1
Τι είναι η οστεοπόρωση και γιατί χρειάζονται εξετάσεις;

Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του σκελετού στην οποία μειώνεται η οστική πυκνότητα και επηρεάζεται η ποιότητα του οστού. Το οστό γίνεται πιο εύθραυστο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για κάταγμα ακόμη και μετά από μικρή κάκωση, πτώση από όρθια θέση ή καθημερινή κίνηση που φυσιολογικά δεν θα προκαλούσε σοβαρό τραυματισμό.

Το σημαντικό πρόβλημα με την οστεοπόρωση είναι ότι συχνά δεν δίνει συμπτώματα για πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει πάντα πόνος, δεν υπάρχει πάντα εμφανής δυσκολία στην κίνηση και πολλές φορές η πρώτη εκδήλωση είναι ένα κάταγμα στον καρπό, στο ισχίο ή στους σπονδύλους. Γι’ αυτό η έγκαιρη διερεύνηση έχει μεγάλη αξία, ιδιαίτερα σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, ηλικιωμένους άνδρες και άτομα που λαμβάνουν φάρμακα ή έχουν νοσήματα που επηρεάζουν τα οστά.

Ο έλεγχος δεν γίνεται μόνο για να δούμε αν υπάρχει ήδη οστεοπόρωση. Γίνεται και για να καταλάβουμε γιατί υπάρχει χαμηλή οστική μάζα, αν συνυπάρχει έλλειψη βιταμίνης D, αν η PTH είναι αυξημένη, αν υπάρχει νεφρική ή θυρεοειδική διαταραχή, ή αν ο ασθενής χρειάζεται παρακολούθηση πριν και μετά από θεραπεία.

Για γενική ενημέρωση σχετικά με συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου, πρόληψη και θεραπεία, μπορείτε να δείτε και τον ξεχωριστό οδηγό: Οστεοπόρωση: συμπτώματα, εξετάσεις αίματος και θεραπεία. Το παρόν άρθρο έχει πιο στοχευμένο ρόλο: να εξηγήσει ποιες εξετάσεις βοηθούν στη διάγνωση και παρακολούθηση της οστεοπόρωσης.

2
Ποιες εξετάσεις περιλαμβάνει ο έλεγχος οστεοπόρωσης;

Ο έλεγχος οστεοπόρωσης περιλαμβάνει συνήθως δύο μεγάλες κατηγορίες εξετάσεων. Η πρώτη είναι η απεικονιστική αξιολόγηση, κυρίως με DEXA, που μετρά την οστική πυκνότητα. Η δεύτερη είναι ο εργαστηριακός έλεγχος, που αξιολογεί ασβέστιο, φώσφορο, βιταμίνη D, PTH, νεφρική λειτουργία, θυρεοειδή, ορμόνες φύλου και ειδικούς δείκτες οστικού μεταβολισμού.

Η DEXA απαντά κυρίως στο ερώτημα: «Υπάρχει χαμηλή οστική πυκνότητα;». Οι εξετάσεις αίματος απαντούν σε άλλα κρίσιμα ερωτήματα: «Υπάρχει έλλειψη βιταμίνης D;», «Η παραθορμόνη είναι αυξημένη;», «Υπάρχει διαταραχή ασβεστίου ή φωσφόρου;», «Η νεφρική λειτουργία επιτρέπει συγκεκριμένες θεραπείες;», «Μήπως υπάρχει δευτεροπαθής αιτία που πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστεί;».

Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς τις ίδιες εξετάσεις. Ένας ασθενής με απλή μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπενία μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό έλεγχο από έναν νεότερο άνδρα με χαμηλή τεστοστερόνη, έναν ασθενή με χρόνια νεφρική νόσο ή έναν ασθενή που λαμβάνει κορτικοστεροειδή. Η επιλογή γίνεται με βάση το ιστορικό, την ηλικία, τα φάρμακα, τα ευρήματα της DEXA και την κλινική εικόνα.

3DEXA: τι δείχνει και πώς ερμηνεύεται;

Η DEXA είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη εξέταση για τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας. Γίνεται συνήθως στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στο ισχίο, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να αξιολογηθεί και το αντιβράχιο. Το αποτέλεσμα βοηθά να ταξινομηθεί η οστική μάζα ως φυσιολογική, οστεοπενική ή οστεοπορωτική.

Το σημαντικότερο μέγεθος που κοιτάμε είναι το T-score. Το T-score συγκρίνει την οστική πυκνότητα του εξεταζόμενου με την οστική πυκνότητα ενός νέου υγιούς ενήλικα. Όσο πιο χαμηλό είναι, τόσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια οστικής μάζας. Το Z-score συγκρίνει την οστική πυκνότητα με άτομα ίδιας ηλικίας και φύλου και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν εξετάζουμε νεότερα άτομα ή όταν υποψιαζόμαστε δευτεροπαθή αιτία.

Η DEXA πρέπει να ερμηνεύεται προσεκτικά όταν υπάρχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις στη σπονδυλική στήλη, σκολίωση, παλιά κατάγματα ή μεταλλικά υλικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η τιμή της σπονδυλικής στήλης μπορεί να φαίνεται τεχνητά καλύτερη και το ισχίο να δίνει πιο αξιόπιστη εικόνα. Για επανελέγχους, ιδανικά χρησιμοποιείται το ίδιο μηχάνημα, ώστε η σύγκριση να είναι πιο ασφαλής.

4
Ασβέστιο, φώσφορος και ALP στην οστεοπόρωση

Το ασβέστιο, ο φώσφορος και η αλκαλική φωσφατάση είναι βασικές εξετάσεις στον έλεγχο του μεταβολισμού των οστών. Δεν αρκούν από μόνες τους για να διαγνώσουν οστεοπόρωση, αλλά βοηθούν να φανεί αν υπάρχει διαταραχή που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Το ασβέστιο στο αίμα ρυθμίζεται πολύ αυστηρά από την PTH, τη βιταμίνη D και τους νεφρούς. Αυτό σημαίνει ότι ένας ασθενής μπορεί να έχει φυσιολογικό ασβέστιο στο αίμα και παρ’ όλα αυτά να έχει οστεοπόρωση ή έλλειψη βιταμίνης D. Για αυτό η ερμηνεία γίνεται πάντα συνολικά και όχι με βάση μία μεμονωμένη τιμή.

Ο φώσφορος είναι επίσης σημαντικός, γιατί συνδέεται με την παραθυρεοειδική λειτουργία και τη νεφρική λειτουργία. Σε διαταραχές βιταμίνης D, PTH ή νεφρών, το ασβέστιο και ο φώσφορος μπορεί να εμφανίζουν χαρακτηριστικούς συνδυασμούς που βοηθούν τον ιατρό να κατευθύνει τη διάγνωση.

Η αλκαλική φωσφατάση (ALP) μπορεί να σχετίζεται με οστική δραστηριότητα, αλλά και με ήπαρ ή χοληφόρα. Για αυτό, όταν είναι αυξημένη, συνήθως συνεκτιμάται με ηπατικά ένζυμα, γ-GT, ασβέστιο, φώσφορο, βιταμίνη D και PTH. Αναλυτικός οδηγός υπάρχει εδώ: Ασβέστιο, Φώσφορος και Αλκαλική Φωσφατάση (ALP).

5Βιταμίνη D και οστεοπόρωση

Η βιταμίνη D είναι από τις σημαντικότερες εξετάσεις στον έλεγχο της οστικής υγείας. Η εξέταση που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των αποθεμάτων είναι η 25-υδροξυβιταμίνη D, δηλαδή η 25(OH)D. Η βιταμίνη D βοηθά στην απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο και συμμετέχει στη σωστή μεταλλοποίηση των οστών.

Όταν η βιταμίνη D είναι χαμηλή, το έντερο απορροφά λιγότερο ασβέστιο. Ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει το ασβέστιο στο αίμα αυξάνοντας την PTH. Αν αυτό συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα, μπορεί να εμφανιστεί δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός και αυξημένη οστική απορρόφηση. Με απλά λόγια, το σώμα διατηρεί το ασβέστιο του αίματος σε βάρος των οστών.

Η μέτρηση της βιταμίνης D είναι ιδιαίτερα χρήσιμη πριν από την έναρξη θεραπείας οστεοπόρωσης και κατά την παρακολούθηση. Αν τα επίπεδα είναι χαμηλά, η διόρθωση γίνεται με ιατρική καθοδήγηση και επανέλεγχο. Δεν είναι σωστό να λαμβάνονται υψηλές δόσεις χωρίς έλεγχο, ειδικά σε άτομα με νεφρική νόσο, νεφρολιθίαση, υπερασβεστιαιμία ή ειδικές παθήσεις.

Ένα κλασικό σενάριο στην καθημερινή πράξη είναι ο ασθενής με χαμηλή βιταμίνη D και αυξημένη PTH, αλλά φυσιολογικό ασβέστιο. Αυτό συχνά δείχνει ότι ο οργανισμός προσπαθεί να αντιρροπήσει την έλλειψη βιταμίνης D. Η απλή μέτρηση του ασβεστίου δεν αρκεί για να καταλάβουμε την εικόνα.

6PTH, παραθυρεοειδείς και οστική απώλεια

Η παραθορμόνη (PTH) είναι βασική ορμόνη που ρυθμίζει το ασβέστιο και τον φώσφορο. Παράγεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες και αυξάνεται όταν ο οργανισμός χρειάζεται να ανεβάσει ή να διατηρήσει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.

Στην οστεοπόρωση, η PTH έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί μπορεί να αποκαλύψει δύο διαφορετικές καταστάσεις. Η πρώτη είναι ο δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, που συχνά σχετίζεται με έλλειψη βιταμίνης D, χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου ή νεφρική δυσλειτουργία. Η δεύτερη είναι ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, όπου η PTH είναι ακατάλληλα αυξημένη και μπορεί να προκαλέσει απώλεια οστικής μάζας, υπερασβεστιαιμία ή νεφρολιθίαση.

Η PTH δεν ερμηνεύεται ποτέ μόνη της. Χρειάζεται ταυτόχρονη αξιολόγηση με ασβέστιο, φώσφορο, βιταμίνη D, μαγνήσιο και νεφρική λειτουργία. Μια υψηλή PTH με χαμηλή βιταμίνη D σημαίνει κάτι διαφορετικό από μια υψηλή PTH με υψηλό ή οριακά υψηλό ασβέστιο.

Η σωστή ερμηνεία της PTH είναι πολύ χρήσιμη πριν από τη λήψη αποφάσεων για θεραπεία οστεοπόρωσης. Σε ορισμένους ασθενείς, πρώτα πρέπει να διορθωθεί η βιταμίνη D ή να διερευνηθεί πιθανή παραθυρεοειδική διαταραχή πριν προχωρήσει η θεραπευτική στρατηγική.

7
Νεφρική λειτουργία, eGFR και μεταβολισμός οστών

Οι νεφροί έχουν κεντρικό ρόλο στον μεταβολισμό ασβεστίου, φωσφόρου, βιταμίνης D και PTH. Γι’ αυτό ο έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας είναι σημαντικός σε ασθενείς με οστεοπενία, οστεοπόρωση ή μεταβολικές διαταραχές των οστών.

Η κρεατινίνη και ο eGFR βοηθούν να εκτιμηθεί πόσο καλά λειτουργούν οι νεφροί. Σε χρόνια νεφρική νόσο, ο μεταβολισμός του φωσφόρου και της βιταμίνης D μπορεί να διαταραχθεί, ενώ η PTH μπορεί να αυξηθεί. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα του οστού και να μπερδέψουν την απλή εικόνα της οστεοπόρωσης.

Η νεφρική λειτουργία έχει επίσης σημασία για την ασφάλεια ορισμένων φαρμάκων. Πριν από θεραπευτικές αποφάσεις, ο ιατρός συχνά θέλει να γνωρίζει τον eGFR, τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου, τη βιταμίνη D και την PTH. Σε ειδικές περιπτώσεις, ειδικά όταν η κρεατινίνη μπορεί να είναι παραπλανητική λόγω χαμηλής μυϊκής μάζας, μπορεί να βοηθήσει και η κυστατίνη C.

8
Θυρεοειδής, τεστοστερόνη και ορμονικός έλεγχος

Οι ορμονικές διαταραχές είναι σημαντική αιτία δευτεροπαθούς απώλειας οστικής μάζας. Ο θυρεοειδής, οι παραθυρεοειδείς, οι γονάδες και τα επινεφρίδια μπορούν να επηρεάσουν άμεσα ή έμμεσα τον ρυθμό οστικής αναδόμησης.

Ο υπερθυρεοειδισμός ή η υπερβολική δόση θυροξίνης μπορεί να επιταχύνει τον οστικό μεταβολισμό και να αυξήσει την απώλεια οστικής μάζας, ιδιαίτερα σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Για αυτό, σε ασθενείς με χαμηλή οστική πυκνότητα, ειδικά όταν υπάρχει ιστορικό θυρεοειδικής νόσου, συχνά ελέγχονται TSH και FT4.

Στους άνδρες, η χαμηλή τεστοστερόνη είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για οστεοπενία και οστεοπόρωση. Όταν υπάρχει μειωμένη libido, κόπωση, απώλεια μυϊκής μάζας, γυναικομαστία, υπογονιμότητα ή χαμηλή οστική πυκνότητα σε νεότερο άνδρα, μπορεί να χρειαστεί έλεγχος ολικής τεστοστερόνης, ελεύθερης τεστοστερόνης και SHBG.

Σε γυναίκες με πρώιμη εμμηνόπαυση ή παρατεταμένη αμηνόρροια, ο έλεγχος οιστραδιόλης, FSH και LH μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του ορμονικού περιβάλλοντος. Η πτώση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση είναι ένας από τους βασικούς λόγους επιτάχυνσης της οστικής απώλειας.

9
Δευτεροπαθής οστεοπόρωση: τι πρέπει να αποκλειστεί;

Δευτεροπαθής οστεοπόρωση σημαίνει ότι η χαμηλή οστική μάζα δεν οφείλεται μόνο στην ηλικία ή στην εμμηνόπαυση, αλλά υπάρχει άλλο νόσημα, φάρμακο ή μεταβολική διαταραχή που συμβάλλει στην απώλεια οστού. Η αναγνώριση αυτών των αιτιών είναι κρίσιμη, γιατί μερικές φορές η θεραπεία της υποκείμενης αιτίας είναι εξίσου σημαντική με την αντιοστεοπορωτική αγωγή.

Συχνές αιτίες είναι η έλλειψη βιταμίνης D, ο υπερπαραθυρεοειδισμός, ο υπερθυρεοειδισμός, η χρόνια νεφρική νόσος, η δυσαπορρόφηση, η κοιλιοκάκη, η χρόνια ηπατική νόσος, ο υπογοναδισμός, η μακροχρόνια λήψη κορτικοστεροειδών, ορισμένα αντιεπιληπτικά και άλλα φάρμακα.

Η διερεύνηση γίνεται πιο επιθετικά όταν η οστεοπόρωση εμφανίζεται σε νεότερο άτομο, σε άνδρα, σε προεμμηνοπαυσιακή γυναίκα, όταν υπάρχει πολύ χαμηλό Z-score, όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενα κατάγματα ή όταν τα εργαστηριακά ευρήματα δεν ταιριάζουν με μια απλή μετεμμηνοπαυσιακή εικόνα.

Η δευτεροπαθής οστεοπόρωση δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σπάνιο ή σοβαρό. Πολύ συχνά αφορά καταστάσεις που μπορούν να διορθωθούν ή να βελτιωθούν, όπως η ανεπάρκεια βιταμίνης D, η υπερβολική δόση θυροξίνης ή η ανεπαρκής πρόσληψη ασβεστίου. Η αξία του εργαστηριακού ελέγχου είναι ότι ξεχωρίζει τον ασθενή που χρειάζεται απλή παρακολούθηση από εκείνον που χρειάζεται πιο στοχευμένη διερεύνηση.

10
Πότε πρέπει να κάνω έλεγχο για οστεοπόρωση;

Ο έλεγχος για οστεοπόρωση δεν πρέπει να γίνεται μόνο μετά από κάταγμα. Σε πολλές ομάδες ασθενών έχει αξία να γίνεται προληπτικά, ώστε να εντοπιστεί η απώλεια οστικής μάζας πριν προκύψει σοβαρό πρόβλημα. Η απόφαση βασίζεται στην ηλικία, στο φύλο, στο ιστορικό, στα φάρμακα και στους παράγοντες κινδύνου.

Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, ιδιαίτερα με πρώιμη εμμηνόπαυση, οικογενειακό ιστορικό καταγμάτων, χαμηλό σωματικό βάρος ή χρήση κορτικοστεροειδών, έχουν αυξημένη πιθανότητα να χρειαστούν έλεγχο. Άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας ή άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη, χρόνια νοσήματα ή προηγούμενα κατάγματα επίσης πρέπει να αξιολογούνται.

Η συχνότητα επανελέγχου εξατομικεύεται. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να αρκεί επανέλεγχος DEXA μετά από δύο χρόνια, ενώ σε άλλους, ειδικά μετά από θεραπευτική παρέμβαση ή νέο κάταγμα, ο θεράπων ιατρός μπορεί να ζητήσει πιο στενή παρακολούθηση.

11
Προετοιμασία για τις εξετάσεις

Η σωστή προετοιμασία βοηθά να είναι τα αποτελέσματα πιο αξιόπιστα και συγκρίσιμα. Για τις περισσότερες απλές βιοχημικές εξετάσεις, όπως ασβέστιο ή βιταμίνη D, δεν απαιτείται πάντα αυστηρή νηστεία. Ωστόσο, για ειδικούς δείκτες οστικού μεταβολισμού και για επαναληπτικές μετρήσεις, η ώρα της αιμοληψίας και οι συνθήκες έχουν μεγάλη σημασία.

Για DEXA, συνήθως ζητείται να αποφεύγονται συμπληρώματα ασβεστίου για 24 ώρες πριν, να φοριούνται ρούχα χωρίς μεταλλικά κουμπιά ή φερμουάρ και να ενημερώνεται το προσωπικό αν έχει προηγηθεί πρόσφατα εξέταση με σκιαγραφικό, βάριο ή ραδιοϊσότοπο. Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας πρέπει να δηλώνεται πιθανή κύηση.

Η προετοιμασία δεν είναι ίδια για όλους. Άλλες οδηγίες μπορεί να δοθούν σε ασθενή που ελέγχει απλώς βιταμίνη D και άλλες σε ασθενή που παρακολουθεί θεραπεία οστεοπόρωσης με ειδικούς δείκτες. Ο βασικός κανόνας είναι η σταθερότητα: ίδια ώρα, ίδιες συνθήκες, ίδιο εργαστήριο όταν γίνεται σύγκριση αποτελεσμάτων.

12
Δείκτες οστικού μεταβολισμού: CTX, PINP και ειδικές εξετάσεις

Οι δείκτες οστικού μεταβολισμού είναι εξετάσεις που δείχνουν πόσο ενεργά αποδομείται ή σχηματίζεται το οστό. Δεν αντικαθιστούν τη DEXA, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στην παρακολούθηση της θεραπείας και στην εκτίμηση του ρυθμού οστικής αναδόμησης.

Το CTX είναι δείκτης οστικής απορρόφησης. Όταν είναι αυξημένο, μπορεί να δείχνει αυξημένη δραστηριότητα των οστεοκλαστών, δηλαδή των κυττάρων που αποδομούν το οστό. Το PINP είναι δείκτης οστικής σχηματογένεσης και σχετίζεται με τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών, δηλαδή των κυττάρων που σχηματίζουν νέο οστό.

Οι δείκτες αυτοί έχουν ημερήσιες διακυμάνσεις και επηρεάζονται από τη λήψη τροφής, την ώρα αιμοληψίας, τη νεφρική λειτουργία και τη μέθοδο μέτρησης. Γι’ αυτό, όταν χρησιμοποιούνται για παρακολούθηση, είναι σημαντικό να μετρώνται με σταθερό τρόπο.

Σε αντιοστεοκλαστική θεραπεία, ο ιατρός μπορεί να περιμένει μείωση δεικτών οστικής απορρόφησης. Σε αναβολική θεραπεία, μπορεί να αξιολογούνται διαφορετικές μεταβολές. Η ερμηνεία γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό και όχι με βάση ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα.

13Παρακολούθηση μετά τη διάγνωση ή τη θεραπεία

Η παρακολούθηση στην οστεοπόρωση δεν σημαίνει μόνο επανάληψη DEXA. Σημαίνει αξιολόγηση κινδύνου κατάγματος, έλεγχο συμμόρφωσης, εργαστηριακή ασφάλεια, παρακολούθηση βιταμίνης D και ασβεστίου, και κατά περίπτωση εκτίμηση δεικτών οστικού μεταβολισμού.

Μετά τη διάγνωση, ο ιατρός καθορίζει αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή, διόρθωση βιταμίνης D, αλλαγές στη διατροφή, άσκηση, πρόληψη πτώσεων ή περαιτέρω διερεύνηση. Η θεραπεία δεν είναι ίδια για όλους. Διαφορετική προσέγγιση χρειάζεται ένας ασθενής με απλή οστεοπενία και διαφορετική ένας ασθενής με κάταγμα ισχίου ή πολλαπλά σπονδυλικά κατάγματα.

Η επανάληψη DEXA γίνεται συνήθως σε διάστημα που επιτρέπει πραγματική αξιολόγηση μεταβολής. Πολύ συχνές επαναλήψεις μπορεί να μην δείχνουν αξιόπιστη αλλαγή, επειδή οι μικρές διαφορές μπορεί να οφείλονται σε τεχνική μεταβλητότητα. Γι’ αυτό η σύγκριση πρέπει να γίνεται με το προηγούμενο αποτέλεσμα, ιδανικά στο ίδιο μηχάνημα και με αναφορά στο LSC όταν είναι διαθέσιμο.

14Πίνακας εξετάσεων και τι ελέγχει καθεμία

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει βασικές εξετάσεις που μπορεί να ζητηθούν στη διερεύνηση ή παρακολούθηση της οστεοπόρωσης. Δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής χρειάζεται όλες τις εξετάσεις. Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα.

15Συχνά λάθη στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι να θεωρούμε ότι μια φυσιολογική τιμή ασβεστίου αποκλείει πρόβλημα στα οστά. Το ασβέστιο στο αίμα ρυθμίζεται αυστηρά και μπορεί να παραμένει φυσιολογικό ακόμη και όταν η βιταμίνη D είναι χαμηλή ή η PTH είναι αυξημένη.

Άλλο συχνό λάθος είναι η ερμηνεία της DEXA χωρίς έλεγχο για δευτεροπαθείς αιτίες. Αν ένας ασθενής έχει πολύ χαμηλή οστική μάζα, νέο κάταγμα, οστεοπόρωση σε νεαρή ηλικία ή ασυνήθιστα ευρήματα, πρέπει να διερευνηθούν μεταβολικά και ορμονικά αίτια.

• Μόνο DEXA χωρίς αίμα: μπορεί να χαθεί έλλειψη βιταμίνης D, υπερπαραθυρεοειδισμός ή νεφρική διαταραχή.
• Ασβέστιο χωρίς αλβουμίνη/PTH/βιταμίνη D: δεν δίνει πλήρη εικόνα.
• Σύγκριση DEXA από διαφορετικά μηχανήματα: μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπέρασμα για επιδείνωση ή βελτίωση.
• Αγνόηση θυρεοειδούς: χαμηλή TSH ή υπερθεραπεία μπορεί να επηρεάσει τα οστά.
• Αγνόηση νεφρικής λειτουργίας: ο eGFR επηρεάζει την ερμηνεία και τη θεραπευτική ασφάλεια.
• Λήψη συμπληρωμάτων χωρίς έλεγχο: μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική διόρθωση ή ανεπιθύμητες διαταραχές.

16Συχνές ερωτήσεις

17
Τι να θυμάστε, ραντεβού και βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία & Πηγές