Ponstan (Μεφαιναμικό) – Πότε επιτρέπεται & πότε όχι

• 1️⃣ Τι είναι το Ponstan (μεφαιναμικό οξύ);
• 2️⃣ Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;
• 3️⃣ Πώς δρα το μεφαιναμικό οξύ;
• 4️⃣ Μορφές, περιεκτικότητες & γενικές δοσολογικές αρχές
• 5️⃣ Πώς να το παίρνετε σωστά στην πράξη
• 6️⃣ Συχνές & σοβαρές παρενέργειες
• 7️⃣ Πότε δεν επιτρέπεται – αντενδείξεις
• 8️⃣ Σημαντικές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα
• 9️⃣ Εγκυμοσύνη, θηλασμός & χρήση σε παιδιά
• 🔟 Υπερδοσολογία & τι να κάνετε αν πάρετε περισσότερα δισκία
• 1️⃣1️⃣ Πότε “επιτρέπεται” με προσοχή & για πόσο;
• 1️⃣2️⃣ Συνοπτικές οδηγίες για ασθενείς
• 1️⃣3️⃣ FAQ – Συχνές ερωτήσεις για το Ponstan
• 1️⃣4️⃣ Βιβλιογραφία & Πηγές

2️⃣ Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;

Το Ponstan χρησιμοποιείται συνήθως για βραχυχρόνια αντιμετώπιση πόνου, όπως:

• Δυσμηνόρροια (πόνος περιόδου).
• Μέτριος οξύς πόνος (π.χ. οδοντιατρικός πόνος, μυοσκελετικός πόνος).
• Μετατραυματικός ή μετεγχειρητικός πόνος, όταν το κρίνει ο ιατρός.
• Άλλες καταστάσεις οξέος φλεγμονώδους πόνου, πάντα μετά από ιατρική σύσταση.

Δεν προορίζεται για χρόνια καθημερινή χρήση, ούτε για αυτοθεραπεία σε χρόνιες αρθρίτιδες ή
επίμονους πόνους χωρίς ιατρική εκτίμηση.

3️⃣ Πώς δρα το μεφαιναμικό οξύ;

Το Ponstan ανήκει στα μη εκλεκτικά ΜΣΑΦ. Αναστέλλει τη δράση των ενζύμων
κυκλοοξυγενάση-1 και κυκλοοξυγενάση-2 (COX-1 & COX-2), που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή
προσταγλανδινών.

Οι προσταγλανδίνες συμμετέχουν:

• στην πρόκληση πόνου & φλεγμονής,
• στη ρύθμιση της θερμοκρασίας,
• στην προστασία του γαστρικού βλεννογόνου,
• στη ρύθμιση της νεφρικής ροής αίματος και της αιμοπεταλιακής λειτουργίας.

Μειώνοντας τις προσταγλανδίνες, το μεφαιναμικό:

• ανακουφίζει τον πόνο,
• μειώνει το οίδημα και τη φλεγμονή,
• αλλά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γαστρεντερικής βλάβης, νεφρικής δυσλειτουργίας και
  καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ευαίσθητα άτομα.

4️⃣ Μορφές, περιεκτικότητες & γενικές δοσολογικές αρχές

Στην Ελλάδα το Ponstan κυκλοφορεί συνήθως σε:

• δισκία ή καψάκια μεφαιναμικού οξέος (π.χ. 250 mg),
• ενίοτε και σε άλλες μορφές/περιεκτικότητες ανάλογα με τον παραγωγό.

Η ακριβής δοσολογία:

• καθορίζεται αποκλειστικά από τον ιατρό,
• εξαρτάται από την ηλικία, το βάρος, τη νεφρική/ηπατική λειτουργία,
  άλλα φάρμακα και την ένταση του πόνου,
• δεν πρέπει να υπερβαίνει τη μέγιστη ημερήσια δόση που αναγράφεται στο φύλλο οδηγιών.

Γενικός κανόνας για όλα τα ΜΣΑΦ: η μικρότερη δόση για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα που
ελέγχει επαρκώς τα συμπτώματα.

5️⃣ Πώς να το παίρνετε σωστά στην πράξη

Κάποιες πρακτικές οδηγίες (δεν αντικαθιστούν το φύλλο οδηγιών):

• Λαμβάνετε τα δισκία μαζί με τροφή ή αμέσως μετά το γεύμα.
• Καταπίνετε το δισκίο ολόκληρο με ένα ποτήρι νερό, χωρίς να το σπάτε ή να το μασάτε.
• Μην συνδυάζετε το Ponstan με άλλα ΜΣΑΦ (π.χ. ιβουπροφαίνη, δικλοφενάκη) ή
  υψηλές δόσεις ασπιρίνης χωρίς ιατρική συμβουλή.
• Αποφύγετε την καθημερινή, παρατεταμένη χρήση του φαρμάκου.
• Αν ξεχάσετε μία δόση, μην διπλασιάζετε την επόμενη. Πάρτε την επόμενη στην ώρα της.
• Εάν ο πόνος επιμένει παρά τη λήψη του φαρμάκου ή χρειάζεστε συχνά Ponstan, ενημερώστε τον ιατρό σας.

6️⃣ Συχνές & σοβαρές παρενέργειες

Όπως όλα τα ΜΣΑΦ, το Ponstan μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες. Οι περισσότερες είναι ήπιες και παροδικές, αλλά
ορισμένες μπορεί να είναι σοβαρές.

6.1 Συχνές ήπιες παρενέργειες

• Ενοχλήσεις από το στομάχι: καούρες, δυσπεψία, κοιλιακό άλγος.
• Ναυτία, έμετος ή διάρροια.
• Κεφαλαλγία ή αίσθημα ζάλης.
• Ήπιο οίδημα στα κάτω άκρα (κατακράτηση υγρών), ιδιαίτερα σε άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια.

6.2 Πιθανές σοβαρές παρενέργειες (χρειάζονται άμεση ιατρική βοήθεια)

• Γαστρεντερική αιμορραγία: μαύρα κόπρανα, αίμα στον έμετο, έντονος κοιλιακός πόνος.
• Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις: εξάνθημα, κνησμός, πρήξιμο σε πρόσωπο/χείλη/γλώσσα, δυσκολία στην αναπνοή.
• Σημαντική αύξηση της πίεσης ή επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας (δύσπνοια, οίδημα).
• Νεφρική βλάβη: ολιγουρία, οίδημα, ασυνήθιστη κόπωση.
• Ηπατική βλάβη: κιτρίνισμα δέρματος ή οφθαλμών (ίκτερος), έντονη κόπωση, σκουρόχρωμα ούρα.
• Σοβαρές δερματικές αντιδράσεις (σπάνιες αλλά δυνητικά επικίνδυνες).

Σε περίπτωση τέτοιων συμπτωμάτων, διακόψτε το φάρμακο και επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό ή
τμήμα επειγόντων περιστατικών.

7️⃣ Πότε δεν επιτρέπεται – αντενδείξεις

Υπάρχουν καταστάσεις όπου το Ponstan δεν πρέπει να λαμβάνεται (αντενδείκνυται), εκτός αν υπάρχει
ρητή οδηγία ειδικού ιατρού:

• Ιστορικό αλλεργίας σε μεφαιναμικό οξύ ή σε άλλα ΜΣΑΦ (π.χ. ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη), ιδίως αν
  έχουν παρουσιαστεί κρίσεις άσθματος, βρογχόσπασμος, ρινίτιδα ή κνίδωση.
• Ενεργό ή πρόσφατο πεπτικό έλκος, γαστρεντερική αιμορραγία ή διάτρηση στομάχου/εντέρου.
• Σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, ιδιαίτερα μη ρυθμισμένη.
• Σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.
• Ιστορικό σοβαρών γαστρεντερικών αιμορραγιών από ΜΣΑΦ στο παρελθόν.
• Τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης (βλ. παρακάτω).
• Συνδυασμός με ορισμένα αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά χωρίς στενή ιατρική παρακολούθηση.

Πριν από οποιαδήποτε λήψη, ενημερώστε τον ιατρό σας για όλο το ιατρικό ιστορικό και τα φάρμακα που
λαμβάνετε.

8️⃣ Σημαντικές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Το Ponstan μπορεί να αλληλεπιδράσει με πολλά φάρμακα. Ενδεικτικά:

• Αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη, DOACs): αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας.
• Αντιαιμοπεταλιακά (π.χ. ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη): επιπλέον αύξηση κινδύνου αιμορραγίας.
• Άλλα ΜΣΑΦ ή υψηλές δόσεις ασπιρίνης: μεγαλύτερη πιθανότητα γαστρεντερικών βλαβών.
• Διουρητικά και ορισμένα αντιυπερτασικά (π.χ. ACE-inhibitors, ARBs): κίνδυνος επιβάρυνσης νεφρικής λειτουργίας.
• Μεθοτρεξάτη και άλλα φάρμακα με στενό θεραπευτικό εύρος: πιθανή αύξηση της τοξικότητας.
• Λίθιο: πιθανή αύξηση των επιπέδων λιθίου στο αίμα.

Πάντα ενημερώνετε τον ιατρό και τον φαρμακοποιό για όλα τα φάρμακα, τα συμπληρώματα και τα βότανα
που λαμβάνετε πριν πάρετε Ponstan.

9️⃣ Εγκυμοσύνη, θηλασμός & χρήση σε παιδιά

9.1 Εγκυμοσύνη

• Σε γενικές γραμμές, τα ΜΣΑΦ, συμπεριλαμβανομένου του Ponstan, αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη, ιδίως
  στο 3ο τρίμηνο, λόγω κινδύνου για το έμβρυο και τη μητέρα.
• Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν μόνο με σαφή οδηγία γυναικολόγου ή άλλου ειδικού, για
  όσο το δυνατόν μικρότερο χρονικό διάστημα.

9.2 Θηλασμός

Το μεφαιναμικό οξύ μπορεί να περνά σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα. Ο ιατρός θα εκτιμήσει εάν το όφελος
υπερτερεί του κινδύνου ή αν πρέπει να προτιμηθεί άλλο φάρμακο.

9.3 Παιδιά & έφηβοι

Η χρήση σε παιδιά πρέπει να γίνεται μόνο με παιδίατρο και σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών του συγκεκριμένου
σκευάσματος. Σε μικρές ηλικίες ή σε παιδιά με συνοδά νοσήματα μπορεί να αντενδείκνυται.

🔟 Υπερδοσολογία & τι να κάνετε αν πάρετε περισσότερα δισκία

Η λήψη μεγαλύτερης ποσότητας Ponstan από τη συνιστώμενη μπορεί να προκαλέσει:

• έντονο κοιλιακό πόνο, ναυτία, έμετο, διάρροια,
• υπνηλία, ζάλη, σύγχυση,
• σημεία αιμορραγίας από το στομάχι/έντερο,
• σπάνια, σπασμούς ή σοβαρή νεφρική/ηπατική βλάβη.

Σε υποψία υπερδοσολογίας:

• ΜΗΝ προσπαθήσετε να προκαλέσετε έμετο μόνοι σας.
• Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό ή το πλησιέστερο τμήμα επειγόντων.
• Έχετε μαζί σας το κουτί του φαρμάκου & ενημερώστε για την ποσότητα και την ώρα λήψης.

1️⃣1️⃣ Πότε “επιτρέπεται” με προσοχή & για πόσο;

Στην πράξη, το Ponstan μπορεί να χρησιμοποιηθεί βραχυχρόνια σε κατάλληλους ασθενείς, εφόσον:

• δεν υπάρχουν αντενδείξεις ή σοβαροί παράγοντες κινδύνου,
• έχει προηγηθεί ιατρική εκτίμηση,
• τηρείται η συνιστώμενη δόση και η μέγιστη διάρκεια θεραπείας,
• παρακολουθούνται τυχόν συμπτώματα παρενεργειών.

Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «απλό παυσίπονο ρουτίνας» για κάθε πονοκέφαλο ή μικρό πόνο, ούτε να λαμβάνεται
χωρίς σαφή λόγο και ιατρική συμβουλή.

1️⃣2️⃣ Συνοπτικές οδηγίες για ασθενείς

• Χρησιμοποιείτε το Ponstan μόνο μετά από ιατρική σύσταση.
• Λαμβάνετε το φάρμακο μαζί με τροφή, με ένα ποτήρι νερό.
• Μην το συνδυάζετε με άλλα ΜΣΑΦ ή ασπιρίνη χωρίς να ρωτήσετε τον ιατρό.
• Εάν έχετε ιστορικό έλκους, αιμορραγίας, καρδιοπάθειας, νεφρικής ή ηπατικής νόσου, ενημερώστε τον
  ιατρό πριν από κάθε λήψη.
• Μην το χρησιμοποιείτε για πολλές συνεχόμενες ημέρες χωρίς επανεκτίμηση.
• Σε συμπτώματα όπως μαύρα κόπρανα, αίμα στον έμετο, δύσπνοια, πρήξιμο ή αλλεργική αντίδραση, διακόψτε
  άμεσα το φάρμακο και ζητήστε ιατρική βοήθεια.

1️⃣3️⃣ FAQ – Συχνές ερωτήσεις για το Ponstan