Αδενοϊός – Φιλικός Οδηγός για Ασθενείς

1️⃣ Τι είναι ο Αδενοϊός

Ο όρος “αδενοϊός” σχετίζεται ιστορικά με τις αδενοειδείς εκβλαστήσεις, όπου πρωτοαπομονώθηκαν. Υπάρχουν πολλοί ορότυποι με διαφορετικές κλινικές εικόνες: από κοινό κρυολόγημα/φαρυγγίτιδα και επιπεφυκίτιδα μέχρι γαστρεντερίτιδα ή πνευμονία σε ευάλωτες ομάδες.

Η λοίμωξη είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη, αλλά μπορεί να γίνει σοβαρή σε βρέφη, ηλικιωμένους και ανοσοκατασταλμένους.

2️⃣ Συμπτώματα & Εκδηλώσεις

• Αναπνευστικά: καταρροή, βήχας, πονόλαιμος, πυρετός, φαρυγγίτιδα, βρογχίτιδα (σπανιότερα πνευμονία).
• Οφθαλμολογικά: ερυθρότητα, δακρύρροια, πόνος/αίσθηση “άμμου” (επιπεφυκίτιδα).
• Γαστρεντερικά: διάρροια, έμετοι, κοιλιακό άλγος, κίνδυνος αφυδάτωσης (ιδίως στα μικρά παιδιά).
• Γενικά: κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλος, διογκωμένοι λεμφαδένες.

3️⃣ Μετάδοση & Παράγοντες Κινδύνου

• Εισπνοή σταγονιδίων.
• Άμεση επαφή με μολυσμένα χέρια/αντικείμενα (παιχνίδια, πετσέτες, πόμολα).
• Επαφή με μολυσμένο νερό (πισίνες/spa) όταν η απολύμανση δεν είναι επαρκής.
• Σπανιότερα κοπρανοστοματική οδός (ιδίως σε παιδικούς σταθμούς).

Οι αδενοϊοί είναι ανθεκτικοί στο περιβάλλον, γι’ αυτό η υγιεινή χεριών και η απολύμανση επιφανειών έχουν ιδιαίτερη σημασία.

4️⃣ Χρόνος Επώασης & Διάρκεια Νόσου

• Επώαση: συνήθως 2–7 ημέρες, ανάλογα με τον ορότυπο.
• Διάρκεια συμπτωμάτων: σε ήπιες περιπτώσεις συνήθως ~7–10 ημέρες, αλλά βήχας/κόπωση μπορεί να επιμένουν περισσότερο.
• Μεταδοτικότητα: μεγαλύτερη τις πρώτες ημέρες, αλλά μπορεί να παρατείνεται—ιδίως σε παιδιά και ανοσοκατασταλμένους.

Κριτήριο “επιστροφής” στην καθημερινότητα είναι κυρίως η κλινική βελτίωση (ιδίως απυρεξία) και η δυνατότητα τήρησης υγιεινής.

Στην πράξη, πολλοί ασθενείς ρωτούν «πόσες μέρες κρατά ο αδενοϊός;».
Η απάντηση εξαρτάται από την ηλικία, τον τύπο του ιού και το σημείο της λοίμωξης.

• Πυρετός: συνήθως διαρκεί 2–4 ημέρες, αλλά σε παιδιά μπορεί να φτάσει τις 5–6 ημέρες χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα επιπλοκή.
• Βήχας & καταρροή: μπορεί να επιμείνουν 1–2 εβδομάδες, ακόμη και μετά την υποχώρηση του πυρετού.
• Γαστρεντερικά συμπτώματα: διάρροια ή έμετοι συνήθως υποχωρούν μέσα σε 3–5 ημέρες.
• Κόπωση: ήπια αίσθηση αδυναμίας μπορεί να παραμείνει για αρκετές ημέρες μετά την ανάρρωση.

Η επιστροφή στο σχολείο ή την εργασία βασίζεται κυρίως στην απυρεξία,
τη γενική κλινική εικόνα και τη δυνατότητα τήρησης βασικών μέτρων υγιεινής.

5️⃣ Διάγνωση

• PCR (μοριακός έλεγχος): ανίχνευση γενετικού υλικού σε δείγμα φάρυγγα/ρινός, κοπράνων ή οφθαλμικού εκκρίματος (ανά περίπτωση).
• Ταχείες δοκιμασίες/αντιγόνου: χρήσιμες σε ορισμένα σενάρια, αλλά γενικά με χαμηλότερη ευαισθησία.
• Καλλιέργεια ιού: σπανιότερα στην καθημερινή πράξη.
• Ορολογία (αντισώματα): περιορισμένη χρησιμότητα, ανάλογα με το ερώτημα.

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας μπορούν να πραγματοποιηθούν μοριακοί έλεγχοι (PCR) όταν υπάρχει κλινική ένδειξη.

6️⃣ Θεραπεία & Αντιμετώπιση

• Αντιπυρετικά/αναλγητικά: παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη (σύμφωνα με οδηγίες).
• Ενυδάτωση: ιδιαίτερα σε διάρροια/έμετο.
• Ξεκούραση: μέχρι την υποχώρηση συμπτωμάτων.
• Ιατρική παρακολούθηση: σε σοβαρά συμπτώματα ή ευάλωτες ομάδες.

7️⃣ Πρόληψη & Χρήσιμες Συμβουλές

• Πλύσιμο χεριών: σαπούνι/νερό για ≥20”.
• Μην μοιράζεστε: ποτήρια, πετσέτες, παιχνίδια όταν υπάρχει νόσηση.
• Απολύμανση: πόμολα, κινητά, παιχνίδια, πάγκοι.
• Αερισμός: συχνό άνοιγμα παραθύρων.
• Πισίνες: σωστή χλωρίωση/συντήρηση.

8️⃣ Πιθανές Επιπλοκές & Πότε να δείτε γιατρό

• Αναπνοή: δύσπνοια, συριγμός, πόνος θώρακα, κυάνωση.
• Πυρετός: υψηλός ή παρατεινόμενος πυρετός που δεν υποχωρεί.
• Αφυδάτωση: ξηρά χείλη, λίγα ούρα, υπνηλία/λήθαργος (ιδίως στα παιδιά).
• Μάτια: έντονος πόνος, φωτοφοβία, μειωμένη όραση.

Σε ανοσοκατασταλμένους η λοίμωξη μπορεί να είναι παρατεταμένη
και να απαιτήσει νοσοκομειακή παρακολούθηση.

9️⃣ Αδενοϊός στα Παιδιά

Ο αδενοϊός στα παιδιά εμφανίζεται συχνά σε βρεφονηπιακές και σχολικές ηλικίες,
λόγω στενής επαφής και ανώριμου ανοσοποιητικού. Η κλινική εικόνα μπορεί να συνδυάζει
αναπνευστικά συμπτώματα, επιπεφυκίτιδα και γαστρεντερικές διαταραχές.

Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς:
Η ενυδάτωση είναι καθοριστική. Προσφέρετε συχνά υγρά,
ιδιαίτερα αν υπάρχουν διάρροια ή έμετοι. Παρακολουθήστε τα ούρα,
τη γενική διάθεση και την όρεξη του παιδιού.

Το παιδί πρέπει να παραμένει στο σπίτι μέχρι να είναι απύρετο
και να έχει σαφή βελτίωση των συμπτωμάτων, ώστε να μειωθεί η μετάδοση
σε άλλα παιδιά στον παιδικό σταθμό ή το σχολείο.

🔟 Ευάλωτες Ομάδες

Σε βρέφη, ηλικιωμένους, ανοσοκατασταλμένους και άτομα με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, ο αδενοϊός μπορεί να είναι βαρύτερος. Σε αυτές τις ομάδες το κατώφλι για ιατρική εκτίμηση είναι χαμηλότερο.

1️⃣1️⃣ Πότε επιστρέφω σχολείο/εργασία

• Επιστροφή όταν είστε απύρετοι ≥24 ώρες χωρίς αντιπυρετικά και υπάρχει κλινική βελτίωση.
• Ο υπολειπόμενος βήχας ή καταρροή δεν αποκλείουν την επιστροφή αν η γενική κατάσταση είναι καλή.
• Στα παιδιά, επιστροφή όταν μπορούν να συμμετέχουν χωρίς έντονη κόπωση.
• Η υγιεινή χεριών και ο καλός αερισμός μειώνουν τη μετάδοση.

1️⃣2️⃣ Εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν

• PCR για αδενοϊό (ανάλογα με το σημείο λοίμωξης: ρινοφαρυγγικό/φαρυγγικό, οφθαλμικό, κοπράνων).
• Πολυπαραγοντικά panels αναπνευστικών ιών (όπου ενδείκνυται) για καλύτερη διαφορική διάγνωση.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1️⃣3️⃣ Κλείστε Ραντεβού

1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία