Παντελής Αναγνωστόπουλος

03/Nov/2025

🧫 Καλλιέργεια Ωτικού Εκκρίματος – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος;
2️⃣ Γιατί ζητείται και πότε ενδείκνυται;
3️⃣ Πώς λαμβάνεται το δείγμα
4️⃣ Προετοιμασία ασθενούς
5️⃣ Τι ανιχνεύει η εξέταση
6️⃣ Αποτελέσματα & χρόνος έκδοσης
7️⃣ Ερμηνεία αποτελεσμάτων
8️⃣ Θεραπευτικές επιλογές & αντιβιόγραμμα
9️⃣ Συχνά λάθη και πώς να τα αποφύγετε
🔟 Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
1️⃣1️⃣ Πού να κάνω την εξέταση;
1️⃣2️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

1️⃣ Τι είναι η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος;

Η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος είναι μικροβιολογική εξέταση που ελέγχει το υγρό ή το πύον από το αυτί
για την παρουσία βακτηρίων ή μυκήτων που προκαλούν ωτίτιδα. Το εργαστήριο απομονώνει το παθογόνο
και πραγματοποιεί αντιβιογράφημα ή αντιμυκητόγραμμα για να φανεί σε ποια φάρμακα είναι ευαίσθητο.

Σύντομα:

Χρήσιμη σε επίμονη ή υποτροπιάζουσα ωτίτιδα, εκροή με οσμή, πόνο ή πυρετό.
Δείχνει το ακριβές μικρόβιο και το κατάλληλο αντιβιοτικό.
Δεν ανιχνεύει ιούς. Για ιώσεις χρειάζονται άλλες μέθοδοι.

Σε ποιες καταστάσεις αφορά

Έξω ωτίτιδα (κανάλι αυτιού): συχνά από Pseudomonas ή Staphylococcus.
Μέση ωτίτιδα με διάτρηση: εκροή από το τύμπανο.
Χρόνια μέση ωτίτιδα/χοληστεάτωμα: υποτροπές, δυσοσμία.
Ωτόρροια σε σωληνάκια αερισμού ή μετά από επέμβαση.
Ανοσοκαταστολή ή σακχαρώδης διαβήτης όπου απαιτείται στοχευμένη θεραπεία.

Τι περιλαμβάνει στο εργαστήριο

Ενσπειρισμός του δείγματος σε θρεπτικά υλικά, επώαση και αναγνώριση αποικιών. Ακολουθεί δοκιμή
ευαισθησίας σε αντιβιοτικά σύμφωνα με πρότυπα (π.χ. δίσκοι ή MIC). Για ύποπτη μυκητίαση καλλιεργείται
και σε ειδικά μέσα για Candida ή Aspergillus.

Τι δεν κάνει η εξέταση

Δεν ανιχνεύει ιούς.
Δεν αξιολογεί την ακοή. Για αυτό χρειάζεται ακοογράφημα.
Δεν αντικαθιστά την ΩΡΛ κλινική εξέταση.

Χρήσιμη συμβουλή: Μην χρησιμοποιείτε σταγόνες με αντιβιοτικό τις τελευταίες
48–72 ώρες πριν από τη λήψη δείγματος, εκτός αν ο γιατρός σας πει αλλιώς.
Μπορεί να “καθαρίσει” το δείγμα και να βγει ψευδώς αρνητικό.

2️⃣ Γιατί ζητείται και πότε ενδείκνυται η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος;

Η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος ζητείται από τον ΩΡΛ ή τον παθολόγο όταν υπάρχει υποψία μικροβιακής
ή μυκητιασικής λοίμωξης του αυτιού. Στόχος είναι η αναγνώριση του παθογόνου και η επιλογή της
κατάλληλης αγωγής βάσει αντιβιογράμματος.

Κύριες ενδείξεις

Επίμονη ή υποτροπιάζουσα ωτόρροια που δεν ανταποκρίνεται σε εμπειρική θεραπεία.
Χρόνια μέση ωτίτιδα ή χοληστεάτωμα με δυσοσμία ή πύον.
Επιμόλυνση σωληνίσκων αερισμού μετά από επέμβαση.
Ωτίτιδα εξωτερικού ακουστικού πόρου σε διαβητικούς ή ανοσοκατεσταλμένους.
Υποψία μυκητιασικής ωτίτιδας (λευκές ή μαύρες πλάκες, έντονος κνησμός).
Μετεγχειρητική λοίμωξη μετά από τυμπανοπλαστική ή μαστοειδεκτομή.

❗ Ειδικές περιπτώσεις που απαιτούν οπωσδήποτε καλλιέργεια:

Ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή ανοσοανεπάρκεια.
Ωτίτιδα με έντονο πόνο ή νέκρωση ιστών (ύποπτη για κακοήθη έξω ωτίτιδα).
Ασθενείς με σωληνάκια αερισμού και εκροή υγρού.
Επαναλαμβανόμενα επεισόδια μετά από προηγούμενη αντιβιοτική αγωγή.

Σκοπός της εξέτασης

Η καλλιέργεια δεν στοχεύει μόνο στη διάγνωση αλλά και στην καθοδήγηση της θεραπείας.
Με την ταυτοποίηση του μικροβίου και τη μέτρηση της ευαισθησίας του σε φάρμακα, αποφεύγεται
η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών και μειώνεται ο κίνδυνος ανθεκτικότητας.

Συμπτώματα που οδηγούν στη διενέργεια

Εκροή πύου ή υγρού από το αυτί με δυσάρεστη οσμή.
Πόνος, αίσθημα πίεσης ή βουλώματος.
Μείωση ακοής ή βουητό.
Κνησμός, ερεθισμός ή ερυθρότητα του πόρου.
Πυρετός ή οίδημα γύρω από το αυτί.

💡 Σημείωση: Εάν τα συμπτώματα επανέρχονται μετά από κάθε κύκλο αντιβιοτικού,
η καλλιέργεια είναι απαραίτητη για να βρεθεί το ακριβές μικρόβιο και να προσαρμοστεί η αγωγή.

3️⃣ Πώς λαμβάνεται το δείγμα για καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος

Η λήψη γίνεται συνήθως στο ιατρείο του ΩΡΛ ή στο μικροβιολογικό εργαστήριο, με στόχο να συλλεχθεί
αντιπροσωπευτικό υλικό από την περιοχή της λοίμωξης, χωρίς επιμόλυνση από το δέρμα του αυτιού.

Τρόποι λήψης

Με αποστειρωμένο βαμβακοφόρο στυλεό (swab): ο γιατρός συλλέγει έκκριμα από το
έξω ακουστικό πόρο ή το σημείο της ωτόρροιας.
Με αναρρόφηση (suction): σε περίπτωση μεγάλης ποσότητας πύου, ειδικά σε ωτίτιδα με διάτρηση.
Μέσω σωληνακίου αερισμού ή τυμπανικής διάτρησης: χρησιμοποιείται αποστειρωμένη
λαβίδα ή καθετήρας για ακριβές δείγμα από το μέσο αυτί.

Ποσότητα και τύπος δείγματος

Επαρκεί μικρή ποσότητα (μερικά μL ή λίγες σταγόνες πύου). Το δείγμα τοποθετείται σε ειδικό
αποστειρωμένο σωληνάριο ή σε μεταφορικό μέσο (transport medium) και αποστέλλεται άμεσα στο εργαστήριο.

📦 Οδηγίες μεταφοράς δείγματος:

Να αποστέλλεται στο εργαστήριο μέσα σε 2 ώρες από τη λήψη.
Αποφεύγεται η ψύξη, εκτός αν υπάρχει καθυστέρηση πάνω από 4 ώρες.
Το δείγμα πρέπει να φέρει ετικέτα με ονοματεπώνυμο, ημερομηνία και τύπο δείγματος.

Ποιος πραγματοποιεί τη λήψη

Η λήψη πρέπει να γίνεται μόνο από εξειδικευμένο προσωπικό (ΩΡΛ ιατρό ή εκπαιδευμένο νοσηλευτή)
με αποστειρωμένα εργαλεία και χρήση ωτοσκοπίου, ώστε να εντοπιστεί το σημείο της φλεγμονής
και να αποφευχθεί τραυματισμός του πόρου ή του τυμπάνου.

💡 Συμβουλή: Μην καθαρίζετε το αυτί ή βάζετε σταγόνες πριν τη λήψη δείγματος.
Ο καθαρισμός ή η χρήση φαρμάκου μπορεί να μειώσει την ποσότητα μικροβίων και να δώσει ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

Τι να περιμένετε

Η διαδικασία είναι σύντομη και ανώδυνη. Μπορεί να προκληθεί μικρή ενόχληση κατά την εισαγωγή του στυλεού,
ειδικά αν υπάρχει φλεγμονή ή ευαισθησία. Δεν απαιτείται αναισθησία ή ιδιαίτερη προετοιμασία.

4️⃣ Προετοιμασία ασθενούς πριν από την καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος

Η σωστή προετοιμασία είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Οποιαδήποτε ουσία που έρχεται σε επαφή με τον ακουστικό πόρο μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των μικροβίων
και να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

Βασικές οδηγίες πριν τη λήψη

Αποφύγετε σταγόνες ή αλοιφές (αντιβιοτικές ή κορτιζονούχες) για τουλάχιστον 48–72 ώρες πριν τη λήψη.
Μην επιχειρείτε καθαρισμό του αυτιού με μπατονέτες ή νερό.
Ενημερώστε τον γιατρό για τυχόν πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών ή χειρουργικές επεμβάσεις στο αυτί.
Εάν υπάρχει έντονος πόνος ή πύον, ενημερώστε εγκαίρως ώστε να γίνει η λήψη άμεσα.

⚠️ Προσοχή: Μην ξεπλένετε το αυτί με φυσιολογικό ορό ή αντισηπτικά πριν τη δειγματοληψία.
Μπορεί να καταστρέψουν τα μικρόβια και να δυσκολέψουν την καλλιέργεια.

Εάν έχετε ήδη λάβει αντιβιοτικά

Αν έχετε χρησιμοποιήσει πρόσφατα αντιβιοτικά ή ωτικές σταγόνες, ενημερώστε το εργαστήριο.
Ιδανικά, η καλλιέργεια πρέπει να γίνει τουλάχιστον 3 ημέρες μετά τη διακοπή της θεραπείας,
εκτός αν υπάρχει άμεση ανάγκη (π.χ. πυρετός ή επιδείνωση).

Χρονισμός εξέτασης

Καλύτερη ώρα: πρωινές ώρες, ώστε να μεταφερθεί άμεσα το δείγμα στο εργαστήριο.
Η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ημέρα, χωρίς νηστεία.
Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία από πλευράς διατροφής ή φαρμάκων (εκτός των ωτικών).

💡 Χρήσιμη υπενθύμιση: Εάν ο ασθενής είναι παιδί, καλό είναι να εξηγηθεί εκ των προτέρων
η διαδικασία ώστε να παραμείνει ήρεμο. Η λήψη είναι ανώδυνη και διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό.

Με την ολοκλήρωση της λήψης, το δείγμα αποστέλλεται στο μικροβιολογικό εργαστήριο για καλλιέργεια
και έλεγχο ευαισθησίας στα αντιβιοτικά.

5️⃣ Τι ανιχνεύει η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος

Η εξέταση ανιχνεύει βακτήρια και μύκητες που προκαλούν φλεγμονή στον έξω ή μέσο ακουστικό πόρο.
Με την ανάπτυξη των μικροβίων σε θρεπτικά υλικά, το εργαστήριο μπορεί να αναγνωρίσει
το παθογόνο και να προσδιορίσει την ευαισθησία του στα αντιβιοτικά.

Κύρια παθογόνα που εντοπίζονται

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Μικροοργανισμός	Σχόλιο / Συνήθης εντόπιση
Gram-	Pseudomonas aeruginosa	Συχνότερο αίτιο έξω ωτίτιδας, ιδίως σε διαβητικούς και κολυμβητές.
Gram+	Staphylococcus aureus	Οξεία ή χρόνια μέση ωτίτιδα, επιμόλυνση σωληνακίων.
Gram+	Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes	Μέση ωτίτιδα σε παιδιά, συχνά μετά από ιογενή λοίμωξη ανώτερου αναπνευστικού.
Gram-	Proteus, Klebsiella, Escherichia coli	Χρόνιες ή υποτροπιάζουσες ωτίτιδες.
Μύκητες	Aspergillus niger, Candida albicans	Μυκητιασική έξω ωτίτιδα με κνησμό και μαύρες ή λευκές πλάκες.

Τι άλλο μπορεί να δείξει

Ανάπτυξη μικτής χλωρίδας (περισσότερα του ενός μικροβίου).
Ανθεκτικά στελέχη (π.χ. MRSA ή πολυανθεκτική Pseudomonas).
Απουσία ανάπτυξης, που υποδηλώνει ίσως ιογενή ή μη λοιμώδη αιτία.

📋 Συχνή παρερμηνεία: Αν δεν βρεθεί μικρόβιο, αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι δεν υπάρχει λοίμωξη.
Μπορεί να ευθύνεται ιός ή να έχει προηγηθεί αντιβιοτική αγωγή που μείωσε τα βακτήρια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις το εργαστήριο προχωρά σε Gram χρώση ή άμεση μικροσκόπηση
για ταχεία εκτίμηση της φύσης του μικροβίου (Gram+, Gram−, μύκητες).

6️⃣ Αποτελέσματα & χρόνος έκδοσης

Τα αποτελέσματα της καλλιέργειας ωτικού εκκρίματος συνήθως είναι διαθέσιμα μέσα σε
24–72 ώρες, ανάλογα με τον ρυθμό ανάπτυξης του μικροοργανισμού.
Για μύκητες, μπορεί να χρειαστούν έως 5 ημέρες.

Πώς παρουσιάζονται τα αποτελέσματα

Αρνητικό αποτέλεσμα: Δεν παρατηρείται ανάπτυξη μικροβίων μετά από επώαση.
Πιθανή μη βακτηριακή αιτία ή λήψη δείγματος μετά από αντιβίωση.
Θετικό αποτέλεσμα: Εντοπίζεται μικροοργανισμός, ο οποίος αναφέρεται με
το πλήρες όνομά του (π.χ. Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus).
Μικτή χλωρίδα: Ανάπτυξη δύο ή περισσότερων μικροβίων· αξιολογείται από τον ΩΡΛ
ποιο είναι παθογόνο και ποιο φυσιολογική χλωρίδα.

Το αντιβιόγραμμα

Μαζί με το αποτέλεσμα της καλλιέργειας παρέχεται και το αντιβιόγραμμα,
δηλαδή η δοκιμή ευαισθησίας του μικροβίου σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά.
Με βάση αυτό, ο γιατρός επιλέγει το κατάλληλο φάρμακο και τη διάρκεια θεραπείας.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία φαρμάκων	Παράδειγμα αντιβιοτικών	Χρήση / Σχόλιο
Αμινογλυκοσίδες	Γενταμικίνη, Τομπραμυκίνη	Συχνά δραστικές κατά Pseudomonas.
Φθοριοκινολόνες	Ciprofloxacin, Ofloxacin	Χρησιμοποιούνται σε επίμονες ωτίτιδες ενηλίκων.
Πενικιλίνες / Κεφαλοσπορίνες	Amoxicillin/Clavulanate, Cefuroxime	Συχνές επιλογές για μέση ωτίτιδα παιδιών.
Αντιμυκητιασικά	Nystatin, Clotrimazole	Για περιπτώσεις μυκητιασικής ωτίτιδας.

💡 Συμβουλή: Ζητήστε από τον γιατρό ή το εργαστήριο να δείτε το αντιβιόγραμμα.
Η ένδειξη “S” σημαίνει ευαισθησία, “R” αντοχή, ενώ “I” σημαίνει ενδιάμεση ευαισθησία.
Ο ΩΡΛ επιλέγει φάρμακο με βάση την εντόπιση, τη βαρύτητα και το ιστορικό σας.

Παράδοση αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα παραδίδονται έντυπα ή ηλεκτρονικά.
Περιλαμβάνουν το όνομα του μικροβίου, το αντιβιόγραμμα και τις ημερομηνίες λήψης και έκδοσης.
Σε επείγουσες περιπτώσεις (π.χ. κακοήθης έξω ωτίτιδα), το εργαστήριο μπορεί να ενημερώσει προφορικά τον ιατρό νωρίτερα.

7️⃣ Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Η σωστή ερμηνεία της καλλιέργειας ωτικού εκκρίματος βοηθά τον ιατρό να επιλέξει την πιο αποτελεσματική και ασφαλή θεραπεία.
Η αξιολόγηση γίνεται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και το ιστορικό του ασθενούς.

1. Αρνητική καλλιέργεια

Δεν ανιχνεύτηκε ανάπτυξη μικροοργανισμών μετά από επώαση.
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι:

Η λοίμωξη έχει ιογενή αιτιολογία.
Το δείγμα ελήφθη μετά από αντιβιοτική αγωγή και τα μικρόβια καταστράφηκαν.
Η ποσότητα δείγματος ήταν ανεπαρκής ή προήλθε από μη φλεγμονώδη περιοχή.

2. Θετική καλλιέργεια

Έχει αναπτυχθεί μικροοργανισμός, ο οποίος αναφέρεται με το επιστημονικό του όνομα και συνοδεύεται
από αποτελέσματα αντιβιογράμματος. Τα μικρόβια κατατάσσονται ως:

S (Sensitive – Ευαίσθητο): Το μικρόβιο καταστρέφεται από το φάρμακο.
I (Intermediate – Ενδιάμεση ευαισθησία): Μερική δράση· ίσως χρειάζεται μεγαλύτερη δόση ή συνδυασμός.
R (Resistant – Ανθεκτικό): Το φάρμακο δεν δρα. Πρέπει να αποφευχθεί.

📊 Παράδειγμα ερμηνείας αντιβιογράμματος:

Αντιβιοτικό	Ευαισθησία
Ciprofloxacin	S
Amoxicillin/Clavulanate	R
Gentamicin	S

3. Μικτή ανάπτυξη

Όταν ανιχνεύονται περισσότερα του ενός μικρόβια, ο ιατρός αξιολογεί ποιο προκαλεί τη λοίμωξη
βάσει των κλινικών ευρημάτων. Συχνά τα δευτερεύοντα μικρόβια αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας.

4. Ανθεκτικά στελέχη

Αν εντοπιστούν ανθεκτικά μικρόβια όπως MRSA ή πολυανθεκτική Pseudomonas,
απαιτείται στοχευμένη θεραπεία υπό ιατρική επίβλεψη.

⚠️ Προσοχή: Η αυτοθεραπεία με αντιβιοτικά χωρίς ιατρική καθοδήγηση
μπορεί να προκαλέσει ανθεκτικά στελέχη και υποτροπές. Η αγωγή πρέπει να προσαρμόζεται αποκλειστικά από τον γιατρό.

5. Πότε χρειάζεται επανάληψη

Επί εμμονής ή επιδείνωσης συμπτωμάτων παρά τη θεραπεία.
Όταν το δείγμα θεωρείται μη αντιπροσωπευτικό (λίγο υλικό, ξηρό).
Μετά από χειρουργική επέμβαση, για επιβεβαίωση εκρίζωσης του μικροβίου.

Η καλλιέργεια αποτελεί εργαλείο καθοδήγησης της θεραπείας και όχι αυτόνομη διάγνωση·
ο ΩΡΛ ιατρός θα συσχετίσει τα ευρήματα με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα.

8️⃣ Θεραπευτικές επιλογές & αντιβιόγραμμα

Με βάση το αποτέλεσμα της καλλιέργειας και του αντιβιογράμματος, ο γιατρός καθορίζει
στοχευμένη θεραπεία για την εξάλειψη του παθογόνου. Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται
από το είδος της ωτίτιδας (έξω ή μέση), το μικρόβιο και την κλινική βαρύτητα.

1. Τοπική θεραπεία

Οι τοπικές ωτικές σταγόνες αποτελούν συνήθως την πρώτη επιλογή, ειδικά στις λοιμώξεις του έξω ακουστικού πόρου.
Περιέχουν αντιβιοτικό, αντιφλεγμονώδη ή αντιμυκητιασικό παράγοντα, ανάλογα με το αποτέλεσμα της καλλιέργειας.

Αντιβιοτικές σταγόνες: Ciprofloxacin, Ofloxacin, Gentamicin, Polymyxin B.
Συνδυασμένες σταγόνες: Ciprofloxacin + Dexamethasone ή Neomycin + Hydrocortisone για μείωση φλεγμονής.
Αντιμυκητιασικές σταγόνες: Clotrimazole, Nystatin, Miconazole (σε μυκητιασική ωτίτιδα).

💧 Συμβουλή: Η σωστή εφαρμογή σταγόνων προϋποθέτει να γείρετε το κεφάλι σας
και να μείνετε στη θέση αυτή για 2–3 λεπτά ώστε το φάρμακο να φτάσει σε όλο το μήκος του πόρου.

2. Συστηματική (από το στόμα) θεραπεία

Σε εκτεταμένες λοιμώξεις, μέση ωτίτιδα με πυρετό ή υποτροπιάζουσα ωτόρροια, απαιτείται από του στόματος αγωγή.
Ο γιατρός επιλέγει αντιβιοτικό βάσει του αντιβιογράμματος και της γενικής κατάστασης του ασθενούς.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Ενδεικτικά φάρμακα	Χρήση
Πενικιλίνες με αναστολέα	Amoxicillin/Clavulanate (Augmentin®, Amoxil®)	Πρώτη επιλογή για μέση ωτίτιδα.
Κεφαλοσπορίνες	Cefuroxime (Zinnat®), Cefaclor (Ceclor®)	Εναλλακτική όταν υπάρχει αλλεργία σε πενικιλίνες.
Φθοριοκινολόνες	Ciprofloxacin (Ciproxin®), Levofloxacin (Tavanic®)	Για ανθεκτική Pseudomonas ή επιμένουσα λοίμωξη ενηλίκων.
Αντιμυκητιασικά	Fluconazole (Diflucan®), Itraconazole (Sporanox®)	Σε μυκητιασική ωτίτιδα που δεν ανταποκρίνεται τοπικά.

3. Υποστηρικτικά μέτρα

Καθαρισμός του πόρου από τον ΩΡΛ με αναρρόφηση ή μικρο-εργαλεία (όχι μπατονέτες).
Αποφυγή νερού και υγρασίας στο αυτί έως την πλήρη ίαση.
Επανέλεγχος μετά το τέλος της θεραπείας για πιθανή υποτροπή.

⚠️ Προσοχή: Μην χρησιμοποιείτε αντιβιοτικές σταγόνες χωρίς ιατρική εξέταση,
ειδικά αν υπάρχει υποψία διάτρησης τυμπάνου. Ορισμένα φάρμακα (π.χ. νεομυκίνη) είναι ωτοτοξικά.

4. Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

Μετά την ολοκλήρωση της αγωγής, ο ιατρός επανεξετάζει το αυτί για να διαπιστώσει την πλήρη ίαση.
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, μπορεί να ζητηθεί επανάληψη καλλιέργειας για έλεγχο εκρίζωσης.

9️⃣ Συχνά λάθη και πώς να τα αποφύγετε

Η αξιοπιστία της καλλιέργειας ωτικού εκκρίματος εξαρτάται από τη σωστή λήψη και μεταφορά του δείγματος,
καθώς και από τη συνεργασία του ασθενούς πριν και μετά την εξέταση. Τα παρακάτω λάθη είναι συχνά και
μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα ή να οδηγήσουν σε υποτροπές.

1. Λανθασμένη προετοιμασία

Χρήση σταγόνων ή αντιβιοτικών λίγο πριν τη δειγματοληψία → πιθανό ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.
Καθαρισμός αυτιού με μπατονέτες ή νερό → απομάκρυνση παθογόνων μικροβίων.

2. Καθυστέρηση στη μεταφορά δείγματος

Εάν το δείγμα δεν φτάσει στο εργαστήριο εντός λίγων ωρών, τα μικρόβια μπορεί να αλλοιωθούν ή να πεθάνουν,
με αποτέλεσμα αναξιόπιστη καλλιέργεια.

⏱️ Οδηγία: Το δείγμα πρέπει να μεταφέρεται μέσα σε 2 ώρες και να φυλάσσεται
σε θερμοκρασία δωματίου, εκτός εάν υπάρχει ειδικό μεταφορικό υλικό.

3. Αυτοθεραπεία με λάθος αντιβιοτικά

Η χρήση αυθαίρετων σταγόνων ή παλιών φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων
και επιδείνωση της λοίμωξης.

⚠️ Προσοχή: Η επιλογή φαρμάκου πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο αντιβιόγραμμα
και στη γνωμάτευση του ιατρού ΩΡΛ.

4. Παράλειψη επανελέγχου

Μετά τη θεραπεία, ορισμένοι ασθενείς παραλείπουν τον επανέλεγχο, θεωρώντας ότι έχουν ιαθεί.
Ωστόσο, μικροποσότητες μικροβίων μπορεί να παραμείνουν και να προκαλέσουν υποτροπή.

5. Κακή εφαρμογή σταγόνων

Εισαγωγή λανθασμένης ποσότητας ή λανθασμένου τρόπου στάλαξης.
Μη τήρηση χρόνου παραμονής κεφαλιού στην πλάγια θέση.

💡 Χρήσιμη υπενθύμιση: Το φάρμακο πρέπει να φτάσει βαθιά στον ακουστικό πόρο.
Κρατήστε το κεφάλι γερμένο για 2–3 λεπτά και αποφύγετε να τοποθετήσετε βαμβάκι αμέσως μετά.

6. Έκθεση σε υγρασία ή νερό

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, το αυτί πρέπει να παραμένει στεγνό. Η επαφή με νερό (ντους, κολύμπι)
ενισχύει την ανάπτυξη μικροβίων και καθυστερεί την επούλωση.

Χρησιμοποιήστε ωτοασπίδες ή βαμβάκι με βαζελίνη εάν απαιτείται επαφή με νερό,
κατόπιν σύστασης του γιατρού.

🔟 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία πριν από την καλλιέργεια;

Όχι. Η εξέταση γίνεται οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και δεν απαιτείται νηστεία ή ειδική δίαιτα.

Πονάει η διαδικασία λήψης δείγματος;

Η λήψη είναι ανώδυνη. Μπορεί να προκαλέσει μικρή ενόχληση ή τσούξιμο αν υπάρχει φλεγμονή ή πληγή στον πόρο.

Πόσο χρόνο χρειάζονται τα αποτελέσματα;

Τα αποτελέσματα εκδίδονται σε 2–3 ημέρες. Για μυκητιασικές λοιμώξεις μπορεί να χρειαστούν έως 5 ημέρες.

Επηρεάζει το αντιβιοτικό τα αποτελέσματα;

Ναι. Η πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη μικροβίων και να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

Τι γίνεται αν το αποτέλεσμα είναι “αρνητικό” αλλά τα συμπτώματα συνεχίζονται;

Ο γιατρός μπορεί να επαναλάβει την καλλιέργεια ή να ζητήσει άλλες εξετάσεις (ακοογράφημα, CT, ή PCR για ιούς).

Μπορώ να χρησιμοποιήσω σταγόνες πριν την εξέταση;

Όχι. Πρέπει να διακοπούν τουλάχιστον 48–72 ώρες πριν τη λήψη, εκτός αν δοθεί διαφορετική οδηγία από τον ιατρό.

Η καλλιέργεια δείχνει και ιούς;

Όχι. Ανιχνεύει μόνο βακτήρια και μύκητες. Οι ιογενείς λοιμώξεις χρειάζονται άλλες εξετάσεις.

Πότε πρέπει να επαναλάβω την καλλιέργεια;

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν μετά το τέλος της θεραπείας ή αν υποτροπιάσουν μέσα σε λίγες εβδομάδες.

1️⃣1️⃣ Πού να κάνω την εξέταση;

Η καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος πραγματοποιείται σε πιστοποιημένα μικροβιολογικά εργαστήρια.
Είναι σημαντικό να γίνεται από εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε η λήψη να είναι σωστή και τα αποτελέσματα αξιόπιστα.

Κλείστε εύκολα εξέταση καλλιέργειας ωτικού εκκρίματος ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣2️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) – Οδηγίες για λοιμώξεις ωτός και καλλιέργειες.
Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογική Εταιρεία – Κλινικά πρωτόκολλα για οξεία και χρόνια ωτίτιδα.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Ear Infections & Antibiotic Use.
Mayo Clinic – Ear infection diagnosis & treatment.
Medscape Reference – Otitis Externa and Media Microbiology Overview.
Johns Hopkins ABX Guide – Otitis externa: pathogens & treatment.
PubMed – Recent clinical and microbiological studies on otitis media and externa (2018–2024).

Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή γνωμάτευση ΩΡΛ ιατρού.
Για αξιόπιστη καλλιέργεια ωτικού εκκρίματος, απευθυνθείτε σε πιστοποιημένο μικροβιολογικό εργαστήριο.

enterokokkos-metadosi-ouro-poiitiko-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

02/Nov/2025

🦠 Εντερόκοκκος (Enterococcus) – Τι είναι, συμπτώματα, θεραπεία & πρόληψη

📑 Περιεχόμενα

Τι είναι ο Εντερόκοκκος
Πού ζει και πώς μεταδίδεται
Ποιες λοιμώξεις προκαλεί
Πότε χρειάζεται εξέταση
Πώς συλλέγω σωστά δείγμα
Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα
Θεραπεία και αντοχές (VRE)
Κύηση και παιδιά
Πρόληψη και υγιεινή
Συχνά λάθη προς αποφυγή
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πού να κάνω καλλιέργεια για Εντερόκοκκο
Βιβλιογραφία & Πηγές

Το άρθρο αυτό εστιάζει στον Εντερόκοκκο ως αιτία ουρολοιμώξεων και λοιμώξεων ενηλίκων,
με έμφαση στα συμπτώματα, τη διάγνωση με καλλιέργεια και τη θεραπεία.

Ο Εντερόκοκκος (Enterococcus) είναι συχνό αίτιο ουρολοιμώξεων και ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων,
ιδιαίτερα σε ενήλικες και ηλικιωμένους. Η σωστή διάγνωση με καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα
είναι κρίσιμη για την επιλογή αποτελεσματικής θεραπείας και την αποφυγή αντοχών (VRE).

Τι είναι ο Εντερόκοκκος

Σύντομη περίληψη:
Ο Εντερόκοκκος είναι βακτήριο που φυσιολογικά κατοικεί στο ανθρώπινο έντερο αλλά μπορεί, υπό συνθήκες, να γίνει παθογόνο. Τα πιο συχνά είδη είναι Enterococcus faecalis και Enterococcus faecium. Μπορεί να προκαλέσει ουρολοιμώξεις, ενδοκοιλιακές ή τραυματικές λοιμώξεις και σπανιότερα ενδοκαρδίτιδα. Ορισμένα στελέχη εμφανίζουν αντοχή στη βανκομυκίνη (VRE).

Ο Εντερόκοκκος είναι βακτήριο που φυσιολογικά ζει στο ανθρώπινο έντερο αλλά μπορεί να γίνει παθογόνο όταν περάσει σε άλλες περιοχές του σώματος. Τα πιο συχνά είδη είναι Enterococcus faecalis και Enterococcus faecium. Προκαλούν κυρίως ουρολοιμώξεις, ενδοκοιλιακές και τραυματικές λοιμώξεις, ενώ σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν βακτηριαιμία ή ενδοκαρδίτιδα. Ορισμένα στελέχη είναι ανθεκτικά στη βανκομυκίνη και ονομάζονται VRE (Vancomycin-Resistant Enterococci).

Οι εντερόκοκκοι είναι Gram-θετικοί κόκκοι που απαντώνται σε ζεύγη ή μικρές αλυσίδες. Δεν σχηματίζουν σπόρους, δεν διαθέτουν κάψα και αντέχουν σε δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες, γεγονός που τους καθιστά ανθεκτικούς και ικανούς να επιβιώνουν για ημέρες σε επιφάνειες νοσοκομείων. Ανήκουν στους στρεπτοκοκκικούς συγγενείς αλλά ξεχωρίζουν για την ικανότητά τους να αναπτύσσονται σε περιβάλλον με υψηλό αλάτι και ευρύ φάσμα pH.

🔹 Φυσιολογική παρουσία

Κατοικεί φυσιολογικά στο παχύ έντερο και αποτελεί μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας.
Σε υγιή άτομα δεν προκαλεί προβλήματα.
Η παρουσία του σε ούρα, αίμα ή τραύματα υποδηλώνει πιθανή λοίμωξη.

🔹 Παθολογικός ρόλος

Γίνεται παθογόνος όταν διασπά φυσικούς φραγμούς ή όταν μειωθεί η άμυνα του οργανισμού. Συχνά αίτια ενεργοποίησης:

Νοσηλεία ή χειρουργείο.
Χρήση ουροκαθετήρων ή παροχετεύσεων.
Παρατεταμένη ή αλόγιστη αντιβιοτική αγωγή.
Ανοσοκαταστολή (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, χημειοθεραπεία).

🔹 Είδη και σημασία

Enterococcus faecalis – προκαλεί το 80–90% των λοιμώξεων, συνήθως ευαίσθητος στην αμπικιλλίνη.
Enterococcus faecium – πιο ανθεκτικός, συχνός σε νοσοκομειακές λοιμώξεις και φορέας VRE.

Συνοψίζοντας: Ο Εντερόκοκκος δεν είναι πάντα επικίνδυνος. Γίνεται πρόβλημα όταν εγκαθίσταται σε λάθος σημείο ή όταν η άμυνα του οργανισμού είναι μειωμένη. Η ακριβής διάγνωση γίνεται με καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα.

Πού ζει και πώς μεταδίδεται ο Εντερόκοκκος

Ο Εντερόκοκκος είναι μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του ανθρώπινου εντέρου και, σε μικρότερο βαθμό, του γυναικείου γεννητικού σωλήνα. Παρά την ειρηνική του παρουσία εκεί, μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις όταν περάσει σε άλλες περιοχές του σώματος ή όταν διαταραχθεί η ισορροπία των μικροβίων, όπως μετά από παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών.

🔹 Φυσικοί χώροι παρουσίας

Έντερο (παχύ έντερο και τελικό ειλεό).
Περιγεννητική περιοχή και ουρήθρα, κυρίως στις γυναίκες.
Στόμα και ανώτερες αναπνευστικές οδοί (λιγότερο συχνά).
Νοσοκομειακές επιφάνειες, εξοπλισμός ή ιατρικά εργαλεία σε περιπτώσεις επιμόλυνσης.

🔹 Τρόποι μετάδοσης

Με τα χέρια: πιο συχνή οδός μετάδοσης, ιδιαίτερα σε νοσοκομεία.
Με μολυσμένες επιφάνειες: οι εντερόκοκκοι μπορούν να επιβιώσουν για εβδομάδες σε αντικείμενα, πληκτρολόγια, πόμολα ή ιατρικά εργαλεία.
Με ιατρικούς χειρισμούς: καθετήρες, παροχετεύσεις ή ενδονοσοκομειακές πράξεις επιτρέπουν την είσοδό τους σε αποστειρωμένες περιοχές.
Από το έντερο στο ουροποιητικό: κυρίως σε γυναίκες, λόγω μικρής απόστασης ουρήθρας και πρωκτού.

🔹 Δεν μεταδίδεται

Δεν μεταδίδεται με τον αέρα.
Δεν μεταδίδεται με φτέρνισμα, βήχα ή φαγητό (εκτός αν έχει υπάρξει επιμόλυνση από κακή υγιεινή).
Δεν μεταδίδεται με σεξουαλική επαφή υπό φυσιολογικές συνθήκες.

🔹 Παράγοντες κινδύνου μετάδοσης και λοίμωξης

Νοσηλεία σε νοσοκομείο ή γηροκομείο.
Παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών, ειδικά κεφαλοσπορινών ή βανκομυκίνης.
Παρουσία ουροκαθετήρων ή φλεβικών γραμμών.
Ανοσοκαταστολή (καρκίνος, νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης).
Επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις ή επαφή με ιατρικές συσκευές.

Πρακτική συμβουλή: Η καλή υγιεινή χεριών μειώνει δραματικά τη διασπορά του Εντερόκοκκου. Οι ασθενείς με αντοχή (VRE) χρειάζονται προσεκτική τήρηση κανόνων απομόνωσης και καθαρισμού επιφανειών.

Σε οικιακό περιβάλλον, η μετάδοση είναι εξαιρετικά σπάνια. Με σωστό πλύσιμο χεριών, καθαριότητα και αποφυγή κοινής χρήσης πετσετών ή ξυραφιών, ο κίνδυνος είναι πρακτικά μηδενικός.

Ποιες λοιμώξεις προκαλεί ο Εντερόκοκκος

Οι εντερόκοκκοι είναι ευκαιριακά παθογόνοι. Αυτό σημαίνει ότι προκαλούν λοίμωξη μόνο όταν βρεθούν σε λάθος σημείο ή όταν το ανοσοποιητικό είναι εξασθενημένο. Οι πιο συχνές λοιμώξεις αφορούν το ουροποιητικό, τα τραύματα, την κοιλιακή χώρα και σπανιότερα την καρδιά ή το αίμα.

Σημείωση: Η απλή ανίχνευση Εντερόκοκκου χωρίς συμπτώματα (αποικισμός) δεν θεωρείται λοίμωξη και δεν απαιτεί θεραπεία.

🔹 Κύριες λοιμώξεις

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τύπος λοίμωξης	Κύρια συμπτώματα	Σχόλια
Ουρολοίμωξη	Συχνουρία, κάψιμο, θολά ούρα, πόνος χαμηλά στην κοιλιά, πυρετός	Η πιο συχνή λοίμωξη από Εντερόκοκκο. Εμφανίζεται κυρίως σε ηλικιωμένους ή σε όσους έχουν ουροκαθετήρα.
Λοίμωξη τραύματος	Ερυθρότητα, εκροή πύου, πόνος, πυρετός	Συχνά μετά από χειρουργική επέμβαση ή τραυματισμό. Μπορεί να χρειαστεί καλλιέργεια εκκρίματος.
Ενδοκοιλιακή ή χολική λοίμωξη	Κοιλιακό άλγος, πυρετός, ρίγος, αύξηση λευκών αιμοσφαιρίων	Προκύπτει μετά από ρήξη εντέρου, σκωληκοειδεκτομή ή χολοκυστίτιδα. Συνήθως μικτή λοίμωξη με άλλα βακτήρια.
Βακτηριαιμία	Πυρετός, ρίγη, χαμηλή πίεση, κακουχία	Διάγνωση με αιμοκαλλιέργεια. Συχνά δευτερογενής από ουρολοίμωξη ή τραύμα.
Ενδοκαρδίτιδα	Παρατεταμένος πυρετός, κόπωση, φύσημα καρδιάς, εμβολικά φαινόμενα	Σπάνια αλλά σοβαρή λοίμωξη. Απαιτεί μακροχρόνια ενδοφλέβια θεραπεία.
Μηνιγγίτιδα / Νεογνική σήψη	Πυρετός, λήθαργος, σπασμοί (νεογνά)	Πολύ σπάνια. Συνήθως ενδονοσοκομειακή μετά από χειρουργική πράξη ή σε πρόωρα βρέφη.

🔹 Δευτερεύουσες εστίες

Οδοντικές ή στοματικές λοιμώξεις μετά από επεμβάσεις.
Μολύνσεις καθετήρων ή φλεβικών γραμμών.
Λοιμώξεις ωτορινολαρυγγολογικής περιοχής σε ανοσοκατεσταλμένους.

Προσοχή: Η διάγνωση «Εντερόκοκκος στα ούρα» δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει λοίμωξη. Ο γιατρός πρέπει να συνεκτιμήσει τα συμπτώματα και το αντιβιόγραμμα πριν από οποιαδήποτε θεραπεία.

Πότε χρειάζεται εξέταση για Εντερόκοκκο

Η ανίχνευση του Εντερόκοκκου γίνεται κυρίως με καλλιέργειες ούρων, τραύματος ή αίματος. Η εξέταση ζητείται όταν υπάρχουν ενδείξεις λοίμωξης ή όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος για επιπλοκές. Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για υγιή άτομα.

🔹 Ενδείξεις για καλλιέργεια ούρων

Συχνουρία, κάψιμο κατά την ούρηση ή δυσουρία.
Θολά ούρα, άσχημη οσμή ή αίμα στα ούρα.
Πυρετός ή πόνος στη μέση/στην κοιλιά χωρίς άλλη αιτία.
Ασθενείς με ουροκαθετήρα ή πρόσφατη χειρουργική επέμβαση στο ουροποιητικό.
Έγκυες γυναίκες με συμπτώματα ουρολοίμωξης ή ιστορικό υποτροπών.

🔹 Ενδείξεις για καλλιέργεια τραύματος

Παραμένουσα εκροή πύου από τραύμα ή χειρουργική τομή.
Ερυθρότητα, πόνος, οίδημα ή πυρετός που δεν υποχωρούν.
Κακή επούλωση τραύματος παρά τη θεραπεία.

🔹 Ενδείξεις για αιμοκαλλιέργειες

Πυρετός αγνώστου αιτιολογίας σε νοσηλευόμενο ή ανοσοκατεσταλμένο ασθενή.
Υποψία ενδοκαρδίτιδας ή σηψαιμίας.
Παρουσία φλεβικού καθετήρα, προσθετικής βαλβίδας ή παροχέτευσης.

🔹 Ενδείξεις για άλλες καλλιέργειες

Ενδοκοιλιακό υγρό ή χολή: μετά από επεμβάσεις ή απόστημα.
Κόπρανα: σε ειδικές περιπτώσεις νοσοκομειακής διασποράς για έλεγχο φορείας VRE.

Συμβουλή: Οι εξετάσεις πρέπει να γίνονται πριν ξεκινήσει η αντιβιοτική αγωγή, ώστε το αποτέλεσμα της καλλιέργειας να είναι αξιόπιστο. Εάν έχει ήδη ληφθεί αντιβίωση, ενημερώστε το εργαστήριο.

Η εξέταση για Εντερόκοκκο συνήθως συνοδεύεται από αντιβιόγραμμα, δηλαδή δοκιμή ευαισθησίας σε αντιβιοτικά. Το αντιβιόγραμμα καθοδηγεί τον ιατρό στην επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου, ειδικά αν υπάρχει υποψία ανθεκτικού στελέχους (VRE).

Πώς συλλέγω σωστά δείγμα για εξέταση

Η σωστή συλλογή δείγματος είναι καθοριστική για αξιόπιστο αποτέλεσμα. Ανεπαρκής ή μολυσμένη λήψη μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα, με συνέπεια λανθασμένη διάγνωση ή αχρείαστη αντιβίωση.

🔹 Για καλλιέργεια ούρων (μέσου ρεύματος)

Οδηγίες βήμα προς βήμα:

Πλύνετε καλά τα χέρια σας.
Καθαρίστε την περιοχή των γεννητικών οργάνων με νερό και σαπούνι. Μην χρησιμοποιείτε αντισηπτικά.
Αρχίστε να ουρείτε στην τουαλέτα και συλλέξτε το μεσαίο ρεύμα (όχι την αρχή ή το τέλος) σε αποστειρωμένο δοχείο.
Κλείστε καλά το καπάκι χωρίς να αγγίξετε το εσωτερικό.
Παραδώστε το δείγμα στο εργαστήριο εντός 2 ωρών ή φυλάξτε το στο ψυγείο (2–8°C) έως 24 ώρες.

🔹 Για καλλιέργεια τραύματος

Η λήψη γίνεται με αποστειρωμένο στυλεό από το βάθος του τραύματος, όχι από επιφανειακό πύον ή κρούστα.
Προηγείται καθαρισμός με φυσιολογικό ορό.
Αν υπάρχει παροχέτευση, προτιμάται συλλογή δείγματος υγρού σε αποστειρωμένο σωληνάριο.

🔹 Για αιμοκαλλιέργειες

Η λήψη γίνεται μόνο από ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, με αυστηρή ασηψία.
Χρειάζονται 2–3 δείγματα από διαφορετικές φλέβες σε χρονική απόσταση (π.χ. 30 λεπτά).
Η φιάλη τοποθετείται σε ειδικό αυτόματο καλλιεργητή για ανίχνευση μικροβιακής ανάπτυξης.

🔹 Για δείγμα κοπράνων (έλεγχος φορείας VRE)

Χρησιμοποιείται αποστειρωμένο δοχείο ή ειδικό στυλεό ορθού.
Το δείγμα πρέπει να σταλεί άμεσα στο εργαστήριο.
Ο έλεγχος γίνεται κυρίως σε νοσηλευόμενους για πρόληψη διασποράς.

Προσοχή: Μην αγγίζετε το εσωτερικό του δοχείου συλλογής. Μην αναμιγνύετε ούρα με χαρτί ή απορρυπαντικά, καθώς αλλοιώνουν το αποτέλεσμα.

Η ποιότητα του δείγματος επηρεάζει άμεσα την αξιοπιστία του αποτελέσματος. Ακόμα και μικρή επιμόλυνση με βακτήρια από το δέρμα ή τα γεννητικά όργανα μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς θετική καλλιέργεια.

Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται πάντοτε από ιατρό, καθώς η ανίχνευση Εντερόκοκκου δεν σημαίνει απαραίτητα λοίμωξη. Η αξιολόγηση βασίζεται στο είδος του δείγματος, τον αριθμό αποικιών και την ύπαρξη συμπτωμάτων.

🔹 Στην καλλιέργεια ούρων

≥10⁵ cfu/mL (100.000 αποικίες/mL): ενδεικτικό ουρολοίμωξης.
10⁴–10⁵ cfu/mL: οριακή τιμή· χρειάζεται συσχέτιση με συμπτώματα.
<10⁴ cfu/mL: πιθανός αποικισμός ή επιμόλυνση δείγματος.

Η αναφορά από το μικροβιολογικό εργαστήριο περιλαμβάνει το είδος (E. faecalis ή E. faecium), την ποσότητα αποικιών και το αντιβιόγραμμα, δηλαδή την ευαισθησία του μικροβίου σε διάφορα αντιβιοτικά.

Συνηθέστερα αντιβιοτικά που ελέγχονται στο αντιβιόγραμμα:

Αμπικιλλίνη / Αμοξικιλλίνη
Βανκομυκίνη
Τεϊκοπλανίνη
Λινεζολίδη (Linezolid)
Νταπτομυκίνη (Daptomycin)
Τιγκεκυκλίνη (Tigecycline)
Συνδυασμοί με αμινογλυκοσίδες (π.χ. Γενταμικίνη)

🔹 Σε καλλιέργεια τραύματος

Η παρουσία Εντερόκοκκου θεωρείται σημαντική μόνο αν συνοδεύεται από πυώδη εκροή ή το μικρόβιο ανευρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα.
Συχνά συνυπάρχει με Staphylococcus aureus ή Gram-αρνητικά (μικτές λοιμώξεις).

🔹 Σε αιμοκαλλιέργειες

Η ανίχνευση Εντερόκοκκου στο αίμα θεωρείται πάντοτε παθολογικό εύρημα.
Απαιτεί διερεύνηση για ενδοκαρδίτιδα, ειδικά σε ασθενείς με βαλβιδοπάθεια ή προσθετικές βαλβίδες.
Η ανίχνευση σε ένα μόνο δείγμα μπορεί να υποδηλώνει επιμόλυνση· ωστόσο, σε ασθενείς υψηλού κινδύνου χρειάζεται προσοχή.

🔹 Σε δείγμα κοπράνων (έλεγχος φορείας VRE)

Θετικό αποτέλεσμα δηλώνει φορεία, όχι λοίμωξη.
Χρησιμοποιείται σε νοσοκομεία για τον εντοπισμό και την απομόνωση φορέων.
Δεν απαιτεί φαρμακευτική αγωγή.

Συμπέρασμα: Η διάγνωση λοίμωξης από Εντερόκοκκο προϋποθέτει συμβατά συμπτώματα και θετική καλλιέργεια με σημαντικό αριθμό αποικιών. Το αντιβιόγραμμα είναι καθοριστικό για την επιλογή θεραπείας.

Θεραπεία και αντοχές (VRE)

Η θεραπεία της λοίμωξης από Εντερόκοκκο καθορίζεται από τον ιατρό, με βάση το είδος του βακτηρίου (E. faecalis ή E. faecium), το σημείο λοίμωξης, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και το αντιβιόγραμμα. Δεν απαιτείται πάντα φαρμακευτική αγωγή — σε περιπτώσεις αποικισμού ή ήπιας ασυμπτωματικής παρουσίας, συχνά αρκεί παρακολούθηση.

🔹 Κύριες αρχές θεραπείας

Η επιλογή αντιβιοτικού πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο αντιβιόγραμμα.
Σε σοβαρές λοιμώξεις (ενδοκαρδίτιδα, βακτηριαιμία) χρησιμοποιείται συνδυασμός αντιβιοτικών για συνέργεια.
Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της λοίμωξης (συνήθως 7–14 ημέρες, έως 6 εβδομάδες για ενδοκαρδίτιδα).

🔹 Αντιβιοτικά για ευαίσθητα στελέχη (μη VRE)

Αμοξικιλλίνη ή Αμπικιλλίνη (πρώτης επιλογής, ειδικά για E. faecalis).
Αμοξικιλλίνη + Γενταμικίνη για σοβαρές λοιμώξεις (συνέργεια).
Βανκομυκίνη ή Τεϊκοπλανίνη σε αλλεργία πενικιλίνης ή ανθεκτικότητα.

🔹 Αντιβιοτικά για ανθεκτικά στελέχη (VRE)

Λινεζολίδη (Linezolid) — per os ή ενδοφλέβια, για λοιμώξεις από VRE σε ουροποιητικό, αίμα ή πνεύμονες.
Νταπτομυκίνη (Daptomycin) — ενδοφλέβια, αποτελεσματική σε βακτηριαιμία ή ενδοκαρδίτιδα.
Τιγκεκυκλίνη (Tigecycline) — σε πολυανθεκτικά στελέχη, κυρίως ενδοκοιλιακές λοιμώξεις.
Φοσφομυκίνη — χρήσιμη εναλλακτικά σε ουρολοιμώξεις ή συνδυαστικά.

🔹 Ενδεικτικά εμπορικά ονόματα στην Ελλάδα

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες

Δραστική ουσία	Ενδεικτικά εμπορικά ονόματα (Ελλάδα)	Οδός χορήγησης
Αμπικιλλίνη	Ampicillin ΒΙΑΝΕΞ®, Penbritin®	IV, PO
Βανκομυκίνη	Vancocin®, Vancomycin ΒΙΑΝΕΞ®	IV
Λινεζολίδη	Zyvoxid®	PO, IV
Νταπτομυκίνη	Cubicin®	IV
Τιγκεκυκλίνη	Tygacil®	IV
Φοσφομυκίνη	Monuril®	PO

🔹 Θεραπεία ειδικών λοιμώξεων

Ουρολοίμωξη: Συνήθως από E. faecalis. Θεραπεία με αμπικιλλίνη, αμοξικιλλίνη ή φοσφομυκίνη. Σε VRE: linezolid ή daptomycin κατά περίπτωση.
Βακτηριαιμία/Ενδοκαρδίτιδα: Αμπικιλλίνη + γενταμικίνη ή linezolid/daptomycin σε αντοχή. Διάρκεια 4–6 εβδομάδες.
Ενδοκοιλιακή λοίμωξη: Συνδυασμοί με tigecycline ή daptomycin, ανάλογα με το αντιβιόγραμμα.

Προσοχή: Η χρήση ισχυρών αντιβιοτικών όπως Linezolid ή Daptomycin πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ιατρική παρακολούθηση. Η αλόγιστη χρήση οδηγεί σε περαιτέρω αντοχή.

Ο αποικισμός χωρίς συμπτώματα δεν απαιτεί θεραπεία. Η έμφαση δίνεται στην αποφυγή διασποράς (καλή υγιεινή χεριών, καθαρισμός επιφανειών, σωστή χρήση καθετήρων). Σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα εφαρμόζονται ειδικά μέτρα απομόνωσης για VRE.

Σημαντικό: Στις περισσότερες περιπτώσεις,
η ανίχνευση Εντερόκοκκου δεν σημαίνει σοβαρή νόσο και αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.

Εντερόκοκκος σε εγκυμοσύνη και παιδιά

Ο Εντερόκοκκος μπορεί να επηρεάσει ειδικούς πληθυσμούς όπως τις εγκύους και τα παιδιά, όπου η αντιμετώπιση διαφοροποιείται για λόγους ασφάλειας και επιλογής κατάλληλων αντιβιοτικών. Η έγκαιρη διάγνωση και σωστή καθοδήγηση από τον γιατρό αποτρέπουν επιπλοκές.

🔹 Εγκυμοσύνη

Οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες λόγω ορμονικών αλλαγών και πίεσης στη κύστη.
Η παρουσία Εντερόκοκκου στα ούρα μιας εγκύου, ακόμα και χωρίς συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί θεραπεία, διότι υπάρχει κίνδυνος πρόωρου τοκετού ή πυελονεφρίτιδας.
Αντιβιοτικά επιλογής είναι η αμοξικιλλίνη ή αμπικιλλίνη, ενώ αποφεύγονται φάρμακα που είναι δυνητικά τοξικά για το έμβρυο (π.χ. τετρακυκλίνες, κινολόνες).
Σε αλλεργία ή ανθεκτικότητα, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει φωσφομυκίνη (Monuril®), η οποία είναι ασφαλής στην κύηση.

Έλεγχος κύησης: Συνιστάται τουλάχιστον μία καλλιέργεια ούρων στο πρώτο τρίμηνο, ακόμη και χωρίς συμπτώματα, για πρόληψη ασυμπτωματικής βακτηριουρίας.

🔹 Νεογνά και βρέφη

Ο Εντερόκοκκος μπορεί να προκαλέσει σήψη ή μηνιγγίτιδα σε πρόωρα νεογνά, συνήθως σε μονάδες εντατικής θεραπείας.
Η μετάδοση γίνεται από τα χέρια προσωπικού ή μολυσμένο εξοπλισμό.
Η θεραπεία περιλαμβάνει συνδυασμό αμπικιλλίνης + γενταμικίνης ή, αν υπάρχει αντοχή, ειδικά αντιβιοτικά (π.χ. linezolid υπό παιδολοιμωξιολόγο).

🔹 Παιδιά

Οι ουρολοιμώξεις από Εντερόκοκκο στα παιδιά εμφανίζονται κυρίως σε κορίτσια ή μετά από χρήση αντιβιοτικών που διαταράσσουν τη χλωρίδα.
Η διάγνωση γίνεται με καλλιέργεια ούρων από καθαρό δείγμα μέσου ρεύματος ή καθετήρα.
Η θεραπεία είναι παρόμοια με των ενηλίκων αλλά προσαρμόζεται στο βάρος και την ηλικία του παιδιού.

🔹 Θηλασμός

Οι περισσότερες θεραπείες (αμοξικιλλίνη, αμπικιλλίνη, φωσφομυκίνη) είναι ασφαλείς κατά τη διάρκεια του θηλασμού.
Αν χρησιμοποιούνται ισχυρότερα φάρμακα (linezolid, daptomycin), ο θηλασμός συνήθως διακόπτεται προσωρινά.

Προσοχή: Οι έγκυες και οι γονείς δεν πρέπει να λαμβάνουν ή να χορηγούν αντιβιοτικά χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Ακόμα και ήπια ουρολοίμωξη μπορεί να έχει επιπτώσεις στην κύηση αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.

Πρόληψη και υγιεινή

Η πρόληψη της λοίμωξης και της διασποράς του Εντερόκοκκου βασίζεται κυρίως στην υγιεινή και στη συνετή χρήση αντιβιοτικών. Επειδή ο μικροοργανισμός αυτός μπορεί να επιβιώνει για εβδομάδες σε επιφάνειες, απαιτείται επιμονή στα βασικά μέτρα καθαριότητας τόσο στο σπίτι όσο και στο νοσοκομείο.

🔹 Στο σπίτι

Πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό, ιδιαίτερα μετά τη χρήση τουαλέτας ή την αλλαγή επιδέσμων.
Απολυμαίνετε τακτικά επιφάνειες μπάνιου, πόμολα και συσκευές που χρησιμοποιούνται συχνά.
Μην μοιράζεστε προσωπικά αντικείμενα όπως πετσέτες, ξυραφάκια, ψαλίδια ή θερμόμετρα.
Πλένετε τα ρούχα και τα λευκά είδη σε υψηλή θερμοκρασία (60°C και άνω).
Αποφύγετε την αυθαίρετη λήψη αντιβιοτικών· πάντα μόνο με ιατρική συνταγή.

🔹 Σε νοσηλευτικά ιδρύματα

Οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να εφαρμόζουν αυστηρή υγιεινή χεριών πριν και μετά την επαφή με κάθε ασθενή.
Σε περίπτωση VRE, εφαρμόζονται μέτρα απομόνωσης επαφής (γάντια, ποδιές, ξεχωριστός εξοπλισμός).
Ο καθαρισμός επιφανειών και ιατρικών εργαλείων πρέπει να γίνεται με εγκεκριμένα απολυμαντικά.
Περιορίζεται η άσκοπη χρήση ευρέος φάσματος αντιβιοτικών που ενισχύει την αντοχή.

🔹 Διατροφή και ανοσία

Διατηρείτε ισορροπημένη διατροφή με επαρκείς φυτικές ίνες και προβιοτικά (π.χ. γιαούρτι με ζωντανούς μικροοργανισμούς).
Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφών που αποδυναμώνουν τη φυσική χλωρίδα.
Ενυδατώνεστε επαρκώς, ειδικά σε περιπτώσεις ουρολοίμωξης, ώστε να “ξεπλένονται” τα βακτήρια από την κύστη.

🔹 Ειδικές οδηγίες για φορείς VRE

Οι φορείς VRE πρέπει να τηρούν σχολαστικά μέτρα καθαριότητας, ιδιαίτερα στο μπάνιο.
Δεν χρειάζεται απομόνωση στο σπίτι, αρκεί σωστή υγιεινή χεριών και καθαριότητα.
Πριν από νοσηλεία, ενημερώστε το ιατρικό προσωπικό για τη φορεία ώστε να ληφθούν προληπτικά μέτρα.

Πρακτική συμβουλή: Η πρόληψη του Εντερόκοκκου είναι πιο αποτελεσματική από τη θεραπεία του. Το τακτικό πλύσιμο χεριών και η λογική χρήση αντιβιοτικών είναι τα δύο πιο ισχυρά “όπλα” σας.

Η καλή προσωπική υγιεινή και η συνεργασία με τον γιατρό και το μικροβιολογικό εργαστήριο μειώνουν τον κίνδυνο επαναλοίμωξης και προστατεύουν και άλλους ασθενείς από πιθανή διασπορά.

Συχνά λάθη προς αποφυγή

Η σωστή αντιμετώπιση των λοιμώξεων από Εντερόκοκκο απαιτεί ακρίβεια και συνεργασία με τον γιατρό. Ορισμένες συχνές παρανοήσεις οδηγούν σε αχρείαστες θεραπείες ή σε ανάπτυξη αντοχών. Παρακάτω συνοψίζονται τα πιο συνηθισμένα λάθη που πρέπει να αποφεύγονται.

🔹 1. Θεραπεία χωρίς καλλιέργεια

Πολλοί ασθενείς ξεκινούν αντιβιοτικά χωρίς να έχει προηγηθεί καλλιέργεια. Αυτό είναι λάθος, διότι:

Ενδέχεται να μην υπάρχει λοίμωξη αλλά αποικισμός.
Το λάθος αντιβιοτικό δεν εξαλείφει τον μικροοργανισμό και αυξάνει την αντοχή του.

🔹 2. Θεραπεία αποικισμού χωρίς συμπτώματα

Η παρουσία Εντερόκοκκου στα ούρα ή στα κόπρανα χωρίς συμπτώματα δεν χρειάζεται αγωγή. Θεραπεύονται μόνο οι περιπτώσεις με κλινική εικόνα λοίμωξης.

🔹 3. Διακοπή θεραπείας πρόωρα

Η διακοπή της αντιβίωσης μόλις υποχωρήσουν τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπή ή αντοχή. Η αγωγή πρέπει να ολοκληρώνεται όπως έχει οριστεί από τον γιατρό.

🔹 4. Κακή συλλογή δείγματος

Η λανθασμένη συλλογή ούρων ή τραύματος οδηγεί σε ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Χρησιμοποιείτε πάντα αποστειρωμένα δοχεία και ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του εργαστηρίου.

🔹 5. Αυθαίρετη χρήση αντισηπτικών ή καθαριστικών

Τα ισχυρά απολυμαντικά στην περιοχή των γεννητικών οργάνων πριν από τη λήψη δείγματος μπορούν να καταστρέψουν τα βακτήρια και να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα.

🔹 6. Παράβλεψη υποκείμενων αιτιών

Ο Εντερόκοκκος συχνά εμφανίζεται σε έδαφος άλλων προβλημάτων, όπως λίθοι ουροποιητικού ή χρόνια νεφρική νόσος. Η θεραπεία πρέπει να στοχεύει και στη βασική αιτία.

🔹 7. Χρήση “προληπτικών” αντιβιοτικών

Δεν υπάρχει προληπτική αγωγή για Εντερόκοκκο. Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών αλλάζει τη φυσιολογική χλωρίδα και ευνοεί ανθεκτικά στελέχη (VRE).

🔹 8. Μη ενημέρωση για το ιστορικό αντοχής

Ασθενείς που έχουν νοσηλευτεί ή είχαν παλαιότερα VRE πρέπει να ενημερώνουν τον ιατρό ή το νοσοκομείο. Έτσι προλαμβάνεται πιθανή επαναλοίμωξη ή διασπορά.

Συνοψίζοντας: Ο Εντερόκοκκος αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με σωστή διάγνωση, τήρηση της αγωγής και συνετή χρήση αντιβιοτικών. Αποφύγετε κάθε μορφή αυτοθεραπείας ή τυχαίας λήψης φαρμάκων χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι σημαίνει “Έχω Εντερόκοκκο στα ούρα”;

Η φράση σημαίνει ότι ανιχνεύθηκε το βακτήριο Enterococcus στην καλλιέργεια ούρων. Δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη. Αν δεν υπάρχουν συμπτώματα (πόνος, πυρετός, συχνουρία), μπορεί να πρόκειται για αποικισμό που δεν χρειάζεται θεραπεία.

Τι είναι τα VRE;

Πρόκειται για στελέχη Εντερόκοκκου που είναι ανθεκτικά στη βανκομυκίνη. Είναι συχνότερα σε νοσοκομεία και απαιτούν ειδική αντιμικροβιακή αγωγή (linezolid, daptomycin). Οι φορείς χρειάζονται αυστηρή υγιεινή για να αποτραπεί η μετάδοση.

Είναι μεταδοτικός ο Εντερόκοκκος;

Μεταδίδεται κυρίως με επαφή χεριών ή επιφανειών, όχι με τον αέρα. Στο σπίτι η μετάδοση είναι σπάνια. Το συχνό πλύσιμο χεριών και η καθαριότητα επιφανειών αρκούν για πρόληψη.

Μπορεί να φύγει μόνος του;

Ναι, σε ήπιες περιπτώσεις ή όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα, ο οργανισμός αποβάλλει τον Εντερόκοκκο χωρίς θεραπεία. Η λήψη αντιβιοτικού απαιτείται μόνο σε επιβεβαιωμένη λοίμωξη.

Πώς μπορώ να προστατεύσω την οικογένειά μου αν έχω Εντερόκοκκο;

Τηρήστε απλά μέτρα: πλένετε συχνά τα χέρια, χρησιμοποιείτε ξεχωριστές πετσέτες και καθαρίζετε το μπάνιο τακτικά. Δεν χρειάζεται απομόνωση ή ειδική απολύμανση σπιτιού.

Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

Για απλές ουρολοιμώξεις 5–10 ημέρες, για βακτηριαιμία ή ενδοκαρδίτιδα έως και 6 εβδομάδες. Ο γιατρός καθορίζει τη διάρκεια με βάση τη βαρύτητα και το αντιβιόγραμμα.

Χρειάζεται επανέλεγχο μετά τη θεραπεία;

Συνήθως όχι, εκτός αν τα συμπτώματα επιμένουν ή πρόκειται για ευάλωτο ασθενή (έγκυο, παιδί, νεφροπαθή). Σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστάται επαναληπτική καλλιέργεια 1–2 εβδομάδες μετά το τέλος της αγωγής.

Μπορώ να προλάβω την υποτροπή;

Ναι. Πίνετε αρκετά υγρά, ουρείτε συχνά, τηρείτε σωστή υγιεινή και αποφύγετε αχρείαστη χρήση αντιβιοτικών. Στις γυναίκες, η ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή βοηθά στην αποφυγή νέας ουρολοίμωξης.

Υπάρχει εμβόλιο ή προληπτική θεραπεία για Εντερόκοκκο;

Όχι. Δεν υπάρχει εμβόλιο. Η πρόληψη στηρίζεται αποκλειστικά στη σωστή υγιεινή και την υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών.

Μπορώ να κάνω μπάνιο ή να πάω στη δουλειά αν έχω Εντερόκοκκο;

Ναι, δεν υπάρχει λόγος περιορισμού των δραστηριοτήτων σας, εφόσον τηρείτε βασικούς κανόνες καθαριότητας και δεν έχετε σοβαρή λοίμωξη που απαιτεί νοσηλεία.

Πού να κάνω εξέταση για Εντερόκοκκο

Κλείστε εύκολα εξέταση για ταυτοποίηση Εντερόκοκκου ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Βιβλιογραφία & Πηγές

ΕΟΔΥ – Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας.
Κατευθυντήριες οδηγίες για λοιμώξεις από ανθεκτικά βακτήρια (VRE, MRSA, CRE).
https://eody.gov.gr

Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων.
Ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις από ανθεκτικούς μικροοργανισμούς – Οδηγίες πρόληψης και θεραπείας.
https://eeli.edu.gr

Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία.
Ουρολοιμώξεις σε ασθενείς με νεφρική νόσο – Εντερόκοκκος και άλλοι παθογόνοι μικροοργανισμοί.
https://www.nephrology.gr

Υπουργείο Υγείας Ελλάδος.
Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αντιμικροβιακή Αντοχή 2022–2025.
https://www.moh.gov.gr

Κλινικό Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΕΚΠΑ.
Οδηγίες συλλογής και αξιολόγησης καλλιεργειών ούρων και τραυμάτων.
https://school.med.uoa.gr

Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
Vancomycin-resistant Enterococci (VRE): About and Prevention.
https://www.cdc.gov/vre/about/index.html

European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC).
Healthcare-associated infections – VRE factsheet.
https://www.ecdc.europa.eu

European Society of Cardiology (ESC).
Guidelines for the Management of Infective Endocarditis. 2023.
https://www.escardio.org

IDSA / AHA.
Clinical Practice Guidelines for the Management of Infective Endocarditis in Adults.
Clinical Infectious Diseases, 2023.

Πανεπιστήμιο Πατρών – Τμήμα Ιατρικής.
Εργαστηριακή διάγνωση και επιδημιολογία εντεροκόκκων.
https://med.upatras.gr

WHO – World Health Organization.
Antimicrobial Resistance: Global Report on Surveillance. Geneva, 2023.

Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εργαστηριακών Εξετάσεων.
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Σταφυλόκοκκος-Είδη-διάγνωση-θεραπεία.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

02/Nov/2025

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι ο Σταφυλόκοκκος – Οδηγός Ασθενών
2️⃣ Κύρια Είδη Σταφυλόκοκκου
3️⃣ Πώς μεταδίδεται ο Σταφυλόκοκκος
4️⃣ Συμπτώματα Λοίμωξης από Σταφυλόκοκκο
5️⃣ Διάγνωση & Εξετάσεις
6️⃣ Θεραπεία
7️⃣ Ανθεκτικός Σταφυλόκοκκος (MRSA & CoNS)
8️⃣ Πρόληψη
9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
🔟 Πού να κάνω καλλιέργεια για Σταφυλόκοκκο;
1️⃣1️⃣ Βιβλιογραφία & Ελληνικές Πηγές

1️⃣ Τι είναι ο Σταφυλόκοκκος;

Ο σταφυλόκοκκος είναι ομάδα βακτηρίων που ανήκουν στο γένος Staphylococcus και έχουν σφαιρικό σχήμα. Παρατηρούνται στο μικροσκόπιο σαν μικρές “σταφίδες” που σχηματίζουν χαρακτηριστικά συστάδες σαν τσαμπιά σταφυλιού — από εκεί προέρχεται και το όνομά τους. Ζουν φυσιολογικά πάνω στο δέρμα και στους βλεννογόνους (κυρίως της μύτης), χωρίς να προκαλούν νόσο σε υγιή άτομα.

Όμως, όταν το δέρμα τραυματιστεί ή όταν το ανοσοποιητικό εξασθενήσει, ο σταφυλόκοκκος μπορεί να εισέλθει στους ιστούς και να προκαλέσει λοίμωξη. Αυτές μπορεί να είναι από πολύ ήπιες (π.χ. ένα σπυράκι) έως και απειλητικές για τη ζωή, όπως σηψαιμία ή ενδοκαρδίτιδα.

📌 Με απλά λόγια:

Ο σταφυλόκοκκος είναι φυσιολογικός “συγκάτοικος” του ανθρώπινου οργανισμού.
Γίνεται επικίνδυνος μόνο όταν περάσει μέσα στο σώμα μέσω πληγής ή συσκευής.
Μπορεί να προκαλέσει από μικρές δερματικές λοιμώξεις έως σοβαρές συστηματικές.

🔬 Τα σημαντικότερα είδη σταφυλόκοκκου

Staphylococcus aureus (χρυσίζων): το πιο παθογόνο είδος, υπεύθυνο για αποστήματα, πνευμονία, ενδοκαρδίτιδα, σηψαιμία.
Staphylococcus epidermidis: κοινό στο δέρμα, συχνή αιτία λοιμώξεων από καθετήρες και εμφυτεύματα.
Staphylococcus saprophyticus: κύρια αιτία ουρολοίμωξης σε νεαρές γυναίκες.

💡 Θυμηθείτε:

Φορεία ≠ λοίμωξη: Μπορεί να φέρουμε το μικρόβιο χωρίς να είμαστε άρρωστοι.
Κίνδυνος μόλυνσης: πληγές, διαβήτης, νοσηλεία, εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Μετάδοση: κυρίως με επαφή δέρμα–δέρμα ή κοινή χρήση αντικειμένων.

Η καλή προσωπική υγιεινή, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία είναι τα τρία βασικά βήματα για να προληφθούν οι λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο και να αποφευχθεί η ανάπτυξη ανθεκτικών στελεχών όπως ο MRSA.

2️⃣ Κύρια Είδη Σταφυλόκοκκου

Υπάρχουν πάνω από 30 είδη σταφυλόκοκκων, αλλά τρία είναι αυτά που σχετίζονται πιο συχνά με λοιμώξεις στον άνθρωπο: Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis και Staphylococcus saprophyticus. Κάθε είδος έχει διαφορετική συμπεριφορά και προκαλεί διαφορετικού τύπου λοιμώξεις.

📚 1. Staphylococcus aureus (Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος)Το πιο γνωστό και “δραστήριο” είδος. Προκαλεί από απλά δερματικά αποστήματα έως σοβαρές συστηματικές λοιμώξεις. Παράγει τοξίνες που μπορεί να προκαλέσουν τροφικές δηλητηριάσεις ή σύνδρομα όπως το τοξικό shock.

Συχνές λοιμώξεις: κυτταρίτιδα, θυλακίτιδα, πνευμονία, ενδοκαρδίτιδα, σηψαιμία.
Ανθεκτικά στελέχη: MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus).

🧬 2. Staphylococcus epidermidis. Ζει φυσιολογικά στο δέρμα όλων των ανθρώπων και θεωρείται “καλοήθης”. Όμως σε ασθενείς με καθετήρες, εμφυτεύματα, βαλβίδες ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό, μπορεί να γίνει παθογόνος.

Προκαλεί λοιμώξεις σχετιζόμενες με ιατρικές συσκευές.
Είναι συχνά ανθεκτικός στα αντιβιοτικά και σχηματίζει βιοφίλμ (μικροβιακό “φιλμ” πάνω σε επιφάνειες).

💧 3. Staphylococcus saprophyticus. Εμφανίζεται κυρίως στο ουροποιητικό και είναι δεύτερη πιο συχνή αιτία ουρολοίμωξης μετά το E. coli σε νεαρές γυναίκες. Δεν προκαλεί συστηματικές λοιμώξεις και συνήθως αντιμετωπίζεται εύκολα με αντιβιοτικά.

Άλλα, πιο σπάνια είδη όπως ο Staphylococcus lugdunensis ή ο Staphylococcus haemolyticus μπορεί επίσης να προκαλέσουν λοιμώξεις, αλλά εμφανίζονται κυρίως σε νοσοκομειακό περιβάλλον ή σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

💡 Θυμηθείτε: Όχι όλοι οι σταφυλόκοκκοι είναι “κακοί”. Πολλοί ζουν πάνω μας χωρίς να προκαλούν κακό, αλλά μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι όταν βρουν ευκαιρία να εισέλθουν στον οργανισμό.

3️⃣ Πώς μεταδίδεται ο Σταφυλόκοκκος

Οι σταφυλόκοκκοι μεταδίδονται εύκολα, καθώς είναι ανθεκτικά βακτήρια που μπορούν να επιβιώσουν για ώρες ή και μέρες πάνω σε δέρμα, ρούχα, επιφάνειες και αντικείμενα. Η μετάδοση γίνεται κυρίως με επαφή, αλλά και μέσω ιατρικών πράξεων ή τροφών.

📌 Κύριοι τρόποι μετάδοσης:

Άμεση επαφή δέρμα–δέρμα: το πιο συχνό μέσο. Η επαφή με πληγές ή δέρμα που φέρει σταφυλόκοκκο αρκεί για να μεταδοθεί.
Έμμεση επαφή: μέσω κοινών αντικειμένων, όπως πετσέτες, ρούχα, ξυραφάκια, κινητά, πόμολα, επιφάνειες γυμναστηρίων.
Αυτομετάδοση: όταν κάποιος μεταφέρει το βακτήριο από τη μύτη στο δέρμα ή σε πληγή με τα χέρια.
Νοσοκομειακή μετάδοση: σε περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης, όπου οι μικροοργανισμοί είναι πιο ανθεκτικοί. Μεταδίδονται μέσω καθετήρων, επιδέσμων, εργαλείων ή του προσωπικού.
Τροφική μετάδοση: με κατανάλωση τροφίμων που έχουν μείνει εκτός ψυγείου ή μολύνθηκαν από φορέα. Οι σταφυλοκοκκικές τοξίνες προκαλούν οξεία γαστρεντερίτιδα.

⚠️ Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Άτομα με πληγές ή δερματικές παθήσεις (π.χ. έκζεμα, ψωρίαση).
Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Ασθενείς που φέρουν καθετήρες, εμφυτεύματα ή τεχνητές αρθρώσεις.
Αθλητές, στρατιώτες ή εργαζόμενοι που έρχονται σε στενή επαφή.
Άτομα που κάνουν κακή χρήση αντιβιοτικών ή λαμβάνουν χρόνια αγωγή.

💡 Χρήσιμη πληροφορία:
Ο σταφυλόκοκκος δεν μεταδίδεται με το φτέρνισμα ή τον βήχα, όπως τα ιογενή νοσήματα. Χρειάζεται άμεση ή έμμεση επαφή για να περάσει από άτομο σε άτομο.

Η καλύτερη πρόληψη είναι η σωστή υγιεινή των χεριών, η κάλυψη πληγών και η αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων. Έτσι, μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα μετάδοσης, ακόμη και αν κάποιος είναι φορέας.

4️⃣ Συμπτώματα Λοίμωξης από Σταφυλόκοκκο

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το είδος του σταφυλόκοκκου και το σημείο του σώματος που έχει προσβληθεί. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι δερματικές και ήπιες, αλλά αν ο μικροοργανισμός περάσει στο αίμα ή σε εσωτερικά όργανα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.

📍 Συχνότερα συμπτώματα:

Δέρμα και μαλακοί ιστοί: ερυθρότητα, πρήξιμο, πόνος, πύον, εμφάνιση “σπυριών” ή αποστημάτων.
Θυλακίτιδα και κυτταρίτιδα: φλεγμονή γύρω από τρίχες ή εκτεταμένη κοκκινίλα που εξαπλώνεται.
Αναπνευστικό: πνευμονία με πυρετό, βήχα, δύσπνοια, πόνο στο στήθος.
Ουροποιητικό: συχνουρία, κάψιμο στην ούρηση, πυρετός (κυρίως από S. saprophyticus).
Αίμα και καρδιά: υψηλός πυρετός, ρίγη, ταχυκαρδία, κόπωση· σε σοβαρές περιπτώσεις ενδοκαρδίτιδα ή σηψαιμία.
Οστά και αρθρώσεις: πόνος, οίδημα, περιορισμός κίνησης, πυρετός (οστεομυελίτιδα, σηπτική αρθρίτιδα).
Τροφική δηλητηρίαση: έντονη ναυτία, εμετοί, διάρροια μέσα σε λίγες ώρες από το γεύμα (λόγω τοξίνης).

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν πολύ από άτομο σε άτομο. Σε μερικούς η λοίμωξη περιορίζεται τοπικά, ενώ σε άλλους εξαπλώνεται και προκαλεί συστηματική αντίδραση (πυρετό, ρίγη, χαμηλή πίεση).

⚠️ Πότε να απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό:

Πυρετός πάνω από 38,5°C με ρίγη ή αδυναμία.
Πληγή που δεν επουλώνεται, πρήζεται ή βγάζει πύον.
Ερυθρότητα που εξαπλώνεται ή προκαλεί έντονο πόνο.
Δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή ταχυκαρδία.
Σημάδια σύγχυσης ή λήθαργου (ιδίως σε ηλικιωμένους).

Οι λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο αντιμετωπίζονται επιτυχώς στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση για να καθοριστεί αν πρόκειται για επιφανειακή ή συστηματική λοίμωξη και ποιο φάρμακο είναι κατάλληλο.

💡 Συμβουλή: Μην πιέζετε αποστήματα και “σπυριά” στο σπίτι. Αυξάνεται ο κίνδυνος εξάπλωσης του μικροβίου σε άλλες περιοχές ή στο αίμα.

5️⃣ Διάγνωση & Εξετάσεις

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και επιβεβαιώνεται με μικροβιολογικές εξετάσεις. Στόχος είναι να ταυτοποιηθεί το είδος του σταφυλόκοκκου και να βρεθεί σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητος (αντιβιόγραμμα).

🔬 Τι εξετάσεις γίνονται;

Καλλιέργεια δείγματος: από πύον, έκκριμα τραύματος, ρινικό/φαρυγγικό επίχρισμα, πτύελα, ούρα, αίμα κ.ά. Επιτρέπει ταυτοποίηση και αντιβιόγραμμα.
Αιμοκαλλιέργειες: όταν υπάρχει πυρετός ή υποψία σηψαιμίας/ενδοκαρδίτιδας. Συνήθως λαμβάνονται 2–3 ζεύγη.
PCR / ταχείες μοριακές δοκιμές: ανίχνευση γονιδίων αντοχής (π.χ. mecA για MRSA) ή γρήγορη ανίχνευση σε ρινικό επίχρισμα/αίμα.
Καλλιέργεια ρινός για φορεία: έλεγχος αποικισμού σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή πριν από επέμβαση/νοσηλεία.
Απεικόνιση: υπέρηχος/CT/MRI αν υπάρχει υποψία αποστήματος, οστεομυελίτιδας ή βαθύτερης συλλογής.

📦 Συλλογή δείγματος: πρακτικά βήματα

Πριν την εξέταση:

Ρωτήστε αν πρέπει να διακόψετε προσωρινά αντιβιοτικά· επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
Ακολουθήστε τις οδηγίες καθαρισμού της περιοχής (π.χ. για τραύμα/πύον).
Για πτύελα: πρωινό δείγμα, βαθύς βήχας, όχι σάλιο. Για ούρα: μέση ροή, καθαρισμός περιοχής.

Κατά τη λήψη:

Χρησιμοποιήστε αποστειρωμένο δοχείο/στυλεό. Μην αγγίζετε εσωτερικές επιφάνειες.
Σημειώστε θέση λήψης, ημερομηνία/ώρα και τρέχουσα αγωγή.

🧪 Τι κάνει το εργαστήριο

Άμεση χρώση όπου χρειάζεται (Gram) για γρήγορη εκτίμηση.
Καλλιέργεια σε κατάλληλα υλικά, ταυτοποίηση με σύγχρονες μεθόδους (π.χ. MALDI-TOF).
Αντιβιόγραμμα κατά EUCAST/CLSI για επιλογή θεραπείας.
Έλεγχος MRSA με ειδικά μέσα ή PCR (mecA/mecC).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Δείγμα	Εξέταση	Γιατί γίνεται	Συνήθης Διάρκεια*	Σχόλιο
Πύον/τραύμα	Καλλιέργεια + Αντιβιόγραμμα	Ταυτοποίηση σταφυλόκοκκου και ευαισθησίες	24–72 ώρες	Βασική εξέταση για δερματικές λοιμώξεις
Αίμα (2–3 ζεύγη)	Αιμοκαλλιέργειες	Υποψία σηψαιμίας/ενδοκαρδίτιδας	24–120 ώρες	Λήψη πριν αντιβιοτικά όπου είναι εφικτό
Ρινικός στυλεός	Καλλιέργεια ή PCR MRSA	Έλεγχος φορείας/MRSA	Καλλ.: 24–48h, PCR: 2–6h	Χρήσιμο σε υποτροπές ή πριν από χειρουργείο
Πτύελα	Καλλιέργεια αναπνευστικού	Πνευμονία/λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού	24–72 ώρες	Απορρίπτεται δείγμα με σάλιο
Ούρα (μέσης ροής)	Γεν. ούρων + Καλλιέργεια	Ουρολοίμωξη (συχνά S. saprophyticus σε νέες γυναίκες)	24–48 ώρες	Σωστή αντισηψία πριν τη λήψη

*Οι χρόνοι είναι ενδεικτικοί και διαφέρουν ανά εργαστήριο και φόρτο.

🧾 Πώς διαβάζω το αντιβιόγραμμα

S/I/R: Ευαίσθητος/Ενδιάμεσος/Ανθεκτικός. Ο ιατρός επιλέγει φάρμακο με βάση αυτά και το σημείο λοίμωξης.
MRSA: Ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη· συνήθως απαιτούνται βανκομυκίνη, τεϊκοπλανίνη, λινεζολίδη ή άλλα εξειδικευμένα.
Βιοφίλμ & συσκευές: σε λοιμώξεις από S. epidermidis μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση συσκευής για ίαση.

💡 Συμβουλή: Κρατήστε αντίγραφο των αποτελεσμάτων. Σε μελλοντικό επεισόδιο βοηθούν σε στοχευμένη αγωγή και αποφυγή άσκοπων αντιβιοτικών.

6️⃣ Θεραπεία της Λοίμωξης από Σταφυλόκοκκο

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος του σταφυλόκοκκου, το σημείο της λοίμωξης και τη βαρύτητά της. Οι περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται επιτυχώς με αντιβιοτικά ή τοπική αγωγή, ενώ σε σοβαρές λοιμώξεις απαιτείται ενδοφλέβια θεραπεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, νοσηλεία.

💊 Κύριες θεραπείες:

Αντιβιοτικά: Επιλέγονται με βάση το αντιβιόγραμμα. Για ευαίσθητα στελέχη χρησιμοποιούνται οξακιλλίνη, κεφαλοσπορίνες, κλινδαμυκίνη, κοτριμοξαζόλη.
Για MRSA: Ανθεκτικά στελέχη χρειάζονται ειδικά φάρμακα όπως βανκομυκίνη, τεϊκοπλανίνη, λινεζολίδη, δαπτομυκίνη.
Παροχέτευση αποστήματος: Σε αποστήματα, είναι απαραίτητη η ιατρική παροχέτευση (όχι πίεση στο σπίτι).
Αφαίρεση μολυσμένων συσκευών: Σε περιπτώσεις εμφυτευμάτων ή καθετήρων που έχουν μολυνθεί, η απομάκρυνση είναι συχνά απαραίτητη.
Υποστηρικτική αγωγή: Αντιπυρετικά, ξεκούραση, καλή ενυδάτωση και σωστή διατροφή.

🧬 Διάρκεια θεραπείας ανάλογα με τη λοίμωξη

Δερματικές λοιμώξεις: 7–10 ημέρες.
Ουρολοιμώξεις: 5–7 ημέρες (συνήθως από S. saprophyticus).
Πνευμονία ή εν τω βάθει λοίμωξη: 2–3 εβδομάδες.
Ενδοκαρδίτιδα ή βακτηριαιμία: 4–6 εβδομάδες με ενδοφλέβια αγωγή και στενή παρακολούθηση.

⚠️ Προσοχή:

Μην παίρνετε αντιβιοτικά χωρίς συνταγή γιατρού.
Μην σταματάτε τη θεραπεία πρόωρα — υπάρχει κίνδυνος αντοχής.
Αποφύγετε την κοινή χρήση φαρμάκων ή αλοιφών άλλων ατόμων.

Σε νοσοκομειακές ή επίμονες λοιμώξεις, η θεραπεία γίνεται υπό παρακολούθηση με συνδυασμό αντιβιοτικών και συχνό εργαστηριακό έλεγχο. Ορισμένες φορές χρειάζεται συνεργασία λοιμωξιολόγου και μικροβιολόγου για την κατάλληλη επιλογή φαρμάκου.

💡 Συμβουλή: Εάν πάθατε λοίμωξη από σταφυλόκοκκο στο παρελθόν, κρατήστε το αποτέλεσμα του αντιβιογράμματος. Βοηθά τον γιατρό να επιλέξει τη σωστή αγωγή εάν υπάρξει νέα υποτροπή.

7️⃣ Ανθεκτικός Σταφυλόκοκκος (MRSA) & CoNS

Κάποια στελέχη σταφυλόκοκκου έχουν αποκτήσει αντοχή στα κοινά αντιβιοτικά. Τα πιο γνωστά είναι ο MRSA (ανθεκτικός Staphylococcus aureus) και οι συνεζωτικοί σταφυλόκοκκοι (Coagulase-Negative Staphylococci, CoNS) όπως ο S. epidermidis, που προκαλούν λοιμώξεις σχετιζόμενες με ιατρικές συσκευές λόγω σχηματισμού βιοφίλμ.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Πού εμφανίζεται	Τυπικές λοιμώξεις	Θεραπευτικές επιλογές*	Ιδιαίτερα σημεία
CA-MRSA (κοινοτικός MRSA)	Κοινότητα, αθλητικοί χώροι, σχολεία	Δερματικά αποστήματα, κυτταρίτιδα, σπανιότερα πνευμονία	Κοτριμοξαζόλη, κλινδαμυκίνη, δοξυκυκλίνη· σοβαρά: βανκομυκίνη/λινεζολίδη	Μεταδίδεται με επαφή· συχνά νεαρά υγιή άτομα
HA-MRSA (νοσοκομειακός MRSA)	Νοσοκομεία, ΜΕΘ, γηροκομεία	Βακτηριαιμία, πνευμονία, ενδοκαρδίτιδα, χειρουργικά τραύματα	Βανκομυκίνη, τεϊκοπλανίνη, λινεζολίδη, δαπτομυκίνη, νεότερα αντι-MRSA όπου ενδείκνυται	Απαιτούνται μέτρα απομόνωσης και έλεγχος επαφών
CoNS (π.χ. S. epidermidis)	Δέρμα/μύτη ως φυσιολογική χλωρίδα· υγειονομικοί χώροι	Λοιμώξεις καθετήρων, πρόθεσης άρθρωσης, βαλβίδων, βακτηριαιμία	Συχνά ανθεκτικοί· επιλογή βάσει αντιβιογράμματος· συχνά απαιτείται αφαίρεση συσκευής	Σχηματίζουν βιοφίλμ που “προστατεύει” τα μικρόβια από τα αντιβιοτικά

*Ενδεικτικές επιλογές. Η τελική αγωγή καθορίζεται από ιατρό βάσει αντιβιογράμματος και κλινικής εικόνας.

🧴 Εκρίζωση φορείας (decolonization) – πότε συστήνεται

Σε επαναλαμβανόμενες δερματικές λοιμώξεις ή σε νοσηλευόμενους πριν από χειρουργείο.
Τυπικό πλάνο που εφαρμόζει ο ιατρός: ρινική μουπιροκίνη για λίγες ημέρες + αντισηπτικό πλύσιμο σώματος (π.χ. χλωρεξιδίνη) + αλλαγή/πλύσιμο ρούχων και κλινοσκεπασμάτων σε υψηλή θερμοκρασία.
Παράλληλη εκπαίδευση σε υγιεινή χεριών και κάλυψη πληγών.

🧠 Τι να θυμάστε

Ο MRSA θεραπεύεται, αλλά απαιτεί σωστή επιλογή φαρμάκου και συμμόρφωση.
Σε CoNS λοίμωξη με συσκευή, η αφαίρεση/αντικατάσταση είναι συχνά προϋπόθεση ίασης.
Η κακή χρήση αντιβιοτικών τροφοδοτεί την αντοχή. Πάρτε φάρμακα μόνο με ιατρική οδηγία.

8️⃣ Πρόληψη Λοίμωξης από Σταφυλόκοκκο

Ο σταφυλόκοκκος είναι ένα μικρόβιο που δύσκολα εξαφανίζεται εντελώς, αλλά η σωστή υγιεινή και οι απλές καθημερινές συνήθειες μειώνουν δραστικά την πιθανότητα μόλυνσης ή επαναλοίμωξης.

🧴 Βασικά μέτρα πρόληψης:

Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι ή χρησιμοποιείτε αντισηπτικό με τουλάχιστον 60% αλκοόλη.
Φροντίζετε κάθε πληγή ή εκδορά — καθαρισμός με αντισηπτικό και κάλυψη με αποστειρωμένο επίθεμα.
Μην μοιράζεστε πετσέτες, ξυραφάκια, ψαλίδια ή κινητά.
Καθαρίζετε συχνά επιφάνειες που αγγίζονται συχνά: πόμολα, τηλέφωνα, πληκτρολόγια.
Απολυμαίνετε αντικείμενα μετά τη χρήση σε κοινόχρηστους χώρους (γυμναστήρια, αποδυτήρια).
Αλλάζετε τακτικά σεντόνια και πετσέτες — πλύσιμο σε θερμοκρασία 60°C ή περισσότερο.

👶 Πρόληψη για ειδικές ομάδες

Παιδιά: Διατηρήστε τα νύχια κοντά και καθαρά· αποφύγετε κοινή χρήση παιχνιδιών με πληγές ή μολύνσεις.
Αθλητές: Ντους μετά την προπόνηση, όχι κοινή χρήση ρούχων/πετσετών, καθαρισμός εξοπλισμού.
Ασθενείς με διαβήτη: Καθημερινός έλεγχος ποδιών για πληγές και καλή ρύθμιση σακχάρου.
Νοσηλευόμενοι: Συμμόρφωση σε οδηγίες υγιεινής, απολύμανση χεριών πριν/μετά επαφή με τραύματα ή καθετήρες.

🍽️ Πρόληψη τροφικών δηλητηριάσεων

Μαγειρέψτε πλήρως τα τρόφιμα και αποφύγετε την παρατεταμένη παραμονή τους σε θερμοκρασία δωματίου.
Φυλάσσετε τις τροφές στο ψυγείο (κάτω από 5°C).
Πλένετε καλά τα χέρια πριν το φαγητό και μετά την επαφή με ωμά τρόφιμα.
Απορρίψτε τρόφιμα που μυρίζουν ή φαίνονται αλλοιωμένα — οι σταφυλοκοκκικές τοξίνες δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα.

⚠️ Αν είστε φορέας:

Εφαρμόστε θεραπεία εκρίζωσης (ρινική αλοιφή και αντισηπτικό πλύσιμο) σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
Αποφύγετε προσωρινά την επαφή με ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
Ενημερώστε το γιατρό σας πριν από οποιαδήποτε επέμβαση ή νοσηλεία.

Η πρόληψη των λοιμώξεων από σταφυλόκοκκο δεν απαιτεί περίπλοκες διαδικασίες. Η συνέπεια σε απλά μέτρα καθαριότητας και η ορθή χρήση αντιβιοτικών αποτελούν τον πιο αποτελεσματικό συνδυασμό προστασίας.

💡 Συμβουλή: Αν κάποιος στο σπίτι έχει λοίμωξη από σταφυλόκοκκο, πλένετε τα ρούχα του χωριστά και απολυμαίνετε συχνά επιφάνειες. Ενημερώστε άμεσα το γιατρό αν εμφανιστούν παρόμοια συμπτώματα σε άλλα μέλη της οικογένειας.

9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ακολουθούν απαντήσεις σε συχνές απορίες σχετικά με τον σταφυλόκοκκο, τα είδη του, τη μετάδοση, τη διάγνωση και τη θεραπεία. Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν την αξιολόγηση από γιατρό.

1️⃣ Τι είναι ο σταφυλόκοκκος και πώς διαφέρει από άλλα μικρόβια;

Οι σταφυλόκοκκοι είναι βακτήρια σε σχήμα σφαίρας που σχηματίζουν ομάδες σαν “σταφύλια”. Ζουν φυσιολογικά στο δέρμα και τη μύτη των ανθρώπων, αλλά μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις όταν περάσουν σε τραύμα ή στο αίμα. Διαφέρουν από τους στρεπτόκοκκους, που προκαλούν πιο διάχυτες φλεγμονές χωρίς πύον.

2️⃣ Είναι όλες οι λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο σοβαρές;

Όχι. Οι περισσότερες είναι ήπιες δερματικές λοιμώξεις, όπως σπυράκια, αποστήματα ή θυλακίτιδα. Μόνο σε άτομα με χαμηλή άμυνα ή όταν το μικρόβιο εισέλθει στο αίμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερες καταστάσεις όπως πνευμονία ή σηψαιμία.

3️⃣ Πώς μεταδίδεται ο σταφυλόκοκκος;

Μεταδίδεται κυρίως με άμεση επαφή δέρμα–δέρμα ή μέσω αντικειμένων (π.χ. πετσέτες, ξυραφάκια, κινητά). Επίσης, μέσω ιατρικών συσκευών ή τροφών που έχουν μολυνθεί. Δεν μεταδίδεται με τον βήχα ή το φτέρνισμα.

4️⃣ Τι σημαίνει “φορέας σταφυλόκοκκου”;

Ο φορέας έχει το μικρόβιο πάνω στο δέρμα ή στη μύτη χωρίς να είναι άρρωστος. Αυτό ονομάζεται αποικισμός. Ο γιατρός μπορεί να προτείνει προληπτική αγωγή (εκρίζωση) πριν από χειρουργείο ή αν υπάρχουν υποτροπές.

5️⃣ Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε Staphylococcus aureus, epidermidis και saprophyticus;

S. aureus: προκαλεί τις περισσότερες λοιμώξεις (δέρμα, πνεύμονες, αίμα).
S. epidermidis: “ήπιος” μικροοργανισμός του δέρματος, μπορεί όμως να μολύνει καθετήρες ή εμφυτεύματα.
S. saprophyticus: προκαλεί ουρολοιμώξεις σε νεαρές γυναίκες.

6️⃣ Πώς γίνεται η διάγνωση;

Με καλλιέργεια δείγματος (π.χ. πύον, αίμα, ούρα, ρινικό επίχρισμα) στο μικροβιολογικό εργαστήριο. Το αποτέλεσμα δείχνει το είδος του σταφυλόκοκκου και σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητος. Για MRSA, γίνεται έλεγχος με PCR ή ειδική καλλιέργεια.

7️⃣ Τι είναι ο MRSA και γιατί ανησυχούν οι γιατροί;

Ο MRSA είναι ανθεκτικός σταφυλόκοκκος (Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus). Δεν ανταποκρίνεται στα κοινά αντιβιοτικά και απαιτεί ειδική θεραπεία. Αντιμετωπίζεται, αλλά χρειάζεται σωστή αγωγή και τήρηση οδηγιών.

8️⃣ Μπορεί να επανεμφανιστεί η λοίμωξη;

Ναι, ειδικά αν υπάρχει φορεία ή δεν τηρούνται μέτρα υγιεινής. Σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, συνιστάται έλεγχος για αποικισμό και εκρίζωση με ρινική αλοιφή και αντισηπτικό καθαρισμό.

9️⃣ Υπάρχει τρόπος να προληφθεί η λοίμωξη;

Ναι — πλένετε συχνά τα χέρια, καλύπτετε τις πληγές, αποφεύγετε κοινή χρήση αντικειμένων και διατηρείτε καθαρές τις επιφάνειες. Οι ασθενείς με ιατρικά εμφυτεύματα πρέπει να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες φροντίδας.

🔟 Υπάρχει εμβόλιο για τον σταφυλόκοκκο;

Όχι, προς το παρόν δεν υπάρχει εμβόλιο. Οι προσπάθειες ανάπτυξης δεν έχουν δώσει σταθερά αποτελέσματα. Η πρόληψη βασίζεται στην προσωπική υγιεινή και την ορθή χρήση αντιβιοτικών.

💡 Συμβουλή: Αν έχετε επαναλαμβανόμενα αποστήματα ή λοιμώξεις, ζητήστε από τον γιατρό έλεγχο φορείας και κρατήστε τα αποτελέσματα των καλλιεργειών για μελλοντική αναφορά.

🔟 Ενότητα CTA – Πού να κάνω καλλιέργεια για Σταφυλόκοκκο;

Αν ο γιατρός υποψιάζεται λοίμωξη από σταφυλόκοκκο, το πρώτο βήμα είναι μια καλλιέργεια δείγματος (πύον, αίμα, ρινικό επίχρισμα, ούρα, πτύελα κ.ά.) σε πιστοποιημένο μικροβιολογικό εργαστήριο. Η εξέταση επιβεβαιώνει αν υπάρχει σταφυλόκοκκος, ποιο είδος ευθύνεται και σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητο.

Το αποτέλεσμα του αντιβιογράμματος είναι πολύτιμο, γιατί καθοδηγεί τον γιατρό να επιλέξει τη σωστή αγωγή και αποτρέπει τη χορήγηση άσκοπων αντιβιοτικών που ενισχύουν την αντοχή των μικροβίων.

💡 Συμβουλή: Αν πάσχετε συχνά από “σπυράκια”, αποστήματα ή δερματικές φλεγμονές, μια καλλιέργεια για σταφυλόκοκκο μπορεί να αποκαλύψει χρόνιο αποικισμό και να βοηθήσει στη σωστή εκρίζωση.

Κλείστε εύκολα εξέταση Καλλιέργεια για Σταφυλόκοκκο ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων

📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

📍 Διεύθυνση εργαστηρίου:
Μικροβιολογικό Λαμία – Έσλιν 19, Λαμία 35100, Στερεά Ελλάδα, Ελλάδα
Τηλέφωνο: +30-22310-66841
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣1️⃣ Βιβλιογραφία & Ελληνικές Πηγές

Ακολουθούν αξιόπιστες πηγές και επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες για τον σταφυλόκοκκο, την αντοχή MRSA και τα μέτρα πρόληψης. Περιλαμβάνονται ελληνικές και διεθνείς πηγές για περαιτέρω μελέτη και ενημέρωση.

Οι παραπάνω πηγές αποτελούν αξιόπιστη βάση για την κατανόηση και σωστή αντιμετώπιση των λοιμώξεων από σταφυλόκοκκο. Η ενημέρωση και η υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών είναι κρίσιμες για την πρόληψη της μικροβιακής αντοχής.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

02/Nov/2025

🦠 Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος (Staphylococcus aureus) – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι
2️⃣ Ποιες λοιμώξεις προκαλεί
3️⃣ Πώς μεταδίδεται
4️⃣ Συμπτώματα
5️⃣ Διάγνωση και εξετάσεις
6️⃣ Θεραπεία
7️⃣ Ανθεκτικός σταφυλόκοκκος (MRSA)
8️⃣ Πρόληψη
9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
🔟 Πού να κάνω καλλιέργεια για σταφυλόκοκκο;
1️⃣1️⃣ Βιβλιογραφία & Ελληνικές Πηγές

Με μια ματιά: Ο Staphylococcus aureus είναι κοινό βακτήριο. Ζει στη μύτη και στο δέρμα πολλών υγιών ανθρώπων. Μπορεί να προκαλέσει από ήπιες δερματικές λοιμώξεις έως σοβαρές καταστάσεις, ειδικά όταν μπει στο αίμα ή στον πνεύμονα. Η σωστή υγιεινή, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μειώνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.

1️⃣ Τι είναι ο Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος (Staphylococcus aureus)

Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος (Staphylococcus aureus) είναι ένα κοινό βακτήριο που βρίσκεται φυσιολογικά στο δέρμα και στη μύτη περίπου του 30% των ανθρώπων, χωρίς να προκαλεί νόσο. Ονομάζεται “χρυσίζων” επειδή σχηματίζει χαρακτηριστικές κιτρινοχρυσές αποικίες όταν καλλιεργείται στο μικροβιολογικό εργαστήριο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ζει “σιωπηλά” στο σώμα χωρίς να δημιουργεί προβλήματα. Όταν όμως εισχωρήσει σε ιστούς, πληγές ή στο αίμα, μπορεί να προκαλέσει ποικιλία λοιμώξεων, από ένα απλό “σπυρί” έως σοβαρές καταστάσεις όπως πνευμονία ή σηψαιμία.

Οι λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο είναι μεταδοτικές και εξαπλώνονται κυρίως με την επαφή. Το βακτήριο είναι ανθεκτικό σε πολλούς παράγοντες του περιβάλλοντος, γι’ αυτό επιβιώνει σε επιφάνειες και αντικείμενα για μέρες.

🔎 Σημαντικό να γνωρίζετε:

Η παρουσία του μικροβίου δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη. Μπορεί να υπάρχει ως φορέας (αποικισμός) χωρίς συμπτώματα.
Η λοίμωξη συμβαίνει όταν το βακτήριο περάσει κάτω από το δέρμα ή εισέλθει στο σώμα μέσω πληγής, ενδοφλέβιας γραμμής ή ιατρικής συσκευής.
Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, σακχαρώδη διαβήτη ή νοσηλεία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ο σταφυλόκοκκος ανακαλύφθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και παραμένει ένα από τα πιο μελετημένα και “έξυπνα” μικρόβια, καθώς έχει αναπτύξει με την πάροδο του χρόνου αντοχή σε πολλά αντιβιοτικά (π.χ. MRSA).

Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, η σωστή καλλιέργεια και η κατάλληλη αγωγή είναι καθοριστικά για την αποφυγή επιπλοκών.

2️⃣ Ποιες λοιμώξεις προκαλεί ο Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος

Ο Staphylococcus aureus μπορεί να προκαλέσει πληθώρα λοιμώξεων, ανάλογα με το σημείο του σώματος που προσβάλλει και την κατάσταση του ανοσοποιητικού. Οι περισσότερες είναι τοπικές και ήπιες, αλλά κάποιες μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρές συστηματικές αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.

📌 Συνηθέστερες λοιμώξεις ανά περιοχή:

Δέρμα και μαλακοί ιστοί: δοθιήνας, απόστημα, θυλακίτιδα, κυτταρίτιδα, παρωνυχία (γύρω από το νύχι). Συνήθως εμφανίζονται ως κόκκινα, επώδυνα εξογκώματα με πύον.
Αναπνευστικό: σταφυλοκοκκική πνευμονία – μπορεί να είναι επιπλοκή μετά από γρίπη ή σε άτομα σε νοσοκομείο. Προκαλεί πυρετό, δύσπνοια και πλευριτικό πόνο.
Αίμα και καρδιά: βακτηριαιμία, σηψαιμία ή ενδοκαρδίτιδα (μόλυνση καρδιακής βαλβίδας). Χρειάζεται νοσηλεία και ενδοφλέβια αντιβιοτικά.
Οστά και αρθρώσεις: οστεομυελίτιδα (μόλυνση του οστού) και σηπτική αρθρίτιδα. Συχνά σε παιδιά, τραυματισμούς ή μετά από χειρουργείο.
Ουροποιητικό: λοίμωξη από σταφυλόκοκκο μπορεί να εμφανιστεί κυρίως μετά από επεμβάσεις ή χρήση καθετήρα.
Καθετήρες & εμφυτεύματα: το μικρόβιο μπορεί να προσκολληθεί σε ιατρικές συσκευές (π.χ. ενδοφλέβιες γραμμές, τεχνητές αρθρώσεις, βαλβίδες).
Εγκέφαλος και νευρικό σύστημα: σπάνια προκαλεί αποστήματα εγκεφάλου ή μηνιγγίτιδα, κυρίως μετά από βακτηριαιμία.
Τροφική δηλητηρίαση: λόγω τοξινών του σταφυλόκοκκου. Εκδηλώνεται γρήγορα (μέσα σε λίγες ώρες) με έντονους εμέτους και ναυτία.

Ορισμένα στελέχη του σταφυλόκοκκου παράγουν τοξίνες που προκαλούν συγκεκριμένα σύνδρομα:

Σύνδρομο τοξικού shock (TSS): σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση με πυρετό, χαμηλή πίεση, εξάνθημα και πολυοργανική συμμετοχή. Συνδέεται με ταμπόν ή τραύματα.
Σύνδρομο αποφολιδωτικού δέρματος (SSSS): εμφανίζεται κυρίως σε βρέφη και παιδιά. Το δέρμα κοκκινίζει και απολεπίζεται, θυμίζοντας έγκαυμα.

🧠 Θυμηθείτε: Ο ίδιος μικροοργανισμός μπορεί να προκαλέσει πολύ διαφορετικές λοιμώξεις ανάλογα με το σημείο, την άμυνα του οργανισμού και το αν το στέλεχος είναι ανθεκτικό ή όχι (MRSA).

Η ποικιλία των εκδηλώσεων καθιστά απαραίτητη τη σωστή καλλιέργεια για να ταυτοποιηθεί το μικρόβιο και να επιλεγεί το κατάλληλο αντιβιοτικό. Οι μικροβιολογικές εξετάσεις επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και καθοδηγούν τη θεραπεία.

3️⃣ Πώς μεταδίδεται ο Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος

Ο Staphylococcus aureus μεταδίδεται εύκολα, κυρίως μέσω άμεσης επαφής με το δέρμα ή μέσω αντικειμένων που έχουν μολυνθεί. Το βακτήριο είναι ανθεκτικό και μπορεί να επιβιώσει για ημέρες σε ρούχα, πετσέτες, κινητά, ή επιφάνειες.

📌 Κύριοι τρόποι μετάδοσης:

Άμεση επαφή δέρμα–δέρμα: το συχνότερο μονοπάτι μετάδοσης. Ακόμη και μικρές εκδορές ή τσιμπήματα μπορούν να επιτρέψουν την είσοδο του μικροβίου.
Έμμεση επαφή: χρήση κοινών αντικειμένων (πετσέτες, ρούχα, ξυραφάκια, κινητά τηλέφωνα, γυμναστήρια, αποδυτήρια).
Αυτομετάδοση: το άτομο μπορεί να μεταφέρει το βακτήριο από τη μύτη (όπου αποικίζει) σε τραύματα ή στο δέρμα με τα χέρια.
Νοσοκομειακή μετάδοση: μέσω ιατρικού προσωπικού, καθετήρων, ενδοφλέβιων γραμμών, επιδέσμων ή χειρουργικών εργαλείων αν δεν τηρούνται τα μέτρα απολύμανσης.
Τροφική οδός: ο σταφυλόκοκκος μπορεί να μολύνει τρόφιμα (ιδίως σαλάτες, κρέμες, σάντουιτς, αλλαντικά) και να προκαλέσει τροφοτοξίκωση μέσω των τοξινών του, όχι απαραίτητα του ίδιου του βακτηρίου.

Τα νοσοκομεία, γηροκομεία, αθλητικά κέντρα και σχολεία αποτελούν περιβάλλοντα με υψηλή πιθανότητα μετάδοσης, λόγω στενής επαφής και κοινής χρήσης αντικειμένων.

⚠️ Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο:

Άτομα με τραύματα ή πληγές.
Ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Νοσηλευόμενοι ή όσοι φέρουν καθετήρες και εμφυτεύματα.
Αθλητές, στρατιώτες, εργαζόμενοι σε στενούς χώρους.
Άτομα που λαμβάνουν συχνά αντιβιοτικά (αλλοιώνεται η φυσιολογική μικροχλωρίδα).

Η σωστή υγιεινή των χεριών, ο καθαρισμός επιφανειών και η αποφυγή κοινής χρήσης προσωπικών αντικειμένων μειώνουν σημαντικά τη μετάδοση. Σε νοσοκομεία εφαρμόζονται ειδικά πρωτόκολλα απομόνωσης για ασθενείς με MRSA.

4️⃣ Συμπτώματα λοίμωξης από Χρυσίζων Σταφυλόκοκκο

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο του σώματος που έχει προσβληθεί και τη σοβαρότητα της λοίμωξης. Ο ίδιος μικροοργανισμός μπορεί να προκαλέσει από ένα απλό “σπυράκι” μέχρι βαριά σηψαιμία, ανάλογα με την άμυνα του οργανισμού.

📍 Τυπικά συμπτώματα ανά περιοχή:

Δέρμα: Κοκκινίλα, ζέστη, πόνος, πρήξιμο, παρουσία πύου. Μπορεί να εμφανιστεί σαν “σπυρί” ή μικρό απόστημα που μεγαλώνει.
Μαλακοί ιστοί: Επώδυνη διόγκωση, τοπική θερμότητα και ευαισθησία. Η κυτταρίτιδα κάνει το δέρμα κόκκινο και τεντωμένο.
Πνεύμονας: Πυρετός, ρίγη, βήχας με φλέγμα, δύσπνοια και πόνος στο στήθος. Συχνά ακολουθεί γρίπη ή νοσηλεία.
Αίμα/Καρδιά: Υψηλός πυρετός, ρίγη, ταχυκαρδία, έντονη κόπωση. Σε ενδοκαρδίτιδα μπορεί να εμφανιστεί φύσημα καρδιάς ή μικρά στίγματα στο δέρμα.
Οστά και αρθρώσεις: Πόνος, οίδημα και περιορισμός κίνησης. Ο πόνος χειροτερεύει με την κίνηση.
Τροφική τοξίνωση: Έντονη ναυτία, εμετοί, κράμπες και διάρροια μέσα σε 2–8 ώρες από το γεύμα. Δεν χρειάζεται πάντα αντιβιοτικό, αλλά ενυδάτωση.

Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν πυρετό και πόνο στο σημείο της λοίμωξης. Στις βαριές περιπτώσεις, μπορεί να υπάρξει πτώση πίεσης, ταχυκαρδία ή διαταραχή συνείδησης, που υποδηλώνουν σηψαιμία.

⚠️ Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν:

Ο πυρετός είναι πάνω από 38,5°C και συνοδεύεται από ρίγη.
Το “σπυρί” ή η πληγή επεκτείνεται ή γεμίζει πύον.
Υπάρχει έντονος πόνος, ερυθρότητα που εξαπλώνεται ή γραμμή προς τα πάνω στο άκρο.
Νιώθετε αδυναμία, ταχυκαρδία ή ζάλη.
Έχετε ιστορικό καρδιοπάθειας, διαβήτη ή ανοσοκαταστολής.

Οι δερματικές λοιμώξεις είναι οι συχνότερες, αλλά ακόμη και αυτές χρειάζονται προσοχή. Η καθυστέρηση στη διάγνωση ή η λανθασμένη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να οδηγήσει σε εξάπλωση της λοίμωξης σε βαθύτερους ιστούς ή στο αίμα.

💡 Συμβουλή: Μην σπάτε ή πιέζετε “σπυράκια” ή αποστήματα στο σπίτι. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο διάδοσης του μικροβίου και δημιουργίας ουλών.

5️⃣ Διάγνωση και Εξετάσεις

Η διάγνωση της λοίμωξης από Staphylococcus aureus γίνεται με βάση την κλινική εικόνα και επιβεβαιώνεται εργαστηριακά μέσω καλλιέργειας μικροβίου. Η σωστή ταυτοποίηση είναι σημαντική για να επιλεγεί το κατάλληλο αντιβιοτικό και να αποφευχθεί η αντοχή.

🔬 Κύριες εξετάσεις:

Καλλιέργεια δείγματος: Από πύον, τραύμα, αίμα, ούρα, πτύελα, ρινικό επίχρισμα ή άλλο σημείο λοίμωξης. Το εργαστήριο αναγνωρίζει το μικρόβιο και πραγματοποιεί αντιβιόγραμμα για να βρεθεί σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητο.
Αιμοκαλλιέργεια: Απαραίτητη σε πυρετό, ρίγη ή υποψία σηψαιμίας. Αν βρεθεί σταφυλόκοκκος στο αίμα, χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Καλλιέργεια ρινός ή δέρματος: Για έλεγχο αποικισμού (φορείας), ιδιαίτερα σε υγειονομικούς ή άτομα με επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.
Απεικονιστικός έλεγχος: Υπέρηχος, αξονική ή μαγνητική τομογραφία μπορούν να δείξουν αποστήματα, συλλογές ή προσβολή οστών.
Ειδικές εξετάσεις: Σε τροφική δηλητηρίαση, ανιχνεύονται οι τοξίνες του σταφυλόκοκκου στα τρόφιμα ή στους εμέτους.

Η δειγματοληψία πρέπει να γίνεται με αποστειρωμένο τρόπο και σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαστηρίου, ώστε να αποφευχθεί η επιμόλυνση.

Χρυσίζων σταφυλόκοκκος S. aureus διαγνωση καλλιεργεια

🧾 Πριν από την εξέταση:

Ενημερώστε το εργαστήριο εάν παίρνετε αντιβιοτικά, καθώς μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες συλλογής δείγματος (π.χ. πτύελα πρωινού, καθαρισμός περιοχής, χρήση αποστειρωμένου δοχείου).
Μην αγγίζετε το εσωτερικό του δοχείου ή το σημείο δειγματοληψίας.

Η ανίχνευση του MRSA (ανθεκτικού σταφυλόκοκκου) γίνεται με μοριακές τεχνικές PCR ή με καλλιέργεια σε ειδικά θρεπτικά υλικά που ανιχνεύουν τη μεθικιλλίνη-αντοχή.

Μετά την ταυτοποίηση, το εργαστήριο εκδίδει αντιβιόγραμμα, όπου φαίνεται ποια φάρμακα είναι αποτελεσματικά και ποια όχι. Αυτή η πληροφορία είναι κρίσιμη για τον θεράποντα ιατρό, ώστε να χορηγήσει στοχευμένη θεραπεία.

💡 Συμβουλή: Ζητήστε από τον ιατρό να κρατήσει το αποτέλεσμα της καλλιέργειας. Αν παρουσιαστούν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, η σύγκριση με παλαιότερα αποτελέσματα βοηθά στη σωστή αντιμετώπιση.

6️⃣ Θεραπεία της λοίμωξης από Χρυσίζων Σταφυλόκοκκο

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της λοίμωξης. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αποτελεσματική όταν γίνεται έγκαιρα και στοχευμένα, βάσει του αντιβιογράμματος. Ο στόχος είναι να απομακρυνθεί το μικρόβιο, να μειωθεί η φλεγμονή και να προληφθούν οι επιπλοκές.

💊 Κύριες θεραπευτικές επιλογές:

Αντιβιοτικά: Ο γιατρός επιλέγει το κατάλληλο φάρμακο μετά την καλλιέργεια. Συχνά χρησιμοποιούνται Οξακιλλίνη (Bristopen®, Oxalpen), κεφαλοσπορίνες όπως Κεφαλεξίνη (Keflex®, Ceporex), Κεφαζολίνη (Kefzol), Κεφουροξίμη (Zinadol), κλινδαμυκίνη (Dalacin C), ριφαμπικίνη (Rifadin®, Rifater) και κοτριμοξαζόλη (Bactrim®, Septrin).. Για MRSA απαιτούνται ειδικά φάρμακα όπως βανκομυκίνη ή λινεζολίδη.
Παροχέτευση αποστήματος: Αν υπάρχει συλλογή πύου, είναι απαραίτητη η χειρουργική παροχέτευση ή καθαρισμός από ιατρό. Χωρίς αυτήν, τα αντιβιοτικά από μόνα τους δεν επαρκούν.
Αφαίρεση μολυσμένων συσκευών: Σε λοιμώξεις από καθετήρες, εμφυτεύματα ή τεχνητές βαλβίδες, απαιτείται αφαίρεση ή αντικατάσταση.
Υποστηρικτική αγωγή: Αντιπυρετικά, ενυδάτωση, ανάπαυση και σωστή διατροφή βοηθούν στην ανάρρωση.

Η διάρκεια της αγωγής εξαρτάται από το σημείο της λοίμωξης. Για παράδειγμα:

Δερματικές λοιμώξεις: συνήθως 7–10 ημέρες.
Εν τω βάθει λοιμώξεις ή σηψαιμία: 2–6 εβδομάδες ενδοφλέβια θεραπεία.
Ενδοκαρδίτιδα: απαιτεί μακροχρόνια ενδοφλέβια αγωγή και νοσηλεία.

⚠️ Προσοχή στη χρήση αντιβιοτικών:

Μην παίρνετε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική συνταγή.
Ολοκληρώστε πάντα όλη τη θεραπεία, ακόμη κι αν τα συμπτώματα βελτιωθούν.
Η πρόωρη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε αντοχή του μικροβίου.
Μην μοιράζεστε φάρμακα με άλλα άτομα.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, όπως βακτηριαιμία ή πνευμονία, η θεραπεία γίνεται σε νοσοκομείο με ενδοφλέβια αντιβιοτικά και στενή ιατρική παρακολούθηση. Εάν υπάρχει εμπλοκή οργάνου, μπορεί να χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος ή επέμβαση.

💡 Συμβουλή: Ζητήστε από τον ιατρό να εξηγήσει το αποτέλεσμα του αντιβιογράμματος. Κάθε σταφυλόκοκκος έχει διαφορετική ευαισθησία στα φάρμακα — η εξατομίκευση είναι το κλειδί για επιτυχία.

7️⃣ Ανθεκτικός Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος (MRSA)

Ο όρος MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus) περιγράφει στελέχη του σταφυλόκοκκου που έχουν αναπτύξει αντοχή σε πολλά κοινά αντιβιοτικά, συμπεριλαμβανομένης της μεθικιλλίνης και των περισσότερων β-λακταμικών φαρμάκων.

Η αντοχή αυτή καθιστά τη θεραπεία πιο δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη. Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα, αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση και επιλογή αντιβιοτικού βάσει αντιβιογράμματος.

📌 Είδη MRSA:

Νοσοκομειακό MRSA (HA-MRSA): Εμφανίζεται σε ασθενείς που νοσηλεύονται ή υποβάλλονται σε ιατρικές πράξεις (καθετήρες, χειρουργεία). Συνήθως προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις του αίματος, πνευμόνων ή χειρουργικών τραυμάτων.
Κοινοτικό MRSA (CA-MRSA): Εμφανίζεται σε υγιή άτομα εκτός νοσοκομείου, συχνά προκαλεί δερματικά αποστήματα ή δοθιήνες. Μεταδίδεται εύκολα με την επαφή.

Η μετάδοση του MRSA γίνεται όπως και του απλού σταφυλόκοκκου — με επαφή ή μέσω αντικειμένων. Ωστόσο, επειδή το μικρόβιο είναι πιο ανθεκτικό, παραμένει ενεργό περισσότερο και απαιτεί αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής.

⚠️ Τι αλλάζει στη διαχείριση:

Χρησιμοποιούνται ειδικά αντιβιοτικά όπως βανκομυκίνη, τεϊκοπλανίνη, λινεζολίδη, δαπτομυκίνη ή νταλαβαλίνη.
Ασθενείς με MRSA μπορεί να χρειαστούν απομόνωση στο νοσοκομείο για αποφυγή διασποράς.
Σε περιπτώσεις αποικισμού (χωρίς νόσο), μπορεί να εφαρμοστεί εκρίζωση με ρινική αλοιφή (μουπιροκίνη) και αντισηπτικά σαπούνια.

Ο MRSA δεν σημαίνει πάντα σοβαρή νόσο, αλλά απαιτεί υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών και στενή συνεργασία με τον ιατρό και το μικροβιολογικό εργαστήριο. Η επιτήρηση και η σωστή ενημέρωση είναι ο καλύτερος τρόπος περιορισμού της διασποράς.

💡 Χρήσιμη πληροφορία: Ο αποικισμός με MRSA στη μύτη ή στο δέρμα μπορεί να υπάρχει χωρίς συμπτώματα. Γι’ αυτό γίνεται προληπτικός έλεγχος σε νοσηλευόμενους ή υγειονομικούς πριν από επεμβάσεις ή νοσηλεία.

8️⃣ Πρόληψη λοίμωξης από Χρυσίζων Σταφυλόκοκκο

Η πρόληψη βασίζεται στην υγιεινή και σωστή φροντίδα του δέρματος. Επειδή ο σταφυλόκοκκος μεταδίδεται εύκολα, οι καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα μόλυνσης ή μετάδοσης σε άλλους.

🧴 Απλά μέτρα πρόληψης:

Πλύσιμο χεριών: Συχνό πλύσιμο με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα ή χρήση αντισηπτικού διαλύματος με αλκοόλη.
Φροντίδα πληγών: Καθαρίστε και καλύψτε όλες τις πληγές ή εκδορές με αποστειρωμένο επίθεμα μέχρι να επουλωθούν.
Μην μοιράζεστε προσωπικά αντικείμενα: Πετσέτες, ξυραφάκια, ψαλίδια νυχιών, κινητά ή ρούχα προπόνησης μπορούν να μεταφέρουν το μικρόβιο.
Αλλαγή επιδέσμων: Αν βραχούν ή λερωθούν, αλλάξτε τους άμεσα με καθαρούς.
Καθαρισμός επιφανειών: Αντικείμενα που αγγίζονται συχνά (πόμολα, κινητά, πάγκοι) πρέπει να καθαρίζονται τακτικά με απολυμαντικό.
Σωστή υγιεινή σώματος: Καθημερινό ντους, ιδιαίτερα μετά από άσκηση ή εφίδρωση.
Σωστή συντήρηση τροφίμων: Μην αφήνετε τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου για πολλές ώρες. Ο σταφυλόκοκκος παράγει τοξίνη που δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα.

Σε χώρους όπως σχολεία, στρατώνες, αθλητικά κέντρα ή νοσοκομεία, η τήρηση των κανόνων καθαριότητας είναι απαραίτητη, καθώς οι λοιμώξεις εξαπλώνονται γρήγορα σε στενά περιβάλλοντα με κοινή χρήση αντικειμένων.

⚠️ Πρόσθετα προληπτικά μέτρα για ευπαθείς ομάδες:

Άτομα με διαβήτη πρέπει να ελέγχουν το σάκχαρο και να προσέχουν ιδιαίτερα τα πόδια τους για πληγές.
Ασθενείς με καθετήρες ή εμφυτεύματα να ακολουθούν τις οδηγίες καθαρισμού και αλλαγής επιδέσμων.
Υγειονομικοί ή εργαζόμενοι σε χώρους φροντίδας να τηρούν πρωτόκολλα απολύμανσης και χρήση γαντιών.

Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων, ο γιατρός μπορεί να συστήσει έλεγχο αποικισμού (φορείας) και, αν χρειαστεί, ειδική αγωγή εκρίζωσης με ρινική αλοιφή και αντισηπτικό καθαρισμό δέρματος.

💡 Χρήσιμη πρακτική συμβουλή: Αν κάποιος στο σπίτι έχει λοίμωξη από σταφυλόκοκκο, χρησιμοποιείτε ξεχωριστές πετσέτες, απολυμαίνετε τις επιφάνειες συχνά και πλένετε τα ρούχα σε υψηλή θερμοκρασία (60°C και άνω).

9️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις σε συνήθεις απορίες ασθενών σχετικά με τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, τη μετάδοση, τη θεραπεία και την πρόληψη. Οι πληροφορίες αυτές είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση.

1️⃣ Είναι επικίνδυνος ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος;

Στους περισσότερους ανθρώπους προκαλεί ήπιες δερματικές λοιμώξεις, όπως “σπυράκια” ή μικρά αποστήματα. Ωστόσο, σε ευπαθή άτομα ή αν περάσει στο αίμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, ενδοκαρδίτιδα ή σηψαιμία. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική.

2️⃣ Μπορώ να είμαι φορέας χωρίς να έχω συμπτώματα;

Ναι. Περίπου 3 στους 10 ανθρώπους φέρουν το μικρόβιο στη μύτη ή στο δέρμα χωρίς να έχουν κανένα σύμπτωμα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αποικισμός. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει ειδική αγωγή εκρίζωσης εάν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή πριν από χειρουργείο.

3️⃣ Μεταδίδεται μέσα στην οικογένεια;

Ναι, είναι πιθανό. Η μετάδοση γίνεται με την επαφή δέρμα–δέρμα ή μέσω κοινών αντικειμένων (π.χ. πετσέτες, ρούχα). Συνιστάται να τηρείτε σχολαστικά τα μέτρα υγιεινής και να απολυμαίνετε επιφάνειες και ρούχα εάν κάποιο μέλος έχει λοίμωξη.

4️⃣ Πώς θα ξέρω αν έχω MRSA;

Ο μόνος τρόπος να το μάθετε είναι μέσω καλλιέργειας και αντιβιογράμματος στο μικροβιολογικό εργαστήριο. Ο MRSA είναι ανθεκτικός σε πολλά αντιβιοτικά, γι’ αυτό δεν πρέπει να παίρνετε φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή.

5️⃣ Τι να κάνω αν το παιδί μου έχει σταφυλόκοκκο στο δέρμα;

Μην πανικοβληθείτε. Κρατήστε καθαρή την περιοχή, καλύψτε την πληγή, και αποφύγετε να την αγγίζει ή να τη σπάει. Ο παιδίατρος θα αποφασίσει αν χρειάζεται καλλιέργεια ή αντιβιοτικό. Τα περισσότερα περιστατικά αντιμετωπίζονται γρήγορα με τοπική αγωγή.

6️⃣ Μπορώ να πάω στη δουλειά αν έχω σταφυλόκοκκο;

Εάν η λοίμωξη είναι μικρή, καλύψτε καλά την πληγή και τηρείτε σχολαστικά τα μέτρα υγιεινής. Αν όμως υπάρχει ενεργό απόστημα ή έκκριση πύου, καλό είναι να μείνετε σπίτι μέχρι να επουλωθεί, ώστε να μη μεταδοθεί.

7️⃣ Πώς μπορώ να απολυμάνω το σπίτι μου;

Καθαρίστε τακτικά επιφάνειες που αγγίζονται συχνά (πόμολα, πάγκοι, κινητά, χειρολαβές) με απολυμαντικό που περιέχει αλκοόλη ή χλώριο. Πλύνετε ρούχα και σεντόνια σε θερμοκρασία ≥60°C. Πετσέτες και ρούχα με πύον πρέπει να πλένονται χωριστά.

8️⃣ Πώς μπορώ να προλάβω επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις;

Τηρείτε καθημερινά μέτρα καθαριότητας, αποφύγετε κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων, και ζητήστε από τον ιατρό να ελέγξει εάν είστε φορέας στη μύτη. Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια, εφαρμόζεται προληπτική απολύμανση με ειδική αλοιφή και αντισηπτικό σαπούνι.

9️⃣ Ποια είναι η διαφορά μεταξύ σταφυλόκοκκου και στρεπτόκοκκου;

Ο σταφυλόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος είναι διαφορετικά βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις του δέρματος, του φάρυγγα και άλλων ιστών. Ο σταφυλόκοκκος δημιουργεί συνήθως αποστήματα με πύον, ενώ ο στρεπτόκοκκος προκαλεί πιο διάχυτη φλεγμονή (όπως ερυσίπελας).

🔟 Υπάρχει εμβόλιο για τον σταφυλόκοκκο;

Όχι προς το παρόν. Παρότι έχουν γίνει πολλές μελέτες, δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον Staphylococcus aureus. Η πρόληψη βασίζεται στην υγιεινή, την έγκαιρη διάγνωση και την ορθή χρήση αντιβιοτικών.

💡 Χρήσιμη υπενθύμιση: Αν έχετε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ενημερώστε το μικροβιολογικό εργαστήριο να κρατήσει δείγμα για αντιβιοδιάγραμμα. Έτσι θα επιλεγεί η πιο αποτελεσματική θεραπεία χωρίς περιττή χρήση φαρμάκων.

🔟 Ενότητα CTA – Πού να κάνω καλλιέργεια για Σταφυλόκοκκο;

Η σωστή διάγνωση απαιτεί καλλιέργεια δείγματος σε πιστοποιημένο μικροβιολογικό εργαστήριο. Η καλλιέργεια επιβεβαιώνει την παρουσία του Staphylococcus aureus, προσδιορίζει αν πρόκειται για MRSA και δείχνει σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητο το μικρόβιο (αντιβιόγραμμα).

Η δειγματοληψία μπορεί να γίνει από πύον, τραύμα, ρινικό ή φαρυγγικό επίχρισμα, αίμα ή ούρα – ανάλογα με το είδος της λοίμωξης. Το εργαστήριο φροντίζει να τηρηθούν αυστηρά πρότυπα αποστείρωσης, ώστε το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο.

💡 Συμβουλή: Αν έχετε επαναλαμβανόμενες δερματικές λοιμώξεις ή συχνές φλεγμονές μετά από ξύρισμα ή τραυματισμούς, μια καλλιέργεια για σταφυλόκοκκο μπορεί να αποκαλύψει χρόνια φορεία και να καθοδηγήσει τη θεραπεία εκρίζωσης.

Κλείστε εύκολα εξέταση Καλλιέργεια για Σταφυλόκοκκο ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

📍 Διεύθυνση εργαστηρίου:
Μικροβιολογικό Λαμία – Έσλιν 19, Λαμία 35100, Στερεά Ελλάδα
Τηλ.: +30-22310-66841
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 07:00–13:30

1️⃣1️⃣ Βιβλιογραφία & Ελληνικές Πηγές
Ακολουθούν έγκυρες πηγές και επιστημονικές αναφορές για τον Staphylococcus aureus, την αντοχή MRSA, τη διάγνωση και την πρόληψη. Περιλαμβάνονται επίσημοι ελληνικοί φορείς και διεθνείς οργανισμοί.
Οι παραπάνω πηγές παρέχουν αξιόπιστη και επικαιροποιημένη πληροφόρηση για την κατανόηση και πρόληψη των λοιμώξεων από Staphylococcus aureus. Η τακτική ενημέρωση από επίσημες αρχές βοηθά στη σωστή αντιμετώπιση και αποφυγή άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών.

Παντελής Αναγνωστόπουλος

01/Nov/2025

🧫 GBS (Streptococcus agalactiae) – Φιλικός Οδηγός με Έμφαση στον Κολπικό Έλεγχο

📑 Περιεχόμενα

1️⃣ Τι είναι ο GBS;
2️⃣ Ποιοι κινδυνεύουν & γιατί μας νοιάζει
3️⃣ Συμπτώματα σε γυναίκες (εκτός εγκυμοσύνης)
4️⃣ Έλεγχος στην εγκυμοσύνη (36–37 εβδομάδες)
5️⃣ Δείγμα – Προετοιμασία για κολπικό/πρωκτικό επίχρισμα
6️⃣ Διάγνωση: Καλλιέργεια vs PCR/NAAT
7️⃣ Θεραπευτική προσέγγιση & χημειοπροφύλαξη τοκετού
8️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
9️⃣ Κλείστε εξέταση ή ραντεβού
🔟 Βιβλιογραφία & Πηγές

1️⃣ Τι είναι ο GBS;

Ο Ομάδας Β Στρεπτόκοκκος (Group B Streptococcus, GBS – Streptococcus agalactiae) είναι ένα βακτήριο που βρίσκεται φυσιολογικά στο έντερο και τον κόλπο πολλών υγιών ανθρώπων. Δεν πρόκειται για “παθογόνο” μικρόβιο με την κλασική έννοια, αλλά για έναν μικροοργανισμό που μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να προκαλέσει λοίμωξη.

Περίπου το 15–30% των γυναικών φέρουν τον GBS στον κόλπο ή στο ορθό χωρίς κανένα σύμπτωμα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αποικίαση (colonization) και δεν χρειάζεται θεραπεία εκτός αν πρόκειται για εγκυμοσύνη ή υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης.

Με απλά λόγια:
Ο GBS είναι ένα “ήσυχο” βακτήριο που ζει μαζί μας στο έντερο και μπορεί να φτάσει ως τον κόλπο. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί πρόβλημα. Όμως, κατά τον τοκετό μπορεί να μεταδοθεί στο μωρό και να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη αν δεν ληφθούν προληπτικά μέτρα.

Πώς μεταδίδεται

Δεν είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.
Μεταφέρεται συνήθως από το έντερο προς τον κόλπο (από τη φυσιολογική μικροχλωρίδα του οργανισμού).
Στην εγκυμοσύνη, μπορεί να περάσει στο μωρό κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού.

Γιατί έχει σημασία:
Ο GBS είναι η συχνότερη αιτία νεογνικής σήψης και πνευμονίας τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννηση. Ο προγεννητικός έλεγχος στις 36–37 εβδομάδες μειώνει δραστικά τον κίνδυνο μόλυνσης του νεογνού.

GBS και φυσιολογική μικροχλωρίδα

Το βακτήριο αυτό συνυπάρχει με άλλα μικρόβια στο πεπτικό και το γεννητικό σύστημα, όπως οι Lactobacillus (που “κρατούν” το pH χαμηλό). Όταν το οικοσύστημα του κόλπου διαταραχθεί (π.χ. από αντιβιοτικά ή ορμονικές μεταβολές), ο GBS μπορεί να πολλαπλασιαστεί.

Συνοψίζοντας:

GBS = Streptococcus agalactiae, φυσιολογικός κάτοικος εντέρου και κόλπου.
Δεν είναι ΣΜΝ και συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα.
Η σημασία του αφορά κυρίως την κύηση και τον τοκετό.
Ο προληπτικός έλεγχος σώζει νεογνά από σοβαρές λοιμώξεις.

2️⃣ Ποιοι κινδυνεύουν & γιατί μας νοιάζει

Ο GBS μπορεί να ζει αθόρυβα στον οργανισμό, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις. Η κατανόηση των ομάδων κινδύνου βοηθά στην πρόληψη και την έγκαιρη θεραπεία.

1️⃣ Νεογνά

Τα νεογνά είναι η πιο ευάλωτη ομάδα. Εάν η μητέρα είναι φορέας GBS, ο μικροοργανισμός μπορεί να περάσει στο μωρό κατά τον φυσιολογικό τοκετό.

Πρώιμης έναρξης λοίμωξη: μέσα στις πρώτες 24–48 ώρες μετά τη γέννηση· εκδηλώνεται με σήψη, πνευμονία ή μηνιγγίτιδα.
Όψιμης έναρξης: 1–3 εβδομάδες μετά, συχνά μέσω περιβάλλοντος ή επαφής.
Ο κίνδυνος μειώνεται δραστικά όταν η μητέρα λάβει ενδοτοκειακή αντιβίωση.

Σημαντικό:
Η καθολική καλλιέργεια στις 36–37 εβδομάδες έχει μειώσει τις σοβαρές νεογνικές λοιμώξεις από GBS πάνω από 80%.

2️⃣ Έγκυες γυναίκες

Στην εγκυμοσύνη ο GBS μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υψηλό βακτηριακό φορτίο ή ρήξη υμένων χωρίς προστασία.

Ουρολοιμώξεις ή ασυμπτωματική βακτηριουρία με GBS.
Χοριοαμνιονίτιδα (λοίμωξη υμένων/αμνιακού υγρού).
Λοίμωξη λόχειας μετά τον τοκετό (ενδομητρίτιδα).
Αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού και πρόωρης ρήξης υμένων.

Προληπτικά μέτρα:

Καλλιέργεια GBS 36–37 εβδομάδων.
Θετική καλλιέργεια → αντιβίωση στον τοκετό.
Εάν βρεθεί GBS στα ούρα → θεωρείται υψηλό φορτίο, απαιτείται πάντα κάλυψη.

3️⃣ Γυναίκες εκτός εγκυμοσύνης

Στις μη εγκύους, ο GBS σπάνια προκαλεί προβλήματα. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν:

Κολπική φλεγμονή ή ήπιος ερεθισμός.
Ουρολοίμωξη (κυρίως σε ηλικιωμένες ή με σακχαρώδη διαβήτη).
Λοιμώξεις μαλακών μορίων ή ουροποιητικού σε ανοσοκατεσταλμένες ασθενείς.

Συμπέρασμα:
Ο GBS είναι αβλαβής στους περισσότερους, αλλά επικίνδυνος για το νεογνό. Ο έλεγχος στην εγκυμοσύνη είναι κρίσιμος για την πρόληψη σοβαρών λοιμώξεων.

3️⃣ Συμπτώματα σε γυναίκες εκτός εγκυμοσύνης

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο GBS παραμένει εντελώς ασυμπτωματικός. Η παρουσία του δεν σημαίνει απαραίτητα λοίμωξη, αφού αποτελεί μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας. Ωστόσο, όταν πολλαπλασιαστεί υπερβολικά ή συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες (αντιβιοτικά, σακχαρώδης διαβήτης, ανοσοκαταστολή), μπορεί να προκαλέσει ήπιες φλεγμονές ή λοιμώξεις.

Πιθανές εκδηλώσεις

Κολπικός ερεθισμός, ήπιος κνησμός ή κάψιμο χωρίς χαρακτηριστική οσμή ή έκκριμα.
Αυξημένη έκκριση (λευκωπή ή υποκίτρινη), συχνά χωρίς έντονη οσμή.
Δυσουρία ή αίσθημα καύσου στην ούρηση, λόγω ουρολοίμωξης από GBS.
Σπανιότερα, λοιμώξεις μαλακών μορίων ή του ουροποιητικού συστήματος σε γυναίκες με χρόνια νοσήματα.

Πότε χρειάζεται καλλιέργεια:

Σε εμμένουσα ή υποτροπιάζουσα κολπική ενόχληση με αρνητικές άλλες καλλιέργειες.
Σε γυναίκες με υποψία ουρολοίμωξης που δεν ανταποκρίνονται στα συνήθη αντιβιοτικά.
Σε ανοσοκατεσταλμένες ή διαβητικές ασθενείς με επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.

Διαφορική διάγνωση

Ο GBS δεν προκαλεί έντονη φλεγμονή ή οσμή όπως η βακτηριακή κολπίτιδα ή η μυκητίαση. Συχνά συνυπάρχει με άλλους μικροοργανισμούς, οπότε χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση για να αποδοθεί η ενόχληση σε αυτόν.

Candida: τυρώδες έκκριμα, έντονος κνησμός.
Βακτηριακή κολπίτιδα: γκριζωπό έκκριμα, δυσάρεστη οσμή.
GBS: ήπιο, μη ειδικό έκκριμα, συνήθως χωρίς οσμή.

Συνοψίζοντας:

Ο GBS στον κόλπο είναι συνήθως φυσιολογική αποικίαση.
Δεν απαιτείται θεραπεία εκτός αν υπάρχουν σαφή συμπτώματα ή λοίμωξη σε άλλο σημείο.
Η επιβεβαίωση γίνεται μόνο με καλλιέργεια κολπικού επιχρίσματος.

4️⃣ Έλεγχος στην εγκυμοσύνη (36–37 εβδομάδες)

Ο προγεννητικός έλεγχος για Group B Streptococcus (GBS) αποτελεί βασικό στάδιο στην παρακολούθηση κάθε εγκύου. Ο στόχος είναι η ανίχνευση γυναικών που φέρουν το βακτήριο ώστε να λάβουν αντιβιοτική προφύλαξη στον τοκετό και να προληφθεί η νεογνική λοίμωξη.

Πότε γίνεται

Στις 36–37 εβδομάδες κύησης, ανεξάρτητα από το αν υπάρχουν συμπτώματα.
Εάν γίνει νωρίτερα, το αποτέλεσμα μπορεί να αλλάξει ως τον τοκετό (λόγω επαναποικίας).
Η καλλιέργεια ισχύει για περίπου 5 εβδομάδες.

Πώς γίνεται ο έλεγχος

Η δειγματοληψία πραγματοποιείται με έναν στείρο στυλεό, ο οποίος λαμβάνει δείγμα από το κάτω τριτημόριο του κόλπου και στη συνέχεια από τον πρωκτικό δακτύλιο χωρίς τη χρήση κολποσκοπίου ή καθαρισμού της περιοχής.

Γιατί συνδυαστικό δείγμα:
Ο GBS μπορεί να αποικίζει και τα δύο σημεία. Το ενιαίο δείγμα αυξάνει την ευαισθησία ανίχνευσης έως 25% σε σχέση με το απλό κολπικό.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Αρνητικό αποτέλεσμα: καμία ανάγκη για προφύλαξη, εφόσον ο τοκετός γίνει μέσα σε 5 εβδομάδες.
Θετικό αποτέλεσμα: η γυναίκα θεωρείται “φορέας GBS” και πρέπει να λάβει αντιβίωση κατά τον τοκετό.
Απροσδιόριστο: αν η καλλιέργεια καθυστερήσει ή το δείγμα αλλοιωθεί, απαιτείται επανάληψη.

Πότε δίνεται αυτόματα αντιβίωση χωρίς νέα καλλιέργεια:

Αν είχε GBS στα ούρα κατά την εγκυμοσύνη (ανεξαρτήτως εβδομάδας).
Αν προηγούμενο νεογνό είχε νοσήσει από GBS.
Αν υπάρχει ρήξη υμένων ≥18 ώρες χωρίς γνωστό αποτέλεσμα καλλιέργειας.

Αλλεργία στην πενικιλίνη

Σε γυναίκες με ιστορικό αλλεργίας, το εργαστήριο οφείλει να κάνει ευαισθησία του GBS σε εναλλακτικά αντιβιοτικά (ερυθρομυκίνη, κλινδαμυκίνη). Αν δεν είναι ευαίσθητος, χρησιμοποιείται βανκομυκίνη κατά τον τοκετό.

Συνοψίζοντας:

Ο έλεγχος GBS είναι ανώδυνος και γρήγορος.
Η θετική καλλιέργεια δεν σημαίνει λοίμωξη αλλά ανάγκη για προφύλαξη στο μαιευτήριο.
Με σωστό προγεννητικό έλεγχο, το νεογνό προστατεύεται από τις σοβαρές επιπλοκές του GBS.

5️⃣ Δείγμα – Προετοιμασία για κολπικό/πρωκτικό επίχρισμα

Η επιτυχία της εξέτασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή λήψη του δείγματος. Η ακατάλληλη προετοιμασία ή καθυστέρηση στη μεταφορά μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.

Πώς λαμβάνεται το δείγμα

Ο ιατρός ή το μικροβιολογικό εργαστήριο λαμβάνει δείγμα με αποστειρωμένο στυλεό από το κάτω τριτημόριο του κόλπου και τον πρωκτικό δακτύλιο.
Η λήψη γίνεται χωρίς χρήση λιπαντικού ή απολυμαντικού, για να μην αλλοιωθεί η χλωρίδα.
Το δείγμα μεταφέρεται αμέσως σε ειδικό μέσο μεταφοράς (LIM broth) και επωάζεται εντός λίγων ωρών.

Συμβουλή:
Η λήψη μπορεί να γίνει και στο σπίτι από την ίδια την έγκυο, ακολουθώντας σαφείς οδηγίες του γιατρού. Το αποτέλεσμα είναι εξίσου αξιόπιστο, εφόσον τηρηθούν οι κανόνες υγιεινής και ο στυλεός παραδοθεί άμεσα στο εργαστήριο.

Προετοιμασία πριν την εξέταση

Αποφύγετε κολπικές πλύσεις, υπόθετα ή κολπικά φάρμακα για τουλάχιστον 24 ώρες πριν.
Μην χρησιμοποιείτε αποσμητικά, αντισηπτικά ή κρέμες στην περιοχή.
Αποφύγετε σεξουαλική επαφή την προηγούμενη ημέρα.
Δεν απαιτείται νηστεία ή ειδική δίαιτα.
Η εξέταση γίνεται εκτός εμμήνου ρύσεως.

Λάθη που πρέπει να αποφεύγονται:

Λήψη δείγματος μετά από κολπική πλύση ή μπάνιο με αφρόλουτρα.
Καθυστέρηση μεταφοράς του δείγματος στο εργαστήριο (>24 ώρες).
Αποθήκευση στο ψυγείο χωρίς ειδικό μέσο.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Βήμα	Ενέργεια	Σκοπός
1️⃣ Καθαρά χέρια	Πλύνετε καλά τα χέρια πριν τη διαδικασία	Αποφυγή επιμόλυνσης
2️⃣ Εισαγωγή στυλεού	Εισαγωγή 2–3 εκ. στον κόλπο, μετά στον πρωκτικό δακτύλιο	Λήψη αντιπροσωπευτικού δείγματος
3️⃣ Τοποθέτηση στο σωληνάριο	Τοποθετήστε τον στυλεό στο ειδικό υγρό και κλείστε καλά	Διατήρηση βιωσιμότητας GBS
4️⃣ Παράδοση στο εργαστήριο	Εντός 2–3 ωρών από τη λήψη	Αξιόπιστη καλλιέργεια χωρίς απώλεια βακτηρίων

Συνοψίζοντας:

Ένα απλό, ανώδυνο επίχρισμα είναι αρκετό για τη διάγνωση.
Η σωστή προετοιμασία και άμεση μεταφορά εξασφαλίζουν ακριβές αποτέλεσμα.
Ο GBS ελέγχεται πάντα συνδυαστικά (κολπικό + πρωκτικό).

6️⃣ Διάγνωση: Καλλιέργεια vs PCR/NAAT

Η διάγνωση του GBS βασίζεται κυρίως στην καλλιέργεια κολπικού–πρωκτικού επιχρίσματος, που θεωρείται η πιο αξιόπιστη μέθοδος. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται και μοριακές τεχνικές (PCR ή NAAT) για ταχύτερα αποτελέσματα.

1️⃣ Καλλιέργεια GBS

Η καλλιέργεια είναι το gold standard της διάγνωσης. Επιτρέπει όχι μόνο την ανίχνευση του βακτηρίου, αλλά και τη μελέτη της ευαισθησίας του σε αντιβιοτικά, κάτι απαραίτητο σε γυναίκες με αλλεργία στην πενικιλίνη.

Απαιτείται επώαση 18–24 ωρών σε εκλεκτικό θρεπτικό υλικό (π.χ. Granada agar).
Ανιχνεύει ακόμη και μικρές συγκεντρώσεις GBS εφόσον το δείγμα έχει ληφθεί σωστά.
Είναι χαμηλού κόστους και εφαρμόζεται ευρέως στην Ελλάδα.

Πλεονεκτήματα καλλιέργειας:

Υψηλή ειδικότητα και αξιοπιστία.
Δυνατότητα αντιβιογράμματος (κλινδαμυκίνη, ερυθρομυκίνη).
Συμβατότητα με τα διεθνή πρωτόκολλα CDC/ACOG/ΕΟΔΥ.

2️⃣ PCR / NAAT (μοριακή ανίχνευση)

Η τεχνική PCR (Polymerase Chain Reaction) ή NAAT ανιχνεύει απευθείας το DNA του GBS στο δείγμα. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν χρειάζεται άμεσο αποτέλεσμα, όπως σε γυναίκες που εισάγονται αιφνιδίως για τοκετό χωρίς προγεννητική καλλιέργεια.

Δίνει αποτέλεσμα μέσα σε 1–2 ώρες.
Υψηλή ευαισθησία (έως 98%), αλλά μπορεί να ανιχνεύσει ακόμη και νεκρά βακτήρια.
Δεν παρέχει πληροφορίες ευαισθησίας σε αντιβιοτικά.

Πότε προτιμάται PCR:

Σε γυναίκες με άμεσο τοκετό χωρίς διαθέσιμη καλλιέργεια.
Όταν έχει παρέλθει >5 εβδομάδες από τον αρχικό έλεγχο.
Σε επείγουσες περιπτώσεις που χρειάζεται ταχεία λήψη απόφασης για αντιβίωση.

3️⃣ Ουροκαλλιέργεια στην κύηση

Η παρουσία GBS στα ούρα της εγκύου (≥10⁴–10⁵ cfu/mL) θεωρείται ένδειξη υψηλού βακτηριακού φορτίου. Ακόμη κι αν ακολουθήσει αρνητική κολπική καλλιέργεια, η γυναίκα θεωρείται υψηλού κινδύνου και χρειάζεται ενδοτοκειακή χημειοπροφύλαξη.

Συνοψίζοντας:

Καλλιέργεια: πρότυπη, αξιόπιστη, με αντιβιόγραμμα.
PCR: ταχύτατη, χρήσιμη κοντά στον τοκετό.
Ουροκαλλιέργεια: σημαντική ένδειξη για συστηματική αποικίαση.

7️⃣ Θεραπευτική προσέγγιση & χημειοπροφύλαξη τοκετού

Η θεραπεία του GBS εξαρτάται από το αν η γυναίκα είναι έγκυος, αν έχει συμπτώματα λοίμωξης και από το ιστορικό αλλεργίας σε πενικιλίνη. Στόχος είναι η πρόληψη της νεογνικής λοίμωξης, όχι η πλήρης εξάλειψη του βακτηρίου από τον κόλπο.

1️⃣ Εγκυμοσύνη – Χημειοπροφύλαξη κατά τον τοκετό

Όταν η έγκυος είναι θετική για GBS, λαμβάνει ενδοφλέβια αντιβίωση κατά τη διάρκεια του τοκετού (intrapartum prophylaxis). Η αγωγή ξεκινά με την έναρξη των ωδίνων ή με τη ρήξη των υμένων και συνεχίζεται μέχρι τη γέννηση.

Πενικιλίνη G: 5 εκατ. IU IV αρχικά, έπειτα 2.5–3 εκατ. IU κάθε 4 ώρες έως τον τοκετό.
Αμπικιλλίνη: 2 g IV αρχικά, μετά 1 g κάθε 4 ώρες.
Στόχος: να έχουν περάσει τουλάχιστον 4 ώρες από την πρώτη δόση πριν τον τοκετό για πλήρη προστασία του νεογνού.

Η ενδοτοκειακή προφύλαξη μειώνει >80% τον κίνδυνο νεογνικής σήψης από GBS και θεωρείται από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις στη μαιευτική πρόληψη.

2️⃣ Αλλεργία στην πενικιλίνη

Σε γυναίκες με ιστορικό αλλεργίας πρέπει να καθοριστεί αν είναι ήπια (π.χ. εξάνθημα) ή αναφυλακτικού τύπου (αναπνευστική δυσχέρεια, υπόταση). Η επιλογή φαρμάκου γίνεται ανάλογα:

Ήπια αλλεργία: Κεφαζολίνη 2 g IV αρχικά, μετά 1 g κάθε 8 ώρες.
Αναφυλαξία:
- Εάν GBS ευαίσθητος → Κλινδαμυκίνη 900 mg IV κάθε 8 ώρες.
- Εάν ανθεκτικός ή ευαισθησία άγνωστη → Βανκομυκίνη 1 g IV κάθε 12 ώρες.

Πρακτικό παράδειγμα:
Αν γυναίκα με αλλεργία πενικιλίνης έχει θετική καλλιέργεια GBS χωρίς διαθέσιμο αντιβιόγραμμα, η ασφαλέστερη επιλογή είναι βανκομυκίνη.

3️⃣ Εκτός εγκυμοσύνης

Η ασυμπτωματική αποικίαση δεν χρειάζεται θεραπεία. Εξαίρεση αποτελούν περιπτώσεις όπου υπάρχει λοίμωξη σε άλλο σημείο (ουροποιητικό, τραύμα, χειρουργικό τραύμα).

Ουρολοίμωξη από GBS: θεραπεία με στοχευμένο αντιβιοτικό (συνήθως αμπικιλλίνη ή κεφαλοσπορίνη 7–10 ημέρες).
Επιμόλυνση τραύματος ή ενδομητρίτιδα: αντιμετώπιση κατά περίπτωση με βάση αντιβιόγραμμα.

Προσοχή:
Η συστηματική χορήγηση αντιβιοτικών πριν τον τοκετό δεν εξαλείφει την αποικίαση και δεν προλαμβάνει την υποτροπή. Ο GBS μπορεί να επανεμφανιστεί.

4️⃣ Νεογνική αντιμετώπιση

Εάν η μητέρα δεν έλαβε προφύλαξη ή υπήρξε πρόωρος τοκετός χωρίς γνωστό status GBS, το νεογνό παρακολουθείται στενά. Σε ύποπτα συμπτώματα, γίνεται αιμοκαλλιέργεια και χορηγείται προληπτική αντιβίωση (αμπικιλλίνη + γενταμικίνη).

Συνοψίζοντας:

Η θεραπεία του GBS στην εγκυμοσύνη είναι προληπτική, όχι εκριζωτική.
Η χορήγηση γίνεται μόνο κατά τον τοκετό.
Η σωστή αντιβίωση προστατεύει αποτελεσματικά το νεογνό χωρίς να επηρεάζει τη μητέρα.

8️⃣ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

❓ Είναι ο GBS σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα;
Όχι. Ο GBS δεν μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής επαφής, αλλά είναι μέρος της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του εντέρου και μπορεί να αποικίζει τον κόλπο φυσιολογικά.

❓ Αν είμαι θετική για GBS, σημαίνει ότι έχω λοίμωξη;
Όχι. Η θετική καλλιέργεια δείχνει αποικίαση, όχι ενεργό λοίμωξη. Η αντιβίωση δίνεται μόνο κατά τον τοκετό για προστασία του μωρού.

❓ Πονάει η διαδικασία λήψης δείγματος;
Όχι. Η λήψη γίνεται με απαλό στυλεό από τον κόλπο και τον πρωκτό, είναι ανώδυνη, σύντομη και ασφαλής.

❓ Τι γίνεται αν η καλλιέργεια μου είναι θετική;
Θα ενημερωθείτε από τον γιατρό σας να λάβετε αντιβίωση ενδοφλεβίως κατά τον τοκετό. Δεν απαιτείται αγωγή νωρίτερα, εκτός αν έχετε και ουρολοίμωξη από GBS.

❓ Πότε προτιμάται η PCR αντί της καλλιέργειας;
Όταν η γυναίκα εισαχθεί αιφνίδια για τοκετό χωρίς προγεννητική καλλιέργεια ή έχει περάσει μεγάλο διάστημα από τον τελευταίο έλεγχο.

❓ Τι σημαίνει “GBS στα ούρα” στην εγκυμοσύνη;
Αν βρεθεί GBS στην ουροκαλλιέργεια, σημαίνει ότι υπάρχει σημαντική αποικίαση. Θεωρείται παράγοντας υψηλού κινδύνου, οπότε θα χρειαστείτε αντιβίωση στον τοκετό ανεξαρτήτως αποτελέσματος επόμενης καλλιέργειας.

❓ Μπορώ να προλάβω φυσικά την αποικίαση GBS;
Όχι απόλυτα. Ωστόσο, η ισορροπημένη διατροφή, η σωστή εντερική υγεία και η αποφυγή αχρείαστων αντιβιοτικών βοηθούν στη διατήρηση φυσιολογικής χλωρίδας.

❓ Πρέπει να λάβει θεραπεία και ο σύντροφός μου;
Όχι. Ο GBS δεν θεωρείται ΣΜΝ και δεν απαιτείται θεραπεία για τον σύντροφο, εκτός εάν υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης.

❓ Μπορώ να γεννήσω φυσιολογικά αν είμαι GBS θετική;
Ναι, απολύτως. Ο φυσιολογικός τοκετός είναι ασφαλής, αρκεί να λάβετε την ενδοφλέβια αντιβίωση εγκαίρως (τουλάχιστον 4 ώρες πριν τον τοκετό).

❓ Επηρεάζει ο GBS τον θηλασμό;
Όχι. Ο GBS δεν μεταδίδεται με το μητρικό γάλα, επομένως ο θηλασμός είναι απολύτως ασφαλής.

💡 Χρήσιμη υπενθύμιση:

Ο GBS δεν προκαλεί συμπτώματα στις περισσότερες γυναίκες.
Η προγεννητική καλλιέργεια στις 36–37 εβδομάδες είναι κρίσιμη.
Η αντιβίωση στον τοκετό προλαμβάνει σχεδόν όλες τις σοβαρές λοιμώξεις στα νεογνά.

📌 Σε 30’’ – Τι να θυμάστε

Ο GBS (Streptococcus agalactiae) είναι συχνός αποικιστής του κόλπου και του εντέρου χωρίς πάντα συμπτώματα.
Όλες οι έγκυες πρέπει να κάνουν κολπικό–πρωκτικό έλεγχο στις 36–37 εβδομάδες.
Αν βρεθεί θετικός, χορηγείται αντιβίωση στον τοκετό για προστασία του νεογνού.
Η διαδικασία λήψης είναι ανώδυνη και γρήγορη με έναν μόνο στυλεό.
Εκτός εγκυμοσύνης, η παρουσία GBS δεν χρειάζεται θεραπεία εκτός αν υπάρχουν συμπτώματα.
Η σωστή προετοιμασία (όχι πλύσεις ή φάρμακα πριν τη λήψη) εξασφαλίζει αξιόπιστο αποτέλεσμα.

Γρήγορη υπενθύμιση:

✅ Κάντε έλεγχο εγκαίρως.
💉 Αν είστε θετική, αντιβίωση κατά τον τοκετό.
📞 Για αξιόπιστη καλλιέργεια, εμπιστευθείτε πιστοποιημένο μικροβιολογικό εργαστήριο.

9️⃣ Κλείστε Εξέταση ή Ραντεβού

Κλείστε εύκολα καλλιέργεια GBS (κολπικό/πρωκτικό) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

🔟 Βιβλιογραφία & Πηγές

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention of Perinatal Group B Streptococcal Disease: Revised Guidelines. MMWR 2010;59(RR-10):1–36. cdc.gov/groupbstrep
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Prevention of Group B Streptococcal Early-Onset Disease in Newborns. Committee Opinion No. 797, 2020. acog.org
Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Κατευθυντήριες οδηγίες προγεννητικού ελέγχου και πρόληψης νεογνικών λοιμώξεων. Αθήνα, 2022. eody.gov.gr
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Group B Streptococcus (GBS) in pregnancy and newborn babies. 2021. rcog.org.uk
NHS UK. Group B Strep in pregnancy and newborns. Updated 2024. nhs.uk
Verani JR, et al. Group B Streptococcal Disease in Infants: Epidemiology and Prevention. Clin Microbiol Rev. 2019;32(3):e00034-18.

Σημείωση: Το άρθρο αυτό βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες οδηγίες (CDC, ACOG, ΕΟΔΥ) και προσαρμόστηκε για απλή, κατανοητή ενημέρωση του κοινού.

Newer Posts

Older Posts