1Τι είναι το λεύκωμα ούρων 24ώρου;

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου είναι εργαστηριακή εξέταση που μετρά τη συνολική ποσότητα πρωτεΐνης που αποβάλλεται στα ούρα μέσα σε 24 ώρες. Δεν αξιολογεί μόνο ένα τυχαίο δείγμα, αλλά ολόκληρη την ημερήσια αποβολή, γι’ αυτό μπορεί να δώσει πιο αντιπροσωπευτική εικόνα όταν ο γιατρός θέλει ακριβή ποσοτικοποίηση της πρωτεϊνουρίας.

Στην καθημερινή γλώσσα, ο όρος «λεύκωμα» χρησιμοποιείται για την παρουσία πρωτεΐνης στα ούρα. Ιατρικά, το εύρημα λέγεται πρωτεϊνουρία όταν αφορά ολική πρωτεΐνη και αλβουμινουρία όταν αφορά κυρίως την αλβουμίνη, δηλαδή τη βασική πρωτεΐνη του πλάσματος. Η αλβουμίνη φυσιολογικά παραμένει στο αίμα και περνά σε πολύ μικρές ποσότητες στα ούρα. Όταν αυξάνεται, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι το φίλτρο των νεφρών έχει αρχίσει να επιτρέπει διαρροή πρωτεϊνών.

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, γνωστή ή ύποπτη χρόνια νεφρική νόσο, οίδημα στα κάτω άκρα, αφρώδη ούρα, αυτοάνοσα νοσήματα, εγκυμοσύνη με υπέρταση ή υποψία προεκλαμψίας, καθώς και σε ασθενείς που παρακολουθούνται για νεφρωσικό σύνδρομο ή σπειραματονεφρίτιδα.

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου έχει σημασία γιατί μπορεί να αποκαλύψει βλάβη πριν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα. Πολλοί ασθενείς με αρχόμενη νεφρική νόσο δεν έχουν πόνο, δεν έχουν αλλαγή στην ποσότητα ούρων και συχνά δεν αντιλαμβάνονται κανένα σύμπτωμα. Η πρωτεΐνη στα ούρα μπορεί να είναι ένα από τα πρώτα αντικειμενικά σημάδια ότι χρειάζεται πιο προσεκτικός έλεγχος.

2Τι είναι η πρωτεΐνη στα ούρα και γιατί έχει σημασία;

Η πρωτεΐνη στα ούρα σημαίνει ότι μια ποσότητα πρωτεϊνών, κυρίως αλβουμίνης, περνά από το αίμα στα ούρα. Φυσιολογικά, οι νεφροί λειτουργούν σαν εξαιρετικά επιλεκτικά φίλτρα: απομακρύνουν άχρηστες ουσίες και περίσσεια υγρών, αλλά κρατούν στο αίμα σημαντικά μόρια όπως οι πρωτεΐνες.

Το βασικό φίλτρο του νεφρού βρίσκεται στα σπειράματα. Εκεί, το αίμα φιλτράρεται μέσα από μία ειδική μεμβράνη που συγκρατεί τα μεγάλα ή αρνητικά φορτισμένα μόρια. Η αλβουμίνη είναι πρωτεΐνη που κανονικά δεν περνά σε σημαντική ποσότητα. Αν η σπειραματική μεμβράνη φθαρεί, γίνει πιο διαπερατή ή επηρεαστεί από φλεγμονή, διαβήτη ή υπέρταση, η αλβουμίνη μπορεί να αρχίσει να εμφανίζεται στα ούρα.

Υπάρχουν όμως και άλλοι μηχανισμοί. Σε ορισμένες παθήσεις των σωληναρίων, οι πρωτεΐνες μπορεί να περνούν σε μικρότερες μορφές και να μην επαναρροφώνται σωστά. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως σε πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες, παράγονται παθολογικές πρωτεΐνες σε μεγάλη ποσότητα και οι νεφροί δεν μπορούν να τις χειριστούν φυσιολογικά. Γι’ αυτό η πρωτεϊνουρία δεν είναι μία ενιαία διάγνωση, αλλά ένα εύρημα με διαφορετικές πιθανές αιτίες.

Η επιμένουσα πρωτεϊνουρία έχει και προγνωστική αξία. Όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια πρωτεΐνης, τόσο αυξάνεται συνήθως ο κίνδυνος εξέλιξης νεφρικής νόσου και καρδιαγγειακών επιπλοκών, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη, υπέρταση ή ήδη γνωστή χρόνια νεφρική νόσο. Η μείωση της πρωτεϊνουρίας μετά από θεραπεία θεωρείται συχνά θετικό σημάδι ανταπόκρισης.

3Πότε ζητείται η εξέταση;

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου ζητείται όταν ο γιατρός θέλει να μετρήσει με ακρίβεια την ημερήσια απώλεια πρωτεΐνης από τους νεφρούς. Μπορεί να ζητηθεί για διάγνωση, για επιβεβαίωση παθολογικού ευρήματος σε τυχαίο δείγμα ούρων ή για παρακολούθηση ήδη γνωστής νεφρικής νόσου.

Συχνές ενδείξεις είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η αυξημένη κρεατινίνη, ο μειωμένος eGFR, η παρουσία αίματος ή κυλίνδρων στη γενική ούρων, το οίδημα στα πόδια ή στο πρόσωπο, τα αφρώδη ούρα, η υποαλβουμιναιμία αίματος, η υποψία νεφρωσικού συνδρόμου, τα αυτοάνοσα νοσήματα και η παρακολούθηση μετά από θεραπεία νεφρολογικής νόσου.

Η εξέταση μπορεί επίσης να ζητηθεί όταν υπάρχουν ευρήματα σε άλλες εξετάσεις, όπως χαμηλή αλβουμίνη αίματος, αυξημένη χοληστερόλη σε συνδυασμό με οίδημα, παθολογικό ίζημα ούρων ή ανεξήγητη μείωση νεφρικής λειτουργίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αποτέλεσμα βοηθά τον γιατρό να αποφασίσει αν χρειάζεται νεφρολογική εκτίμηση, περαιτέρω ανοσολογικός έλεγχος ή αλλαγή θεραπείας.

4Πώς γίνεται σωστά η συλλογή ούρων 24ώρου;

Η σωστή συλλογή είναι το πιο σημαντικό στάδιο της εξέτασης. Το αποτέλεσμα του λευκώματος ούρων 24ώρου μπορεί να είναι αξιόπιστο μόνο όταν έχουν συλλεχθεί όλα τα ούρα μιας πλήρους 24ωρης περιόδου. Αν παραλειφθεί μία ούρηση ή αν προστεθούν ούρα πέρα από το σωστό χρονικό διάστημα, το αποτέλεσμα μπορεί να υποεκτιμηθεί ή να υπερεκτιμηθεί.

Η διαδικασία ξεκινά συνήθως το πρωί. Για παράδειγμα, αν ξεκινήσετε στις 07:00, ουρείτε στην τουαλέτα και δεν κρατάτε αυτό το δείγμα. Από τις 07:00 και μετά, κάθε ούρηση συλλέγεται στο ειδικό δοχείο. Την επόμενη ημέρα στις 07:00 συλλέγετε και την πρώτη πρωινή ούρηση, ώστε να ολοκληρωθεί ακριβώς το 24ωρο.

Σε πολλές περιπτώσεις το εργαστήριο χρειάζεται είτε όλη την ποσότητα είτε ένα καλά αναμεμειγμένο αντιπροσωπευτικό μέρος από το 24ωρο, μαζί με την ακριβή συνολική ποσότητα ούρων. Αυτό εξαρτάται από τη διαδικασία του κάθε εργαστηρίου. Για αυτό είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες που δίνονται κατά την παραλαβή του δοχείου.

Αν χαθεί μία ούρηση, αν χυθεί μέρος του δείγματος ή αν ξεχάσετε να συλλέξετε ούρα για μεγάλο διάστημα, η εξέταση συνήθως πρέπει να επαναληφθεί. Είναι προτιμότερο να επαναληφθεί σωστά παρά να δοθεί αποτέλεσμα που μπορεί να οδηγήσει σε λάθος εκτίμηση της κατάστασης.

5Φυσιολογικές τιμές και όρια πρωτεϊνουρίας

Γενικά, η ολική πρωτεΐνη στα ούρα θεωρείται φυσιολογική όταν είναι κάτω από περίπου 150 mg/24h. Τιμές πάνω από αυτό το όριο χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν επιμένουν σε επαναληπτικό έλεγχο ή συνδυάζονται με υπέρταση, διαβήτη, μειωμένο eGFR, αίμα στα ούρα ή οίδημα.

Η αλβουμίνη αξιολογείται συχνά ξεχωριστά. Για την αλβουμίνη, τιμές κάτω από 30 mg/24h θεωρούνται φυσιολογικές, τιμές 30–300 mg/24h αντιστοιχούν σε μέτρια αυξημένη αλβουμινουρία, ενώ τιμές πάνω από 300 mg/24h θεωρούνται σημαντικά αυξημένες. Στην παλαιότερη ορολογία, τα 30–300 mg/24h συχνά περιγράφονταν ως «μικροαλβουμινουρία».

Οι τιμές αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ελαφρά ανάλογα με τη μέθοδο, το εργαστήριο, το είδος πρωτεΐνης που μετράται και την κλινική κατάσταση του ασθενούς. Ένα αποτέλεσμα δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνο από τον αριθμό. Για παράδειγμα, 250 mg/24h σε έναν κατά τα άλλα υγιή ασθενή μπορεί να χρειάζεται επανάληψη και έλεγχο συνθηκών συλλογής, ενώ 250 mg/24h σε άτομο με διαβήτη και υπέρταση μπορεί να έχει διαφορετική κλινική βαρύτητα.

6Πρωτεϊνουρία, μικροαλβουμινουρία και αλβουμινουρία

Οι όροι πρωτεϊνουρία, αλβουμινουρία και μικροαλβουμινουρία συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο, αλλά δεν είναι ακριβώς ταυτόσημοι. Η πρωτεϊνουρία αναφέρεται σε αυξημένη ολική πρωτεΐνη στα ούρα. Η αλβουμινουρία αναφέρεται ειδικά στην αυξημένη αλβουμίνη. Η μικροαλβουμινουρία είναι παλαιότερος όρος που χρησιμοποιήθηκε για μέτρια αυξημένη αλβουμίνη, δηλαδή περίπου 30–300 mg/24h.

Σήμερα προτιμάται συχνά η ταξινόμηση σε φυσιολογική έως ήπια αυξημένη, μέτρια αυξημένη και σοβαρά αυξημένη αλβουμινουρία. Παρόλα αυτά, ο όρος μικροαλβουμινουρία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται πολύ στην καθημερινή πράξη, ειδικά στον διαβήτη και την υπέρταση.

Η διαφορά έχει πρακτική σημασία. Σε έναν ασθενή με διαβήτη, η αλβουμίνη στα ούρα μπορεί να αυξηθεί νωρίς, πριν αλλάξει η κρεατινίνη. Σε άλλες καταστάσεις, όπως το πολλαπλούν μυέλωμα, μπορεί να υπάρχουν πρωτεΐνες που δεν είναι κυρίως αλβουμίνη. Για αυτό, όταν το ιστορικό δεν ταιριάζει με απλή διαβητική ή υπερτασική νεφροπάθεια, μπορεί να χρειαστούν πιο ειδικές εξετάσεις, όπως ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών ούρων ή ανοσοκαθήλωση.

Η εξέταση ούρων 24ώρου παραμένει χρήσιμη όταν χρειάζεται ακριβής ποσοτικοποίηση. Ωστόσο, για screening και παρακολούθηση πολλών ασθενών χρησιμοποιείται συχνά ο λόγος αλβουμίνης/κρεατινίνης σε τυχαίο ή πρωινό δείγμα ούρων, επειδή είναι πιο εύκολος και δεν εξαρτάται από πλήρη 24ωρη συλλογή.

7Αιτίες αυξημένου λευκώματος στα ούρα

Το αυξημένο λεύκωμα στα ούρα μπορεί να οφείλεται σε παροδικές, λειτουργικές ή παθολογικές αιτίες. Δεν σημαίνει πάντα μόνιμη νεφρική βλάβη, αλλά όταν επιμένει χρειάζεται διερεύνηση. Η διάκριση ανάμεσα σε παροδική και επιμένουσα πρωτεϊνουρία είναι βασική.

Παροδική αύξηση μπορεί να παρατηρηθεί μετά από έντονη σωματική άσκηση, πυρετό, αφυδάτωση, οξεία λοίμωξη, στρες ή παρατεταμένη ορθοστασία. Σε νεότερα άτομα μπορεί να υπάρχει ορθοστατική πρωτεϊνουρία, όπου η πρωτεΐνη αυξάνεται όταν το άτομο είναι όρθιο και μειώνεται στο πρωινό δείγμα μετά από κατάκλιση. Αυτές οι μορφές συνήθως χρειάζονται επιβεβαίωση με επανάληψη και σωστή δειγματοληψία.

Παθολογικές αιτίες περιλαμβάνουν διαβητική νεφροπάθεια, υπερτασική νεφροσκλήρυνση, σπειραματονεφρίτιδες, λύκο, αγγειίτιδες, IgA νεφροπάθεια, νεφρωσικό σύνδρομο, χρόνια νεφρική νόσο, φαρμακευτική νεφροτοξικότητα, λοιμώξεις ουροποιητικού με συνοδά ευρήματα, καθώς και συστηματικά νοσήματα που επηρεάζουν τους νεφρούς.

Το ύψος της πρωτεϊνουρίας βοηθά αλλά δεν αρκεί από μόνο του. Για παράδειγμα, μικρή πρωτεϊνουρία με αίμα στα ούρα και κυλίνδρους μπορεί να είναι πιο ανησυχητική από μια μεμονωμένη ήπια αύξηση χωρίς άλλα ευρήματα. Αντίστοιχα, πολύ υψηλή πρωτεΐνη, ιδίως πάνω από 3.5 g/24h, χρειάζεται προσεκτική διερεύνηση για νεφρωσικό σύνδρομο.

8Διαβήτης, υπέρταση και χρόνια νεφρική νόσος

Ο διαβήτης και η υπέρταση είναι από τις συχνότερες αιτίες χρόνιας νεφρικής βλάβης. Σε αυτές τις καταστάσεις, η παρουσία αλβουμίνης ή πρωτεΐνης στα ούρα μπορεί να εμφανιστεί πριν από τη μεγάλη πτώση του eGFR. Γι’ αυτό ο συνδυασμός eGFR + αλβουμινουρία θεωρείται βασικός για την εκτίμηση κινδύνου.

Στον διαβήτη, η υπεργλυκαιμία επηρεάζει τα μικρά αγγεία των νεφρών και σταδιακά μπορεί να προκαλέσει διαβητική νεφροπάθεια. Η αρχική αύξηση της αλβουμίνης μπορεί να είναι ήπια, αλλά έχει μεγάλη σημασία, γιατί σε αυτό το στάδιο η σωστή ρύθμιση σακχάρου, πίεσης και παραγόντων κινδύνου μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη.

Στην υπέρταση, η χρόνια αυξημένη πίεση επιβαρύνει τα αγγεία των νεφρών και τα σπειράματα. Η πρωτεΐνη στα ούρα δείχνει ότι οι νεφροί δεν είναι απλώς «θύμα» της υπέρτασης, αλλά πιθανώς συμμετέχουν ενεργά στον συνολικό καρδιονεφρικό κίνδυνο. Όσο πιο αυξημένη είναι η αλβουμινουρία, τόσο πιο προσεκτική πρέπει να είναι η παρακολούθηση.

Σε ασθενείς με διαβήτη, η παρακολούθηση της αλβουμινουρίας γίνεται συχνά με λόγο αλβουμίνης/κρεατινίνης ούρων, αλλά η 24ωρη συλλογή εξακολουθεί να έχει θέση όταν χρειάζεται ακριβής ποσοτικοποίηση ή όταν τα αποτελέσματα είναι αμφίβολα. Η απόφαση εξαρτάται από το ιστορικό, το επίπεδο κινδύνου και την κλινική κρίση.

Η θεραπεία της διαβητικής ή υπερτασικής νεφροπάθειας δεν βασίζεται μόνο στο αποτέλεσμα του λευκώματος. Περιλαμβάνει έλεγχο σακχάρου, πίεσης, σωματικού βάρους, λιπιδίων, διακοπή καπνίσματος όπου χρειάζεται, έλεγχο νεφροτοξικών φαρμάκων και εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή από τον θεράποντα ιατρό.

9Λεύκωμα ούρων στην εγκυμοσύνη και προεκλαμψία

Στην εγκυμοσύνη, η παρουσία λευκώματος στα ούρα έχει ιδιαίτερη σημασία, ειδικά όταν συνυπάρχει αρτηριακή υπέρταση. Μικρή αύξηση της αποβολής πρωτεΐνης μπορεί να παρατηρηθεί λόγω φυσιολογικών αλλαγών της κύησης, αλλά πρωτεΐνη ≥300 mg/24h μετά τη μέση της κύησης, σε συνδυασμό με υπέρταση ή άλλα παθολογικά ευρήματα, χρειάζεται άμεση μαιευτική αξιολόγηση.

Η προεκλαμψία είναι σοβαρή κατάσταση της κύησης που μπορεί να επηρεάσει τη μητέρα και το έμβρυο. Δεν είναι απλώς «λίγο λεύκωμα». Αφορά συστηματική διαταραχή με υπέρταση και πιθανή συμμετοχή νεφρών, ήπατος, αιμοπεταλίων, νευρικού συστήματος και πλακούντα. Για αυτό η ερμηνεία της πρωτεϊνουρίας στην κύηση πρέπει να γίνεται πάντα από γυναικολόγο/μαιευτήρα.

Η 24ωρη συλλογή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιβεβαίωση της ποσότητας πρωτεΐνης, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και λόγος πρωτεΐνης/κρεατινίνης σε τυχαίο δείγμα. Η επιλογή της εξέτασης εξαρτάται από το επείγον της κατάστασης και την κρίση του μαιευτήρα.

10Λεύκωμα ούρων, eGFR και κρεατινίνη

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου δεν αντικαθιστά την κρεατινίνη ή τον eGFR. Οι εξετάσεις αυτές απαντούν σε διαφορετικές ερωτήσεις. Η κρεατινίνη και ο eGFR εκτιμούν τη λειτουργία φιλτραρίσματος των νεφρών, ενώ το λεύκωμα στα ούρα δείχνει αν υπάρχει διαρροή πρωτεΐνης από το νεφρικό φίλτρο.

Ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό eGFR και ταυτόχρονα αυξημένη αλβουμίνη στα ούρα. Αυτό μπορεί να συμβεί στα αρχικά στάδια διαβητικής ή υπερτασικής νεφροπάθειας. Αντίθετα, ένας ασθενής με προχωρημένη νεφρική νόσο μπορεί να έχει χαμηλό eGFR και μεταβαλλόμενη πρωτεϊνουρία, ανάλογα με την αιτία και το στάδιο.

Η σύγχρονη προσέγγιση της χρόνιας νεφρικής νόσου βασίζεται στον συνδυασμό αιτίας, eGFR και αλβουμινουρίας. Αυτός ο συνδυασμός βοηθά στην εκτίμηση του κινδύνου εξέλιξης, στην απόφαση για συχνότητα παρακολούθησης και στην ανάγκη παραπομπής σε νεφρολόγο.

Η κρεατινίνη μπορεί να επηρεάζεται από μυϊκή μάζα, ηλικία, φύλο, ενυδάτωση και ορισμένα φάρμακα. Το λεύκωμα ούρων μπορεί να επηρεάζεται από συλλογή, άσκηση, πυρετό και λοίμωξη. Για αυτό η συνολική εικόνα έχει μεγαλύτερη αξία από έναν μεμονωμένο αριθμό.

11Παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα

Το αποτέλεσμα του λευκώματος ούρων 24ώρου μπορεί να επηρεαστεί τόσο από βιολογικούς παράγοντες όσο και από λάθη στη συλλογή. Η πιο συχνή αιτία αναξιόπιστου αποτελέσματος είναι η ατελής συλλογή. Αν ο ασθενής ξεχάσει μία ούρηση, το αποτέλεσμα μπορεί να βγει ψευδώς χαμηλό. Αν παραταθεί η συλλογή πέρα από το 24ωρο, μπορεί να βγει ψευδώς υψηλό.

Βιολογικοί παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν παροδικά την πρωτεΐνη στα ούρα είναι η έντονη άσκηση, ο πυρετός, η αφυδάτωση, η οξεία λοίμωξη, η καρδιακή ανεπάρκεια σε απορρύθμιση, η κακή ρύθμιση της πίεσης ή του σακχάρου, καθώς και η εμμηνορρυσία αν επιμολυνθεί το δείγμα με αίμα.

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία ή την πρωτεϊνουρία, αλλά δεν πρέπει να διακόπτονται χωρίς οδηγία γιατρού. Αν λαμβάνετε αντιφλεγμονώδη, αντιβιοτικά, διουρητικά, αναστολείς του άξονα ρενίνης-αγγειοτενσίνης ή άλλα χρόνια φάρμακα, ενημερώστε τον γιατρό σας ώστε να αξιολογήσει το αποτέλεσμα σωστά.

12Ποιες εξετάσεις συμπληρώνουν το λεύκωμα 24ώρου;

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου είναι σημαντικό, αλλά σπάνια αρκεί μόνο του. Η διερεύνηση της πρωτεϊνουρίας απαιτεί συνδυασμό εξετάσεων αίματος και ούρων, ώστε να αξιολογηθεί η νεφρική λειτουργία, η παρουσία φλεγμονής, η πιθανή αιτία και ο συνολικός κίνδυνος.

Οι βασικές εξετάσεις περιλαμβάνουν κρεατινίνη, eGFR, ουρία, ηλεκτρολύτες, γενική ούρων, μικροσκοπική εξέταση ιζήματος, λόγο αλβουμίνης/κρεατινίνης ούρων, λόγο πρωτεΐνης/κρεατινίνης ούρων, αλβουμίνη αίματος, λιπιδαιμικό προφίλ και γλυκαιμικό έλεγχο με γλυκόζη και HbA1c.

Σε πιο ειδικές περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν ανοσολογικές εξετάσεις, όπως ANA, anti-dsDNA, C3, C4, ANCA, αντι-GBM, εξετάσεις για ηπατίτιδες, HIV, ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών, ανοσοκαθήλωση, ελεύθερες ελαφρές αλυσίδες ή υπερηχογράφημα νεφρών. Αυτές δεν χρειάζονται σε όλους, αλλά σε επιλεγμένους ασθενείς βοηθούν να εντοπιστεί η αιτία.

Η εργαστηριακή εικόνα αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδυάζεται με κλινικά στοιχεία: ηλικία, πίεση, διαβήτη, φάρμακα, οικογενειακό ιστορικό, οίδημα, συμπτώματα ουρολοίμωξης, εξανθήματα, αρθραλγίες, απώλεια βάρους ή άλλα συστηματικά ευρήματα.

13Θεραπευτική προσέγγιση και παρακολούθηση

Δεν υπάρχει μία ενιαία θεραπεία για το λεύκωμα στα ούρα, γιατί η πρωτεϊνουρία είναι εύρημα και όχι αυτόνομη διάγνωση. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, το επίπεδο πρωτεϊνουρίας, τον eGFR, την πίεση, τον διαβήτη, την ηλικία, τα φάρμακα και τα συνοδά ευρήματα.

Σε διαβήτη και υπέρταση, βασικοί στόχοι είναι η καλή ρύθμιση σακχάρου και αρτηριακής πίεσης, η προστασία της νεφρικής λειτουργίας και η μείωση του καρδιονεφρικού κινδύνου. Σε ορισμένους ασθενείς χρησιμοποιούνται φάρμακα που μειώνουν την ενδοσπειραματική πίεση και την αλβουμινουρία, αλλά η επιλογή τους γίνεται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό, με βάση τις ενδείξεις, την κρεατινίνη, το κάλιο και την συνολική κατάσταση.

Σε σπειραματονεφρίτιδες ή αυτοάνοσα νοσήματα, η θεραπεία μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική και να απαιτεί ανοσολογική διερεύνηση, νεφρολογική παρακολούθηση και σε ορισμένες περιπτώσεις βιοψία νεφρού. Σε νεφρωσικό σύνδρομο, η αξιολόγηση είναι πιο επείγουσα, επειδή η μεγάλη απώλεια πρωτεΐνης μπορεί να συνοδεύεται από οίδημα, χαμηλή αλβουμίνη, υπερλιπιδαιμία και αυξημένο κίνδυνο θρομβώσεων.

Η συχνότητα επανελέγχου εξατομικεύεται. Ένα ήπιο παροδικό εύρημα μπορεί να χρειαστεί απλώς επανάληψη. Ένας ασθενής με διαβήτη, υπέρταση και επιμένουσα αλβουμινουρία χρειάζεται τακτικότερη παρακολούθηση. Ένας ασθενής με νεφρωσικού εύρους πρωτεϊνουρία ή επιδείνωση eGFR χρειάζεται πιο άμεση νεφρολογική εκτίμηση.

14Διατροφή και τρόπος ζωής

Η διατροφή και ο τρόπος ζωής μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του συνολικού νεφρικού και καρδιαγγειακού κινδύνου, αλλά πρέπει να προσαρμόζονται στην αιτία της πρωτεϊνουρίας και στο στάδιο της νεφρικής λειτουργίας. Δεν είναι σωστό όλοι οι ασθενείς με λεύκωμα στα ούρα να ακολουθούν την ίδια δίαιτα.

Σε πολλούς ασθενείς, η μεσογειακή διατροφή, ο περιορισμός υπερβολικού αλατιού, η αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων, η ρύθμιση βάρους, η διακοπή καπνίσματος και η τακτική ήπια άσκηση είναι ωφέλιμες παρεμβάσεις. Όταν όμως υπάρχει προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσος, οι οδηγίες για πρωτεΐνη, κάλιο, φώσφορο και υγρά πρέπει να δίνονται εξατομικευμένα.

Η κατανάλωση νερού πρέπει επίσης να εξατομικεύεται. Σε υγιή άτομα η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, αλλά σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, προχωρημένη νεφρική νόσο ή οίδημα, οι οδηγίες υγρών μπορεί να είναι διαφορετικές. Το ίδιο ισχύει για το κάλιο και τον φώσφορο, που δεν πρέπει να περιορίζονται χωρίς λόγο, αλλά χρειάζονται προσοχή όταν υπάρχει νεφρική δυσλειτουργία.

15Συχνές ερωτήσεις

16Τι να θυμάστε

Το λεύκωμα ούρων 24ώρου είναι σημαντική εξέταση για την ποσοτική εκτίμηση της πρωτεΐνης που αποβάλλεται στα ούρα μέσα σε μία ημέρα. Η αξία της βρίσκεται στην ακριβή μέτρηση, αλλά η αξιοπιστία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή συλλογή.

Φυσιολογικά, η ολική πρωτεΐνη στα ούρα είναι χαμηλή. Όταν αυξάνεται, μπορεί να δείχνει νεφρική βλάβη, αλλά μπορεί επίσης να οφείλεται σε παροδικούς παράγοντες όπως άσκηση, πυρετός ή λοίμωξη. Η επανάληψη και η συσχέτιση με άλλες εξετάσεις είναι συχνά απαραίτητες.

Στον διαβήτη και την υπέρταση, η αλβουμίνη στα ούρα μπορεί να εμφανιστεί νωρίς και να προηγείται της μεγάλης μεταβολής στην κρεατινίνη. Για αυτό ο συνδυασμός αλβουμινουρίας, eGFR, αρτηριακής πίεσης και γλυκαιμικού ελέγχου είναι πολύτιμος.

Στην εγκυμοσύνη, το λεύκωμα στα ούρα έχει ειδική σημασία όταν συνυπάρχει υπέρταση. Δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα, γιατί μπορεί να σχετίζεται με προεκλαμψία ή προϋπάρχουσα νεφρική νόσο.

Η θεραπεία δεν είναι «θεραπεία του αριθμού», αλλά θεραπεία της αιτίας. Η μείωση της πρωτεϊνουρίας είναι σημαντικός στόχος, αλλά η προσέγγιση εξαρτάται από το ιστορικό, τη νεφρική λειτουργία, τα συνοδά ευρήματα και την ιατρική εκτίμηση.

17Εξέταση στο εργαστήριο, CTA και βιβλιογραφία

Η σωστή προετοιμασία και η σωστή συλλογή είναι καθοριστικές για ένα αξιόπιστο αποτέλεσμα στο λεύκωμα ούρων 24ώρου. Πριν ξεκινήσει η συλλογή, είναι χρήσιμο ο ασθενής να έχει σαφείς οδηγίες για την ώρα έναρξης, την ώρα λήξης, τη φύλαξη του δοχείου και το τι πρέπει να κάνει αν χαθεί μία ούρηση.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων εξέτασης λευκώματος ούρων 24ώρου από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία & Πηγές