταστολή ή σε ειδικά κλινικά πλαίσια όπου η γνώση προηγούμενης έκθεσης έχει αξία για τη συνολική εκτίμηση κινδύνου.
Παρατεινόμενη κόπωση ή μη ειδικά συμπτώματα: ζητείται κυρίως για να διαπιστωθεί αν υπάρχει παλαιά λοίμωξη, αλλά απαιτείται προσοχή στην ερμηνεία (η θετικότητα είναι συχνή και δεν «εξηγεί» από μόνη της τα συμπτώματα).
Διαφορική διάγνωση όταν χρειάζεται να ξεχωρίσουμε EBV από άλλες αιτίες «μονοπυρηνωτικού συνδρόμου» (π.χ. CMV), πάντα με την κατάλληλη συνοδό ορολογία.

Πρακτική οδηγία ερμηνείας: Αν το βασικό ερώτημα είναι «είναι τώρα ενεργή EBV λοίμωξη;», το EBV-IgG πρέπει να αξιολογείται μαζί με EBV-IgM και κατά περίπτωση EBNA ή/και EBV PCR. Μόνο του απαντά κυρίως στο «έχει περάσει EBV κάποτε;».

Σε κάθε περίπτωση, στόχος δεν είναι απλώς ένα «θετικό/αρνητικό», αλλά μια ορθολογική απάντηση στην κλινική ερώτηση. Αυτό μειώνει τα ψευδή συμπεράσματα τύπου «έχω ενεργό EBV γιατί έχω IgG» και αποφεύγει άσκοπους επαναληπτικούς ελέγχους.

3
Πώς γίνεται η εξέταση

Η εξέταση EBV-IgG πραγματοποιείται σε δείγμα φλεβικού αίματος και αναλύεται με ανοσολογικές μεθόδους υψηλής ευαισθησίας, συνήθως CLIA ή ELISA. Δεν απαιτείται νηστεία και η αιμοληψία μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.

Στο εργαστήριο, ανιχνεύονται ειδικά IgG αντισώματα έναντι αντιγόνων του EBV. Το αποτέλεσμα εκφράζεται ως θετικό/αρνητικό ή ως ημιποσοτικός δείκτης, ανάλογα με τη μέθοδο. Σημαντικό είναι ότι ο απόλυτος αριθμός ή ο «τίτλος» του IgG δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τη βαρύτητα παλαιάς λοίμωξης ή την παρουσία ενεργού νόσου.

Εργαστηριακή σημείωση: Το EBV-IgG έχει αξία μόνο στο πλαίσιο πλήρους EBV ορολογίας. Από μόνο του δεν μπορεί να ξεχωρίσει παλαιά λοίμωξη από πιθανή επανενεργοποίηση.

Σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. ανοσοκαταστολή, άτυπη κλινική εικόνα), ο ιατρός μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικά EBV-IgM, EBNA ή EBV PCR, ώστε να υπάρχει σαφής χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης.

4
Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgG

Ένα θετικό EBV-IgG σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει έρθει σε επαφή με τον ιό Epstein-Barr στο παρελθόν και έχει αναπτύξει ανοσολογική μνήμη. Αυτό είναι εξαιρετικά συχνό στον γενικό πληθυσμό και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υποδηλώνει ενεργή λοίμωξη.

Με απλά λόγια, το EBV-IgG απαντά στο ερώτημα: «έχω περάσει EBV κάποτε;» — όχι στο «τον έχω τώρα ενεργό;». Για να τεκμηριωθεί πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη απαιτείται συνδυασμός με EBV-IgM και, κατά περίπτωση, άλλους δείκτες.

Συχνή παρερμηνεία: Η παρουσία EBV-IgG από μόνη της δεν σημαίνει «έχω ενεργό EBV», ούτε εξηγεί αυτόματα συμπτώματα όπως κόπωση ή μυαλγίες.

Επειδή ο EBV είναι ιός με δυνατότητα λανθάνουσας παραμονής στον οργανισμό και ευρύ φάσμα κλινικών εκδηλώσεων, η σωστή ερμηνεία των αντισωμάτων πρέπει πάντα να γίνεται στο συνολικό πλαίσιο της νόσου.

Για αναλυτική κατανόηση του ίδιου του ιού, των πιθανών επιπλοκών και των συσχετίσεων με άλλα νοσήματα, μπορείς να δεις τον πλήρη ιατρικό οδηγό εδώ:

Ιός Epstein-Barr (EBV): ο ιός που κρύβεται πίσω από πολλές παθήσεις

5
Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgG

Ένα αρνητικό EBV-IgG υποδηλώνει συνήθως ότι δεν έχει υπάρξει προηγούμενη λοίμωξη από EBV. Ωστόσο, υπάρχει και το ενδεχόμενο η μόλυνση να είναι πολύ πρόσφατη, πριν προλάβει ο οργανισμός να παράγει IgG αντισώματα.

Το χρονικό αυτό «παράθυρο» είναι ιδιαίτερα σημαντικό: κατά τις πρώτες εβδομάδες μετά την έκθεση, το EBV-IgG μπορεί να παραμένει αρνητικό ενώ η λοίμωξη βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Κλινικό tip: Αν υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία μονοπυρήνωσης με αρνητικό EBV-IgG, συνιστάται επανέλεγχος μετά από 7–14 ημέρες ή έλεγχος EBV-IgM.

Πρακτικά, αρνητικό EBV-IgG μπορεί να σημαίνει:

Πραγματική απουσία προηγούμενης επαφής με EBV (σπάνιο σε ενήλικες).
Πολύ πρώιμο στάδιο πρωτολοίμωξης.
Σπάνια, ανεπαρκή ανοσολογική απάντηση (π.χ. βαριά ανοσοκαταστολή).

6
EBV-IgG και EBV-IgM

Ο συνδυασμός EBV-IgG και EBV-IgM επιτρέπει τη χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης και έχει πολύ μεγαλύτερη διαγνωστική αξία από κάθε δείκτη μεμονωμένα.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

EBV-IgM	EBV-IgG	Πιθανή ερμηνεία
Θετικό	Αρνητικό	Πολύ πρώιμη πρωτολοίμωξη
Θετικό	Θετικό	Οξεία ή πρόσφατη λοίμωξη
Αρνητικό	Θετικό	Παλαιά λοίμωξη / ανοσολογική μνήμη
Αρνητικό	Αρνητικό	Καμία προηγούμενη έκθεση ή πολύ πρώιμο στάδιο

Σε αμφίβολες περιπτώσεις ή σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματικός έλεγχος με EBNA ή EBV PCR για σαφέστερη διάκριση μεταξύ παλαιάς λοίμωξης και πιθανής επανενεργοποίησης.

7
Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

Το EBV-IgG από μόνο του δεν μπορεί να αποδείξει επανενεργοποίηση του ιού. Επειδή τα IgG παραμένουν θετικά για χρόνια μετά την πρωτολοίμωξη, η απλή παρουσία τους δείχνει μόνο παλαιά έκθεση.

Η υποψία επανενεργοποίησης τίθεται όταν υπάρχει συμβατή κλινική εικόνα και συνδυαστικά εργαστηριακά ευρήματα, όπως:

επαναεμφάνιση EBV-IgM,
χαρακτηριστικό προφίλ EBNA,
ή ανίχνευση ιικού φορτίου με EBV-PCR (κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους).

Σε ανοσοεπαρκή άτομα, πραγματική κλινικά σημαντική επανενεργοποίηση είναι σχετικά σπάνια. Αντίθετα, σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή (π.χ. μεταμοσχευμένοι, αιματολογικά νοσήματα), η EBV-PCR αποκτά μεγαλύτερη διαγνωστική αξία.

Συχνό κλινικό λάθος: Να χαρακτηρίζεται ως «επανενεργοποίηση EBV» οποιοδήποτε σύμπτωμα συνυπάρχει με θετικό EBV-IgG, χωρίς επιβεβαίωση με IgM, EBNA ή PCR.

Με απλά λόγια: θετικό EBV-IgG ≠ ενεργός EBV. Η διάγνωση επανενεργοποίησης είναι συνδυαστική και δεν βασίζεται ποτέ σε έναν μόνο δείκτη.

8
EBV-IgG και χρόνια κόπωση

Πολλοί ασθενείς με χρόνια κόπωση διαπιστώνουν τυχαία ότι έχουν θετικό EBV-IgG και εύλογα αναρωτιούνται αν «φταίει ο EBV». Στην πράξη, επειδή το EBV-IgG είναι θετικό στο μεγαλύτερο μέρος του ενήλικου πληθυσμού, η εύρεσή του δεν τεκμηριώνει αιτιολογική σχέση με την κόπωση.

Η χρόνια κόπωση είναι πολυπαραγοντικό σύμπτωμα και μπορεί να σχετίζεται με:

διαταραχές θυρεοειδούς,
αναιμία ή ανεπάρκεια σιδήρου,
διαταραχές ύπνου,
στρες ή καταθλιπτική συμπτωματολογία,
άλλες λοιμώξεις ή φλεγμονώδεις καταστάσεις.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο χρόνιας ενεργού EBV λοίμωξης, αλλά αυτό απαιτεί τεκμηριωμένο ιικό φορτίο, επίμονα συμπτώματα και ειδικά εργαστηριακά κριτήρια — όχι απλώς θετικό EBV-IgG.

Για τον λόγο αυτό, όταν το κύριο πρόβλημα είναι η κόπωση, η προσέγγιση πρέπει να είναι σφαιρική και όχι μονοθεματικά προσανατολισμένη στον EBV.

9
Σχέση με άλλα αυτοάνοσα

Ο ιός Epstein-Barr έχει μελετηθεί εκτενώς για πιθανή συσχέτιση με διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν επιδημιολογική συσχέτιση, όχι άμεση αιτιότητα.

Οι προτεινόμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν:

Molecular mimicry (ομοιότητα ιικών αντιγόνων με ανθρώπινες πρωτεΐνες),
παραμονή του EBV σε Β-λεμφοκύτταρα και χρόνια ανοσοδιέγερση,
διαταραχή της ανοσολογικής ανοχής σε γενετικά ευαίσθητα άτομα.

Παρά τα παραπάνω, ένα θετικό EBV-IgG είναι τόσο συχνό στον γενικό πληθυσμό, ώστε δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικός ή προγνωστικός δείκτης αυτοάνοσου νοσήματος.

Τι να θυμάστε: Η παρουσία EBV-IgG δείχνει παλαιά επαφή με τον ιό — δεν σημαίνει ότι ο EBV «προκάλεσε» κάποιο αυτοάνοσο ούτε καθορίζει την πορεία του.

Στην κλινική πράξη, η διερεύνηση αυτοάνοσων βασίζεται σε ειδικούς ανοσολογικούς δείκτες (ANA, anti-dsDNA, RF κ.λπ.) και στο κλινικό προφίλ του ασθενούς, όχι στην απλή παρουσία EBV αντισωμάτων.

10
Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

Η εξέταση EBV-IgG αποκτά μεγαλύτερη κλινική αξία σε συγκεκριμένες ομάδες, όπου η γνώση προηγούμενης έκθεσης ή η πιθανότητα επανενεργοποίησης έχει πρακτικές συνέπειες:

Ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς (χημειοθεραπεία, βιολογικοί παράγοντες, κορτικοστεροειδή): αυξημένος κίνδυνος άτυπης πορείας ή επανενεργοποίησης.
Υποψήφιοι μεταμόσχευσης ή μεταμοσχευμένοι: το EBV status συμβάλλει στη συνολική εκτίμηση κινδύνου για EBV-σχετιζόμενες επιπλοκές.
Ασθενείς με άτυπη μονοπυρήνωση ή παρατεινόμενα συμπτώματα όπου απαιτείται σαφής χρονική τοποθέτηση της λοίμωξης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το EBV-IgG δεν λειτουργεί απομονωμένα αλλά εντάσσεται σε ευρύτερο διαγνωστικό αλγόριθμο, που μπορεί να περιλαμβάνει EBV-IgM, EBNA και, όταν χρειάζεται, EBV-PCR.

11
Περιορισμοί της εξέτασης

Το EBV-IgG αποτελεί δείκτη προηγούμενης έκθεσης στον EBV, αλλά έχει σαφείς περιορισμούς όταν χρησιμοποιείται μεμονωμένα.

Δεν διαχωρίζει παλαιά λοίμωξη από πιθανή λανθάνουσα επανενεργοποίηση.
Δεν τεκμηριώνει ενεργή νόσο, ακόμη και αν ο τίτλος είναι υψηλός.
Δεν συσχετίζεται γραμμικά με τη βαρύτητα συμπτωμάτων.
Είναι θετικό στο μεγαλύτερο μέρος του ενήλικου πληθυσμού, άρα έχει περιορισμένη ειδικότητα.
Σε ανοσοκατεσταλμένους μπορεί να εμφανιστεί άτυπο ορολογικό προφίλ.

Επιπλέον, προ-αναλυτικοί και κλινικοί παράγοντες (χρόνος δειγματοληψίας, συνυπάρχουσες λοιμώξεις, ανοσολογική κατάσταση) επηρεάζουν σημαντικά την ερμηνεία.

Συχνό κλινικό λάθος: Η απόδοση γενικών συμπτωμάτων (κόπωση, μυαλγίες, «θολό» αίσθημα) αποκλειστικά σε θετικό EBV-IgG, χωρίς έλεγχο άλλων αιτιών και χωρίς πλήρη EBV ορολογία.

Για τον λόγο αυτό, το EBV-IgG πρέπει πάντα να αξιολογείται στο πλαίσιο συνδυαστικών εξετάσεων (IgM, EBNA, ενδεχομένως EBV-PCR) και της συνολικής κλινικής εικόνας.

12
Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

Το EBV-IgG αποτελεί απλώς ένα κομμάτι του συνολικού παζλ της EBV λοίμωξης. Ο ίδιος ο ιός έχει πολύπλοκη βιολογία, ικανότητα λανθάνουσας παραμονής στον οργανισμό και ευρύ φάσμα κλινικών εκδηλώσεων — από ασυμπτωματική λοίμωξη έως κλασική λοιμώδη μονοπυρήνωση και, σπανιότερα, σοβαρότερες επιπλοκές.

Η κατανόηση του πότε ο EBV είναι απλώς «παρών στο ιστορικό» και πότε έχει κλινική σημασία απαιτεί συνδυασμό ορολογίας, μοριακών εξετάσεων και ιατρικής αξιολόγησης.

Για πλήρη και αναλυτική παρουσίαση του ίδιου του ιού Epstein-Barr, των πιθανών επιπτώσεων και των συχνών παρανοήσεων, μπορείς να δεις τον αναλυτικό ιατρικό οδηγό εδώ:

Ιός Epstein-Barr (EBV): ο ιός που κρύβεται πίσω από πολλές παθήσεις

13
Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

Ένα θετικό EBV-IgG είναι εξαιρετικά συχνό στον γενικό πληθυσμό και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν απαιτεί καμία θεραπεία. Απλώς δείχνει ότι έχετε έρθει σε επαφή με τον ιό Epstein-Barr κάποια στιγμή στο παρελθόν.

Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτό δεν έχει πρακτική συνέπεια στην καθημερινή ζωή. Ο EBV παραμένει σε λανθάνουσα μορφή στον οργανισμό χωρίς να προκαλεί συμπτώματα.

Τι να θυμάστε:

Το EBV-IgG δείχνει παλαιά έκθεση — όχι ενεργή λοίμωξη.
Δεν χρειάζεται αγωγή μόνο και μόνο επειδή είναι θετικό.
Δεν αποτελεί από μόνο του αιτία κόπωσης ή πόνων.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με συμπτώματα και άλλες εξετάσεις.

Επικοινωνήστε με τον ιατρό σας αν συνυπάρχουν:

επίμονος πυρετός,
έντονη λεμφαδενοπάθεια,
παρατεταμένη αδυναμία που δεν βελτιώνεται,
σημεία ανοσοκαταστολής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί πιο εκτεταμένος έλεγχος, όχι όμως επειδή το IgG είναι θετικό, αλλά λόγω της συνολικής κλινικής εικόνας.

14
Συχνό κλινικό λάθος

Το συχνότερο λάθος είναι η απόδοση κάθε συμπτώματος σε «ενεργό EBV» αποκλειστικά και μόνο επειδή βρέθηκε θετικό EBV-IgG.

Στην πράξη αυτό οδηγεί συχνά σε:

άσκοπες επαναλήψεις εξετάσεων,
καθυστέρηση διάγνωσης άλλων αιτιών,
άγχος στον ασθενή χωρίς πραγματικό όφελος.

Η σωστή προσέγγιση είναι πάντα κλινικοεργαστηριακή: αξιολόγηση συμπτωμάτων, βασικός αιματολογικός έλεγχος και στοχευμένες εξετάσεις — όχι εστίαση σε έναν μόνο δείκτη.

Τι σημαίνει αν έχω θετικό EBV-IgG;

Σημαίνει ότι έχετε εκτεθεί στο παρελθόν στον ιό Epstein-Barr και έχετε αναπτύξει ανοσολογική μνήμη. Δεν αποδεικνύει ενεργή λοίμωξη.

Μπορεί το EBV-IgG να εξηγεί τη χρόνια κόπωση;

Συνήθως όχι. Το EBV-IgG είναι θετικό στους περισσότερους ενήλικες και από μόνο του δεν τεκμηριώνει αιτία κόπωσης. Απαιτείται ευρύτερος έλεγχος.

Χρειάζεται θεραπεία όταν το EBV-IgG είναι θετικό;

Όχι. Δεν υπάρχει ένδειξη θεραπείας μόνο λόγω θετικού EBV-IgG, εκτός αν συνυπάρχουν στοιχεία ενεργής λοίμωξης ή άλλη ειδική κλινική ένδειξη.

Μπορεί να δείξει αν έχω ενεργό EBV;

Όχι. Για ενεργή ή πρόσφατη λοίμωξη χρειάζεται συνδυασμός με EBV-IgM και, κατά περίπτωση, EBNA ή EBV-PCR.

Αν το EBV-IgG είναι αρνητικό, αποκλείεται ο EBV;

Όχι πάντα. Σε πολύ πρώιμη λοίμωξη το EBV-IgG μπορεί να είναι ακόμη αρνητικό. Αν υπάρχει υποψία, συνιστάται επανέλεγχος ή EBV-IgM.

Πόσο συχνό είναι να έχω θετικό EBV-IgG;

Είναι πολύ συχνό. Η πλειονότητα των ενηλίκων έχει θετικό EBV-IgG λόγω παλαιάς έκθεσης στον ιό.

16
Κλείστε Ραντεβού

Κλείστε εύκολα εξέταση EBV-IgG ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17
Βιβλιογραφία

1. Epstein-Barr virus serology – CDC
https://www.cdc.gov/epstein-barr/laboratory-testing.html

2. Interpretation of EBV antibody profiles – Clinical Microbiology Reviews
https://journals.asm.org/doi/10.1128/CMR.00043-10

3. Chronic active Epstein-Barr virus infection – NEJM
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra2011860

4. Serological diagnosis of EBV infection – UpToDate
https://www.uptodate.com/contents/epstein-barr-virus-infection

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

ptau217-ab42-exetasi-aimatos-alzheimer-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

28/Jan/2026

pTau217 / Tau217 & Aβ42 (Αβ42): Οι «νέες» εξετάσεις αίματος για Alzheimer – τι δείχνουν και πώς ερμηνεύονται

Τελευταία ενημέρωση: 28 Ιανουαρίου 2026

Τι να θυμάστε (σε 25″):
Οι δείκτες pTau217 και Aβ42 στο αίμα (συχνά ως λόγος pTau217/Aβ42 ή/και Aβ42/40) χρησιμοποιούνται για να εκτιμήσουν αν υπάρχει πιθανότητα αμυλοειδικής παθολογίας που σχετίζεται με Alzheimer. Δεν είναι «screening» για όλους, ούτε διάγνωση από μόνοι τους· εντάσσονται σε ιατρική αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, επιβεβαιώνονται με άλλες εξετάσεις.

1

Τι είναι τα pTau217/Tau217 και Aβ42

Στη νόσο Alzheimer υπάρχουν δύο βασικές «βιολογικές υπογραφές»: (α) η αμυλοειδική παθολογία (β-αμυλοειδές) και (β) η παθολογική tau.
Το Aβ42 (Αβ42) είναι μορφή του β-αμυλοειδούς που μειώνεται όταν σχηματίζονται αμυλοειδικές πλάκες στον εγκέφαλο.
Η pTau217 είναι tau πρωτεΐνη φωσφορυλιωμένη στη θέση 217 και αποτελεί ευαίσθητο δείκτη Alzheimer-σχετιζόμενης παθολογίας στο πλαίσιο αξιολόγησης γνωστικής έκπτωσης.

Ιατρική σύνοψη:
Στη νόσο Alzheimer, η εναπόθεση β-αμυλοειδούς (πτώση Aβ42 στο αίμα) και η παθολογική φωσφορυλίωση της tau (αύξηση pTau217) αποτελούν τις δύο κύριες βιολογικές διεργασίες.
Ο συνδυασμός τους σε λόγο (pTau217/Aβ42) επιτρέπει πιο αξιόπιστη εκτίμηση της πιθανότητας υποκείμενης αμυλοειδικής παθολογίας σε ασθενείς με γνωστικά συμπτώματα.

2

Γιατί μιλάμε τώρα για «εξετάσεις αίματος» στο Alzheimer

Μέχρι πρόσφατα, η τεκμηρίωση αμυλοειδικής παθολογίας γινόταν κυρίως με PET αμυλοειδούς ή με ανάλυση δεικτών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ).
Το 2025 εγκρίθηκε για πρώτη φορά εξέταση αίματος που χρησιμοποιεί pTau217 και Aβ42 (μέσω λόγου pTau217/Aβ42) για να εκτιμήσει την πιθανότητα παρουσίας αμυλοειδικών πλακών σε συμπτωματικούς ενήλικες.
Αυτό άνοιξε τον δρόμο για πιο εύκολη, λιγότερο επεμβατική αρχική βιολογική αξιολόγηση της νόσου Alzheimer.

Γιατί έχει σημασία κλινικά:
Για πρώτη φορά, η αρχική βιολογική διερεύνηση της νόσου Alzheimer μπορεί να ξεκινήσει με απλή αιμοληψία.
Αυτό επιτρέπει ταχύτερη διαλογή ασθενών, καλύτερη επιλογή όσων χρειάζονται PET ή ΕΝΥ και πρακτικότερη ένταξη σε σύγχρονες anti-amyloid θεραπευτικές στρατηγικές.

3

pTau217: τι δείχνει για τον εγκέφαλο

Η pTau217 αντανακλά παθολογικές αλλαγές της tau πρωτεΐνης που σχετίζονται στενά με τη νόσο Alzheimer.
Στην πράξη λειτουργεί ως δείκτης πιθανότητας (rule-in / rule-out) για Alzheimer-σχετιζόμενη αμυλοειδική παθολογία, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αμυλοειδικούς δείκτες όπως Aβ42 ή Aβ42/40.
Με απλά λόγια: αυξημένη pTau217 αυξάνει την πιθανότητα ότι οι γνωστικές διαταραχές έχουν βιολογικό υπόστρωμα Alzheimer.

Πρακτική ερμηνεία:
Απομονωμένη τιμή pTau217 δεν αρκεί· η διαγνωστική της αξία μεγιστοποιείται όταν αξιολογείται σε λόγο με Aβ42 ή Aβ42/40 και πάντα σε συνδυασμό με τα κλινικά ευρήματα του ασθενούς.

4

Aβ42 & λόγοι (pTau217/Aβ42, Aβ42/40): πώς διαβάζονται

Το Aβ42 σπάνια ερμηνεύεται μόνο του· συνήθως χρησιμοποιείται σε λόγο ώστε να μειωθεί η αναλυτική και βιολογική μεταβλητότητα.
Οι δύο πιο διαδεδομένες προσεγγίσεις είναι:
(α) pTau217/Aβ42, που συνδυάζει tau παθολογία με αμυλοειδές, και
(β) Aβ42/40, που εκτιμά καθαρά το αμυλοειδικό φορτίο.
Στην εγκεκριμένη εργαστηριακή προσέγγιση Lumipulse χρησιμοποιείται ο λόγος pTau217/β-Amyloid 1-42 για να εκτιμηθεί η πιθανότητα παρουσίας αμυλοειδικών πλακών.
Όσο πιο παθολογικός είναι ο λόγος, τόσο αυξάνει η πιθανότητα υποκείμενης Alzheimer-σχετιζόμενης παθολογίας.

Πώς να το διαβάσω πρακτικά:
Δεν κοιτάμε μεμονωμένες τιμές αλλά τον λόγο των δεικτών.
Όσο πιο «παθολογικός» είναι ο λόγος pTau217/Aβ42 ή Aβ42/40, τόσο αυξάνει η πιθανότητα ύπαρξης αμυλοειδικής παθολογίας — όμως η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και την ιατρική αξιολόγηση.

5

Ποιοι ωφελούνται: πότε έχει νόημα να γίνουν

Οι εξετάσεις pTau217/Aβ42 έχουν μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει κλινική υποψία, όπως:
επίμονη έκπτωση μνήμης, αλλαγές συμπεριφοράς ή λειτουργικότητας, ή εικόνα συμβατή με ήπια νοητική διαταραχή (MCI) που χρειάζεται βιολογική τεκμηρίωση.
Δεν προορίζονται ως «γενικός προληπτικός έλεγχος» για ασυμπτωματικό πληθυσμό, αλλά ως εργαλείο υποστήριξης της διάγνωσης σε κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.

Σε ποιους δεν ενδείκνυνται:
Δεν συνιστώνται ως προληπτικός έλεγχος σε ασυμπτωματικά άτομα ούτε ως «τεστ ρουτίνας».
Η αξία τους είναι μεγαλύτερη όταν υπάρχει τεκμηριωμένη κλινική υποψία και σαφές διαγνωστικό ερώτημα.

6

Σε ποιο πλαίσιο: ιατρείο μνήμης, νευρολόγος, εξειδικευμένη εκτίμηση

Η ασφαλής χρήση των βιοδεικτών αίματος προϋποθέτει ιατρικό πλαίσιο:
αναλυτικό ιστορικό, κλινική νευρολογική και νευροψυχολογική αξιολόγηση και, όπου χρειάζεται, απεικόνιση (π.χ. MRI εγκεφάλου).
Ακόμη και στις επίσημες εγκρίσεις, τονίζεται ότι η εξέταση δεν είναι αυτόνομη και πρέπει πάντα να συνδυάζεται με τα υπόλοιπα κλινικά δεδομένα πριν ληφθούν διαγνωστικές ή θεραπευτικές αποφάσεις.

Τυπική κλινική ροή:
Συμπτώματα → ιατρική αξιολόγηση → βασικός εργαστηριακός έλεγχος → βιοδείκτες αίματος (όταν ενδείκνυται) → PET ή ΕΝΥ σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Ο στόχος είναι η σταδιακή αύξηση της διαγνωστικής βεβαιότητας με το λιγότερο επεμβατικό μέσο.

7

Πώς γίνεται η εξέταση (πρακτικά)

Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία (συνήθως πλάσμα).
Το εργαστήριο ακολουθεί συγκεκριμένο πρωτόκολλο φυγοκέντρησης, επεξεργασίας και αποθήκευσης ώστε να περιορίζεται η αναλυτική μεταβλητότητα.
Το αποτέλεσμα μπορεί να δοθεί είτε ως αριθμητική τιμή/λόγος, είτε ως κατηγοριοποίηση (π.χ. αρνητικό, θετικό ή ακαθόριστο), ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο.

Τι να περιμένετε πρακτικά:
Η διαδικασία δεν διαφέρει από μια συνηθισμένη αιμοληψία.
Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία εκτός αν δοθούν διαφορετικές οδηγίες από τον θεράποντα και τα αποτελέσματα εντάσσονται πάντα σε συνολική ιατρική εκτίμηση.

8

Προ-αναλυτικοί παράγοντες: τι μπορεί να επηρεάσει αποτέλεσμα

Συχνό πρακτικό σημείο:
Σε βιοδείκτες νευροεκφύλισης, μικρές διαφορές στον χειρισμό δείγματος (χρόνος μέχρι φυγοκέντρηση, συνθήκες αποθήκευσης, επαναλαμβανόμενες αποψύξεις) μπορεί να επηρεάσουν την αναλυτική σταθερότητα.
Για αυτό η τυποποίηση στο εργαστήριο είναι κρίσιμη.

Με απλά λόγια: το αποτέλεσμα δεν είναι «απλώς ένα νούμερο».
Είναι προϊόν σωστής προετοιμασίας δείγματος και σωστής ένταξης στο συνολικό κλινικό πλαίσιο του ασθενούς.

9

Ερμηνεία αποτελέσματος: θετικό, αρνητικό, ακαθόριστο

Σε πρακτικούς όρους, τα αποτελέσματα εντάσσονται σε τρεις βασικές ζώνες:

Αρνητικό (rule-out πιθανότητας): μειώνει την πιθανότητα αμυλοειδικής παθολογίας και συχνά περιορίζει την ανάγκη για άμεσο PET ή ΕΝΥ, ανάλογα με το κλινικό σενάριο.
Θετικό (rule-in πιθανότητας): αυξάνει την πιθανότητα παρουσίας αμυλοειδικών πλακών και συνήθως οδηγεί σε επιβεβαιωτική στρατηγική (π.χ. PET/ΕΝΥ), σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα.
Ακαθόριστο: σε ένα ποσοστό περιπτώσεων το αποτέλεσμα δεν ταξινομείται καθαρά (indeterminate) και τότε η απόφαση βασίζεται αποκλειστικά στο συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Τι κάνω μετά το αποτέλεσμα:
Ανεξάρτητα από το αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, αρνητικό ή ακαθόριστο, το επόμενο βήμα καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό.
Μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, επιβεβαιωτικές εξετάσεις (PET ή ΕΝΥ) ή περαιτέρω νευρολογική αξιολόγηση, ανάλογα με τα συμπτώματα και το συνολικό κλινικό προφίλ.

10

Περιορισμοί και «συχνά λάθη» στην ερμηνεία

Συχνό κλινικό λάθος:
Να θεωρείται ένα θετικό pTau217/Aβ42 ως «οριστική διάγνωση Alzheimer» χωρίς συνολική κλινική αξιολόγηση,
ή αντίστροφα ένα αρνητικό αποτέλεσμα ως απόδειξη ότι «δεν υπάρχει πρόβλημα», ενώ τα συμπτώματα επιμένουν.

Πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη ότι υπάρχει πιθανότητα ψευδώς θετικών και ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων.
Για τον λόγο αυτό, οι εξετάσεις αυτές δεν χρησιμοποιούνται ως screening και δεν αποτελούν αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο, αλλά εντάσσονται σε ολοκληρωμένη ιατρική εκτίμηση.

11

Σύγκριση με ΕΝΥ (CSF) και PET: πότε χρειάζονται

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Μέθοδος	Τι τεκμηριώνει καλύτερα	Πλεονέκτημα	Μειονέκτημα
Αίμα: pTau217/Aβ42	Πιθανότητα αμυλοειδικής παθολογίας (σε κατάλληλο πλαίσιο)	Ελάχιστα επεμβατικό, ευκολότερη πρόσβαση	Δεν αποτελεί αυτόνομη διάγνωση, υπάρχει πιθανότητα ακαθόριστου αποτελέσματος ή σφάλματος ταξινόμησης
ΕΝΥ (CSF) βιοδείκτες	Αμυλοειδές και tau με υψηλή βιολογική εγγύτητα στο ΚΝΣ	Καλά τεκμηριωμένη προσέγγιση σε εξειδικευμένα κέντρα	Πιο επεμβατικό (οσφυονωτιαία παρακέντηση)
PET αμυλοειδούς	Άμεση απεικόνιση αμυλοειδικών πλακών	Οπτική τεκμηρίωση, χρήσιμο σε δύσκολες περιπτώσεις	Κόστος, διαθεσιμότητα και έκθεση σε ραδιοφάρμακο

Πρακτικά, οι δείκτες αίματος λειτουργούν ως πρώτο βήμα βιολογικής τεκμηρίωσης.
PET ή ΕΝΥ αξιοποιούνται όταν απαιτείται μεγαλύτερη διαγνωστική βεβαιότητα ή όταν το αποτέλεσμα επηρεάζει άμεσα τις θεραπευτικές αποφάσεις.

12

Ο ρόλος τους σε θεραπείες anti-amyloid και στην παρακολούθηση

Με την είσοδο θεραπειών που στοχεύουν το αμυλοειδές, η τεκμηρίωση αμυλοειδικής παθολογίας αποκτά πρακτική κλινική σημασία.
Οι βιοδείκτες αίματος —ιδίως οι συνδυασμοί pTau217 με αμυλοειδικό δείκτη— μπορούν να βοηθήσουν στη διαλογή ασθενών που χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση πριν από εξειδικευμένες παρεμβάσεις.
Παρόλα αυτά, δεν αντικαθιστούν πλήρως τις υπόλοιπες εξετάσεις σε όλα τα κλινικά σενάρια.

Τι αλλάζει πρακτικά:
Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να λειτουργήσουν ως αρχικό φίλτρο για τον εντοπισμό ασθενών που ενδέχεται να ωφεληθούν από anti-amyloid στρατηγικές, μειώνοντας άσκοπες επεμβατικές εξετάσεις.
Η τελική επιλογή θεραπείας βασίζεται πάντα σε επιβεβαιωμένα ευρήματα και συνολική ιατρική αξιολόγηση.

13

Άλλοι δείκτες αίματος που συζητούνται (GFAP, NfL κ.ά.)

Εκτός από pTau217 και αμυλοειδικούς λόγους (όπως Aβ42/40), στη βιβλιογραφία αναφέρονται και άλλοι δείκτες αίματος, όπως GFAP και NfL, συνήθως ως μέρος ευρύτερων διαγνωστικών αλγορίθμων.
Οι δείκτες αυτοί μπορούν να αντανακλούν νευροεκφυλισμό ή νευροφλεγμονή, όμως δεν είναι τόσο ειδικοί για Alzheimer όσο ο συνδυασμός tau δείκτη με αμυλοειδικό δείκτη.
Για τον λόγο αυτό, χρησιμοποιούνται επικουρικά και όχι ως κύριο διαγνωστικό εργαλείο.

Πώς χρησιμοποιούνται στην πράξη:
GFAP και NfL αξιοποιούνται κυρίως ως συμπληρωματικοί δείκτες γενικής νευρωνικής βλάβης ή φλεγμονής.
Η μεγαλύτερη ειδικότητα για Alzheimer προκύπτει από τον συνδυασμό tau δείκτη (pTau217) με αμυλοειδικό λόγο, ενώ οι υπόλοιποι δείκτες προσθέτουν πληροφορία στο συνολικό διαγνωστικό προφίλ.

14

Τι να κάνω αν ανησυχώ για μνήμη – πρακτικό πλάνο

Κλείστε ιατρική αξιολόγηση (νευρολόγος ή ιατρείο μνήμης), ιδιαίτερα αν τα συμπτώματα διαρκούν > 3–6 μήνες ή επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα.
Βασικός εργαστηριακός έλεγχος (θυρεοειδής, βιταμίνη B12/φυλλικό, μεταβολικοί δείκτες κ.ά.), ανά κλινική κρίση.
Νευροψυχολογική εκτίμηση όπου ενδείκνυται.
Βιοδείκτες αίματος (pTau217/Aβ42 ή/και Aβ42/40) όταν ο θεράπων ιατρός κρίνει ότι μπορούν να αλλάξουν τη διαγνωστική στρατηγική (π.χ. να καθορίσουν ανάγκη για PET ή ΕΝΥ).

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Είναι η pTau217 «τεστ Alzheimer» που κάνει διάγνωση;

Όχι. Η pTau217 χρησιμοποιείται ως βιοδείκτης που εκτιμά την πιθανότητα Alzheimer-σχετιζόμενης παθολογίας και πρέπει πάντα να συνδυάζεται με κλινική αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, επιβεβαιωτικές εξετάσεις.

Σε ποια ηλικία έχει νόημα;

Συνήθως σε ενήλικες με συμπτώματα γνωστικής έκπτωσης, όπου ο θεράπων ιατρός θέλει βιολογική τεκμηρίωση αμυλοειδικής παθολογίας — όχι ως γενικός προληπτικός έλεγχος.

Τι σημαίνει «ακαθόριστο / indeterminate» αποτέλεσμα;

Σημαίνει ότι το αποτέλεσμα δεν ταξινομείται με ασφάλεια ως θετικό ή αρνητικό, οπότε η απόφαση βασίζεται κυρίως στο συνολικό κλινικό πλαίσιο και συχνά απαιτείται περαιτέρω έλεγχος.

Αν βγει αρνητικό, αποκλείεται το Alzheimer;

Όχι απόλυτα. Το αρνητικό αποτέλεσμα μειώνει την πιθανότητα αμυλοειδικής παθολογίας, αλλά η τελική εκτίμηση εξαρτάται από συμπτώματα, διάρκεια, κλινικά ευρήματα και λοιπές εξετάσεις.

Πρέπει να κάνω πρώτα PET ή ΕΝΥ αντί για αίμα;

Όχι απαραίτητα. Συχνά ξεκινάμε με βιοδείκτες αίματος για να καθοριστεί ποιος χρειάζεται PET ή ΕΝΥ, αλλά αυτό αποτελεί εξατομικευμένη ιατρική απόφαση.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση pTau217 / Aβ42 ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

1) Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

2) FDA Press Announcement. FDA clears first blood test used in diagnosing Alzheimer’s disease (2025)
https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-clears-first-blood-test-used-diagnosing-alzheimers-disease

3) FDA 510(k). Lumipulse G pTau217/ß-Amyloid 1-42 Plasma Ratio
https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfpmn/pmn.cfm?ID=K242706

4) Mayo Clinic. New FDA-approved blood tests for diagnosing Alzheimer’s
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/in-depth/new-blood-tests-alzheimers/art-20585060

5) Jack CR Jr, et al. Revised criteria for diagnosis and staging of Alzheimer’s disease
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38934362/

6) Wisch JK, et al. Ruling in, ruling out: plasma biomarkers in Alzheimer’s
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12483549/

Σημείωση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή παρακολούθηση.

apoe-exetasi-gonotypou-alzheimer-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

27/Jan/2026

Εξέταση ApoE (Απολιποπρωτεΐνη Ε): Γονότυπος για Καρδιαγγειακό Κίνδυνο & Νόσο Alzheimer

Τελευταία ενημέρωση:
27 Ιανουαρίου 2026

Γρήγορη σύνοψη: Η εξέταση ApoE γονότυπος ανιχνεύει γενετικές παραλλαγές της απολιποπρωτεΐνης Ε που σχετίζονται με καρδιαγγειακή νόσο και Alzheimer. Γίνεται με Real-Time PCR σε ολικό αίμα (EDTA) και προσφέρει πληροφορία προδιάθεσης, όχι διάγνωση.

1
Τι είναι η ApoE

Σύντομη απάντηση: Η ApoE είναι πρωτεΐνη που ρυθμίζει τη μεταφορά χοληστερόλης και επηρεάζει τόσο τον καρδιαγγειακό κίνδυνο όσο και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Η απολιποπρωτεΐνη Ε (ApoE) είναι βασική λιποπρωτεΐνη του πλάσματος, η οποία συντίθεται κυρίως στο ήπαρ και συμμετέχει στη μεταφορά της χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων και των υπολειμματικών λιποπρωτεϊνών προς το ήπαρ για τελική απομάκρυνση.

Πρακτικά, η ApoE λειτουργεί ως ένα είδος «μοριακού κλειδιού»: επιτρέπει στα σωματίδια λιπιδίων (χυλομικρά, VLDL remnants και άλλα κατάλοιπα) να αναγνωρίζονται από ειδικούς υποδοχείς της επιφάνειας των ηπατικών κυττάρων, όπως ο LDL-υποδοχέας και ο LRP1, ώστε να απομακρύνονται από την κυκλοφορία.

Όταν αυτός ο μηχανισμός δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, αυξάνονται τα λεγόμενα αθηρογόνα κατάλοιπα στο αίμα — σωματίδια πλούσια σε χοληστερόλη που διεισδύουν στο τοίχωμα των αγγείων και συμβάλλουν στον σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας.

Παράλληλα, η ApoE έχει καθοριστικό ρόλο στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Εκεί δεν προέρχεται από το ήπαρ, αλλά παράγεται τοπικά από αστροκύτταρα και μικρογλοία. Συμμετέχει στην ανακατανομή χοληστερόλης, φωσφολιπιδίων και λιπαρών οξέων μεταξύ των νευρώνων, στη συναπτική πλαστικότητα και σε μηχανισμούς επιδιόρθωσης μετά από μικροτραυματισμούς ή φλεγμονή.

Η χοληστερόλη στον εγκέφαλο δεν περνά ελεύθερα από το αίμα, επομένως η τοπική λειτουργία της ApoE είναι κρίσιμη για τη διατήρηση των νευρωνικών μεμβρανών και των συνάψεων. Διαταραχές σε αυτό το σύστημα έχουν συνδεθεί με μειωμένη κάθαρση β-αμυλοειδούς και αυξημένη νευροφλεγμονή.

Με απλά λόγια: η ApoE επηρεάζει ταυτόχρονα τον μεταβολισμό των λιπιδίων στην περιφέρεια και τη νευρωνική υγεία στον εγκέφαλο. Αυτό εξηγεί γιατί συγκεκριμένοι γονότυποι συνδέονται τόσο με καρδιαγγειακή νόσο όσο και με γνωστική έκπτωση ή άνοια.

Για τον λόγο αυτό, η ApoE θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους γενετικούς τροποποιητές κινδύνου σε δύο μεγάλους τομείς της σύγχρονης ιατρικής: την αθηροσκλήρωση και τη νόσο Alzheimer.

Τι να θυμάστε:
Η ApoE λειτουργεί ως «μεσολαβητής» λιπιδίων στο σώμα και στον εγκέφαλο. Διαφορετικοί γονότυποι δεν προκαλούν από μόνοι τους νόσο, αλλά τροποποιούν τον μακροπρόθεσμο καρδιαγγειακό και νευρολογικό κίνδυνο.

2
Τι δείχνει ο γονότυπος ApoE

Η εξέταση γονοτύπου ApoE αναλύει δύο συγκεκριμένους γενετικούς πολυμορφισμούς του γονιδίου APOE: τον rs429358 (θέση 112 του πρωτεϊνικού μορίου) και τον rs7412 (θέση 158). Οι διαφορετικοί συνδυασμοί αυτών των δύο σημείων καθορίζουν ποια ισομορφή ApoE παράγει ο οργανισμός.

Με βάση αυτά τα δύο σημεία, το αποτέλεσμα ταξινομεί το άτομο σε έναν από τους πιθανούς γονότυπους, όπως E3/E3, E3/E4, E2/E3, E4/E4 κ.ά.

Εδώ είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό ότι πρόκειται για πληροφορία γενετικής προδιάθεσης και όχι για διάγνωση νόσου. Ο γονότυπος δεν προβλέπει με βεβαιότητα τι θα συμβεί στο μέλλον· απλώς τροποποιεί τις πιθανότητες.

Δηλαδή, ένας «δυσμενής» γονότυπος (όπως η παρουσία ApoE4) δεν σημαίνει ότι κάποιος θα εμφανίσει υποχρεωτικά καρδιοπάθεια ή Alzheimer. Αντίστοιχα, ένας «ουδέτερος» γονότυπος δεν εγγυάται πλήρη προστασία.

Το αποτέλεσμα συνεκτιμάται πάντα με:

• ηλικία και φύλο
• λιπιδαιμικό προφίλ (LDL, non-HDL, τριγλυκερίδια, λιποπρωτεΐνη(a))
• αρτηριακή πίεση και μεταβολικούς παράγοντες
• τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, κάπνισμα)
• οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή άνοιας

Στην κλινική πράξη, ο γονότυπος ApoE χρησιμοποιείται ως εργαλείο εξατομικευμένης εκτίμησης κινδύνου. Βοηθά τον ιατρό να προσαρμόσει την πρόληψη και την παρακολούθηση, αλλά δεν λειτουργεί ποτέ ως αυτόνομο διαγνωστικό τεστ.

Τι να θυμάστε:
Ο γονότυπος ApoE δείχνει γενετική προδιάθεση και όχι διάγνωση. Η πραγματική κλινική εικόνα διαμορφώνεται από τα λιπίδια, τον τρόπο ζωής και τους συνοδούς παράγοντες κινδύνου.

3
Κλινική χρησιμότητα

Η εξέταση ApoE χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό εργαλείο για την εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και όχι ως αυτόνομο διαγνωστικό τεστ.

Στην κλινική πράξη αξιοποιείται κυρίως για:

• εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε άτομα με δυσλιπιδαιμία ή πρώιμη στεφανιαία νόσο
• αξιολόγηση γενετικής προδιάθεσης για νόσο Alzheimer, ιδίως όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό
• υποστήριξη εξατομικευμένων στρατηγικών πρόληψης (διατροφή, άσκηση, έλεγχος λιπιδίων, παρακολούθηση)

Η αξία της εξέτασης αυξάνεται σημαντικά όταν συνεκτιμάται με εργαστηριακούς δείκτες όπως LDL-χοληστερόλη, non-HDL, τριγλυκερίδια και λιποπρωτεΐνη(a), καθώς και με κλινικά δεδομένα (αρτηριακή πίεση, δείκτης μάζας σώματος, κάπνισμα, σακχαρώδης διαβήτης).

Στο νευρολογικό πλαίσιο, ο γονότυπος ApoE δεν χρησιμοποιείται για διάγνωση Alzheimer, αλλά ως τροποποιητής κινδύνου, σε συνδυασμό με γνωστική αξιολόγηση, απεικονιστικές εξετάσεις και άλλους βιοδείκτες.

Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η εξέταση σε άτομα με «οριακά» προφίλ κινδύνου, όπου η γενετική πληροφορία μπορεί να βοηθήσει στην απόφαση για πιο εντατική πρόληψη ή στενότερη παρακολούθηση.

Δεν πρόκειται για screening γενικού πληθυσμού. Εφαρμόζεται στοχευμένα, όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.

4
Ισομορφές ApoE (E2, E3, E4)

Στον ανθρώπινο πληθυσμό έχουν περιγραφεί τρεις κύριες ισομορφές της ApoE, οι οποίες διαφέρουν κατά ένα μόνο αμινοξύ, αλλά έχουν σημαντικά διαφορετική βιολογική συμπεριφορά.

ApoE3 (Cys112 / Arg158) είναι η συχνότερη ισομορφή και θεωρείται μεταβολικά «ουδέτερη». Οι περισσότεροι άνθρωποι φέρουν τουλάχιστον ένα αντίγραφο ApoE3.

ApoE2 (Cys112 / Cys158) εμφανίζει μειωμένη σύνδεση με τους LDL υποδοχείς. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση υπολειμματικών λιποπρωτεϊνών στο αίμα. Σε μικρό ποσοστό ατόμων, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες, αυτό εκδηλώνεται ως υπερλιποπρωτεϊναιμία τύπου ΙΙΙ, με αυξημένα remnant σωματίδια και κίνδυνο αθηροσκλήρωσης.

ApoE4 (Arg112 / Arg158) έχει διαφορετική τρισδιάστατη δομή, η οποία επηρεάζει τόσο τον μεταβολισμό των λιπιδίων όσο και μηχανισμούς στον εγκέφαλο. Στην περιφέρεια συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα LDL και αυξημένη ευαισθησία στα κορεσμένα λιπαρά. Στο κεντρικό νευρικό σύστημα σχετίζεται με μειωμένη κάθαρση β-αμυλοειδούς και αυξημένη νευροφλεγμονή.

Η παρουσία ApoE4 έχει συσχετιστεί με αυξημένο σχετικό κίνδυνο αθηροσκλήρωσης και νόσου Alzheimer, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δύο αντίγραφα (E4/E4). Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η τελική έκβαση επηρεάζεται έντονα από περιβαλλοντικούς και τροποποιήσιμους παράγοντες.

Γι’ αυτό και η ερμηνεία των ισομορφών γίνεται πάντα στο συνολικό κλινικό πλαίσιο και όχι απομονωμένα.

5
ApoE και καρδιαγγειακή νόσος

Η ApoE αποτελεί βασικό ρυθμιστή της κάθαρσης των αθηρογόνων λιποπρωτεϊνικών καταλοίπων από την κυκλοφορία. Όταν η λειτουργία της είναι μειωμένη ή λιγότερο αποτελεσματική, αυξάνονται τα λεγόμενα remnants (υπολείμματα VLDL και χυλομικρών), τα οποία είναι ιδιαίτερα πλούσια σε χοληστερόλη και διεισδύουν εύκολα στο αγγειακό τοίχωμα.

Αυτή η συσσώρευση υπολειμματικών σωματιδίων επιταχύνει τον σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας και προάγει τη φλεγμονή στο ενδοθήλιο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για στεφανιαία νόσο, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και περιφερική αγγειοπάθεια.

Ιδιαίτερα στους φορείς της ισομορφής ApoE4, παρατηρούνται συχνότερα υψηλότερα επίπεδα LDL-χοληστερόλης και μεγαλύτερη ευαισθησία στη διατροφική πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο διαιτολόγιο μπορεί να έχει δυσμενέστερη επίδραση στα λιπίδια σε σύγκριση με άτομα άλλων γονοτύπων.

Κλινικά, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, ιδίως όταν συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως κάπνισμα, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης ή καθιστική ζωή.

Στην πράξη, η γνώση του γονότυπου ApoE μπορεί να βοηθήσει:

• στην έγκαιρη αναγνώριση ατόμων υψηλότερου κινδύνου
• στην πιο στοχευμένη διατροφική καθοδήγηση (ιδίως περιορισμό κορεσμένων λιπαρών)
• στη στενότερη παρακολούθηση λιπιδίων
• και, όπου χρειάζεται, στην πιο έγκαιρη φαρμακευτική παρέμβαση

Δεν αντικαθιστά τους κλασικούς καρδιαγγειακούς δείκτες, αλλά προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο εξατομίκευσης στην πρόληψη.

Καρδιολογική σημείωση:
Σε φορείς ApoE4, ακόμη και μέτρια αυξημένη LDL μπορεί να έχει μεγαλύτερη αθηρογόνο επίδραση. Η έγκαιρη παρέμβαση σε διατροφή, βάρος και λιπίδια έχει ιδιαίτερη σημασία.

6
ApoE και νόσος Alzheimer

Στον εγκέφαλο, η ApoE συμμετέχει στην απομάκρυνση του β-αμυλοειδούς και στη διατήρηση της ακεραιότητας των νευρωνικών μεμβρανών. Η ισομορφή ApoE4 είναι λιγότερο αποτελεσματική σε αυτές τις διεργασίες, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένη εναπόθεση αμυλοειδούς, διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και ενίσχυση της νευροφλεγμονής.

Αυτοί οι μηχανισμοί θεωρούνται κεντρικοί στην παθοφυσιολογία της νόσου Alzheimer. Ως αποτέλεσμα, οι φορείς ApoE4 παρουσιάζουν υψηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου και συχνά νωρίτερη έναρξη γνωστικής έκπτωσης.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι πρόκειται για σχετικό και όχι απόλυτο κίνδυνο. Πολλοί φορείς ApoE4 δεν θα αναπτύξουν ποτέ Alzheimer, ενώ αρκετοί ασθενείς με Alzheimer δεν φέρουν ApoE4.

Ο τελικός κίνδυνος επηρεάζεται έντονα από τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως:

• επίπεδο εκπαίδευσης και γνωστική εφεδρεία
• φυσική δραστηριότητα
• καρδιαγγειακή υγεία
• έλεγχος αρτηριακής πίεσης και σακχάρου
• ποιότητα ύπνου και μεταβολικό προφίλ

Με άλλα λόγια, ο γονότυπος δημιουργεί προδιάθεση, αλλά η πραγματική έκβαση διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο ζωής και τη συνολική ιατρική φροντίδα.

Κλινική σημείωση:
Η παρουσία ApoE4 αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο Alzheimer, αλλά η γνωστική πορεία επηρεάζεται έντονα από παράγοντες όπως η φυσική δραστηριότητα, ο έλεγχος των λιπιδίων, η αρτηριακή πίεση και η πνευματική ενεργοποίηση.

7
Πότε έχει νόημα να γίνει

Η εξέταση ApoE δεν προορίζεται για μαζικό προληπτικό έλεγχο του γενικού πληθυσμού. Έχει αξία όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα και στόχος εξατομίκευσης της πρόληψης.

Συνήθως εξετάζεται σε περιπτώσεις όπως:

• άτομα με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό πρόωρης στεφανιαίας νόσου ή άνοιας
• περιπτώσεις ανεξήγητης ή ανθεκτικής δυσλιπιδαιμίας, παρά σωστή διατροφή και αγωγή
• πρώιμη εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου χωρίς εμφανείς κλασικούς παράγοντες κινδύνου
• ήπια γνωστική έκπτωση, όταν απαιτείται καλύτερη εκτίμηση μελλοντικού κινδύνου
• όταν υπάρχει ανάγκη για εξατομικευμένη στρατηγική πρόληψης

Σε αυτά τα σενάρια, ο γονότυπος ApoE μπορεί να προσθέσει χρήσιμη πληροφορία στο συνολικό προφίλ κινδύνου και να καθοδηγήσει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ιδιαίτερα σε άτομα με οριακές τιμές λιπιδίων ή μικτές εικόνες κινδύνου, η γενετική πληροφορία μπορεί να βοηθήσει στην απόφαση για πιο εντατική αλλαγή τρόπου ζωής ή στενότερη παρακολούθηση.

Αντίθετα, σε άτομα χαμηλού κινδύνου χωρίς οικογενειακό ιστορικό ή μεταβολικές διαταραχές, η εξέταση σπάνια αλλάζει ουσιαστικά την κλινική αντιμετώπιση.

8
Πώς γίνεται η εξέταση

Η διαδικασία είναι απλή και περιλαμβάνει αιμοληψία σε σωληνάριο EDTA. Από το ολικό αίμα απομονώνεται γενετικό υλικό (DNA), το οποίο αναλύεται με μοριακή τεχνική Real-Time PCR για τον προσδιορισμό των δύο πολυμορφισμών του γονιδίου APOE.

Δεν απαιτείται νηστεία ή άλλη ειδική προετοιμασία. Ο εξεταζόμενος μπορεί να ακολουθήσει κανονικά το καθημερινό του πρόγραμμα.

Το αποτέλεσμα αφορά αποκλειστικά το γενετικό υλικό που εκχυλίσθηκε από το συγκεκριμένο δείγμα αίματος και παραμένει σταθερό εφ’ όρου ζωής, καθώς ο γονότυπος δεν αλλάζει.

Σε αντίθεση με τις βιοχημικές εξετάσεις, η ApoE δεν επηρεάζεται από πρόσφατη διατροφή, φάρμακα ή παροδικές μεταβολές. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για μία εξέταση που γίνεται μία φορά και μπορεί να αξιοποιηθεί διαχρονικά στο ιατρικό ιστορικό του ατόμου.

9
Δείγμα – Μέθοδος – Αξιοπιστία

Δείγμα: Ολικό αίμα σε σωληνάριο EDTA
Μέθοδος: Real-Time PCR με τεχνολογία FRET
Αντιδραστήρια: ApoE Real Time, πιστοποιημένα CE-IVD (Nuclear Laser Medicine srl)
Εκτέλεση: Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής Medisyn

Η Real-Time PCR επιτρέπει ακριβή ανίχνευση των δύο πολυμορφισμών του γονιδίου APOE σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα στον προσδιορισμό του γονοτύπου.

Η τεχνολογία FRET (Fluorescence Resonance Energy Transfer) χρησιμοποιεί ειδικούς ανιχνευτές φθορισμού που αναγνωρίζουν με ακρίβεια τις γενετικές παραλλαγές στις θέσεις 112 και 158. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος ψευδών αποτελεσμάτων και διασφαλίζεται αξιόπιστη τυποποίηση.

Επειδή πρόκειται για γενετική ανάλυση, το αποτέλεσμα δεν επηρεάζεται από διατροφή, φάρμακα ή οξείες καταστάσεις. Ο γονότυπος παραμένει σταθερός σε όλη τη διάρκεια της ζωής και η εξέταση δεν χρειάζεται επανάληψη.

Όλα τα στάδια (απομόνωση DNA, ενίσχυση, ανάλυση) πραγματοποιούνται σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον, σύμφωνα με πρότυπα ποιότητας μοριακής διαγνωστικής.

10

Τιμές αναφοράς & αποτελέσματα

Στον γενικό πληθυσμό, συχνότερη αναφορά είναι ApoE E3/E3, ο οποίος αντιστοιχεί στον συχνότερο γονότυπο και θεωρείται μεταβολικά ουδέτερος.

Άλλοι συνδυασμοί, όπως E2/E3, E3/E4 ή E4/E4, δεν αποτελούν «παθολογικές τιμές», αλλά διαφορετικά γενετικά προφίλ με διαφορετική επίδραση στον σχετικό κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και άνοιας.

Η αναφορά του αποτελέσματος γίνεται ως γονότυπος (π.χ. E3/E4) και όχι ως αριθμητική τιμή.

Η ερμηνεία πραγματοποιείται πάντα στο πλαίσιο:

• του λιπιδαιμικού προφίλ (LDL, non-HDL, τριγλυκερίδια, λιποπρωτεΐνη(a))
• της ηλικίας και του φύλου
• του οικογενειακού ιστορικού
• της παρουσίας άλλων παραγόντων κινδύνου
• και της συνολικής κλινικής εικόνας

Με απλά λόγια, ο γονότυπος ApoE δεν «δίνει διάγνωση», αλλά συμβάλλει στη συνολική εκτίμηση κινδύνου και στον σχεδιασμό εξατομικευμένης πρόληψης.

Γρήγορη ερμηνεία:
Οι γονότυποι ApoE δεν είναι «φυσιολογικοί» ή «παθολογικοί». Περιγράφουν διαφορετική γενετική προδιάθεση και αξιολογούνται πάντα μαζί με τα λιπίδια, το ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.

11

Τι σημαίνει ApoE3/E3

Ο γονότυπος ApoE3/E3 είναι ο συχνότερος στον γενικό πληθυσμό και θεωρείται μεταβολικά ουδέτερος. Αυτό σημαίνει ότι δεν συνδέεται με αυξημένο γενετικό κίνδυνο ούτε για καρδιαγγειακή νόσο ούτε για νόσο Alzheimer.

Ωστόσο, «ουδέτερος» δεν σημαίνει προστατευμένος. Άτομα με ApoE3/E3 μπορούν να εμφανίσουν υπερλιπιδαιμία, αθηροσκλήρωση ή γνωστική έκπτωση όταν συνυπάρχουν άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως:

• αυξημένη LDL-χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια
• αρτηριακή υπέρταση
• σακχαρώδης διαβήτης
• κάπνισμα
• καθιστικός τρόπος ζωής
• οικογενειακό ιστορικό

Στην πράξη, το αποτέλεσμα ApoE3/E3 ερμηνεύεται ως απουσία ειδικού γενετικού φορτίου από το συγκεκριμένο γονίδιο, χωρίς όμως να αναιρεί την ανάγκη για τακτικό έλεγχο λιπιδίων, υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής και παρακολούθηση των κλασικών παραγόντων κινδύνου.

Με άλλα λόγια, το ApoE3/E3 δεν αποτελεί «εγγύηση υγείας», αλλά απλώς υποδηλώνει ότι η γενετική συμβολή της ApoE δεν επιβαρύνει επιπλέον το συνολικό προφίλ κινδύνου.

Τι να θυμάστε:
Ακόμη και με ApoE3/E3, ο έλεγχος λιπιδίων, η φυσική δραστηριότητα και η πρόληψη των κλασικών παραγόντων κινδύνου παραμένουν καθοριστικοί για τη μακροπρόθεσμη υγεία.

12

Περιορισμοί

Παρότι η εξέταση ApoE προσφέρει σημαντική γενετική πληροφορία, έχει συγκεκριμένους περιορισμούς που πρέπει να γίνονται κατανοητοί:

• δεν προβλέπει με βεβαιότητα την εμφάνιση νόσου — ο γονότυπος επηρεάζει τον σχετικό κίνδυνο, αλλά δεν καθορίζει το τελικό αποτέλεσμα
• δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση και ερμηνεύεται πάντα σε συνδυασμό με εργαστηριακά ευρήματα, ιατρικό ιστορικό και κλινική εικόνα
• το αποτέλεσμα αφορά αποκλειστικά το προσκομισθέν δείγμα αίματος και το γενετικό υλικό που εκχυλίσθηκε από αυτό
• δεν λαμβάνει υπόψη μεταγενέστερους ή περιβαλλοντικούς παράγοντες (αλλαγές τρόπου ζωής, νέες παθήσεις, θεραπευτικές παρεμβάσεις), οι οποίοι μπορούν να τροποποιήσουν σημαντικά τον πραγματικό κίνδυνο

Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα της ApoE έχουν μεγαλύτερη αξία όταν συζητούνται με ιατρό στο πλαίσιο συνολικής προληπτικής στρατηγικής.

Κλινική υπενθύμιση:
Η ApoE είναι δείκτης προδιάθεσης. Η πρόγνωση διαμορφώνεται κυρίως από τους τροποποιήσιμους παράγοντες και τη συστηματική ιατρική παρακολούθηση.

13

Συχνά κλινικά λάθη

Το συχνότερο λάθος είναι η ερμηνεία του γονότυπου ApoE απομονωμένα, χωρίς συνεκτίμηση λιπιδίων, ηλικίας, τρόπου ζωής και οικογενειακού ιστορικού.

Άλλα συχνά σφάλματα περιλαμβάνουν:

• υπερεκτίμηση του κινδύνου σε φορείς ApoE4 χωρίς άλλους παράγοντες
• ψευδή αίσθηση ασφάλειας σε άτομα με ApoE3/E3
• χρήση της εξέτασης ως «πρόβλεψη» Alzheimer
• παράβλεψη των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου
• απουσία σωστής ιατρικής καθοδήγησης μετά το αποτέλεσμα

Η ApoE δεν αντικαθιστά τη συνολική καρδιομεταβολική αξιολόγηση ούτε τη νευρολογική εκτίμηση. Αποτελεί μόνο ένα κομμάτι του παζλ.

Η μεγαλύτερη αξία της εξέτασης προκύπτει όταν εντάσσεται σε οργανωμένο πλάνο πρόληψης και όχι όταν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο εύρημα.

Συχνό κλινικό λάθος:
Η γενετική πληροφορία ερμηνεύεται χωρίς σχέδιο παρέμβασης. Η αξία της ApoE βρίσκεται στην καθοδήγηση πρόληψης — όχι απλώς στη γνώση του γονότυπου.

14

Τι να θυμάστε

Η ApoE αποτελεί δείκτη γενετικής προδιάθεσης και όχι διάγνωση.

Ο πραγματικός κίνδυνος καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από:

• τον τρόπο ζωής
• τον έλεγχο λιπιδίων και αρτηριακής πίεσης
• τη φυσική δραστηριότητα
• τη μεταβολική υγεία
• και τη συστηματική ιατρική παρακολούθηση

Ακόμη και σε δυσμενείς γονότυπους, οι σωστές παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά τον συνολικό καρδιαγγειακό και γνωστικό κίνδυνο.

Με απλά λόγια: τα γονίδια θέτουν το πλαίσιο, αλλά οι καθημερινές επιλογές διαμορφώνουν την πορεία.

Τελικό μήνυμα:
Η εξέταση ApoE έχει αξία όταν οδηγεί σε πράξη: καλύτερη διατροφή, συστηματική άσκηση, έλεγχο λιπιδίων και εξατομικευμένη ιατρική παρακολούθηση.

15
Συχνές Ερωτήσεις

Είναι διαγνωστική εξέταση;

Όχι. Παρέχει πληροφορία γενετικής προδιάθεσης και όχι διάγνωση νόσου.

Αλλάζει ο γονότυπος με τον χρόνο;

Όχι, ο γονότυπος ApoE παραμένει ίδιος εφ’ όρου ζωής.

Χρειάζεται ειδική προετοιμασία πριν την εξέταση;

Όχι, απαιτείται μόνο απλή αιμοληψία σε EDTA χωρίς νηστεία.

Αν έχω ApoE4 θα εμφανίσω σίγουρα Alzheimer;

Όχι απαραίτητα — ο γονότυπος αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο, αλλά η έκβαση επηρεάζεται έντονα από τον τρόπο ζωής και τη συνολική υγεία.

Μπορεί το αποτέλεσμα να επηρεάσει τη θεραπεία χοληστερίνης;

Ναι, μπορεί να βοηθήσει στην εξατομίκευση της πρόληψης και της παρακολούθησης των λιπιδίων.

Χρειάζεται να επαναλαμβάνεται η εξέταση;

Όχι, γίνεται μία φορά, καθώς το γενετικό αποτέλεσμα δεν αλλάζει.

Έχει νόημα αν έχω ήδη φυσιολογική χοληστερίνη;

Σε ορισμένες περιπτώσεις ναι, όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή ανάγκη πιο εξατομικευμένης πρόληψης.

Πρέπει να συζητήσω το αποτέλεσμα με ιατρό;

Ναι, η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα στο πλαίσιο συνολικής κλινικής αξιολόγησης.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση ApoE ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Liu CC et al. APOE and Alzheimer’s disease. Nat Rev Neurol.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

Mahley RW. Apolipoprotein E: cholesterol transport protein. J Mol Med.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Yamazaki Y et al. ApoE and lipid metabolism in the brain. Nat Rev Neurosci.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Belloy ME et al. ApoE genotypes and risk of Alzheimer disease. JAMA Neurol.
https://jamanetwork.com/

shbg-testosteroni-exetasi-aimatos-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

25/Jan/2026

SHBG: Τι δείχνει η εξέταση, φυσιολογικές τιμές & πότε χρειάζεται έλεγχος

Τελευταία ενημέρωση: 25 Ιανουαρίου 2026

Σύντομη περίληψη: Η SHBG είναι πρωτεΐνη που δεσμεύει την τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα στο αίμα. Υψηλές τιμές μειώνουν τη «διαθέσιμη» τεστοστερόνη, ενώ χαμηλές τιμές τη αυξάνουν. Η εξέταση βοηθά στην αξιολόγηση υπογοναδισμού, υπερανδρογοναιμίας, PCOS και μεταβολικών διαταραχών.

1

Τι είναι η SHBG

Σύντομη απάντηση: Η SHBG είναι πρωτεΐνη που μετριέται με εξέταση αίματος και ρυθμίζει πόση τεστοστερόνη και οιστραδιόλη είναι πραγματικά διαθέσιμες στον οργανισμό, βοηθώντας στη διάγνωση ορμονικών και μεταβολικών διαταραχών.

Η SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) παράγεται κυρίως στο ήπαρ και λειτουργεί σαν «μεταφορέας» των στεροειδών ορμονών στο αίμα.
Δεσμεύει μεγάλο ποσοστό της τεστοστερόνης και των οιστρογόνων, αφήνοντας μόνο ένα μικρό μέρος ελεύθερο να δράσει στους ιστούς.

Με απλά λόγια: η SHBG δεν είναι ορμόνη — είναι ρυθμιστής ορμονικής διαθεσιμότητας.
Ακόμη και φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να είναι λειτουργικά χαμηλά όταν η SHBG είναι αυξημένη.

Τι να θυμάστε:
Δεν μετράμε SHBG μόνη της· ερμηνεύεται πάντα μαζί με την ολική τεστοστερόνη.

2

Τι ρόλο παίζει στις ορμόνες

Σύντομη απάντηση: Όσο αυξάνεται η SHBG, τόσο μειώνεται η «ελεύθερη» τεστοστερόνη· όσο πέφτει, τόσο αυξάνεται.

Στο αίμα, οι ορμόνες κυκλοφορούν σε τρεις μορφές:

δεσμευμένες στη SHBG (ανενεργές),
χαλαρά δεσμευμένες στην αλβουμίνη,
ελεύθερες (βιολογικά δραστικές).

Η SHBG είναι ο ισχυρότερος δεσμευτής.
Ακόμη και μικρές μεταβολές της μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τη διαθέσιμη τεστοστερόνη.
Γι’ αυτό δύο άτομα με ίδια ολική τεστοστερόνη μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική κλινική εικόνα.

Στην πράξη, αυτό εξηγεί γιατί εμφανίζονται συμπτώματα χαμηλής τεστοστερόνης ή υπερανδρογοναιμίας ενώ οι βασικές ορμονικές τιμές φαίνονται «φυσιολογικές».

Συχνό κλινικό λάθος:
Να αξιολογείται μόνο η ολική τεστοστερόνη χωρίς SHBG — οδηγεί συχνά σε λανθασμένα συμπεράσματα.

3

Πότε ζητείται η εξέταση

Σύντομη απάντηση: Η SHBG είναι εξέταση αίματος που ζητείται όταν υπάρχει υποψία διαταραχής της διαθέσιμης τεστοστερόνης ή οιστρογόνων.

Στην κλινική πράξη, η μέτρηση SHBG χρησιμοποιείται όταν τα συμπτώματα δεν συμβαδίζουν με τις βασικές ορμονικές τιμές.
Συχνότερα εντάσσεται στον έλεγχο:

χαμηλής ή οριακής τεστοστερόνης,
διαταραχών εμμήνου ρύσεως,
υπογονιμότητας ανδρών και γυναικών,
συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS),
σημείων υπερανδρογοναιμίας (ακμή, τριχοφυΐα, αλωπεκία),
ύποπτων μεταβολικών διαταραχών.

Πρακτικά, η SHBG βοηθά να αποκαλυφθεί «κρυφή» ορμονική ανισορροπία,
όταν η ολική τεστοστερόνη φαίνεται φυσιολογική αλλά τα συμπτώματα επιμένουν.

4

Φυσιολογικές τιμές SHBG

Σύντομη απάντηση: Οι φυσιολογικές τιμές SHBG διαφέρουν ανά φύλο και ηλικία και ερμηνεύονται πάντα σε συνδυασμό με την ολική τεστοστερόνη.

Η SHBG μετριέται με εξέταση αίματος.
Ενδεικτικά εργαστηριακά όρια (μπορεί να διαφέρουν ανά μέθοδο και εργαστήριο):

Άνδρες: περίπου 10–57 nmol/L
Γυναίκες: περίπου 18–144 nmol/L

Η κλινική σημασία δεν βρίσκεται στον απόλυτο αριθμό,
αλλά στη σχέση SHBG με την ολική τεστοστερόνη και στον υπολογισμό του FAI.
Γι’ αυτό δύο άτομα με ίδια SHBG μπορεί να έχουν τελείως διαφορετική ορμονική εικόνα.

Εργαστηριακή βαρύτητα:
Μια «φυσιολογική» SHBG μπορεί να είναι παθολογική για τον συγκεκριμένο ασθενή,
αν δεν συμβαδίζει με τα συμπτώματα και την τεστοστερόνη.

5

Υψηλή SHBG – τι σημαίνει

Σύντομη απάντηση: Η αυξημένη SHBG «δεσμεύει» περισσότερη τεστοστερόνη, μειώνοντας τη βιοδιαθέσιμη ποσότητα ακόμη κι αν η ολική τιμή είναι φυσιολογική.

Όταν η SHBG είναι υψηλή, μεγάλο μέρος της τεστοστερόνης παραμένει ανενεργό στο αίμα.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λειτουργικό υπογοναδισμό, με συμπτώματα παρά φυσιολογικές εργαστηριακές τιμές.

Συχνές καταστάσεις που συνοδεύονται από αυξημένη SHBG:

Υπερθυρεοειδισμός
Χρόνιες ηπατοπάθειες
λήψη οιστρογόνων ή αντισυλληπτικών
χαμηλό σωματικό βάρος
προχωρημένη ηλικία

Κλινικά μπορεί να εμφανιστούν:
κόπωση, μειωμένη libido, απώλεια μυϊκής μάζας, διαταραχές διάθεσης ή κύκλου.

Τι να θυμάστε:
Υψηλή SHBG μπορεί να «κρύβει» πραγματική ανεπάρκεια τεστοστερόνης.

6

Χαμηλή SHBG – τι σημαίνει

Σύντομη απάντηση: Η χαμηλή SHBG αυξάνει τη διαθέσιμη τεστοστερόνη και συχνά αποτελεί δείκτη μεταβολικής δυσλειτουργίας.

Η μειωμένη SHBG παρατηρείται συχνά σε καταστάσεις όπου υπάρχει αυξημένη ινσουλίνη.
Αποτελεί πρώιμο εργαστηριακό σημάδι ινσουλινοαντίστασης.

Συνδέεται συχνότερα με:

παχυσαρκία
μεταβολικό σύνδρομο
σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
αυξημένα ανδρογόνα
σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Στις γυναίκες μπορεί να συνοδεύεται από ακμή, υπερτρίχωση και διαταραχές κύκλου,
ενώ στους άνδρες σχετίζεται με αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Συχνό κλινικό λάθος:
Να θεωρείται «καλό σημάδι» επειδή ανεβαίνει η ελεύθερη τεστοστερόνη — στην πράξη δείχνει μεταβολικό stress.

7

SHBG & τεστοστερόνη (FAI)

Σύντομη απάντηση: Ο Free Androgen Index (FAI) δείχνει πόση τεστοστερόνη είναι πραγματικά διαθέσιμη στους ιστούς.

Ο FAI υπολογίζεται μαθηματικά:

FAI = (Ολική τεστοστερόνη / SHBG) × 100

Δεν πρόκειται για ξεχωριστή εξέταση αίματος, αλλά για δείκτη που προκύπτει από τις τιμές SHBG και ολικής τεστοστερόνης.
Χρησιμοποιείται κυρίως για να αποκαλυφθεί κρυφή ανδρογονική διαταραχή όταν οι απόλυτες τιμές φαίνονται «φυσιολογικές».

Κλινικά είναι ιδιαίτερα χρήσιμος:

σε γυναίκες με υποψία PCOS,
σε ανεξήγητη υπερτρίχωση ή ακμή,
σε άνδρες με συμπτώματα χαμηλής τεστοστερόνης παρά φυσιολογική ολική τιμή.

Τι να θυμάστε:
Ο FAI αντικατοπτρίζει καλύτερα τη βιολογική δράση της τεστοστερόνης από την ολική τιμή μόνη της.

8

Γυναίκες: κύκλος, PCOS, αντισυλληπτικά

Σύντομη απάντηση: Στις γυναίκες, η SHBG επηρεάζεται έντονα από τις ορμόνες του κύκλου και τη χρήση αντισυλληπτικών.

Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά αυξάνουν σημαντικά τη SHBG,
μειώνοντας τη διαθέσιμη τεστοστερόνη — γι’ αυτό συχνά βελτιώνουν ακμή και υπερτρίχωση.

Αντίθετα, στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) παρατηρείται συχνά χαμηλή SHBG,
με αποτέλεσμα αυξημένο FAI και κλινικά σημεία υπερανδρογοναιμίας.

Η μέτρηση SHBG βοηθά:

στη διερεύνηση ακανόνιστου κύκλου,
στην εκτίμηση υπερανδρογοναιμίας,
στην παρακολούθηση ανταπόκρισης στη θεραπεία.

9

Άνδρες: υπογοναδισμός

Σύντομη απάντηση: Στους άνδρες, η υψηλή SHBG μπορεί να μειώνει τη διαθέσιμη τεστοστερόνη ακόμη κι όταν η ολική τιμή φαίνεται φυσιολογική.

Αυτό οδηγεί σε λειτουργικό υπογοναδισμό, δηλαδή κλινικά συμπτώματα χαμηλής τεστοστερόνης χωρίς εμφανή εργαστηριακή πτώση.

Συχνά αναφέρονται:

μειωμένη libido και στυτική δυσλειτουργία,
κόπωση και χαμηλή ενέργεια,
μείωση μυϊκής μάζας και δύναμης,
αύξηση λιπώδους ιστού,
διαταραχές διάθεσης ή συγκέντρωσης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μέτρηση SHBG και ο υπολογισμός FAI βοηθούν να τεκμηριωθεί η πραγματική ανδρογονική κατάσταση.

Τι να θυμάστε:
Φυσιολογική ολική τεστοστερόνη δεν αποκλείει υπογοναδισμό αν η SHBG είναι αυξημένη.

10

Θυρεοειδής & ήπαρ

Σύντομη απάντηση: Ο θυρεοειδής και το ήπαρ ρυθμίζουν άμεσα τα επίπεδα SHBG.

Ο υπερθυρεοειδισμός διεγείρει την ηπατική παραγωγή SHBG,
με αποτέλεσμα πτώση της διαθέσιμης τεστοστερόνης.
Αντίθετα, στον υποθυρεοειδισμό συχνά παρατηρείται χαμηλή SHBG.

Παράλληλα, επειδή η SHBG παράγεται στο ήπαρ,
οποιαδήποτε ηπατική δυσλειτουργία (λιπώδης διήθηση, χρόνια νόσος) μπορεί να αλλοιώσει τα επίπεδά της.

Γι’ αυτό σε παθολογική SHBG συστήνεται συχνά παράλληλος έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών και ηπατικών ενζύμων.

Τι να θυμάστε:
Μια «ανεξήγητη» SHBG συχνά κρύβει διαταραχή θυρεοειδούς ή ήπατος.

11

Μεταβολικό σύνδρομο

Σύντομη απάντηση: Η χαμηλή SHBG αποτελεί πρώιμο εργαστηριακό δείκτη ινσουλινοαντίστασης — συχνά πριν εμφανιστεί σακχαρώδης διαβήτης.

Η αυξημένη ινσουλίνη καταστέλλει την παραγωγή SHBG στο ήπαρ.
Έτσι, όσο προχωρά η μεταβολική δυσλειτουργία, τόσο χαμηλότερα πέφτει η SHBG.

Γι’ αυτό η χαμηλή SHBG συνδέεται στενά με:

κεντρική παχυσαρκία,
υψηλά τριγλυκερίδια,
χαμηλή HDL,
αρτηριακή υπέρταση,
προδιαβήτη και διαβήτη τύπου 2.

Σε αρκετούς ασθενείς, η SHBG πέφτει χρόνια πριν ανέβει η γλυκόζη —
λειτουργώντας ως «καμπανάκι» πρώιμου μεταβολικού κινδύνου.

Τι να θυμάστε:
Χαμηλή SHBG ≠ απλώς ορμονικό εύρημα — συχνά σηματοδοτεί αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

12

Προετοιμασία

Σύντομη απάντηση: Η SHBG μετριέται με απλή αιμοληψία, ιδανικά πρωινές ώρες και μαζί με ολική τεστοστερόνη.

Για αξιόπιστα αποτελέσματα συνιστάται:

αιμοληψία μεταξύ 08:00–11:00,
ταυτόχρονη μέτρηση ολικής τεστοστερόνης,
καταγραφή φαρμάκων (ιδίως ορμονών και αντισυλληπτικών).

Σε υποψία μεταβολικού συνδρόμου είναι χρήσιμο να συνδυάζεται με:
γλυκόζη, ινσουλίνη, λιπιδαιμικό προφίλ και θυρεοειδικό έλεγχο.

Συχνό πρακτικό λάθος:
Να μετράται SHBG χωρίς τεστοστερόνη — έτσι χάνεται η κλινική πληροφορία.

13

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Σύντομη απάντηση: Η SHBG δεν ερμηνεύεται ποτέ μόνη της — αξιολογείται πάντα μαζί με ολική τεστοστερόνη, FAI και κλινική εικόνα.

Για πρακτική κατανόηση:

Υψηλή SHBG + φυσιολογική τεστοστερόνη: πιθανή χαμηλή διαθέσιμη τεστοστερόνη.
Χαμηλή SHBG + φυσιολογική τεστοστερόνη: αυξημένος FAI, συχνά μεταβολική διαταραχή.
Χαμηλή SHBG + υψηλή τεστοστερόνη: υπερανδρογοναιμία (συχνά PCOS).
Υψηλή SHBG + χαμηλή τεστοστερόνη: πραγματικός υπογοναδισμός.

Η τελική εκτίμηση βασίζεται στα συμπτώματα, το φύλο, την ηλικία και τις συνοδές εξετάσεις
(θυρεοειδής, λιπίδια, γλυκόζη, ηπατικά ένζυμα).

Τι να θυμάστε:
Δεν θεραπεύουμε αριθμούς — θεραπεύουμε ασθενείς.

14

Τι να κάνω αν είναι εκτός ορίων

Σύντομη απάντηση: Δεν διορθώνουμε τη SHBG άμεσα — αναζητούμε και αντιμετωπίζουμε την υποκείμενη αιτία.

Ανάλογα με το εύρημα, ο ιατρός μπορεί να προτείνει:

έλεγχο θυρεοειδούς ή ήπατος,
εκτίμηση μεταβολικού κινδύνου,
διερεύνηση PCOS ή υπογοναδισμού,
επανέλεγχο με πλήρες ορμονικό προφίλ.

Σε πολλές περιπτώσεις, η βελτίωση βάρους, διατροφής και ινσουλινοευαισθησίας οδηγεί και σε ομαλοποίηση της SHBG.

Συχνό κλινικό λάθος:
Αυτοχορήγηση ορμονών ή συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική εκτίμηση.

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Μπορεί η SHBG να προκαλέσει συμπτώματα μόνη της;

Όχι, τα συμπτώματα οφείλονται στη μεταβολή της διαθέσιμης τεστοστερόνης.

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση SHBG;

Όχι υποχρεωτικά, αλλά προτιμάται πρωινή αιμοληψία μαζί με τεστοστερόνη.

Αλλάζει η SHBG με την ηλικία;

Ναι, συνήθως αυξάνεται προοδευτικά με τα χρόνια.

Μπορεί να είναι φυσιολογική η τεστοστερόνη αλλά χαμηλή η δράση της;

Ναι, όταν η SHBG είναι αυξημένη μειώνεται η βιοδιαθέσιμη τεστοστερόνη.

Η χαμηλή SHBG σημαίνει πάντα ορμονικό πρόβλημα;

Όχι, συχνά αντικατοπτρίζει ινσουλινοαντίσταση ή μεταβολικό stress.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων εξέτασης SHBG από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση SHBG ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

Sex hormone–binding globulin and metabolic risk. J Clin Endocrinol Metab
https://academic.oup.com/jcem

SHBG and insulin resistance. Diabetes Care
https://diabetesjournals.org

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Newer Posts

Older Posts

EBV-IgM: Εξέταση Αίματος για Οξεία Λοίμωξη από Epstein-Barr

1 Τι είναι το EBV-IgM

2 Πότε ζητείται η εξέταση

3 Πώς γίνεται η εξέταση

4 Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgM

5 Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgM

6 EBV-IgM και EBV-IgG

7 Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

8 EBV-IgM και συμπτώματα μονοπυρήνωσης

9 Σχέση με άλλα νοσήματα

10 Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

11 Περιορισμοί της εξέτασης

12 Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

13 Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

14 Συχνό κλινικό λάθος

15 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

EBV-IgG: Εξέταση Αίματος για Προηγούμενη Λοίμωξη από Epstein-Barr

1 Τι είναι το EBV-IgG

2 Πότε ζητείται η εξέταση

3 Πώς γίνεται η εξέταση

4 Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgG

5 Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgG

6 EBV-IgG και EBV-IgM

7 Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

8 EBV-IgG και χρόνια κόπωση

9 Σχέση με άλλα αυτοάνοσα

10 Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

11 Περιορισμοί της εξέτασης

12 Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

13 Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

14 Συχνό κλινικό λάθος

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

pTau217 / Tau217 & Aβ42 (Αβ42): Οι «νέες» εξετάσεις αίματος για Alzheimer – τι δείχνουν και πώς ερμηνεύονται

1 Τι είναι τα pTau217/Tau217 και Aβ42

2 Γιατί μιλάμε τώρα για «εξετάσεις αίματος» στο Alzheimer

3 pTau217: τι δείχνει για τον εγκέφαλο

4 Aβ42 & λόγοι (pTau217/Aβ42, Aβ42/40): πώς διαβάζονται

5 Ποιοι ωφελούνται: πότε έχει νόημα να γίνουν

6 Σε ποιο πλαίσιο: ιατρείο μνήμης, νευρολόγος, εξειδικευμένη εκτίμηση

7 Πώς γίνεται η εξέταση (πρακτικά)

8 Προ-αναλυτικοί παράγοντες: τι μπορεί να επηρεάσει αποτέλεσμα

9 Ερμηνεία αποτελέσματος: θετικό, αρνητικό, ακαθόριστο

10 Περιορισμοί και «συχνά λάθη» στην ερμηνεία

11 Σύγκριση με ΕΝΥ (CSF) και PET: πότε χρειάζονται

12 Ο ρόλος τους σε θεραπείες anti-amyloid και στην παρακολούθηση

13 Άλλοι δείκτες αίματος που συζητούνται (GFAP, NfL κ.ά.)

14 Τι να κάνω αν ανησυχώ για μνήμη – πρακτικό πλάνο

15 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

Εξέταση ApoE (Απολιποπρωτεΐνη Ε): Γονότυπος για Καρδιαγγειακό Κίνδυνο & Νόσο Alzheimer

1 Τι είναι η ApoE

2 Τι δείχνει ο γονότυπος ApoE

3 Κλινική χρησιμότητα

4 Ισομορφές ApoE (E2, E3, E4)

5 ApoE και καρδιαγγειακή νόσος

6 ApoE και νόσος Alzheimer

7 Πότε έχει νόημα να γίνει

8 Πώς γίνεται η εξέταση

9 Δείγμα – Μέθοδος – Αξιοπιστία

10 Τιμές αναφοράς & αποτελέσματα

11 Τι σημαίνει ApoE3/E3

12 Περιορισμοί

13 Συχνά κλινικά λάθη

14 Τι να θυμάστε

15 Συχνές Ερωτήσεις

16 Κλείστε Ραντεβού

17 Βιβλιογραφία

SHBG: Τι δείχνει η εξέταση, φυσιολογικές τιμές & πότε χρειάζεται έλεγχος

1 Τι είναι η SHBG

2 Τι ρόλο παίζει στις ορμόνες

3 Πότε ζητείται η εξέταση

4 Φυσιολογικές τιμές SHBG

5 Υψηλή SHBG – τι σημαίνει

6 Χαμηλή SHBG – τι σημαίνει

7 SHBG & τεστοστερόνη (FAI)

8 Γυναίκες: κύκλος, PCOS, αντισυλληπτικά

1
Τι είναι το EBV-IgM

2
Πότε ζητείται η εξέταση

3

Πώς γίνεται η εξέταση

4
Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgM

5
Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgM

6
EBV-IgM και EBV-IgG

7
Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

8

EBV-IgM και συμπτώματα μονοπυρήνωσης

9
Σχέση με άλλα νοσήματα

10
Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

11
Περιορισμοί της εξέτασης

12
Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

13
Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

14
Συχνό κλινικό λάθος

15
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16
Κλείστε Ραντεβού

17
Βιβλιογραφία

1
Τι είναι το EBV-IgG

2
Πότε ζητείται η εξέταση

3
Πώς γίνεται η εξέταση

4
Τι δείχνει ένα θετικό EBV-IgG

5
Τι δείχνει ένα αρνητικό EBV-IgG

6
EBV-IgG και EBV-IgM

7
Μπορεί να δείξει επανενεργοποίηση;

8
EBV-IgG και χρόνια κόπωση

9
Σχέση με άλλα αυτοάνοσα

10
Σε ποιους έχει ιδιαίτερη σημασία

11
Περιορισμοί της εξέτασης

12
Σχέση με τον ίδιο τον ιό EBV

13
Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής

14
Συχνό κλινικό λάθος

16
Κλείστε Ραντεβού

17
Βιβλιογραφία

1

Τι είναι τα pTau217/Tau217 και Aβ42

2

Γιατί μιλάμε τώρα για «εξετάσεις αίματος» στο Alzheimer

3

pTau217: τι δείχνει για τον εγκέφαλο

4

Aβ42 & λόγοι (pTau217/Aβ42, Aβ42/40): πώς διαβάζονται

5

Ποιοι ωφελούνται: πότε έχει νόημα να γίνουν

6

Σε ποιο πλαίσιο: ιατρείο μνήμης, νευρολόγος, εξειδικευμένη εκτίμηση

7

Πώς γίνεται η εξέταση (πρακτικά)

8

Προ-αναλυτικοί παράγοντες: τι μπορεί να επηρεάσει αποτέλεσμα

9

Ερμηνεία αποτελέσματος: θετικό, αρνητικό, ακαθόριστο

10

Περιορισμοί και «συχνά λάθη» στην ερμηνεία

11

Σύγκριση με ΕΝΥ (CSF) και PET: πότε χρειάζονται

12

Ο ρόλος τους σε θεραπείες anti-amyloid και στην παρακολούθηση

13

Άλλοι δείκτες αίματος που συζητούνται (GFAP, NfL κ.ά.)

14

Τι να κάνω αν ανησυχώ για μνήμη – πρακτικό πλάνο

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1
Τι είναι η ApoE

2
Τι δείχνει ο γονότυπος ApoE

3
Κλινική χρησιμότητα

4
Ισομορφές ApoE (E2, E3, E4)

5
ApoE και καρδιαγγειακή νόσος

6
ApoE και νόσος Alzheimer

7
Πότε έχει νόημα να γίνει

8
Πώς γίνεται η εξέταση

9
Δείγμα – Μέθοδος – Αξιοπιστία

10

Τιμές αναφοράς & αποτελέσματα

11

Τι σημαίνει ApoE3/E3

12

Περιορισμοί

13

Συχνά κλινικά λάθη

14

Τι να θυμάστε

15
Συχνές Ερωτήσεις

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η SHBG

2

Τι ρόλο παίζει στις ορμόνες

3

Πότε ζητείται η εξέταση

4

Φυσιολογικές τιμές SHBG

5

Υψηλή SHBG – τι σημαίνει

6

Χαμηλή SHBG – τι σημαίνει

7

SHBG & τεστοστερόνη (FAI)

8

Γυναίκες: κύκλος, PCOS, αντισυλληπτικά

9

Άνδρες: υπογοναδισμός

10

Θυρεοειδής & ήπαρ

11

Μεταβολικό σύνδρομο

12

Προετοιμασία

13

Ερμηνεία αποτελεσμάτων