1Τι είναι τα αιμοπετάλια

Τα αιμοπετάλια, που ονομάζονται και θρομβοκύτταρα, είναι μικρά κυτταρικά στοιχεία του αίματος με βασικό ρόλο στην αιμόσταση. Δεν είναι πλήρη κύτταρα όπως τα λευκά ή τα ερυθρά αιμοσφαίρια, αλλά μικρά θραύσματα που προέρχονται από μεγάλα κύτταρα του μυελού των οστών, τα μεγακαρυοκύτταρα. Κυκλοφορούν στο αίμα για λίγες ημέρες και ενεργοποιούνται όταν υπάρχει τραυματισμός αγγείου, μικροαιμορραγία ή βλάβη στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων.

Ο πιο γνωστός ρόλος τους είναι η πήξη του αίματος. Όταν κοπεί ή τραυματιστεί ένα αγγείο, τα αιμοπετάλια προσκολλώνται στην περιοχή της βλάβης, αλλάζουν σχήμα, ενεργοποιούνται και αρχίζουν να κολλούν μεταξύ τους. Έτσι σχηματίζεται ο αρχικός αιμοστατικός θρόμβος, ένα προσωρινό “βύσμα” που περιορίζει την αιμορραγία μέχρι να σταθεροποιηθεί η πήξη με τη συμμετοχή των παραγόντων πήξης.

Η λειτουργία τους όμως δεν σταματά εκεί. Τα αιμοπετάλια συμμετέχουν και στην επούλωση των ιστών, στην αλληλεπίδραση με κύτταρα της άμυνας, στη φλεγμονώδη απάντηση και στην αποκατάσταση μικρών βλαβών. Για τον λόγο αυτό, μια απλή μέτρηση αιμοπεταλίων μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες όχι μόνο για τον αιμορραγικό κίνδυνο, αλλά και για φλεγμονώδεις, λοιμώδεις, ηπατικές, αυτοάνοσες ή αιματολογικές καταστάσεις.

Στην καθημερινή πράξη, τα αιμοπετάλια αξιολογούνται συνήθως μέσα από τη γενική αίματος. Η τιμή τους δεν πρέπει να ερμηνεύεται μεμονωμένα. Ένα αποτέλεσμα έχει μεγαλύτερη αξία όταν συγκρίνεται με προηγούμενες μετρήσεις, με την αιμοσφαιρίνη, τον αιματοκρίτη, τα λευκά αιμοσφαίρια, τους δείκτες φλεγμονής και το ιστορικό του ασθενούς.

2Γιατί μετράμε τα αιμοπετάλια

Η μέτρηση των αιμοπεταλίων είναι βασικό μέρος του αιματολογικού ελέγχου. Ζητείται πολύ συχνά γιατί μπορεί να δείξει αν υπάρχει πιθανός κίνδυνος αιμορραγίας, αν υπάρχει αντιδραστική μεταβολή λόγω λοίμωξης ή φλεγμονής, ή αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση για αιματολογικό νόσημα.

Τα αιμοπετάλια μετρώνται σε προληπτικό έλεγχο, πριν από χειρουργικές ή οδοντιατρικές πράξεις, σε παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, σε διερεύνηση αναιμίας, σε ανεξήγητους μώλωπες, σε ρινορραγίες, σε έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία και σε λοιμώξεις που μπορεί να επηρεάσουν τον μυελό ή την κατανάλωση αιμοπεταλίων.

Ένας φυσιολογικός αριθμός αιμοπεταλίων συνήθως δείχνει ότι υπάρχει επαρκές “απόθεμα” για την αρχική αιμόσταση. Αυτό όμως δεν σημαίνει πάντα ότι η λειτουργία τους είναι φυσιολογική. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο αριθμός είναι φυσιολογικός, αλλά η λειτουργία επηρεάζεται από φάρμακα, κληρονομικές διαταραχές, ουραιμία, ηπατική νόσο ή άλλα αίτια.

Αντίστοιχα, ένα χαμηλό ή υψηλό αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτόματα σοβαρή νόσο. Μπορεί να είναι παροδικό, εργαστηριακό, αντιδραστικό ή σχετιζόμενο με πρόσφατη λοίμωξη. Η σωστή προσέγγιση είναι να αξιολογηθεί η τάση: αν η τιμή είναι σταθερή, αν πέφτει, αν ανεβαίνει, αν συνυπάρχουν αλλαγές στα λευκά ή στα ερυθρά και αν υπάρχουν συμπτώματα.

3Φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων

Οι φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων στους περισσότερους ενήλικες κυμαίνονται περίπου από 150.000 έως 450.000 ανά μικρολίτρο αίματος. Σε αρκετά εργαστηριακά έντυπα οι τιμές αναγράφονται ως 150–450 x10³/μL ή ως 150–450 G/L, ανάλογα με τη μονάδα που χρησιμοποιεί το σύστημα.

Το σημαντικό είναι ότι τα όρια αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ελαφρά από εργαστήριο σε εργαστήριο. Μικρές αποκλίσεις, για παράδειγμα 145.000 ή 455.000/μL, δεν σημαίνουν πάντα παθολογία. Η κλινική σημασία εξαρτάται από το ιστορικό, την ηλικία, τα συμπτώματα, τα συνοδά ευρήματα και το αν η απόκλιση επιμένει σε επανέλεγχο.

Ο αριθμός των αιμοπεταλίων επηρεάζεται από πολλές καταστάσεις. Πρόσφατη λοίμωξη, φλεγμονή, σιδηροπενία, εγκυμοσύνη, φάρμακα, χειρουργείο, αιμορραγία, ηπατική νόσος ή σπληνομεγαλία μπορεί να αλλάξουν το αποτέλεσμα. Για αυτό η μεμονωμένη τιμή είναι μόνο η αρχή της αξιολόγησης και όχι η τελική διάγνωση.

4
αμηλά αιμοπετάλια – Θρομβοπενία

Ως θρομβοπενία ορίζεται ο αριθμός αιμοπεταλίων κάτω από 150.000/μL. Η θρομβοπενία μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Η βαρύτητα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό, αλλά και από την ταχύτητα πτώσης, τα συμπτώματα, το ιστορικό αιμορραγίας, τη λήψη φαρμάκων και το αν υπάρχουν και άλλες διαταραχές στη γενική αίματος.

Πολλοί ασθενείς με ήπια θρομβοπενία δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Η διαταραχή εντοπίζεται τυχαία σε προληπτικό έλεγχο ή σε εξετάσεις για άλλη αιτία. Αντίθετα, όταν τα αιμοπετάλια πέφτουν σημαντικά ή όταν μειώνονται απότομα, μπορεί να εμφανιστούν μώλωπες, πετέχειες, αιμορραγία από μύτη ή ούλα, παρατεταμένη αιμορραγία μετά από μικρό τραυματισμό ή πιο σοβαρά αιμορραγικά επεισόδια.

Σε χαμηλά αιμοπετάλια είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αξιολογηθεί αν πρόκειται για πραγματική θρομβοπενία ή για εργαστηριακό φαινόμενο, όπως οι σωροί αιμοπεταλίων. Επίσης πρέπει να εξετάζεται αν συνυπάρχουν αναιμία, λευκοπενία, λευκοκυττάρωση ή παθολογικά κύτταρα στο περιφερικό αίμα.

5Αίτια χαμηλών αιμοπεταλίων

Τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να προκύψουν με τρεις βασικούς μηχανισμούς: μειωμένη παραγωγή στον μυελό των οστών, αυξημένη καταστροφή ή κατανάλωση στην κυκλοφορία, ή παγίδευση στον σπλήνα. Αυτή η διάκριση βοηθά τον γιατρό να επιλέξει τον σωστό επόμενο έλεγχο.

Μειωμένη παραγωγή μπορεί να εμφανιστεί σε ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος, σε σοβαρές λοιμώξεις, σε φάρμακα που επηρεάζουν τον μυελό, μετά από χημειοθεραπεία, σε απλαστική αναιμία ή σε αιματολογικά νοσήματα. Για αυτό, όταν η θρομβοπενία συνοδεύεται από χαμηλή αιμοσφαιρίνη ή αλλαγές στα λευκά, η διερεύνηση γίνεται πιο προσεκτική.

Αυξημένη καταστροφή μπορεί να παρατηρηθεί σε ανοσολογικές καταστάσεις, όπως η ιδιοπαθής ή ανοσολογική θρομβοπενία, σε συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα, σε φαρμακευτικές αντιδράσεις, σε λοιμώξεις ή σε ειδικά σύνδρομα κατανάλωσης αιμοπεταλίων. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο μυελός μπορεί να παράγει αιμοπετάλια, αλλά αυτά καταστρέφονται γρηγορότερα από το φυσιολογικό.

Αυξημένη κατανάλωση εμφανίζεται όταν τα αιμοπετάλια χρησιμοποιούνται σε παθολογικές διεργασίες πήξης ή φλεγμονής. Σοβαρές λοιμώξεις, σηψαιμία, εκτεταμένη φλεγμονή, τραύμα ή ορισμένες διαταραχές πήξης μπορεί να οδηγήσουν σε πτώση τους.

Συχνά αίτια χαμηλών αιμοπεταλίων είναι οι ιογενείς λοιμώξεις, ορισμένα αντιβιοτικά ή άλλα φάρμακα, η ηπατική νόσος με υπερσπληνία, η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, η σιδηροπενία όταν συνδυάζεται με άλλες αιματολογικές διαταραχές, τα αυτοάνοσα νοσήματα και οι παθήσεις του μυελού των οστών.

6Υψηλά αιμοπετάλια – Θρομβοκυττάρωση

Ως θρομβοκυττάρωση ορίζεται συνήθως η αύξηση των αιμοπεταλίων πάνω από 450.000/μL. Στην πράξη, οι περισσότερες περιπτώσεις υψηλών αιμοπεταλίων είναι αντιδραστικές, δηλαδή εμφανίζονται ως απάντηση του οργανισμού σε άλλη κατάσταση, όπως λοίμωξη, φλεγμονή, σιδηροπενία, αιμορραγία ή πρόσφατη επέμβαση.

Η αντιδραστική θρομβοκυττάρωση είναι συχνά παροδική. Αν για παράδειγμα ο ασθενής είχε πρόσφατα λοίμωξη του αναπνευστικού, φλεγμονή, χειρουργείο ή σιδηροπενική αναιμία, τα αιμοπετάλια μπορεί να ανέβουν για ένα διάστημα και στη συνέχεια να επανέλθουν. Για αυτό συχνά χρειάζεται επανέλεγχος μετά από μερικές εβδομάδες, μαζί με έλεγχο φλεγμονής και σιδήρου.

Πιο σπάνια, τα υψηλά αιμοπετάλια μπορεί να είναι πρωτοπαθή, δηλαδή να σχετίζονται με μυελοϋπερπλαστικό νόσημα, όπως η ιδιοπαθής θρομβοκυτταραιμία. Σε αυτή την περίπτωση η αύξηση είναι συνήθως επίμονη, δεν εξηγείται από απλή φλεγμονή ή σιδηροπενία και μπορεί να χρειαστεί εξειδικευμένη αιματολογική εκτίμηση.

7Αίτια υψηλών αιμοπεταλίων

Τα υψηλά αιμοπετάλια χρειάζονται πρακτική και οργανωμένη προσέγγιση. Το πρώτο ερώτημα είναι αν υπάρχει προφανές αντιδραστικό αίτιο. Η σιδηροπενία είναι ένα από τα συχνότερα αίτια αντιδραστικής αύξησης και για αυτό ο έλεγχος με φερριτίνη, σίδηρο και δείκτες μεταβολισμού σιδήρου είναι συχνά χρήσιμος.

Η φλεγμονή και οι λοιμώξεις είναι επίσης πολύ συχνά αίτια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αξιολόγηση με CRP και ΤΚΕ μπορεί να βοηθήσει να φανεί αν υπάρχει ενεργή ή χρόνια φλεγμονώδης διεργασία. Τα αιμοπετάλια μπορεί να αυξηθούν μετά από πνευμονία, ουρολοίμωξη, φλεγμονώδη νόσο, τραύμα ή χειρουργική επέμβαση.

Άλλα αίτια είναι η πρόσφατη αιμορραγία, η ανάρρωση μετά από μεγάλη λοίμωξη, η αφαίρεση σπλήνα, ορισμένες κακοήθειες, χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις και σπανιότερα μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα. Αν η αύξηση επιμένει χωρίς εξήγηση, αν οι τιμές είναι πολύ υψηλές ή αν συνυπάρχουν αυξημένος αιματοκρίτης, αυξημένα λευκά ή συμπτώματα θρόμβωσης, χρειάζεται πιο εξειδικευμένη αξιολόγηση.

Η διαφορά μεταξύ αντιδραστικής και πρωτοπαθούς θρομβοκυττάρωσης είναι σημαντική γιατί η αντιμετώπιση είναι διαφορετική. Στην αντιδραστική μορφή θεραπεύεται το αίτιο, όπως η σιδηροπενία ή η φλεγμονή. Στην πρωτοπαθή μορφή μπορεί να χρειαστεί αιματολογική παρακολούθηση, ειδικές εξετάσεις και εκτίμηση θρομβωτικού κινδύνου.

8Συμπτώματα διαταραχών αιμοπεταλίων

Πολλές διαταραχές αιμοπεταλίων δεν προκαλούν συμπτώματα, ειδικά όταν οι αποκλίσεις είναι ήπιες. Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται καλά και το εύρημα να εμφανιστεί τυχαία στη γενική αίματος. Παρόλα αυτά, ορισμένα σημεία χρειάζονται προσοχή γιατί μπορεί να υποδηλώνουν αυξημένο αιμορραγικό ή θρομβωτικό κίνδυνο.

Στα χαμηλά αιμοπετάλια, τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα σχετίζονται με αιμορραγία. Μπορεί να εμφανιστούν μικρές κόκκινες κουκκίδες στο δέρμα, που λέγονται πετέχειες, εύκολοι μώλωπες χωρίς σαφή τραυματισμό, αιμορραγία από τα ούλα, ρινορραγίες, παρατεταμένη αιμορραγία μετά από κόψιμο ή έντονη έμμηνος ρύση. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα, μαύρα κόπρανα, επίμονος πονοκέφαλος μετά από κάκωση ή άλλα επείγοντα σημεία.

Στα υψηλά αιμοπετάλια, τα συμπτώματα συχνά απουσιάζουν. Όταν υπάρχουν, μπορεί να σχετίζονται με μικροκυκλοφορικές διαταραχές, όπως κεφαλαλγία, ζάλη, θολή όραση, μουδιάσματα, καύσος στα άκρα ή επεισόδια θρόμβωσης. Ωστόσο αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και δεν αρκούν για διάγνωση. Χρειάζεται εργαστηριακός και κλινικός συσχετισμός.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν αιμορραγικά συμπτώματα μαζί με πολύ χαμηλά αιμοπετάλια, ή όταν υπάρχουν θρομβωτικά συμπτώματα μαζί με επίμονα υψηλά αιμοπετάλια. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αρκεί η παρακολούθηση στο σπίτι· απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

9Πότε τα αιμοπετάλια θεωρούνται επικίνδυνα

Δεν υπάρχει μία μόνο τιμή που να απαντά σε όλους τους ασθενείς. Η επικινδυνότητα εξαρτάται από τον αριθμό των αιμοπεταλίων, τον ρυθμό μεταβολής, τα συμπτώματα, τη φαρμακευτική αγωγή και την υποκείμενη πάθηση. Παρόλα αυτά υπάρχουν ορισμένα πρακτικά όρια που βοηθούν στην αρχική εκτίμηση.

Τιμές κάτω από 50.000/μL συνήθως απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή, ειδικά πριν από επεμβάσεις ή όταν υπάρχουν αιμορραγικά συμπτώματα. Τιμές κάτω από 20.000/μL θεωρούνται πολύ σοβαρές και μπορεί να σχετίζονται με κίνδυνο αυτόματης αιμορραγίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις η αξιολόγηση πρέπει να είναι άμεση.

Από την άλλη πλευρά, πολύ υψηλές τιμές, ιδιαίτερα όταν ξεπερνούν το 1.000.000/μL, χρειάζονται προσεκτική διερεύνηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αυξάνεται ο κίνδυνος θρόμβωσης, ενώ σε πολύ υψηλές τιμές μπορεί παράδοξα να εμφανιστεί και αιμορραγική τάση λόγω λειτουργικών διαταραχών στην αιμόσταση.

Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται όταν συνυπάρχουν αιμορραγία που δεν σταματά, έντονη αδυναμία, λιποθυμία, αίμα στα κόπρανα ή στα ούρα, μαύρα κόπρανα, νευρολογικά συμπτώματα, έντονος πονοκέφαλος μετά από τραυματισμό ή απότομη πτώση των αιμοπεταλίων.

10Ψευδοθρομβοπενία και σωροί αιμοπεταλίων

Η ψευδοθρομβοπενία είναι μια σημαντική εργαστηριακή παγίδα. Σε αυτή την περίπτωση ο αναλυτής εμφανίζει χαμηλά αιμοπετάλια, αλλά ο ασθενής δεν έχει πραγματική μείωση στον οργανισμό. Το πιο συχνό σενάριο είναι η δημιουργία σωρών αιμοπεταλίων μέσα στο σωληνάριο της εξέτασης, συνήθως λόγω αντίδρασης με το αντιπηκτικό EDTA.

Όταν τα αιμοπετάλια κολλήσουν μεταξύ τους στο δείγμα, ο αιματολογικός αναλυτής μπορεί να μην τα μετρήσει σωστά ως μεμονωμένα αιμοπετάλια. Έτσι το αποτέλεσμα φαίνεται ψευδώς χαμηλό. Αυτό μπορεί να προκαλέσει άγχος στον ασθενή και να οδηγήσει σε άσκοπες εξετάσεις, αν δεν αναγνωριστεί από το εργαστήριο.

Η υποψία αυξάνεται όταν το αποτέλεσμα δείχνει χαμηλά αιμοπετάλια αλλά ο ασθενής δεν έχει αιμορραγικά συμπτώματα, οι προηγούμενες μετρήσεις ήταν φυσιολογικές ή το μηχάνημα δίνει ένδειξη για platelet clumps. Σε αυτές τις περιπτώσεις η μικροσκοπική εξέταση επιχρίσματος περιφερικού αίματος είναι πολύ χρήσιμη.

Στο επίχρισμα, ο ιατρός ή ο εξειδικευμένος εργαστηριακός μπορεί να δει αν υπάρχουν σωροί αιμοπεταλίων στο άκρο ή στο σώμα του πλακιδίου. Αν επιβεβαιωθεί ψευδοθρομβοπενία, μπορεί να ζητηθεί επανάληψη με διαφορετικό αντιπηκτικό σωληνάριο, ανάλογα με το πρωτόκολλο του εργαστηρίου.

11Αιμοπετάλια σε ειδικές καταστάσεις

Τα αιμοπετάλια μπορεί να μεταβάλλονται σε ειδικές καταστάσεις χωρίς αυτό να σημαίνει πάντα σοβαρή νόσο. Η ερμηνεία χρειάζεται προσαρμογή ανάλογα με την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τις λοιμώξεις, τα χρόνια νοσήματα και τη φαρμακευτική αγωγή.

Στην εγκυμοσύνη, μια ήπια μείωση αιμοπεταλίων μπορεί να είναι καλοήθης και να σχετίζεται με την κύηση. Ωστόσο, πιο έντονη πτώση, ειδικά όταν συνδυάζεται με υπέρταση, διαταραχές ηπατικών ενζύμων, πρωτεϊνουρία ή συμπτώματα, χρειάζεται άμεση μαιευτική και ιατρική αξιολόγηση.

Στα παιδιά, παροδικές μεταβολές μπορεί να εμφανιστούν μετά από ιογενείς λοιμώξεις. Πολλές φορές τα αιμοπετάλια επανέρχονται χωρίς ειδική παρέμβαση, αλλά η αξιολόγηση από παιδίατρο είναι απαραίτητη όταν υπάρχουν αιμορραγικά σημεία, μεγάλη πτώση ή επίμονη διαταραχή.

Σε λοιμώξεις, τα αιμοπετάλια μπορεί είτε να μειωθούν είτε να αυξηθούν. Ιογενείς λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν παροδική θρομβοπενία, ενώ φλεγμονώδεις ή βακτηριακές καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν αντιδραστική θρομβοκυττάρωση. Για αυτό έχει σημασία ο συνδυασμός με CRP, ΤΚΕ, λευκά αιμοσφαίρια και κλινική εικόνα.

Σε ηπατική νόσο, τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να σχετίζονται με υπερσπληνία ή μειωμένη παραγωγή παραγόντων που συμμετέχουν στην αιμόσταση. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο αριθμός αιμοπεταλίων πρέπει να αξιολογείται μαζί με INR, ηπατικά ένζυμα και συνολική κλινική εικόνα.

12Φάρμακα που επηρεάζουν τα αιμοπετάλια

Ορισμένα φάρμακα επηρεάζουν τον αριθμό ή τη λειτουργία των αιμοπεταλίων. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι “κακά” φάρμακα. Πολλά από αυτά είναι απαραίτητα για την πρόληψη θρομβώσεων ή για τη θεραπεία σοβαρών παθήσεων. Σημαίνει όμως ότι η ερμηνεία της εξέτασης πρέπει να γίνεται γνωρίζοντας τι λαμβάνει ο ασθενής.

Τα αντιαιμοπεταλιακά, όπως η ασπιρίνη χαμηλής δόσης και η κλοπιδογρέλη, δεν μειώνουν απαραίτητα τον αριθμό των αιμοπεταλίων, αλλά επηρεάζουν τη λειτουργία τους. Με απλά λόγια, τα αιμοπετάλια μπορεί να είναι αρκετά σε αριθμό, αλλά να “κολλούν” λιγότερο μεταξύ τους. Αυτός είναι και ο θεραπευτικός στόχος σε ασθενείς με καρδιαγγειακό κίνδυνο, stent ή ιστορικό θρόμβωσης. Σχετικές πληροφορίες υπάρχουν στους οδηγούς για ασπιρίνη και Plavix.

Τα αντιπηκτικά δεν είναι το ίδιο με τα αντιαιμοπεταλιακά. Δρουν κυρίως σε παράγοντες πήξης και όχι απευθείας στα αιμοπετάλια. Παρόλα αυτά, όταν ένας ασθενής έχει χαμηλά αιμοπετάλια και λαμβάνει αντιπηκτικό, ο αιμορραγικός κίνδυνος πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά.

Ορισμένα φάρμακα μπορεί σπανιότερα να προκαλέσουν πραγματική θρομβοπενία μέσω ανοσολογικού μηχανισμού ή επίδρασης στον μυελό. Παραδείγματα που συζητούνται στην ιατρική πράξη είναι η ηπαρίνη, ορισμένα αντιβιοτικά, αντιεπιληπτικά, χημειοθεραπευτικά και άλλα ειδικά φάρμακα. Δεν πρέπει όμως ο ασθενής να διακόπτει φάρμακα μόνος του. Η διακοπή ή αλλαγή θεραπείας γίνεται μόνο με ιατρική οδηγία.

13Ποιες εξετάσεις ελέγχονται μαζί με τα αιμοπετάλια

Η μέτρηση των αιμοπεταλίων σπάνια αρκεί μόνη της. Συνήθως ο γιατρός τη διαβάζει μαζί με άλλες εξετάσεις, ώστε να ξεχωρίσει αν πρόκειται για απλή παροδική απόκλιση, φλεγμονή, σιδηροπενία, διαταραχή πήξης ή πιθανή αιματολογική κατάσταση.

Ο συνδυαστικός έλεγχος δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται όλες τις εξετάσεις. Η επιλογή γίνεται με βάση την κλινική εικόνα. Για παράδειγμα, ένας ασθενής με υψηλά αιμοπετάλια και χαμηλή φερριτίνη χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από έναν ασθενή με χαμηλά αιμοπετάλια, αιμορραγία και παθολογικό INR.

14Πώς γίνεται η εξέταση και προετοιμασία

Η μέτρηση των αιμοπεταλίων γίνεται με απλή αιμοληψία, συνήθως στο πλαίσιο της γενικής αίματος. Το δείγμα λαμβάνεται σε σωληνάριο με αντιπηκτικό και αναλύεται σε αιματολογικό αναλυτή. Αν υπάρχει ένδειξη από τον αναλυτή ή κλινική ανάγκη, μπορεί να γίνει μικροσκοπική αξιολόγηση επιχρίσματος περιφερικού αίματος.

Για την απλή μέτρηση αιμοπεταλίων δεν απαιτείται νηστεία. Αν όμως την ίδια ημέρα θα γίνουν και άλλες εξετάσεις, όπως σάκχαρο, λιπίδια ή συγκεκριμένοι βιοχημικοί δείκτες, μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές οδηγίες. Για αυτό είναι καλό ο ασθενής να ρωτά το εργαστήριο ή τον γιατρό του πριν την αιμοληψία.

Πριν από την εξέταση είναι χρήσιμο να αναφέρεται τυχόν φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, πρόσφατα αντιβιοτικά, χημειοθεραπεία ή συμπληρώματα. Επίσης έχει σημασία να αναφέρεται πρόσφατη λοίμωξη, αιμορραγία, χειρουργείο, κύηση ή γνωστό ιστορικό αιματολογικής διαταραχής.

Αν το αποτέλεσμα είναι απρόσμενα χαμηλό ή υψηλό, συχνά ο γιατρός ζητά επανάληψη. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Η επανάληψη βοηθά να φανεί αν πρόκειται για παροδικό εύρημα, εργαστηριακό φαινόμενο ή πραγματική μεταβολή που επιμένει.

15Συχνές ερωτήσεις

16Τι να θυμάστε

Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι η συσχέτιση με τη γενική αίματος, τους δείκτες φλεγμονής, τις εξετάσεις σιδήρου, τους δείκτες πήξης και το ιστορικό του ασθενούς. Η εργαστηριακή τιμή καθοδηγεί, αλλά η τελική ερμηνεία είναι ιατρική πράξη.

17Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία