1Τι είναι το Plavix

Το Plavix είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία κλοπιδογρέλη. Ανήκει στα αντιαιμοπεταλιακά, δηλαδή στα φάρμακα που μειώνουν την ικανότητα των αιμοπεταλίων να ενεργοποιούνται και να κολλούν μεταξύ τους.

Τα αιμοπετάλια είναι μικρά κύτταρα του αίματος που συμμετέχουν φυσιολογικά στην πήξη. Όταν κοπούμε ή τραυματιστούμε, βοηθούν να σχηματιστεί θρόμβος ώστε να σταματήσει η αιμορραγία. Σε ασθενείς όμως με αθηρωματικές πλάκες, στεφανιαία νόσο, stent ή πρόσφατο αγγειακό επεισόδιο, η υπερβολική ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Ένας θρόμβος μέσα σε αρτηρία μπορεί να εμποδίσει τη ροή αίματος προς την καρδιά ή τον εγκέφαλο.

Η κλοπιδογρέλη δεν είναι «αντιπηκτικό» με την έννοια της βαρφαρίνης ή των νεότερων αντιπηκτικών. Δεν παρακολουθείται με INR και δεν δρα στους παράγοντες πήξης με τον ίδιο τρόπο. Δρα κυρίως στα αιμοπετάλια. Γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε διαφορετικές ενδείξεις και με διαφορετική λογική από τα αντιπηκτικά.

2Πότε χρησιμοποιείται η κλοπιδογρέλη

Η κλοπιδογρέλη χρησιμοποιείται όταν ο γιατρός θέλει να μειώσει τον κίνδυνο νέου αρτηριακού θρόμβου. Δεν είναι φάρμακο για «γενική πρόληψη» σε όλους, ούτε λαμβάνεται επειδή απλώς υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Η ένδειξη βασίζεται στο ιστορικό, στα αγγειακά συμβάντα, στο αν έχει τοποθετηθεί stent, στον αιμορραγικό κίνδυνο και στα υπόλοιπα φάρμακα του ασθενούς.

Οι πιο συχνές καταστάσεις όπου μπορεί να χορηγηθεί είναι:

• Μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου, για μείωση του κινδύνου νέου επεισοδίου.
• Μετά από ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
• Μετά από αγγειοπλαστική και τοποθέτηση stent, συνήθως μαζί με ασπιρίνη για ορισμένο διάστημα.
• Σε περιφερική αρτηριακή νόσο, όταν υπάρχει τεκμηριωμένη αθηροσκληρωτική νόσος στα αγγεία των άκρων.
• Σε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, ως μέρος οργανωμένης καρδιολογικής αγωγής.

Για αναλυτική σύγκριση του συνδυασμού Plavix και ασπιρίνης μετά από stent ή έμφραγμα, δείτε και τον ειδικό οδηγό: DAPT (Plavix & Ασπιρίνη): Διάρκεια μετά από Stent ή Έμφραγμα.

Η απόφαση για έναρξη, διάρκεια ή αλλαγή θεραπείας ανήκει στον καρδιολόγο, νευρολόγο, αγγειοχειρουργό ή στον θεράποντα ιατρό που παρακολουθεί το συγκεκριμένο περιστατικό. Δύο ασθενείς με το ίδιο φάρμακο μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό λόγο χορήγησης και διαφορετική διάρκεια αγωγής.

3Πώς δρα στα αιμοπετάλια

Η κλοπιδογρέλη είναι αναστολέας του υποδοχέα P2Y12. Ο υποδοχέας αυτός βρίσκεται στην επιφάνεια των αιμοπεταλίων και ενεργοποιείται από το ADP, ένα μόριο που συμμετέχει στην αλυσιδωτή ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων.

Όταν ο υποδοχέας P2Y12 μπλοκάρεται, τα αιμοπετάλια δεν ενεργοποιούνται με την ίδια ένταση και δεν συσσωρεύονται τόσο εύκολα. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα να δημιουργηθεί θρόμβος πάνω σε αθηρωματική πλάκα, σε τραυματισμένο αγγείο ή μέσα σε stent.

Η δράση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στις αρτηρίες. Σε αντίθεση με τις φλέβες, όπου συχνά κυριαρχούν οι παράγοντες πήξης και χρησιμοποιούνται αντιπηκτικά, στις αρτηριακές θρομβώσεις τα αιμοπετάλια έχουν κεντρικό ρόλο. Αυτός είναι ο λόγος που φάρμακα όπως η κλοπιδογρέλη και η ασπιρίνη είναι τόσο σημαντικά στην καρδιολογία και στη νευρολογία.

4Δόση Plavix και τρόπος λήψης

Η πιο συνηθισμένη δόση συντήρησης είναι 75 mg μία φορά την ημέρα. Σε ορισμένες οξείες καταστάσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί αρχική δόση φόρτισης, αλλά αυτό γίνεται μόνο με ιατρική οδηγία και συνήθως σε νοσοκομειακό ή καρδιολογικό περιβάλλον.

Το δισκίο μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς φαγητό. Πρακτικά, βοηθά να λαμβάνεται την ίδια ώρα κάθε μέρα, ώστε να μειώνεται η πιθανότητα παράλειψης. Η σταθερότητα στη λήψη είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα μετά από stent ή πρόσφατο έμφραγμα.

Δεν υπάρχει «ασφαλής» αυτοσχέδια προσαρμογή δόσης. Ο ασθενής δεν πρέπει να παίρνει διπλή δόση επειδή θεωρεί ότι «δεν τον έπιασε», ούτε να μειώνει τη συχνότητα επειδή εμφανίζει μικρούς μώλωπες χωρίς να ενημερώσει τον γιατρό. Ούτε η αύξηση ούτε η μείωση της δόσης γίνεται αυθαίρετα.

• Συνήθης δόση: 75 mg ημερησίως.
• Ώρα λήψης: σταθερή ώρα κάθε ημέρα.
• Με φαγητό: μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή.
• Διάρκεια: εξαρτάται από την ένδειξη και τον κίνδυνο θρόμβωσης/αιμορραγίας.
• Διακοπή: μόνο με οδηγία γιατρού.

Σε ασθενείς με πολλά φάρμακα, χρήσιμο είναι να υπάρχει γραπτή λίστα ή φωτογραφία της αγωγής στο κινητό. Αυτό βοηθά ιδιαίτερα σε επίσκεψη σε οδοντίατρο, επείγοντα, φαρμακείο ή άλλο γιατρό.

5Πότε αρχίζει να δρα και τι γίνεται αν ξεχαστεί δόση

Η κλοπιδογρέλη αρχίζει να επηρεάζει τα αιμοπετάλια μέσα στις πρώτες ώρες, αλλά το πλήρες σταθερό αποτέλεσμα με καθημερινή δόση συντήρησης χρειάζεται συνήθως μερικές ημέρες. Όταν χρησιμοποιείται δόση φόρτισης, το αποτέλεσμα εμφανίζεται πιο γρήγορα, αλλά αυτό αφορά συγκεκριμένα σενάρια και δεν πρέπει να γίνεται από τον ασθενή μόνος του.

Αν ξεχαστεί μία δόση, ο γενικός πρακτικός κανόνας είναι να ληφθεί όταν γίνει αντιληπτό, εφόσον δεν πλησιάζει πολύ η επόμενη δόση. Αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης, η χαμένη δόση παραλείπεται και το πρόγραμμα συνεχίζεται κανονικά. Δεν λαμβάνονται δύο δισκία μαζί για αναπλήρωση.

Η παράλειψη δόσης έχει μεγαλύτερη σημασία σε ασθενείς που βρίσκονται στους πρώτους μήνες μετά από stent ή πρόσφατο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Σε αυτούς τους ασθενείς, ακόμη και μικρά διαλείμματα μπορεί να είναι σημαντικά. Αν χαθούν περισσότερες δόσεις ή αν υπάρχει αμφιβολία, χρειάζεται επικοινωνία με τον γιατρό.

6Plavix μετά από stent ή έμφραγμα

Μετά από αγγειοπλαστική και τοποθέτηση stent, το εσωτερικό του αγγείου είναι ευάλωτο. Το stent βοηθά να μείνει ανοιχτή η αρτηρία, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί επιφάνεια πάνω στην οποία μπορεί να ενεργοποιηθούν αιμοπετάλια, ειδικά τους πρώτους μήνες. Γι’ αυτό η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή είναι κεντρικό κομμάτι της μετεπεμβατικής θεραπείας.

Μετά από έμφραγμα, η ανάγκη είναι επίσης μεγάλη, επειδή έχει ήδη συμβεί ένα οξύ θρομβωτικό επεισόδιο. Η θεραπεία στοχεύει στη μείωση του κινδύνου νέου επεισοδίου, θρόμβωσης stent, επανανοσηλείας ή νέας ισχαιμίας.

Το πιο σημαντικό λάθος σε αυτή την περίοδο είναι η πρόωρη διακοπή. Αν ο ασθενής έχει αιμορραγία, χρειάζεται αξιολόγηση, όχι αυτόματη διακοπή. Αν πρόκειται να γίνει επέμβαση, χρειάζεται συνεννόηση μεταξύ χειρουργού, οδοντιάτρου και καρδιολόγου.

7Plavix και ασπιρίνη: διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή

Ο συνδυασμός Plavix και ασπιρίνης ονομάζεται διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή ή DAPT. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη δρουν σε διαφορετικά μονοπάτια ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων. Η ασπιρίνη αναστέλλει κυρίως τη θρομβοξάνη μέσω COX-1, ενώ η κλοπιδογρέλη μπλοκάρει τον υποδοχέα P2Y12.

Αυτός ο διπλός μηχανισμός είναι χρήσιμος όταν ο θρομβωτικός κίνδυνος είναι υψηλός, όπως μετά από stent ή οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Ταυτόχρονα όμως αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας. Επομένως η διάρκεια του συνδυασμού δεν είναι ίδια για όλους.

Για περισσότερα σχετικά με τη χαμηλή δόση ασπιρίνης, δείτε τον οδηγό Salospir: χρήσεις, παρενέργειες και σωστή λήψη και τον αναλυτικό οδηγό Ασπιρίνη: χρήσεις, δόση, παρενέργειες και αντενδείξεις.

8Plavix μετά από εγκεφαλικό, TIA ή περιφερική αρτηριακή νόσο

Η κλοπιδογρέλη δεν αφορά μόνο την καρδιά. Χρησιμοποιείται και σε ασθενείς με ιστορικό ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου ή παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου, όταν ο γιατρός κρίνει ότι ο μηχανισμός είναι αθηροθρομβωτικός και ότι υπάρχει όφελος από αντιαιμοπεταλιακή αγωγή.

Στην περιφερική αρτηριακή νόσο, όπου υπάρχει στένωση ή απόφραξη αρτηριών των κάτω άκρων, η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβάντων. Η νόσος στα αγγεία των ποδιών δεν είναι μόνο τοπικό πρόβλημα· συχνά δείχνει γενικευμένη αθηροσκληρωτική επιβάρυνση.

Στους ασθενείς αυτούς είναι σημαντική η συνολική ρύθμιση του κινδύνου: αρτηριακή πίεση, λιπίδια, σάκχαρο, κάπνισμα, βάρος και νεφρική λειτουργία. Το Plavix είναι ένα μέρος της στρατηγικής, όχι ολόκληρη η θεραπεία.

Σε ασθενείς με ιστορικό εγκεφαλικού, η διαφορά ανάμεσα σε ισχαιμικό και αιμορραγικό επεισόδιο είναι καθοριστική. Η αγωγή αποφασίζεται με βάση τις απεικονιστικές εξετάσεις, το ιστορικό και την εκτίμηση του θεράποντα γιατρού.

9Παρενέργειες της κλοπιδογρέλης

Η πιο σημαντική ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η αιμορραγία. Επειδή το φάρμακο μειώνει τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, μικρές αιμορραγίες μπορεί να κρατούν περισσότερο και μώλωπες μπορεί να εμφανίζονται πιο εύκολα.

Συχνές ή σχετικά αναμενόμενες ενοχλήσεις μπορεί να είναι:

• μώλωπες μετά από μικροτραυματισμούς,
• αιμορραγία από τα ούλα στο βούρτσισμα,
• ρινορραγίες,
• παρατεταμένη αιμορραγία από μικρό κόψιμο,
• δυσπεψία ή κοιλιακή ενόχληση,
• διάρροια ή γαστρεντερική ενόχληση σε ορισμένους ασθενείς,
• δερματικό εξάνθημα ή κνησμός σε πιθανή ευαισθησία.

Σπάνια μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερες καταστάσεις, όπως σημαντική γαστρεντερική αιμορραγία, ενδοκρανιακή αιμορραγία, σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή αιματολογικές διαταραχές. Αυτά είναι πολύ λιγότερο συχνά, αλλά είναι ο λόγος που η σωστή ενημέρωση του ασθενούς έχει μεγάλη αξία.

Οι μώλωπες μόνοι τους δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το φάρμακο πρέπει να σταματήσει. Σημαίνουν όμως ότι χρειάζεται προσοχή, ειδικά αν είναι εκτεταμένοι, εμφανίζονται χωρίς προφανή λόγο ή συνοδεύονται από άλλα σημεία αιμορραγίας.

10Σημάδια αιμορραγίας που χρειάζονται προσοχή

Κάθε ασθενής που λαμβάνει Plavix πρέπει να γνωρίζει ποια συμπτώματα μπορεί να δείχνουν σημαντική αιμορραγία. Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος, αλλά να υπάρχει έγκαιρη αναγνώριση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο ασθενής παίρνει ταυτόχρονα ασπιρίνη, αντιπηκτικό, ΜΣΑΦ ή αντικαταθλιπτικό τύπου SSRI/SNRI, επειδή ο αιμορραγικός κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί.

Σε περίπτωση μικρού κοψίματος, εφαρμόζεται σταθερή πίεση για αρκετά λεπτά. Αν η αιμορραγία δεν σταματά ή αν ο ασθενής νιώθει αδυναμία, ζάλη ή ταχυκαρδία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

11Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Η κλοπιδογρέλη μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που αυξάνουν τον αιμορραγικό κίνδυνο ή με φάρμακα που επηρεάζουν τη μεταβολική ενεργοποίησή της. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει κάθε γιατρό και φαρμακοποιό ότι λαμβάνει αντιαιμοπεταλιακή αγωγή.

Για ασθενείς που χρειάζονται παυσίπονο ή αντιπυρετικό ενώ λαμβάνουν Plavix, χρήσιμος είναι ο οδηγός Παυσίπονα, αναλγητικά και αντιπυρετικά: κατηγορίες και ασφαλής χρήση. Σε αρκετές περιπτώσεις προτιμάται η παρακεταμόλη, αλλά η τελική επιλογή εξαρτάται από το ιστορικό, το ήπαρ, τα νεφρά και τα υπόλοιπα φάρμακα.

12Plavix, ομεπραζόλη και γαστροπροστασία

Πολλοί ασθενείς που λαμβάνουν αντιαιμοπεταλιακά χρειάζονται και γαστροπροστασία, ειδικά αν έχουν ιστορικό έλκους, γαστρίτιδας, γαστρεντερικής αιμορραγίας, μεγάλη ηλικία ή ταυτόχρονη λήψη ασπιρίνης. Η γαστροπροστασία όμως πρέπει να επιλέγεται σωστά.

Η κλοπιδογρέλη είναι προφάρμακο: χρειάζεται μεταβολική ενεργοποίηση, κυρίως μέσω του CYP2C19. Φάρμακα όπως η ομεπραζόλη και η εσομεπραζόλη μπορεί να επηρεάσουν αυτό το μονοπάτι και σε ορισμένους ασθενείς να μειώσουν την ενεργοποίηση της κλοπιδογρέλης. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να μείνει χωρίς γαστροπροστασία, αλλά ότι η επιλογή πρέπει να γίνει από γιατρό.

Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί άλλος αναστολέας αντλίας πρωτονίων ή διαφορετική στρατηγική. Η απόφαση εξαρτάται από τον κίνδυνο θρόμβωσης, τον κίνδυνο αιμορραγίας, το ιστορικό έλκους και την ανάγκη για συνδυασμό με ασπιρίνη.

13Χειρουργείο, οδοντίατρος και διακοπή πριν από επέμβαση

Πριν από χειρουργείο, ενδοσκόπηση, βιοψία, εξαγωγή δοντιού ή άλλη επεμβατική πράξη, ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει ότι λαμβάνει Plavix. Η πληροφορία αυτή είναι εξίσου σημαντική με το ιστορικό αλλεργιών ή τα αντιπηκτικά.

Η διακοπή πριν από επέμβαση δεν είναι απλή απόφαση. Αν η επέμβαση έχει υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο, ο χειρουργός μπορεί να ζητήσει διακοπή. Αν όμως ο ασθενής έχει πρόσφατο stent ή πρόσφατο οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, η διακοπή μπορεί να είναι επικίνδυνη. Γι’ αυτό χρειάζεται συνεννόηση με τον καρδιολόγο ή τον γιατρό που έδωσε την αγωγή.

Σε αρκετές μικρές οδοντιατρικές πράξεις, η αγωγή δεν διακόπτεται απαραίτητα, αλλά εφαρμόζονται τοπικά μέτρα αιμόστασης. Σε άλλες πράξεις μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή. Δεν υπάρχει ένας κανόνας για όλους.

14Εξετάσεις αίματος και εργαστηριακή παρακολούθηση

Το Plavix δεν παρακολουθείται όπως η βαρφαρίνη. Δεν υπάρχει καθημερινό INR για να «ρυθμιστεί» η δόση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ασθενής δεν χρειάζεται εργαστηριακή παρακολούθηση. Οι εξετάσεις βοηθούν στην ασφάλεια, στην ανίχνευση αναιμίας από πιθανή απώλεια αίματος, στην αξιολόγηση αιμοπεταλίων, νεφρικής λειτουργίας, μεταβολικού κινδύνου και συνολικής καρδιαγγειακής εικόνας.

Η Γενική Αίματος μπορεί να δείξει αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη και αιμοπετάλια. Για πιο ειδική ερμηνεία των αιμοπεταλίων, δείτε τον οδηγό Αιμοπετάλια: φυσιολογικές τιμές, χαμηλά και υψηλά.

Για την καρδιαγγειακή πρόληψη, συχνά ζητούνται μαζί λιπιδαιμικό προφίλ, LDL χοληστερίνη, non-HDL χοληστερίνη, HbA1c, κρεατινίνη και eGFR.

15Ηλικιωμένοι, νεφροί, ήπαρ και διαβήτης

Η κλοπιδογρέλη χρησιμοποιείται συχνά σε ηλικιωμένους, επειδή οι καρδιαγγειακές και αγγειακές παθήσεις είναι συχνότερες με την ηλικία. Στους ηλικιωμένους όμως συνυπάρχουν συχνά νεφρική δυσλειτουργία, ιστορικό πτώσεων, γαστρεντερικά προβλήματα και πολλά φάρμακα. Αυτό αυξάνει την ανάγκη για προσεκτική παρακολούθηση.

Η νεφρική λειτουργία δεν καθορίζει συνήθως τη δόση της κλοπιδογρέλης όπως συμβαίνει με ορισμένα αντιπηκτικά, αλλά παραμένει σημαντική για τη συνολική ασφάλεια. Ασθενείς με μειωμένο eGFR έχουν συχνά αυξημένο καρδιαγγειακό και αιμορραγικό κίνδυνο.

Σε ηπατική νόσο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή το ήπαρ συμμετέχει στον μεταβολισμό φαρμάκων και η σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να συνδέεται με διαταραχές πήξης. Ο γιατρός αξιολογεί κατά περίπτωση αν το όφελος υπερτερεί του κινδύνου.

Στον σακχαρώδη διαβήτη, ο αθηροσκληρωτικός κίνδυνος είναι αυξημένος. Η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή μπορεί να είναι μέρος της δευτερογενούς πρόληψης, αλλά δεν αντικαθιστά τη ρύθμιση σακχάρου, πίεσης, λιπιδίων και βάρους. Η HbA1c βοηθά στην εκτίμηση του μακροπρόθεσμου γλυκαιμικού ελέγχου.

16CYP2C19, γονιδιακή μεταβλητότητα και μειωμένη ανταπόκριση

Η κλοπιδογρέλη είναι προφάρμακο. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να μετατραπεί στον οργανισμό σε ενεργό μεταβολίτη για να δράσει πλήρως. Στη διαδικασία αυτή συμμετέχει σημαντικά το ένζυμο CYP2C19.

Ορισμένοι άνθρωποι έχουν γονιδιακές παραλλαγές που μειώνουν τη λειτουργία του CYP2C19. Σε αυτούς, η κλοπιδογρέλη μπορεί να ενεργοποιείται λιγότερο και η αντιαιμοπεταλιακή δράση να είναι μειωμένη. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς χρειάζονται γονιδιακό έλεγχο, αλλά σε ειδικές καταστάσεις, όπως υψηλός κίνδυνος θρόμβωσης stent ή ανεπαρκής ανταπόκριση, ο γιατρός μπορεί να τον εξετάσει.

Η έννοια της «αντίστασης» στην κλοπιδογρέλη δεν πρέπει να ερμηνεύεται πρόχειρα. Δεν αρκεί να υπάρχει ένα σύμπτωμα ή μια υποψία. Χρειάζεται κλινική αξιολόγηση, έλεγχος συμμόρφωσης, πιθανές αλληλεπιδράσεις, χρόνος λήψης, συνοδά φάρμακα και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ειδικός εργαστηριακός ή γονιδιακός έλεγχος.

17Τρόπος ζωής και καρδιαγγειακή πρόληψη

Το Plavix μειώνει έναν συγκεκριμένο μηχανισμό θρόμβωσης, αλλά δεν θεραπεύει από μόνο του την αθηροσκλήρωση. Η συνολική πρόληψη απαιτεί έλεγχο των παραγόντων κινδύνου: κάπνισμα, LDL χοληστερίνη, αρτηριακή πίεση, διαβήτης, νεφρική λειτουργία, σωματικό βάρος και άσκηση.

Η διακοπή καπνίσματος είναι από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις. Το κάπνισμα αυξάνει την ενεργοποίηση αιμοπεταλίων, επιδεινώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία και αυξάνει τον κίνδυνο νέου επεισοδίου. Η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή δεν αναιρεί τη βλάβη του καπνίσματος.

Η διατροφή με μεσογειακό πρότυπο, η τακτική ήπια άσκηση με ιατρική έγκριση και η σωστή ρύθμιση λιπιδίων είναι θεμελιώδη. Για ασθενείς που λαμβάνουν στατίνη μαζί με αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, χρήσιμος είναι ο οδηγός Στατίνες: πλήρης ιατρικός οδηγός.

Στόχος δεν είναι μόνο να «μην γίνει θρόμβος σήμερα», αλλά να μειωθεί η πιθανότητα νέου εμφράγματος, εγκεφαλικού ή αγγειακής επιδείνωσης τα επόμενα χρόνια. Αυτό απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και όχι μόνο λήψη ενός χαπιού.

18Plavix ή αντιπηκτικό; βασικές διαφορές

Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν τη φράση «παίρνω κάτι για να αραιώνει το αίμα». Στην πράξη όμως υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα αντιαιμοπεταλιακά και στα αντιπηκτικά.

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός αντιαιμοπεταλιακού και αντιπηκτικού, αλλά αυτό αυξάνει πολύ τον αιμορραγικό κίνδυνο και απαιτεί στενή ιατρική επίβλεψη. Δεν προστίθεται ασπιρίνη, Plavix ή αντιπηκτικό επειδή «είναι καλό για την κυκλοφορία» χωρίς σαφή ένδειξη.

19Συχνά λάθη ασθενών με Plavix

Το μεγαλύτερο λάθος είναι η διακοπή χωρίς ιατρική οδηγία. Αυτό συμβαίνει συχνά πριν από οδοντιατρική πράξη, επειδή εμφανίστηκαν μώλωπες ή επειδή ο ασθενής πιστεύει ότι «πέρασε αρκετός καιρός» από το stent. Η απόφαση όμως εξαρτάται από τον ατομικό κίνδυνο.

Δεύτερο συχνό λάθος είναι η λήψη ΜΣΑΦ για πόνο χωρίς ερώτηση. Ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη και άλλα αντιφλεγμονώδη μπορεί να αυξήσουν τον γαστρεντερικό αιμορραγικό κίνδυνο, ειδικά σε συνδυασμό με ασπιρίνη ή ιστορικό έλκους.

Τρίτο λάθος είναι η μη αναφορά του φαρμάκου σε γιατρούς άλλης ειδικότητας. Ο δερματολόγος, ο οδοντίατρος, ο γαστρεντερολόγος, ο χειρουργός και ο γιατρός στα επείγοντα πρέπει να ξέρουν ότι ο ασθενής λαμβάνει Plavix.

Τέταρτο λάθος είναι η υποτίμηση συμπληρωμάτων. «Φυσικό» δεν σημαίνει χωρίς αιμορραγικό κίνδυνο. Ορισμένα συμπληρώματα μπορεί να επηρεάσουν την αιμορραγική τάση ή να αλληλεπιδράσουν έμμεσα με άλλα φάρμακα.

Πέμπτο λάθος είναι η εστίαση μόνο στο Plavix, χωρίς έλεγχο λιπιδίων, σακχάρου, πίεσης, νεφρικής λειτουργίας και τρόπου ζωής. Η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή δεν αντικαθιστά τη συνολική αγγειακή πρόληψη.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

Το Plavix είναι σημαντικό αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο για ασθενείς με αυξημένο αρτηριακό θρομβωτικό κίνδυνο. Η αξία του είναι ιδιαίτερα μεγάλη μετά από stent, έμφραγμα, ορισμένα ισχαιμικά εγκεφαλικά και περιφερική αρτηριακή νόσο.

Η σταθερή καθημερινή λήψη είναι κρίσιμη. Η αυθαίρετη διακοπή, ειδικά τους πρώτους μήνες μετά από stent, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρού συμβάντος. Αν υπάρχει αιμορραγία, επέμβαση ή ανάγκη για οδοντιατρική πράξη, η σωστή κίνηση είναι η επικοινωνία με τον γιατρό, όχι η αυτόματη διακοπή.

Ο πιο σημαντικός κίνδυνος είναι η αιμορραγία. Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει τα προειδοποιητικά σημεία, να αποφεύγει ΜΣΑΦ χωρίς οδηγία και να ενημερώνει πάντα για το φάρμακο σε κάθε ιατρική επίσκεψη.

Η συνολική προστασία δεν τελειώνει με την κλοπιδογρέλη. Χρειάζεται έλεγχος λιπιδίων, σακχάρου, πίεσης, νεφρικής λειτουργίας, διακοπή καπνίσματος και σωστή παρακολούθηση. Η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή λειτουργεί καλύτερα όταν εντάσσεται σε πλήρες σχέδιο καρδιαγγειακής πρόληψης.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία

Σημείωση: Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Μην ξεκινάτε, μην αλλάζετε και μη διακόπτετε φαρμακευτική αγωγή χωρίς οδηγία του θεράποντα ιατρού.