cipralex-xriseis-dosologia-parenergeies-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Cipralex (Εσιταλοπράμη): Πλήρης Φιλικός Οδηγός Ασθενών

Σε 1 λεπτό:

  • Το Cipralex περιέχει εσιταλοπράμη, αντικαταθλιπτικό της κατηγορίας SSRI.
  • Χρησιμοποιείται για κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
  • Η δράση ξεκινά συνήθως σε 1–2 εβδομάδες, με πλήρες όφελος σε 4–6.
  • Δεν διακόπτεται απότομα. Η διακοπή γίνεται σταδιακά με ιατρική καθοδήγηση.

Περιεχόμενα

  1. Τι είναι το Cipralex
  2. Πότε χρησιμοποιείται
  3. Πώς δρα
  4. Δοσολογία
  5. Πότε θα δω αποτέλεσμα
  6. Συχνές παρενέργειες
  7. Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες
  8. Αλληλεπιδράσεις
  9. Κύηση & θηλασμός
  10. Οδήγηση & αλκοόλ
  11. Διακοπή θεραπείας
  12. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
  13. Κλείστε Ραντεβού
  14. Βιβλιογραφία


1

Τι είναι το Cipralex

Το Cipralex είναι αντικαταθλιπτικό φάρμακο με δραστική ουσία την
εσιταλοπράμη (escitalopram). Ανήκει στην κατηγορία των
εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI),
μια σύγχρονη ομάδα αντικαταθλιπτικών που χρησιμοποιείται ευρέως
στην κλινική πράξη για τη ρύθμιση της διάθεσης και του άγχους.

Η εσιταλοπράμη θεωρείται από τα πιο εκλεκτικά SSRI,
γεγονός που συμβάλλει σε καλή αποτελεσματικότητα
με σχετικά ήπιο προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών
σε σύγκριση με παλαιότερα αντικαταθλιπτικά.
Για τον λόγο αυτό, το Cipralex αποτελεί συχνά θεραπεία πρώτης επιλογής
σε αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές.

Η αγωγή με Cipralex είναι συνήθως μακροχρόνια και στοχεύει
όχι μόνο στη βελτίωση των συμπτωμάτων, αλλά και στη
σταθεροποίηση της ψυχικής κατάστασης
και στη μείωση του κινδύνου υποτροπών.
Η λήψη του πρέπει να γίνεται πάντα στο πλαίσιο
ιατρικής παρακολούθησης,
με εξατομικευμένη δόση και τακτική αξιολόγηση της ανταπόκρισης.


2

Πότε χρησιμοποιείται

Το Cipralex χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ενός ευρέος φάσματος
ψυχικών διαταραχών, κυρίως εκείνων που σχετίζονται με
διαταραχή της διάθεσης και του άγχους. Η επιλογή του βασίζεται
στην τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητά του, καθώς και στην
καλή ανεκτικότητα που παρουσιάζει στους περισσότερους ασθενείς.

Χορηγείται συχνότερα σε άτομα με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή,
όπου συμβάλλει στη βελτίωση της διάθεσης, της ενεργητικότητας
και της συνολικής λειτουργικότητας στην καθημερινή ζωή.
Παράλληλα, αποτελεί βασική θεραπευτική επιλογή σε διάφορες
αγχώδεις διαταραχές, όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή,
η διαταραχή πανικού και η κοινωνική αγχώδης διαταραχή.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, το Cipralex χρησιμοποιείται επίσης
στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD),
συμβάλλοντας στη μείωση των ιδεοληψιών και των καταναγκασμών.
Η τελική ένδειξη και η διάρκεια της θεραπείας καθορίζονται
αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό, μετά από
πλήρη κλινική αξιολόγηση
και εξατομίκευση της αγωγής.


3

Πώς δρα

Το Cipralex δρα ρυθμίζοντας τα επίπεδα της
σεροτονίνης, ενός βασικού νευροδιαβιβαστή που συμμετέχει
στη ρύθμιση της διάθεσης, του άγχους, του ύπνου και της συναισθηματικής
ισορροπίας. Η σεροτονίνη παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία
του κεντρικού νευρικού συστήματος και η διαταραχή της συνδέεται
στενά με καταθλιπτικές και αγχώδεις διαταραχές.

Η εσιταλοπράμη δρα ως εκλεκτικός αναστολέας επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI),
αυξάνοντας τη διαθεσιμότητά της στον εγκέφαλο.
Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων,
οδηγώντας σταδιακά σε βελτίωση της διάθεσης,
μείωση του άγχους και καλύτερο έλεγχο των συναισθηματικών αντιδράσεων.

Η δράση του Cipralex δεν είναι άμεση.
Απαιτείται χρόνος ώστε ο εγκέφαλος να προσαρμοστεί
στα νέα επίπεδα σεροτονίνης,
γεγονός που εξηγεί γιατί τα θεραπευτικά οφέλη
εμφανίζονται προοδευτικά.
Η σταδιακή αυτή νευροχημική προσαρμογή
αποτελεί φυσιολογικό και αναμενόμενο μέρος της θεραπείας.


4

Δοσολογία

Οι παρακάτω δόσεις αποτελούν τις συνήθεις ενδεικτικές τιμές
για τη θεραπεία με Cipralex (εσιταλοπράμη).
Η τελική επιλογή δόσης καθορίζεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό,
με βάση τη διάγνωση και την ατομική ανταπόκριση του ασθενούς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε μακροχρόνια αγωγή
ή σε ασθενείς με συνοδά προβλήματα υγείας,
μπορεί να συστηθεί περιοδικός εργαστηριακός έλεγχος,
σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.

  • Συνήθης αρχική δόση: 5–10 mg άπαξ ημερησίως, ώστε να μειωθεί
    ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών κατά την έναρξη της αγωγής.
  • Συνήθης δόση συντήρησης: 10 mg ημερησίως, η οποία καλύπτει
    τις ανάγκες των περισσότερων ασθενών.
  • Μέγιστη ημερήσια δόση: έως 20 mg, μόνο εφόσον κριθεί απαραίτητο
    μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Σημαντικό:
Η δόση της εσιταλοπράμης είναι αυστηρά εξατομικευμένη.
Μην αυξάνετε, μειώνετε ή διακόπτετε τη θεραπεία
χωρίς προηγούμενη ιατρική καθοδήγηση,
καθώς μπορεί να προκληθούν ανεπιθύμητες ενέργειες ή υποτροπή συμπτωμάτων.


5

Πότε θα δω αποτέλεσμα

Η έναρξη της δράσης του Cipralex δεν είναι άμεση.
Τις πρώτες ημέρες της θεραπείας μπορεί να μην παρατηρηθεί
σημαντική αλλαγή στα συμπτώματα, γεγονός που είναι
αναμενόμενο και δεν σημαίνει ότι το φάρμακο δεν δρα.

Στους περισσότερους ασθενείς, μια πρώιμη βελτίωση
στο άγχος, στον ύπνο ή στη γενική λειτουργικότητα
εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 7–14 ημέρες.
Το πλήρες θεραπευτικό αποτέλεσμα στη διάθεση
και στη σταθεροποίηση των συμπτωμάτων
επιτυγχάνεται συνήθως μετά από 4–6 εβδομάδες
συνεχούς και σωστής λήψης.

Η υπομονή και η συμμόρφωση στη θεραπεία είναι καθοριστικές.
Η πρόωρη διακοπή ή η αυθαίρετη αλλαγή της δόσης
μπορεί να καθυστερήσει ή να μειώσει το όφελος της αγωγής.
Για τον λόγο αυτό, κάθε αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας
του Cipralex θα πρέπει να γίνεται σε συνεργασία
με τον θεράποντα ιατρό.


6

Συχνές παρενέργειες

Όπως όλα τα αντικαταθλιπτικά, το Cipralex μπορεί να προκαλέσει
ανεπιθύμητες ενέργειες, κυρίως κατά τις πρώτες
εβδομάδες της θεραπείας, καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται
στη νέα νευροχημική ισορροπία. Στις περισσότερες περιπτώσεις
οι παρενέργειες είναι ήπιες και παροδικές.

Οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν
το γαστρεντερικό και το κεντρικό νευρικό σύστημα,
όπως ναυτία, ξηροστομία, ζάλη ή κεφαλαλγία.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν διαταραχές ύπνου,
είτε με τη μορφή υπνηλίας είτε αϋπνίας,
ιδίως στην αρχή της αγωγής.

Σε ορισμένους ασθενείς παρατηρούνται
σεξουαλικές διαταραχές,
όπως μείωση της libido ή καθυστέρηση στην εκσπερμάτιση.
Τα συμπτώματα αυτά συχνά βελτιώνονται με τον χρόνο
ή μετά από προσαρμογή της δόσης,
πάντα κατόπιν ιατρικής εκτίμησης.


7

Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες του Cipralex
είναι σπάνιες, αλλά απαιτούν άμεση αναγνώριση
και ιατρική αξιολόγηση. Είναι σημαντικό οι ασθενείς
και το οικογενειακό τους περιβάλλον να είναι
ενημερωμένοι για τα προειδοποιητικά σημεία,
ιδίως κατά τις πρώτες εβδομάδες της θεραπείας.

Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί
σύνδρομο σεροτονίνης,
μια δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση που σχετίζεται
με υπερβολική αύξηση της σεροτονίνης,
ιδιαίτερα όταν το Cipralex συνδυάζεται
με άλλα σεροτονινεργικά φάρμακα.
Συμπτώματα όπως έντονη ανησυχία, σύγχυση,
τρέμουλο, εφίδρωση ή ταχυκαρδία
απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε
επιδείνωση του άγχους
ή εμφάνιση αυτοκτονικού ιδεασμού,
κυρίως σε νεαρούς ενήλικες και εφήβους,
κατά την έναρξη ή την τροποποίηση της δόσης.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η επικοινωνία
με τον θεράποντα ιατρό πρέπει να είναι
άμεση και χωρίς καθυστέρηση.


8

Αλληλεπιδράσεις

Το Cipralex μπορεί να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα
ή ουσίες, επηρεάζοντας είτε την αποτελεσματικότητά του
είτε την ασφάλεια της θεραπείας. Για τον λόγο αυτό,
είναι απαραίτητο ο θεράπων ιατρός να γνωρίζει
όλα τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνει ο ασθενής,
συμπεριλαμβανομένων των μη συνταγογραφούμενων.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε συνδυασμούς
με άλλα αντικαταθλιπτικά,
με αναστολείς ΜΑΟ,
με φάρμακα για την ημικρανία (τριπτάνες),
καθώς και με ουσίες που επηρεάζουν
το σύστημα της σεροτονίνης.
Η ταυτόχρονη χρήση μπορεί να αυξήσει
τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών,
όπως το σύνδρομο σεροτονίνης.

Επιπλέον, απαιτείται προσοχή σε ασθενείς
που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά,
καθώς μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας.
Φυτικά σκευάσματα, όπως το
βαλσαμόχορτο (St. John’s Wort),
θα πρέπει να αποφεύγονται,
εκτός αν υπάρχει ρητή ιατρική σύσταση.


9

Κύηση & θηλασμός

Η χρήση του Cipralex κατά την κύηση
απαιτεί προσεκτική στάθμιση του οφέλους
για τη μητέρα σε σχέση με τους πιθανούς
κινδύνους για το έμβρυο. Σε ορισμένες περιπτώσεις,
η συνέχιση της αγωγής μπορεί να κριθεί απαραίτητη,
ιδίως όταν η διακοπή της θεραπείας ενδέχεται
να οδηγήσει σε σοβαρή υποτροπή των συμπτωμάτων.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης,
η απόφαση για έναρξη ή συνέχιση του Cipralex
λαμβάνεται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό,
με βάση την κλινική εικόνα της γυναίκας
και το ιστορικό της.
Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται
στενότερη ιατρική παρακολούθηση,
ιδίως στο τρίτο τρίμηνο.

Στον θηλασμό, η εσιταλοπράμη
απεκκρίνεται σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα.
Συνήθως θεωρείται συμβατή με τον θηλασμό,
όμως συνιστάται παρακολούθηση του βρέφους
για πιθανά συμπτώματα, όπως υπνηλία ή ευερεθιστότητα.
Κάθε απόφαση λαμβάνεται μετά από
εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.


10

Οδήγηση & αλκοόλ

Η λήψη του Cipralex μπορεί να επηρεάσει
την εγρήγορση και τη συγκέντρωση,
ιδιαίτερα κατά τις πρώτες ημέρες της θεραπείας
ή μετά από αλλαγή της δόσης.
Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν υπνηλία,
ζάλη ή αίσθημα κόπωσης.

Για τον λόγο αυτό, συνιστάται
αυξημένη προσοχή στην οδήγηση
και στον χειρισμό μηχανημάτων,
μέχρι να διαπιστωθεί πώς επηρεάζει
το φάρμακο τον συγκεκριμένο οργανισμό.
Εάν εμφανιστούν συμπτώματα που μειώνουν
την ικανότητα αντίδρασης,
η οδήγηση θα πρέπει να αποφεύγεται.

Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια
της θεραπείας με Cipralex δεν συνιστάται.
Το αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει
τις ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου
και να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική ισορροπία.
Για λόγους ασφάλειας, προτείνεται
η αποφυγή ή ο αυστηρός περιορισμός
της κατανάλωσης αλκοόλ.


11

Διακοπή θεραπείας

Η διακοπή της θεραπείας με Cipralex
δεν πρέπει να γίνεται απότομα,
ακόμη και αν τα συμπτώματα έχουν βελτιωθεί σημαντικά.
Η αιφνίδια διακοπή μπορεί να οδηγήσει
σε συμπτώματα απόσυρσης,
τα οποία είναι συνήθως παροδικά
αλλά μπορεί να είναι ενοχλητικά.

Τα συχνότερα συμπτώματα διακοπής περιλαμβάνουν
ζάλη, αίσθημα αστάθειας,
πονοκέφαλο, ευερεθιστότητα,
άγχος, διαταραχές ύπνου
ή παραισθησίες τύπου «ηλεκτρικού ρεύματος».
Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται
κυρίως όταν η διακοπή γίνει
χωρίς σταδιακή μείωση της δόσης.

Για τον λόγο αυτό, η διακοπή του Cipralex
πρέπει να γίνεται προοδευτικά,
με αργή και ελεγχόμενη μείωση της δόσης,
σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.
Η σωστή διαδικασία διακοπής
μειώνει σημαντικά την πιθανότητα
εμφάνισης ανεπιθύμητων συμπτωμάτων
και βοηθά στην ασφαλή ολοκλήρωση της θεραπείας.


12

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο καιρό χρειάζεται να παίρνω Cipralex;
Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τη διάγνωση και το ιστορικό.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αγωγή συνεχίζεται για
τουλάχιστον 6–12 μήνες μετά τη βελτίωση των συμπτωμάτων,
ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.
Σε χρόνιες ή υποτροπιάζουσες διαταραχές,
η θεραπεία μπορεί να είναι μακροχρόνια,
πάντα με τακτική ιατρική αξιολόγηση.
Μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση;
Όχι. Το Cipralex δεν προκαλεί εθισμό
με την έννοια της φαρμακευτικής εξάρτησης.
Ωστόσο, η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει
συμπτώματα απόσυρσης,
γι’ αυτό και η διακοπή πρέπει να γίνεται
σταδιακά και ελεγχόμενα.
Θα αλλάξει την προσωπικότητά μου;
Όχι. Το Cipralex δεν «αλλάζει» την προσωπικότητα.
Στόχος του είναι να μειώσει τα παθολογικά συμπτώματα
της κατάθλιψης ή του άγχους,
ώστε το άτομο να επανέλθει
στη φυσιολογική του συναισθηματική λειτουργία.
Μπορεί να επιδεινώσει το άγχος στην αρχή;
Ναι. Σε ορισμένους ασθενείς παρατηρείται
παροδική αύξηση του άγχους
τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες της θεραπείας.
Το φαινόμενο αυτό είναι συνήθως προσωρινό
και υποχωρεί καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται.
Η χαμηλή αρχική δόση βοηθά στη μείωση αυτού του κινδύνου.
Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση;
Αν ξεχάσετε μία δόση,
λάβετε τη μόλις το θυμηθείτε.
Αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης,
παραλείψτε τη χαμένη δόση και συνεχίστε κανονικά.
Μην παίρνετε διπλή δόση
για να αναπληρώσετε τη χαμένη.
Είναι ασφαλές για ηλικιωμένους;
Ναι, χρησιμοποιείται συχνά και σε ηλικιωμένους,
αλλά συνήθως με χαμηλότερες δόσεις
και στενότερη παρακολούθηση.
Ο ιατρός λαμβάνει υπόψη
τη νεφρική λειτουργία,
τη συγχορήγηση άλλων φαρμάκων
και τον αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.
Μπορώ να το διακόψω μόλις νιώσω καλύτερα;
Όχι χωρίς ιατρική οδηγία.
Η πρόωρη διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο
υποτροπής των συμπτωμάτων.
Ακόμη και όταν υπάρξει βελτίωση,
η θεραπεία πρέπει να συνεχιστεί
για το χρονικό διάστημα που θα ορίσει ο ιατρός.

 


13

Κλείστε Ραντεβού

Κλείστε εύκολα εξέταση ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30


14

Βιβλιογραφία

Μικροβιολογικό Λαμία – Κατάλογος Εξετάσεων
Εργαστηριακές εξετάσεις & ιατρικές πληροφορίες
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
European Medicines Agency (EMA) – Escitalopram
Official European public assessment & product information
https://www.ema.europa.eu
Galinos – Εσιταλοπράμη
Ελληνικός Φαρμακευτικός Οδηγός
https://www.galinos.gr
NHS – Escitalopram
UK National Health Service patient guide
https://www.nhs.uk

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Λίθιο-Εξέταση-αίαματος.jpg

Λίθιο (Lithium): Εξέταση Επιπέδων στο Αίμα 🧪 | Θεραπευτικό Εύρος, 12ωρη Αιμοληψία, Τοξικότητα

Η εξέταση λιθίου στο αίμα δείχνει αν τα επίπεδα του φαρμάκου είναι αποτελεσματικά αλλά και ασφαλή.
Επειδή το θεραπευτικό εύρος είναι στενό, η σωστή 12ωρη (trough) αιμοληψία και η τακτική παρακολούθηση
είναι κρίσιμες για να αποφευχθεί η τοξικότητα.

Σύντομη Περίληψη
  • Η εξέταση γίνεται ιδανικά ~12 ώρες μετά την τελευταία δόση (trough level).
  • Συνήθως στόχος συντήρησης: 0.6–1.0/1.2 mmol/L (ανάλογα με τον ασθενή και τον ιατρό).
  • Επίπεδα >1.5 mmol/L αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο τοξικότητας.
  • Η νεφρική λειτουργία, η αφυδάτωση, τα ΜΣΑΦ/διουρητικά/ACEi/ARB μπορεί να ανεβάσουν το λίθιο.

📑 Περιεχόμενα
  1. Τι είναι το λίθιο και πότε χρησιμοποιείται
  2. Γιατί μετράμε τα επίπεδα λιθίου στο αίμα
  3. Πότε γίνεται σωστά η αιμοληψία (12ωρη μέτρηση)
  4. Θεραπευτικό εύρος & ερμηνεία αποτελέσματος
  5. Χαμηλό λίθιο: τι μπορεί να σημαίνει
  6. Υψηλό λίθιο: πότε ανησυχούμε
  7. Συμπτώματα τοξικότητας (κόκκινες σημαίες)
  8. Παράγοντες που ανεβάζουν/ρίχνουν τα επίπεδα
  9. Κάθε πότε ελέγχουμε λίθιο, νεφρά, θυρεοειδή
  10. Τι να κάνω αν ξεχάσω δόση ή αν έχω γαστρεντερίτιδα
  11. Ποιες εξετάσεις “πάνε μαζί” με το λίθιο
  12. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
  13. Κλείστε Ραντεβού
  14. Βιβλιογραφία & Πηγές

1. Τι είναι το λίθιο και πότε χρησιμοποιείται

Το λίθιο είναι σταθεροποιητής διάθεσης που χρησιμοποιείται κυρίως στη διπολική διαταραχή
(θεραπεία/πρόληψη μανιακών και υπομανιακών επεισοδίων και πρόληψη υποτροπών).
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ενίσχυση σε ανθεκτική κατάθλιψη, πάντα με ιατρική παρακολούθηση.

Γιατί θέλει παρακολούθηση;
Το λίθιο έχει στενό θεραπευτικό εύρος, δηλαδή η “ωφέλιμη” συγκέντρωση είναι κοντά στη συγκέντρωση που μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

2. Γιατί μετράμε τα επίπεδα λιθίου στο αίμα

  • Αποτελεσματικότητα: να βρίσκεται σε επίπεδα που “δουλεύουν” κλινικά.
  • Ασφάλεια: να προλαμβάνεται η τοξικότητα (που μπορεί να είναι σοβαρή).
  • Εξατομίκευση δόσης: ίδια δόση δεν δίνει σε όλους το ίδιο επίπεδο.
  • Εντοπισμός κινδύνου: αφυδάτωση, αλληλεπιδράσεις, μεταβολές νεφρικής/θυρεοειδικής λειτουργίας.

3. Πότε γίνεται σωστά η αιμοληψία (12ωρη μέτρηση)

🕒 “12ωρη” αιμοληψία (trough level)
  • Η δειγματοληψία γίνεται περίπου 12 ώρες μετά την τελευταία δόση (και πριν την επόμενη).
  • Στόχος είναι να μετρήσουμε το χαμηλότερο σταθερό επίπεδο, ώστε να συγκρίνουμε σωστά με τα όρια.
  • Αν παίρνετε 2 δόσεις/ημέρα, συχνά ο ιατρός προτείνει να μην ληφθεί η πρωινή δόση πριν την αιμοληψία (σύμφωνα με οδηγίες παρακολούθησης).

Σημαντικό: Αν η αιμοληψία γίνει νωρίτερα από 12 ώρες, μπορεί να βγει ψευδώς υψηλό αποτέλεσμα.

4. Θεραπευτικό εύρος & ερμηνεία αποτελέσματος

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΚατηγορίαΣυνήθεις στόχοι (12ωρο επίπεδο)Σχόλιο
Συντήρηση~0.6–1.0/1.2 mmol/LΟ στόχος εξατομικεύεται (ηλικία, νεφρά, κλινική εικόνα).
Οξεία μανία~0.8–1.0/1.2 mmol/L (κατά περίπτωση)Σε δυσκολότερες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί υψηλότερος στόχος με αυξημένη επιτήρηση.
Κίνδυνος τοξικότητας>1.5 mmol/L (ή και χαμηλότερα σε ευπαθείς)Η τοξικότητα μπορεί να εμφανιστεί και σε χαμηλότερα επίπεδα σε ηλικιωμένους/νεφρική δυσλειτουργία.
Σημείωση ακρίβειας: Τα “όρια” μπορεί να διαφέρουν ελαφρά ανά εργαστήριο/πρωτόκολλο και ο θεράπων ιατρός καθορίζει τον στόχο για κάθε ασθενή.

5. Χαμηλό λίθιο: τι μπορεί να σημαίνει

Όταν το αποτέλεσμα είναι κάτω από τον στόχο, μπορεί η θεραπεία να μην έχει το επιθυμητό κλινικό αποτέλεσμα.
Συνήθεις αιτίες:

  • Λάθος χρόνος αιμοληψίας (όχι 12 ώρες μετά τη δόση).
  • Παράλειψη δόσεων ή ασυνέπεια στη λήψη.
  • Αλλαγές στη δοσολογία χωρίς να έχει προλάβει να “σταθεροποιηθεί” το επίπεδο.
  • Αυξημένη αποβολή (π.χ. αλλαγές σε υγρά/άλατα, ορισμένα σκευάσματα).

6. Υψηλό λίθιο: πότε ανησυχούμε

Υψηλές τιμές μπορεί να οδηγήσουν σε τοξικότητα. Συχνές αιτίες:

  • Αφυδάτωση (πυρετός, έντονη εφίδρωση, διάρροια/έμετοι).
  • Νεφρική δυσλειτουργία ή επιδείνωση νεφρικής λειτουργίας.
  • Αλληλεπιδράσεις: ΜΣΑΦ, διουρητικά (ιδίως θειαζιδικά), ACE-αναστολείς/ARB κ.ά.
  • Λάθος χρόνος αιμοληψίας (πιο νωρίς από 12 ώρες).

7. Συμπτώματα τοξικότητας (κόκκινες σημαίες)

⚠️ Ιατρικό επείγον
Αν υπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα (σύγχυση, αστάθεια, έντονος τρόμος, δυσκολία ομιλίας) ή έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα με λήψη λιθίου, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
  • Γαστρεντερικά: ναυτία, έμετοι, διάρροια.
  • Νευρολογικά: τρόμος, αστάθεια/αταξία, δυσκολία ομιλίας, υπνηλία, σύγχυση.
  • Σοβαρά: σπασμοί, μειωμένο επίπεδο συνείδησης/κώμα.

8. Παράγοντες που ανεβάζουν/ρίχνουν τα επίπεδα

  • Νεφρά: το λίθιο αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. Δείτε και: Νεφρική λειτουργία – οδηγός ασθενών.
  • Υγρά & αλάτι: αφυδάτωση ή απότομες αλλαγές στην πρόσληψη αλατιού μπορεί να μεταβάλουν τα επίπεδα.
  • Φάρμακα: ΜΣΑΦ, διουρητικά, ACEi/ARB μπορεί να αυξήσουν το λίθιο.
  • Ηλικία: μεγαλύτερος κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών, συχνά απαιτούνται χαμηλότεροι στόχοι.

9. Κάθε πότε ελέγχουμε λίθιο, νεφρά, θυρεοειδή

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Τι ελέγχουμεΣυχνότητα (ενδεικτικά)Γιατί
Επίπεδα λιθίουΣτην έναρξη/αλλαγές δόσης: εβδομαδιαία έως σταθεροποίηση • Μετά: κάθε 3–6 μήνες (ή συχνότερα σε υψηλό κίνδυνο)Αποτελεσματικότητα & πρόληψη τοξικότητας
Νεφρική λειτουργία (eGFR/κρεατινίνη, ουρία, ηλεκτρολύτες)Συνήθως κάθε 6 μήνες (ή συχνότερα αν υπάρχει κίνδυνος)Το λίθιο επηρεάζει/επηρεάζεται από τους νεφρούς
Θυρεοειδής (TSH ± FT4)Συνήθως κάθε 6 μήνεςΚίνδυνος υποθυρεοειδισμού σε ορισμένους ασθενείς
ΑσβέστιοΣυνήθως κάθε 6 μήνεςΠαρακολούθηση πιθανών μεταβολών

10. Τι να κάνω αν ξεχάσω δόση ή αν έχω γαστρεντερίτιδα

  • Ξέχασα δόση: μην “διπλασιάζετε” μόνοι σας. Ακολουθήστε τις οδηγίες του θεράποντα.
  • Διάρροια/έμετοι/πυρετός: αυξάνεται ο κίνδυνος αφυδάτωσης και υψηλού λιθίου. Επικοινωνήστε με ιατρό για οδηγίες.
  • Νέα φάρμακα: ενημερώστε πριν πάρετε ΜΣΑΦ/διουρητικά/αντιυπερτασικά που μπορεί να επηρεάσουν το λίθιο.

11. Ποιες εξετάσεις “πάνε μαζί” με το λίθιο

Συχνά ο έλεγχος λιθίου συνδυάζεται με:

12 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση λιθίου;
Συνήθως δεν απαιτείται νηστεία. Το σημαντικότερο είναι η αιμοληψία να γίνει
περίπου 12 ώρες μετά την τελευταία δόση (trough level), ώστε το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο.
Τι σημαίνει «12ωρη αιμοληψία» στο λίθιο;
Σημαίνει ότι το αίμα λαμβάνεται περίπου 12 ώρες μετά την τελευταία λήψη του φαρμάκου
και πριν από την επόμενη δόση. Έτσι μετράμε το χαμηλότερο σταθερό επίπεδο και αποφεύγουμε
ψευδώς υψηλές τιμές.
Κάθε πότε πρέπει να ελέγχονται τα επίπεδα λιθίου;
Στην έναρξη ή μετά από αλλαγή δόσης, ο έλεγχος γίνεται συχνά κάθε 5–7 ημέρες
έως ότου σταθεροποιηθούν τα επίπεδα. Στη συνέχεια, συνήθως κάθε
3–6 μήνες, ανάλογα με τον ασθενή και τον θεράποντα ιατρό.
Ποια επίπεδα θεωρούνται επικίνδυνα;
Τιμές >1.5 mmol/L σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο τοξικότητας.
Σε ηλικιωμένους ή άτομα με νεφρική δυσλειτουργία, συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν
και σε χαμηλότερες τιμές.
Μπορεί να εμφανιστεί τοξικότητα με «φυσιολογικό» λίθιο;
Ναι. Η κλινική εικόνα είναι εξίσου σημαντική με τον αριθμό.
Αφυδάτωση, νεφρική δυσλειτουργία ή αλληλεπιδράσεις φαρμάκων μπορεί να προκαλέσουν
συμπτώματα ακόμη και εντός του θεραπευτικού εύρους.
Ποια φάρμακα αυξάνουν τα επίπεδα λιθίου;
Συχνά εμπλέκονται τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ),
τα διουρητικά (ιδίως θειαζιδικά) και ορισμένα
αντιυπερτασικά (ACE-αναστολείς, ARB).
Πριν από οποιοδήποτε νέο φάρμακο, ενημερώστε τον γιατρό σας.
Τι να κάνω αν ξεχάσω μία δόση λιθίου;
Μην παίρνετε διπλή δόση για αναπλήρωση.
Ακολουθήστε τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού και ενημερώστε τον
αν οι παραλείψεις επαναλαμβάνονται.
Τι κάνω αν έχω διάρροια, εμετούς ή πυρετό;
Αυτές οι καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν αφυδάτωση
και άνοδο των επιπέδων λιθίου. Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας,
ειδικά αν εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα.
Γιατί ελέγχονται και νεφρά & θυρεοειδής;
Το λίθιο αποβάλλεται από τους νεφρούς και μπορεί να επηρεάσει
τη θυρεοειδική λειτουργία.
Για τον λόγο αυτό, συνιστάται περιοδικός έλεγχος κρεατινίνης, eGFR και TSH.

14. 📚 Βιβλιογραφία & Πηγές

1. BNF (NICE). Lithium carbonate – monitoring (12 hours post dose).
BNF/NICE
2. Specialist Pharmacy Service (NHS). Lithium monitoring.
SPS NHS
3. The Pharmaceutical Journal. Lithium monitoring and toxicity management (2024).
Pharmaceutical Journal
4. NCBI Bookshelf (StatPearls). Lithium Toxicity (2023).
NCBI
5. Φύλλο Οδηγιών Χρήσης (Ελληνικό). Ανθρακικό Λίθιο – αιμοληψία 8–12 ώρες μετά τη δόση.
Galenica (PDF)

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Για εξατομικευμένες οδηγίες, συμβουλευτείτε τον/την θεράποντα ιατρό.



Το Εργαστήριό μας

Από το 2004 προσφέρουμε διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με εξελιγμένο ιατρικό εξοπλισμό
και αφοσιωμένο προσωπικό. Δέσμευσή μας είναι η αξιοπιστία, η άμεση και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε ασθενή.

Social Networks

Facebook
Twitter

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Επικοινωνία

22310 66841
6972 860905
Έσλιν 19, Λαμία 35100
©2025 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

©2023 Παντελής Αναγνωστόπουλος. All rights reserved.

Μικροβιολογικό Λαμία
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.